दिव्यरथारोहणम् — Śiva’s Ascent on the Divine Chariot (Pre-battle Portents)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । ईदृग्विधं महादिव्यं नानाश्चर्यमयं रथम् । संनह्य निगमानश्वांस्तं ब्रह्मा प्रार्पयच्छिवम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಮಹಾದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ವೇದಸ್ವರೂಪ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಅದನ್ನು ಶ್ರೀಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 2

शंभवेऽसौ निवेद्याधिरोपयामास शूलिनम् । बहुशः प्रार्थ्य देवेशं विष्ण्वादिसुरसमतम्

ಅವನು ಶಂಭುವಿಗೆ ತನ್ನ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುವಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಆಶ್ರಯನಾದ ದೇವೇಶ ಶೂಲಿನ (ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ)ಯನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.

Verse 3

ततस्तस्मिन्रथे दिव्ये रथप्राकारसंयुते । सर्वदेवमयः शंभुरारुरोह महाप्रभुः

ನಂತರ ರಥಪ್ರಾಕಾರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ರಥದ ಮೇಲೆ ಸರ್ವದೇವಮಯ ಮಹಾಪ್ರಭು ಶಂಭು ಅಧಿರೋಹಿಸಿದರು।

Verse 4

ऋषिभिः स्तूयमानश्च देवगंधर्वपन्नगैः । विष्णुना ब्रह्मणा चापि लोकपालैर्बभूव ह

ಅವರನ್ನು ಋಷಿಗಳು, ದೇವರುಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಪನ್ನಗರು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಲೋಕಪಾಲಕರೂ ಸಹ ವಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 5

उपावृतश्चाप्सरसां गणैर्गीतविशारदः । शुशुभे वरदश्शम्भुस्स तं प्रेक्ष्य च सारथिम्

ಗೀತದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ವರದ ಶಂಭು ಮಹಾಶೋಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು; ಆ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ನೋಡಿ (ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು)।

Verse 6

तस्मिन्नारोऽहतिरथं कल्पितं लोकसंभृतम् । शिरोभिः पतिता भूमौ तुरगा वेदसंभवाः

ಅಲ್ಲಿ ನಾರಾ ಮತ್ತು ಅಹಟಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದ, ಲೋಕಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಆ ರಥವು ಆಘಾತದಿಂದ ಕುಸಿದುಬಿತ್ತು; ವೇದಸಂಭವವಾದ ಕುದುರೆಗಳು ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದವು।

Verse 7

चचाल वसुधा चेलुस्सकलाश्च महीधराः । चकंपे सहसा शेषोऽसोढा तद्भारमातुरः

ವಸುಧೆ ಅಲುಗಿತು; ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳೂ ನಡುಗಿದವು. ಅಚಾನಕ ಶೇಷನೂ ಆ ಭಾರದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಕಂಪಿಸಿದನು; ಆ ಭಾರವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು.

Verse 8

अथाधः स रथस्यास्य भगवान्धरणीधरः । वृषेन्द्ररूपी चोत्थाय स्थापयामास वै क्षणम्

ಆಮೇಲೆ ಆ ರಥದ ಕೆಳಗೆ ಭಗವಾನ್ ಧರಣೀಧರನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು. ವೃಷೇಂದ್ರರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 9

क्षणांतरे वृषेन्द्रोऽपि जानुभ्यामगमद्धराम् । रथारूढमहेशस्य सुतेजस्सोढुमक्षमः

ಮುಂದಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವೃಷೇಂದ್ರನೂ ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು. ರಥಾರೂಢ ಮಹೇಶನ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು.

Verse 10

अभीषुहस्तो भगवानुद्यम्य च हयांस्तदा । स्थापयामास देवस्य पचनाद्वैरथं वरम्

ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಲಗ್ಗಾಮನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದನು. ಪಚನನ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ದೇವನಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 11

ततोऽसौ नोदयामास मनोमारुतरंहसः । ब्रह्मा हयान्वेदमयान्नद्धान्रथवरे स्थितः

ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗವಿರುವ ಆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು—ವೇದಮಯವಾಗಿದ್ದು, ಪಯಣಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟವು.

Verse 12

पुराण्युद्दिश्य वै त्रीणि तेषां खस्थानि तानि हि । अधिष्ठिते महेशे तु दानवानां तरस्विनाम्

ಪುರಾತನ ವೃತ್ತಾಂತಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಅವರ ಮೂರು ದುರ್ಗಗಳಿದ್ದವು; ಅವೇ ಅವರ ಆಕಾಶಸ್ಥ ದಿವ್ಯ ಕೋಟೆಗಳು. ಆದರೆ ಮಹೇಶನು ಅಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಬಲಿಷ್ಠ ದಾನವರ ಶಕ್ತಿ ಅವನ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂತು.

Verse 13

अथाह भगवान्रुद्रो देवानालोक्य शंकरः । पशूनामाधिपत्यं मे धद्ध्वं हन्मि ततोऽसुरान्

ಆಮೇಲೆ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರ—ಶಂಕರ—ದೇವರನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದರು: “ಎಲ್ಲ ಪಶುಗಳ (ಬಂಧಿತ ಜೀವಗಳ) ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ; ನಂತರ ನಾನು ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು।”

Verse 14

पृथक्पशुत्वं देवानां तथान्येषां सुरोत्तमाः । कल्पयित्वैव वध्यास्ते नान्यथा दैत्यसत्तमाः

ಓ ಸುರೋತ್ತಮರೇ! ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಇತರರನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ‘ಪಶುತ್ವ’ (ಬಂಧಿತ ಸ್ಥಿತಿ) ಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದಾಗಲೇ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೈತ್ಯರು ವಧ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 15

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य देवदेवस्य धीमतः । विषादमगमन्सर्वे पशुत्वं प्रतिशंकिताः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು: ಆ ಧೀಮಂತ ದೇವದೇವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ‘ಪಶುತ್ವ’ ಆಗಿಬಿಡುವೆಮೋ ಎಂಬ ಶಂಕೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು.

Verse 16

तेषां भावमथ ज्ञात्वा देवदेवोऽम्बिकापतिः । विहस्य कृपया देवाञ्छंभुस्तानिदमब्रवीत्

ಅವರ ಅಂತರಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದು ದೇವದೇವ, ಅಂಬಿಕಾಪತಿ ಶಂಭು ಮಂದಹಾಸವಿಟ್ಟು, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆ ದೇವರಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 17

शंभुरुवाच । मा वोऽस्तु पशुभावेऽपि पातो विबुधसत्तमाः । श्रूयतां पशुभावस्य विमोक्षः क्रियतां च सः

ಶಂಭು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಿಮಗೆ ಪಶುಭಾವ (ಬಂಧಜೀವ ಸ್ಥಿತಿ) ಯಲ್ಲಿಯೂ ಪತನವಾಗದಿರಲಿ. ಕೇಳಿರಿ—ಪಶುಭಾವದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಯ ಉಪಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿರಿ; ಮತ್ತು ಆ ಮುಕ್ತಿ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಡಲಿ.”

Verse 18

यौ वै पाशुपतं दिव्यं चरिष्यति स मोक्ष्यति । पशुत्वादिति सत्यं वः प्रतिज्ञातं समाहिताः

ಯಾರು ದಿವ್ಯ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಸತ್ಯಭಾವದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ‘ಪಶುತ್ವ—ಬಂಧಿತ ಜೀವಸ್ಥಿತಿ—ಇಂದ ವಿಮುಕ್ತಿ’ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ನೀವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರರಾಗಿರಿ.

Verse 19

ये चाप्यन्ये करिष्यंति व्रतं पाशुपतं मम । मोक्ष्यंति ते न संदेहः पशुत्वात्सुरसत्तमाः

ಮತ್ತೆ, ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನನ್ನ ಈ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಇತರರೂ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪಶುತ್ವ—ಬಂಧಿತ ಜೀವತ್ವ—ಇಂದ ಪಶುಪತಿಯ ಶರಣಾಗತಿಯಿಂದ ಅವರು ವಿಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 20

नैष्ठिकं द्वादशाब्दं वा तदर्थं वर्षकत्रयम् । शुश्रूषां कारयेद्यस्तु स पशुत्वाद्विमुच्यते

ಆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶುಶ್ರೂಷೆ (ಸೇವೆ) ಮಾಡಿಸುವವನು ಅಥವಾ ತಾನೇ ಮಾಡುವವನು—ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ನೈಷ್ಠಿಕ ವ್ರತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಾಗಿ—ಪಶುತ್ವ (ಬಂಧಿತ ಜೀವಸ್ಥಿತಿ) ಇಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

तस्मात्परमिदं दिव्यं चरिष्यथ सुरोत्तमाः । पशुत्वान्मोक्ष्यथ तदा यूयमत्र न संशयः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವೋತ್ತಮರೇ, ಇನ್ನುಮುಂದೆ ನೀವು ಈ ದಿವ್ಯ ಆಚಾರತಪಸ್ಸನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ; ಆಗ ನೀವು ಪಶುತ್ವ (ಬಂಧಿತ ಜೀವಸ್ಥಿತಿ) ಇಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗುವಿರಿ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 22

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य महेशस्य परात्मनः । तथेति चाब्रुवन्देवा हरिब्रह्मादयस्तथा

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಪರಮಾತ್ಮ ಮಹೇಶನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹರಿ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮೊದಲಾದವರೊಡನೆ ದೇವರುಗಳು “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದರು।

Verse 23

तस्माद्वै पशवस्सर्वे देवासुरवराः प्रभोः । रुद्रः पशुपतिश्चैव पशुपाशविमोचकः

ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ—ದೇವಾಸುರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಸಹ—ಪ್ರಭುವಿನ ‘ಪಶು’ (ಬಂಧಿತ ಜೀವ)ಗಳೇ. ರುದ್ರನೇ ಪಶುಪತಿ; ಅವನೇ ಪಶುವನ್ನು ಪಾಶದಿಂದ ವಿಮೋಚಿಸುವವನು।

Verse 24

तदा पशुपतीत्येतत्तस्य नाम महेशितुः । प्रसिद्धमभवद्वध्वा सर्वलोकेषु शर्मदम्

ಆಗ (ಶತ್ರುವನ್ನು) ವಧಿಸಿದ ನಂತರ, ಆ ಮಹೇಶ್ವರನ ‘ಪಶುಪತಿ’ ಎಂಬ ನಾಮವು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು; ಅದು ಶುಭವೂ ಶಾಂತಿಯೂ ನೀಡುವದು।

Verse 25

मुदा जयेति भाषंतस्सर्वे देवर्षयस्तदा । अमुदंश्चाति देवेशो ब्रह्मा विष्णुः परेऽपि च

ಆ ವೇಳೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ “ಜಯ! ಜಯ!” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ದೇವಾಧಿಪತಿಗಳು—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಹಾಗೂ ಇತರರೂ—ಆನಂದಿತರಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 26

तस्मिंश्च समये यच्च रूपं तस्य महात्मनः । जातं तद्वर्णितुं शक्यं न हि वर्षशतैरपि

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ—ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 27

एवं विधो महेशानो महेशान्यखिलेश्वरः । जगाम त्रिपुरं हंतुं सर्वेषां सुखदायकः

ಈ ರೀತಿ ಸಿದ್ಧನಾದ ಮಹೇಶಾನನು—ಮಹೇಶಾನಿಯ ಪತಿ, ಸರ್ವಾಧೀಶ್ವರನು—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕ್ಷೇಮಸೌಖ್ಯದಾತನಾಗಿ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಹೊರಟನು।

Verse 28

तं देवदेवं त्रिपुरं निहंतुं तदानु सर्वे तु रविप्रकाशाः । गजैर्हयैस्सिंहवरै रथैश्च वृषैर्ययुस्तेऽमरराजमुख्याः

ಆಮೇಲೆ ದೇವದೇವನಿಗೆ ತ್ರಿಪುರ ಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು, ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶದಂತೆ ದೀಪ್ತರಾದ ಅಮರಾಧಿಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿಂಹ, ರಥ ಮತ್ತು ವೃಷಭಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಹೊರಟರು।

Verse 29

हलैश्च शालैर्मुशलैर्भुशुण्डैर्गिरीन्द्रकल्पैर्गिरिसंनिभाश्च । नानायुधैस्संयुतबाहवस्ते ततो नु हृष्टाः प्रययुस्सुरेशाः

ಹಲಗಳು, ಶಾಲಗಳು, ಮುಸಲಗಳು, ಭಾರೀ ಭುಶುಂಡಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು—ಕೆಲವರು ಪರ್ವತರಾಜನಂತೆ, ಕೆಲವರು ಗಿರಿಶಿಖರದಂತೆ—ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಭುಜಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡ ಆ ಸುರೇಶರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು।

Verse 30

नानायुधाढ्याः परमप्रकाशा महोत्सवश्शंभुजयं वदंतः । ययुः पुरस्तस्य महेश्वरस्य तदेन्द्रपद्मोद्भवविष्णुमुख्याः

ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿ, ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದೀಪ್ತರಾಗಿ, ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ “ಶಂಭುವಿಗೆ ಜಯ!” ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತ ಅವರು ಆ ಮಹೇಶ್ವರನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದರು—ಇಂದ್ರ, ಪದ್ಮೋದ್ಭವ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು।

Verse 31

जहृषुर्मुनयस्सर्वे दंडहस्ता जटाधराः । ववृषुः पुष्पवर्षाणि खेचरा सिद्धचारणाः

ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಜಟಾಧಾರಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಹರ್ಷಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಆಕಾಶಚರರಾದ ಸಿದ್ಧ-ಚಾರಣರು ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು।

Verse 32

पुत्रत्रयं च विप्रेन्द्रा व्रजन्सर्वे गणेश्वराः । तेषां संख्या च कः कर्तुं समर्थो वच्मि कांश्चन

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಆ ಗಣೇಶ್ವರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಮೂರು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾರು ಎಣಿಸಬಲ್ಲರು? ನಾನು ಕೆಲವರನ್ನಷ್ಟೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 33

गणेश्वरैर्देवगणैश्च भृङ्गी समावृतस्सर्वगणेन्द्रवर्यः । जगाम योगांस्त्रिपुरं निहंतुं विमानमारुह्य यथा महेन्द्रः

ಗಣೇಶ್ವರರು, ದೇವಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೃಂಗಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಸರ್ವಗಣೇಂದ್ರವರ್ಯನು ಯೋಗಬಲದಿಂದ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಹೊರಟನು—ಮಹೇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಆಕಾಶರಥವನ್ನು ಏರುವಂತೆ।

Verse 34

केशो विगतवासश्च महाकेशो महाज्वरः । सोमवल्लीसवर्णश्च सोमदस्सनकस्तथा

ಅವನು ಕೇಶನು, ವಿಗತವಾಸನು; ಮಹಾಕೇಶನು, ಮಹಾಜ್ವರನು. ಸೋಮವಲ್ಲಿಯ ವರ್ಣದವನು, ಸೋಮದಾತ; ಹಾಗೆಯೇ ಸನಕನೂ ಹೌದು।

Verse 35

सोमधृक् सूर्यवर्चाश्च सूर्यप्रेषणकस्तथा । सूर्याक्षस्सूरिनामा च सुरस्सुन्दर एव च

ಅಲ್ಲಿ ಸೋಮಧೃಕ್, ಸೂರ್ಯವರ್ಚಾ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯಪ್ರೇಷಣಕನೂ ಇದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯಾಕ್ಷ, ಸೂರಿನಾಮಾ, ಸೂರ ಮತ್ತು ಸುಂದರನೂ ಇದ್ದರು.

Verse 36

प्रस्कंदः कुन्दरश्चंडः कंपनश्चातिकंपनः । इन्द्रश्चेन्द्रजवश्चैव यंता हिमकरस्तथा

(ಅವರು) ಪ್ರಸ್ಕಂದ, ಕುಂದರ, ಚಂಡ, ಕಂಪನ, ಅತಿಕಂಪನ; ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜವವೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಂತಾ ಮತ್ತು ಹಿಮಕರವೂ ಇದ್ದರು.

Verse 37

शताक्षश्चैव पंचाक्षः सहस्राक्षो महोदरः । सतीजहुश्शतास्यश्च रंकः कर्पूरपूतनः

ಅಲ್ಲಿ ಶತಾಕ್ಷ, ಪಂಚಾಕ್ಷ, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ, ಮಹೋದರ; ಹಾಗೆಯೇ ಸತೀಜಹು, ಶತಾಸ್ಯ, ರಂಕ, ಕರ್ಪೂರಪೂತನ ಎಂಬ ವೀರರೂ ಇದ್ದರು—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಶಿವಗಣಗಳ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು.

Verse 38

द्विशिखस्त्रिशिखश्चैव तथाहंकारकारकः । अजवक्त्रोऽष्टवक्त्रश्च हयवक्त्रोऽर्द्धवक्त्रकः

ಅವನು ದ್ವಿಶಿಖ, ತ್ರಿಶಿಖ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು. ಅವನು ಅಜವಕ್ತ್ರ, ಅಷ್ಟವಕ್ತ್ರ, ಹಯವಕ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅರ್ಧವಕ್ತ್ರವೂ ಹೌದು.

Verse 39

इत्याद्या गणपा वीरा बहवोऽपरिमेयकाः । प्रययुः परिवार्येशं लक्ष्यलक्षणवर्जिताः

ಹೀಗೆ ಆ ವೀರ ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು—ಅಪರಿಮಿತರು—ತಮ್ಮ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಹೊರಟರು; ಗುರಿಯಾಗಿಸುವ ಗುರುತುಗಳಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆದರು.

Verse 40

समावृत्य महादेवं तदापुस्ते पिनाकिनम् । दग्धुं समर्था मनसा क्षणेन सचराचरम्

ಆಗ ಅವರು ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಸಮೀಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದಲೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ದಹಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 41

दग्धुं जगत्सर्वमिदं समर्थाः किंत्वत्र दग्धुं त्रिपुरं पिनाकी । रथेन किं चात्र शरेण तस्य गणैश्च किं देवगणैश्च शम्भोः

ಅವರು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ದಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥರು; ಆದರೂ ಇಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ದಹಿಸಲು ಪಿನಾಕಿಗೆ ರಥವೂ ಒಂದೇ ಬಾಣವೂ ಬೇಕೆಂದು ಏಕೆ ತೋರುತ್ತದೆ? ಹಾಗಾದರೆ ಶಂಭುವಿಗೆ ಈ ಉಪಕರಣಗಳು, ಅಥವಾ ಅವನ ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಗಣಗಳು—ಇವುಗಳ ಪ್ರಯೋಜನವೇನು?

Verse 42

स एव दग्धुं त्रिपुराणि तानि देवद्विषां व्यास पिनाकपाणिः । स्वयं गतस्तत्र गणैश्च सार्द्धं निजैस्सुराणामपि सोऽद्भुतोतिः

ಹೇ ವ್ಯಾಸ! ದೇವದ್ವೇಷಿಗಳ ಆ ತ್ರಿಪುರಗಳನ್ನು ದಹಿಸಲು ಪಿನಾಕಪಾಣಿ ಆದ ಆ ಪ್ರಭು ಸ್ವಯಂ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು. ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ, ಅತೀವ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಅವನು ಮುಂದುವರಿದನು.

Verse 43

किं तत्र कारणं चान्यद्वच्मि ते ऋषिसत्तम । लोकेषु ख्यापनार्थं वै यशः परमलापहम्

ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಕಾರಣ? ಓ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲೆಂದು, ಶಿವಕರ್ಮದ ಪರಮ ಪಾಪನಾಶಕ ಯಶಸ್ಸು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।

Verse 44

अन्यच्च कारणं ह्येतद्दुष्टानां प्रत्ययाय वै । सर्वेष्वपि च देवेषु यस्मान्नान्यो विशिष्यते

ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವೂ ಇದೆ—ದುಷ್ಟರಿಗೂ ನಿಶ್ಚಯ ಉಂಟಾಗಲೆಂದು. ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಯಾವ ದೇವರೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅವರನ್ನು ಮೀರಲಾರನು।