
ಅಧ್ಯಾಯ 18 ನಾರದ–ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂವಾದರೂಪವಾಗಿದೆ. ದೇವಿ ಗಿರಿಜಾ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಂಡ ನಂತರ ಏನಾಯಿತು ಎಂದು ನಾರದನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಶಿವಪುತ್ರನನ್ನು ದುಃಖರಹಿತನಾಗಿ ಮಾಡಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಗಜಾನನನೆಂದು ಹಾಗೂ ಶಿವಗಣಗಳ ನಾಯಕನೆಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿ ಶಿವಾ ಮಾತೃಆನಂದದಿಂದ ಬಾಲಕನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಮೊದಲಾದ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ವರದಾನವಿಧಾನ—ಗಣೇಶನ ಪೂರ್ವಪೂಜ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ಅಮರರಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಶೋಕವರ್ಜಿತತ್ವ. ಮುಖದ ಸಿಂಧೂರದರ್ಶನ ಮಾನವರಿಗೆ ಸಿಂಧೂರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಾಗುತ್ತದೆ; ಪುಷ್ಪ, ಚಂದನ, ಸುಗಂಧ, ನೈವೇದ್ಯ, ನೀರಾಜನ ಇತ್ಯಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಶುಭಾರಂಭಕ್ಕೆ ಗಣೇಶಪೂಜೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 1
नारद उवाच । जीविते गिरिजापुत्रे देव्या दृष्टे प्रजेश्वर । ततः किमभवत्तत्र कृपया तद्वदाधुना
ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಪ್ರಜೇಶ್ವರಾ! ದೇವಿಯು ಗಿರಿಜಾಪುತ್ರನನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಂಡಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನಂತರ ಏನಾಯಿತು? ಕೃಪೆಯಿಂದ ಈಗ ಹೇಳಿರಿ.
Verse 2
ब्रह्मोवाच । जीविते गिरिजापुत्रे देव्या दृष्टे मुनीश्वर । यज्जातं तच्छृणुष्वाद्य वच्मि ते महदुत्सवम्
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರಾ! ದೇವಿಯು ಗಿರಿಜಾಪುತ್ರನನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಂಡಾಗ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತೋ ಈಗ ಕೇಳು. ಆ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 3
जीवितस्स शिवापुत्रो निर्व्यग्रो विकृतो मुने । अभिषिक्तस्तदा देवैर्गणाध्यक्षैर्गजाननः
ಹೇ ಮುನೇ! ಶಿವಪುತ್ರನು ಜೀವಂತನಾದನು—ನಿರ್ವ್ಯಗ್ರನಾಗಿ, ದುಃಖರಹಿತನಾಗಿ. ಆಗ ದೇವತೆಗಳೂ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಗಜಾನನನಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು.
Verse 4
दृष्ट्वा स्वतनयं देवी शिवा हर्षसमन्विता । गृहीत्वा बालकं दोर्भ्यां प्रमुदा परिषस्वजे
ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕಂಡ ದೇವಿ ಶಿವಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದಳು. ಅವಳು ಬಾಲಕನನ್ನು ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು.
Verse 5
वस्त्राणि विविधानीह नानालंकरणानि च । ददौ प्रीत्या गणेशाय स्वपुत्राय मुदांबिका
ಇಲ್ಲಿ ಮುದಾಂಬಿಕೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಪುತ್ರ ಗಣೇಶನಿಗೆ ವಿವಿಧ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ನಾನಾ ಆಭರಣಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದಳು.
Verse 6
पूजयित्वा तया देव्या सिद्धिभिश्चाप्यनेकशः । करेण स्पर्शितस्सोथ सर्वदुःखहरेण वै
ಆ ದೇವಿಯು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ನಂತರ ಸರ್ವದುಃಖಹರವಾದ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಳು; ಆಗ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಲೇಶಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾದವು.
Verse 7
पूजयित्वा सुतं देवी मुखमाचुम्ब्य शांकरी । वरान्ददौ तदा प्रीत्या जातस्त्वं दुःखितोऽधुना
ದೇವಿ ಶಾಂಕರೀ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ಚುಂಬಿಸಿದಳು. ಸಂತೋಷದಿಂದ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಳು; ಆದರೆ ನೀನು ಈಗ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
Verse 8
धन्योसि कृतकृत्योसि पूर्वपूज्यो भवाधुना । सर्वेषाममराणां वै सर्वदा दुःखवर्जितः
ನೀನು ಧನ್ಯನು, ಕೃತಕೃತ್ಯನು; ಇಂದಿನಿಂದ ನೀನೇ ಮೊದಲ ಪೂಜ್ಯನು. ಎಲ್ಲಾ ಅಮರರಲ್ಲಿ ನೀನು ಸದಾ ದುಃಖವರ್ಜಿತನಾಗಿರುವೆ.
Verse 9
आनने तव सिन्दूरं दृश्यते सांप्रतं यदि । तस्मात्त्वं पूजनीयोसि सिन्दूरेण सदा नरैः
ಈಗ ನಿನ್ನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂರ ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನೀನು ಸದಾ ಪೂಜನೀಯನು. ಜನರು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿಂಧೂರದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
Verse 10
पुष्पैर्वा चन्दनैर्वापि गन्धेनैव शुभेन च । नैवेद्ये सुरम्येण नीराजेन विधानतः
ವಿಧಿಯಂತೆ ಶಿವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೋ, ಚಂದನದಿಂದಲೋ, ಶುಭ ಸುಗಂಧದಿಂದಲೋ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಂದರ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನೀರಾಜನವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 11
तांम्बूलैरथ दानैश्च तथा प्रक्रमणैरपि । नमस्कारविधानेन पूजां यस्ते विधास्यति
ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ನಿನ್ನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಯಾರು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅಂಥ ಭಕ್ತನೇ ನಿಜವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಯಥೋಚಿತ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 12
तस्य वै सकला सिद्धिर्भविष्यति न संशयः । विघ्नान्यनेकरूपाणि क्षयं यास्यंत्यसंशयम्
ಅವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅನೇಕ ರೂಪಗಳ ವಿಘ್ನಗಳೂ ಕೂಡ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
Verse 13
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा च तदा देवी स्वपुत्रं तं महेश्वरो । नानावस्तुभिरुत्कृष्टं पुनरप्यर्चयत्तथा
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ದೇವಿ ಆಗ ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು (ಸಂಬೋಧಿಸಿದಳು); ಹಾಗೆಯೇ ಮಹೇಶ್ವರನು ಕೂಡ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಬಾಲಕನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅರ್ಚಿಸಿದನು.
Verse 14
ततस्स्वास्थ्यं च देवानां गणानां च विशेषतः । गिरिजाकृपया विप्र जातं तत्क्षणमात्रतः
ನಂತರ, ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಗಿರಿಜೆಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ (ಶಿವನ) ಗಣಗಳಿಗೂ—ಆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಆರೋಗ್ಯ ಮರಳಿ ದೊರೆಯಿತು.
Verse 15
एतस्मिंश्च क्षणे देवा वासवाद्याः शिवं मुदा । स्तुत्वा प्रसाद्य तं देवं भक्ता निन्युः शिवांतिकम्
ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ಆ ದೇವನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ, ಭಕ್ತರು ಅವನನ್ನು ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.
Verse 16
संसाद्य गिरिशं पश्चादुत्संगे सन्न्यवेशयन् । बालकं तं महेशान्यास्त्रिजगत्सुखहेतवे
ನಂತರ ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಮಹೇಶಾನೀ (ಪಾರ್ವತಿ) ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದಳು—ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಸುಖಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ.
Verse 17
शिवोपि तस्य शिरसि दत्त्वा स्वकरपंकजम् । उवाच वचनं देवान् पुत्रोऽयमिति मेऽपरः
ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನೂ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪದ್ಮಸಮಾನ ಹಸ್ತವನ್ನು ಇಟ್ಟು ದೇವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು— “ಇವನೂ ನನ್ನ ಪುತ್ರನೇ.”
Verse 18
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे गणेशगणाधिपपदवीवर्णनं नामाष्टादशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಚತುರ್ಥ ಕುಮಾರಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಗಣೇಶನ ಗಣಾಧಿಪ ಪದವಿವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಾದಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.
Verse 19
नारादाद्यानृषीन्सर्वान्सत्वास्थाय पुरोऽब्रवीत् । क्षंतव्यश्चापराधो मे मानश्चैवेदृशो नृणाम्
ಆಗ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ನಾರದಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ನನ್ನ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ; ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅಹಂಕಾರವೇ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.”
Verse 20
अहं च शंकरश्चैव विष्णुश्चैते त्रयस्सुराः । प्रत्यूचुर्युगपत्प्रीत्या ददतो वरमुत्तमम्
“ನಾನು (ಬ್ರಹ್ಮ), ಶಂಕರನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು”—ಈ ಮೂವರು ದೇವರುಗಳು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಪರಮ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
Verse 21
त्रयो वयं सुरवरा यथापूज्या जगत्त्रये । तथायं गणनाथश्च सकलैः प्रतिपूज्यताम्
ನಾವು ಮೂವರೂ—ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು—ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜ್ಯರು; ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಗಣನಾಥನೂ ಎಲ್ಲರಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡಲಿ.
Verse 22
वयं च प्राकृताश्चायं प्राकृतः पूज्य एव च । गणेशो विघ्नहर्ता हि सर्वकामफलप्रदः
ನಾವು ಕೂಡ ಪ್ರಾಕೃತ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವರು; ಇವನೂ ಪ್ರಾಕೃತ ಸ್ಥಿತಿಯವನು; ಆದರೂ ಪೂಜ್ಯನೇ. ಏಕೆಂದರೆ ಗಣೇಶನು ವಿಘ್ನಹರ್ತ, ಸರ್ವ ಕಾಮಫಲಪ್ರದಾತ.
Verse 23
एतत्पूजां पुरा कृत्वा पश्चात्पूज्या वयं नरैः । वयं च पूजितास्सर्वे नायं चापूजितो यदा
ಮೊದಲು ಇವರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರವೇ ಮನುಷ್ಯರು ನಮ್ಮನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿತರಾದಾಗ, ಇವನು ಎಂದಿಗೂ ಅಪೂಜಿತನಾಗಿ ಉಳಿಯಬಾರದು.
Verse 24
अस्मिन्नपूजिते देवाः परपूजाकृता यदि । तदा तत्फलहानिः स्यान्नात्र कार्या विचारणा
ಈ ದೇವನು ಅಪೂಜಿತನಾಗಿರುವಾಗ ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಪೂಜೆಯ ಫಲ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೂ ವಿಚಾರವೂ ಇಲ್ಲ.
Verse 25
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा स गणेशानो नानावस्तुभिरादरात् । शिवेन पूजितः पूर्वं विष्णुनानु प्रपूजितः
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಗಣೇಶಾನನು ನಾನಾವಿಧ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಆದರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮೊದಲು ಶಿವನಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದನು; ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವಿಂದಲೂ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
Verse 26
ब्रह्मणा च मया तत्र पार्वत्या च प्रपूजितः । सर्वैर्देवैर्गणैश्चैव पूजितः परया मुदा
ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಲೂ, ನನ್ನಿಂದಲೂ, ಪಾರ್ವತಿಯಿಂದಲೂ ಅವನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಗಣಗಳೂ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು.
Verse 27
सवैर्मिलित्वा तत्रैव ब्रह्मविष्णुहरादिभिः । सगणेशश्शिवातुष्ट्यै सर्वाध्यक्षो निवेदितः
ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಹರ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ಶಿವನ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಗಣೇಶನೊಡನೆ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷನಾದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದರು.
Verse 28
पुनश्चैव शिवेनास्मै सुप्रसन्नेन चेतसा । सर्वदा सुखदा लोके वरा दत्ता ह्यनेकशः
ಮತ್ತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತದಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಅವನಿಗೆ—ಪುನಃ ಪುನಃ—ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸುಖ ನೀಡುವ ಅನೇಕ ವರಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು.
Verse 29
शिव उवाच । हे गिरीन्द्रसुतापुत्र संतुष्टोहं न संशयः । मयि तुष्टे जगत्तुष्टं विरुद्धः कोपि नो भवेत्
ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಗಿರಿರಾಜಕನ್ಯೆ (ಪಾರ್ವತಿ) ಯ ಪುತ್ರನೇ! ನಾನು ನಿಸ್ಸಂಶಯ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ತೃಪ್ತನಾದರೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ತೃಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ ಯಾರೂ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 30
बालरूपोपि यस्मात्त्वं महाविक्रमकारकः । शक्तिपुत्रस्सुतेजस्वी तस्माद्भव सदा सुखी
ನೀನು ಬಾಲರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮಹಾವಿಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡುವವನು. ನೀನು ಶಕ್ತಿಯ ತೇಜಸ್ವಿ ಪುತ್ರನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಸದಾ ಮಂಗಳಸুখದಲ್ಲಿ ಇರಲಿ.
Verse 31
त्वन्नाम विघ्नहंतृत्वे श्रेष्ठं चैव भवत्विति । मम सर्वगणाध्यक्षः संपूज्यस्त्वं भवाधुना
ನಿನ್ನ ನಾಮವೇ ವಿಘ್ನಹರತ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಲಿ. ಈಗ ನೀನು ನನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಗಣಗಳ ಅಗ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ, ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜ್ಯನಾಗು.
Verse 32
एवमुक्त्वा शंकरेण पूजाविधिरनेकशः । आशिषश्चाप्यनेका हि कृतास्तस्मिंस्तु तत्क्षणात्
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಶಂಕರನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಾವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದನು; ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಅನೇಕ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.
Verse 33
ततो देवगणाश्चैव गीत वाद्यं च नृत्यकम् । मुदा ते कारयामासुस्तथैवप्सरसां गणाः
ನಂತರ ದೇವಗಣಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಗಾನ, ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವು; ಅದೇ ರೀತಿ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪುಗಳೂ ಆ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಉಕ್ಕಿಸಿತು.
Verse 34
पुनश्चैव वरो दत्तस्सुप्रसन्नेन शंभुना । तस्मै च गणनाथाय शिवेनैव महात्मना
ಪುನಃ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನರಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಶಿವನು, ಶಂಭುವು ಆ ಗಣನಾಥನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
Verse 35
चतुर्थ्यां त्वं समुत्पन्नो भाद्रे मासि गणेश्वर । असिते च तथा पक्षे चंद्रस्योदयने शुभे
ಓ ಗಣೇಶ್ವರ, ನೀನು ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿ ತಿಥಿಯಂದು ಶುಭ ಚಂದ್ರೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದೆ.
Verse 36
प्रथमे च तथा यामे गिरिजायास्सुचेतसः । आविर्बभूव ते रूपं यस्मात्ते व्रतमुत्तमम्
ರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನ ಗಿರಿಜೆಯ ಮುಂದೆ ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ರೂಪವು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳ ವ್ರತವು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು.
Verse 37
तस्मात्तद्दिनमारभ्य तस्यामेव तिथौ मुदा । व्रतं कार्यं विशेषेण सर्वसिद्ध्यै सुशोभनम्
ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ದಿನದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಅದೇ ತಿಥಿಯಂದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಸುಂದರ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಇದು ಸರ್ವ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ.
Verse 38
यावत्पुनस्समायाति वर्षान्ते च चतुर्थिका । तावद्व्रतं च कर्तव्यं तव चैव ममाज्ञया
ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಚತುರ್ಥಿ ಬರುವವರೆಗೆ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನೀನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 39
संसारे सुखमिच्छन्ति येऽतुलं चाप्यनेकशः । त्वां पूजयन्तु ते भक्त्या चतुर्थ्यां विधिपूर्वकम्
ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಅತೂಲ ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವವರು, ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಿ।
Verse 40
मार्गशीर्षे तथा मासे रमा या वै चतुर्थिका । प्रातःस्नानं तदा कृत्वा व्रतं विप्रान्निवेदयेत
ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ‘ರಮಾ’ ಎಂಬ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು, ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವ್ರತವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು।
Verse 41
दूर्वाभिः पूजनं कार्यमुपवासस्तथाविधः । रात्रेश्च प्रहरे जाते स्नात्वा संपूजयेन्नरः
ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ವಿಧಿಯಂತೆ ಉಪವಾಸವೂ ಇರಬೇಕು. ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಹರ ಬಂದಾಗ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸಂಪೂಜಿಸಬೇಕು।
Verse 42
मूर्तिं धातुमयीं कृत्वा प्रवालसंभवां तथा । श्वेतार्कसंभवां चापि मार्द्दिकां निर्मितां तथा
ಲೋಹಮಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರವಾಳದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮೂರ್ತಿ, ಶ್ವೇತಾರ್ಕದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಮೂರ್ತಿ, ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೂ ತದ್ವಿಧವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।
Verse 43
प्रतिष्ठाप्य तदा तत्र पूजयेत्प्रयतः पुमान् । गंधैर्नानाविधैर्दिव्यैश्चन्दनैः पुष्पकैरिह
ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ನಿಯಮಶೀಲ ಭಕ್ತನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ನಾನಾವಿಧ ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧಗಳು, ಚಂದನ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 44
वितस्तिमात्रा दूर्वा च व्यंगा वै मूलवर्जिता । ईदृशानां तद्बलानां शतेनैकोत्तरेण ह
ವಿತಸ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣದ, ದೋಷರಹಿತ ಹಾಗೂ ಮೂಲವಿಲ್ಲದ ದೂರ್ವೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅಂಥ ದೂರ್ವಾ ದಳಗಳನ್ನು ನೂರೊಂದು ಸಮರ್ಪಿಸು, ಓ ಶ್ರೋತನೇ.
Verse 45
एकविंशतिकेनैव पूजयेत्प्रतिमां स्थिताम् । धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैर्विविधैर्गणनायकम्
ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು (ಉಪಚಾರ/ಅರ್ಪಣೆ)ಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಧೂಪ, ದೀಪ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ನೈವೇದ್ಯಗಳಿಂದ ಗಣನಾಯಕ ಶ್ರೀಗಣೇಶನನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು.
Verse 46
ताम्बूलाद्यर्घसद्द्रव्यैः प्रणिपत्य स्तवैस्तथा । त्वां तत्र पूजयित्वेत्थं बालचंद्रं च पूजयेत्
ತಾಂಬೂಲ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅರ್ಘ್ಯ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸ್ತವಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಬಾಲಚಂದ್ರನಾದ (ಚಂದ್ರಧಾರಿ) ಶಿವನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 47
पश्चाद्विप्रांश्च संपूज्य भोजयेन्मधुरैर्मुदा । स्वयं चैव ततो भुंज्यान्मधुरं लवणं विना
ನಂತರ ವಿಪ್ರರನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ತಾನೂ ಉಪ್ಪನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಿಹಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 48
विसर्जयेत्ततः पश्चान्नियमं सर्वमात्मनः । गणेशस्मरणं कुर्य्यात्संपूर्णं स्याद्व्रतं शुभम्
ಅನಂತರ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಗಣೇಶನ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಈ ಶುಭ ವ್ರತವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 49
एवं व्रतेन संपूर्णे वर्षे जाते नरस्तदा । उद्यापनविधिं कुर्याद्व्रतसम्पूर्त्तिहेतवे
ಈ ರೀತಿ ವ್ರತವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದಾಗ, ವ್ರತಸಂಪೂರ್ಣತೆಯಿಗಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉದ್ಯಾಪನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।
Verse 50
द्वादश ब्राह्मणास्तत्र भोजनीया मदाज्ञया । कुंभमेकं च संस्थाप्य पूज्या मूर्तिस्त्वदीयिका
ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಕುಂಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ನಿನ್ನದೇ ದಿವ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 51
स्थण्डिलेष्टपलं कृत्वा तदा वेदविधानतः । होमश्चैवात्र कर्तव्यो वित्तशाठ्यविवर्जितैः
ನಂತರ ವೇದವಿಧಾನದಂತೆ ಸ್ಥಂಡಿಲ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಪಲ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಇಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು—ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಹಾಗೂ ಕಂಜುಸಿತನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ.
Verse 52
स्त्रीद्वयं च तथा चात्र बटुकद्वयमादरात् । भोजयेत्पूजयित्वा वै मूर्त्यग्रे विधिपूर्वकम्
ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎರಡು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಬಟುಕರನ್ನು, ಮೂರ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
Verse 53
निशि जागरणं कार्यं पुनः प्रातः प्रपूजयेत् । विसर्जनं ततश्चैव पुनरागमनाय च
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿ, ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು.
Verse 54
बालकाच्चाशिषो ग्राह्यास्स्वस्तिवाचनमेव च । पुष्पांजलिं प्रदद्याच्च व्रतसंपूर्ण हेतवे
ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಿನಿಂದಲೂ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ವ್ರತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವಂತೆ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 55
नमस्कारांस्ततः कृत्वा नानाकार्यं प्रकल्पयेत् । एवं व्रतं कृतं येन तस्येप्सितफलं भवेत्
ನಂತರ ನಮಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಾನಾವಿಧ ನಿಯಮಾನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ರತ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಪಾಶ-ಮೋಕ್ಷಪ್ರದಾತ ಶ್ರೀಶಿವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಇಷ್ಟಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 56
यो नित्यं श्रद्धया सार्द्धं पूजां चैव स्व शक्तितः । कुर्य्यात्तव गणेशान सर्वकामफलाप्तये
ಹೇ ಗಣೇಶಾ, ಶಿವಗಣಗಳ ಅಧಿಪತೇ! ಯಾರು ನಿತ್ಯವೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ನಿನ್ನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 57
सिन्दूरैश्चन्दनैश्चैव तंडुलैः केतकैस्तथा । उपचारैरनेकैश्च पूजयेत्त्वां गणे श्वरम्
ಸಿಂಧೂರ, ಚಂದನ, ತಂಡುಲ (ಅಕ್ಕಿ), ಕೇತಕೀ ಹೂಗಳು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು—ಗಣೇಶ್ವರನನ್ನು—ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 58
एवं त्वां पूजयेयुर्ये भक्त्या नानोपचारतः । तेषां सिद्धिर्भवेन्नित्यं विघ्ननाशो भवेदिह
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನೇಕ ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೇ ಅವರ ವಿಘ್ನಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
Verse 59
सर्वैर्वर्णैः प्रकर्त्तव्या स्त्रीभिश्चैव विशेषतः । उदयाभिमुखैश्चैव राजभिश्च विशेषतः
ಈ ಶಿವವ್ರತ/ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣದವರೂ ಮಾಡಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು. ಉದಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ (ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ) ಮಾಡಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜರು ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 60
यं यं कामयते यो वै तंतमाप्नोति निश्चितम् । अतः कामयमानेन तेन सेव्यस्सदा भवान्
ಮಾನವನು ಯಾವ ಯಾವ ಆಸೆಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾನೋ, ಅದನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವನು ನಿತ್ಯವೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 61
ब्रह्मोवाच । शिवेनैव तदा प्रोक्तं गणेशाय महात्मने । तदानीं दैवतैश्चैव सर्वैश्च ऋषिसत्तमैः
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನೇ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳೂ (ಅದನ್ನು) ಕೇಳಿ ಒಪ್ಪಿದರು.
Verse 62
तथेत्युक्त्वा तु तैस्सर्वैर्गणैश्शंभुप्रियैर्मुने । पूजितो हि गणाधीशो विधिना परमेण सः
ಓ ಮುನೇ, “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಶಂಭುಪ್ರಿಯರಾದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಗಣರು ಪರಮ ವಿಧಾನದಂತೆ ಗಣಾಧೀಶನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು.
Verse 63
ततश्चैव गणास्सर्वे प्रणेमुस्ते गणेश्वरम् । समानर्चुर्विशेषेण नानावस्तुभिरादरात्
ನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಗಣರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಯಾದ ಗಣೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು; ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿಯ ಆದರದಿಂದ ನಾನಾವಿಧ ಪೂಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಸಮವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದರು.
Verse 64
गिरिजायास्समुत्पन्नो यश्च हर्षो मुनीश्वर । चतुर्भिर्वदनैर्वै तमवर्ण्यं च कथं ब्रुवे
ಓ ಮುನೀಶ್ವರಾ! ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಹರ್ಷವು ವರ್ಣನಾತೀತ. ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿದ್ದರೂ ಆ ಅನಿರ್ವಚನೀಯ ಆನಂದವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ?
Verse 65
देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः । जगुर्गंधर्वमुख्याश्च पुष्पवर्षं पपात ह
ದೇವದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು, ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳು ನೃತ್ಯಿಸಿದವು. ಗಂಧರ್ವಮುಖ್ಯರು ಗಾನಮಾಡಿದರು, ಆಕಾಶದಿಂದ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು.
Verse 66
जगत्स्वास्थ्यं तदा प्राप गणाधीशे प्रतिष्ठिते । महोत्सवो महानासीत्सर्वं दुःखं क्षयं गणम्
ಗಣಾಧೀಶನು (ಶಿವಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಗಣೇಶ) ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾದಾಗ ಜಗತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ-ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪಡೆದಿತು. ಮಹಾಮಹೋತ್ಸವ ಉಂಟಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳು ನಾಶವಾದವು.
Verse 67
शिवाशिवौ च मोदेतां विशेषेणाति नारद । आसीत्सुमंगलं भूरि सर्वत्र सुखदायकम्
ಓ ನಾರದಾ! ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಪಾರ ಸುವೈಭವ-ಸೌಮಂಗಲ್ಯ ಉಂಟಾಗಿ, ಸರ್ವದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖ ನೀಡಿತು.
Verse 68
ततो देवगणाः सर्वे ऋषीणां च गणास्तथा । समागताश्च ये तत्र जग्मुस्ते तु शिवाज्ञया
ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಣಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಶಿವನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದರು.
Verse 69
प्रशंसंतश्शिवा तत्र गणेशं च पुनः पुनः । शिवं चैव तथा स्तुत्वा कीदृशं युद्धमेव च
ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಗಣಗಳು ಗಣೇಶನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಆ ಯುದ್ಧವು ನಿಜವಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿಯದಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದರು.
Verse 70
यदा सा गिरिजा देवी कोपहीना बभूव ह । शिवोऽपि गिरिजां तत्र पूर्ववत्संप्रपद्य ताम्
ದೇವಿ ಗಿರಿಜೆಯ ಕ್ರೋಧ ಶಮನವಾದಾಗ, ಶಿವನೂ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪುನಃ ಸೌಹಾರ್ದಸಮಾಗಮವನ್ನು ಪಡೆದನು।
Verse 71
चकार विविधं सौख्यं लोकानां हितकाम्यया । स्वात्मारामोऽपि परमो भक्तकार्योद्यतः सदा
ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನು ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ನಾನಾವಿಧ ಸುಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು. ಪರಮ ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಸದಾ ಭಕ್ತಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗೆ ಉದ್ಯತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।
Verse 72
विष्णुश्च शिवमापृच्छ्य ब्रह्माहं तं तथैव हि । आगच्छाव स्वधामं च शिवौ संसेव्य भक्तितः
ಆಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣುವು ಶಿವನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಪಡೆದು, ನಾನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವ-ಶಿವಾ ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ನಾವು ನಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದೆವು।
Verse 73
नारद त्वं च भगवन्संगीय शिवयोर्यशः । आगमो भवनं स्वं च शिवौ पृष्ट्वा मुनीश्वर
ಹೇ ಭಗವನ್ ನಾರದ, ಶಿವ-ಶಿವೆಯರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಾನಮಾಡು. ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಶಿವ-ಶಿವೆಯನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗು।
Verse 74
एतत्ते सर्वमाख्यातं मया वै शिवयोर्यशः । भवत्पृष्टेन विघ्नेश यशस्संमिश्रमादरात्
ಓ ವಿಘ್ನೇಶ, ನೀನು ಕೇಳಿದ ಕಾರಣ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದೆ—ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಿವಾ (ಶಕ್ತಿ) ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು, ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೀರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಗೊಳಿಸಿ॥
Verse 75
इदं सुमंगलाख्यानं यः शृणोति सुसंयतः । सर्वमंगल संयुक्तस्स भवेन्मंगलालयः
ಯಾರು ಸಂಯಮದಿಂದ ಈ ಪರಮ ಸುಮಂಗಳ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸರ್ವಮಂಗಳಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ತಾನೇ ಮಂಗಳಾಲಯನಾಗುತ್ತಾನೆ॥
Verse 76
अपुत्रो लभते पुत्रं निर्धनो लभते धनम् । भायार्थी लभते भार्यां प्रजार्थी लभते प्रजाम्
ಅಪುತ್ರನು ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ನಿರ್ಧನನು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. భార್ಯಾರ್ಥಿ భార್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಜಾರ್ಥಿ ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದು ಶಿವಭಕ್ತಿಯ ಫಲ.
Verse 77
आरोग्यं लभते रोगी सौभाग्यं दुर्भगो लभेत् । नष्टपुत्रं नष्टधनं प्रोषिता च पतिं लभेत्
ರೋಗಿಯು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತನು ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಷ್ಟವಾದ ಪುತ್ರನು ಮರಳಿ ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ; ನಷ್ಟವಾದ ಧನವು ಮರಳಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಪತಿಯಿಂದ ದೂರವಾದ ಪತ್ನಿ ಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.
Verse 78
शोकाविष्टश्शोकहीनस्स भवेन्नात्र संशयः । इदं गाणेशमाख्यानं यस्य गेहे च तिष्ठति
ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನು ಶೋಕಹೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲೀ ಪವಿತ್ರ ಗಣೇಶಾಖ್ಯಾನವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆಯೋ.
Verse 79
सदा मंगलसंयुक्तस्स भवेन्नात्र संशयः । यात्राकाले च पुण्याहे यश्शृणोति समाहितः । सर्वाभीष्टं स लभते श्रीगणेशप्रसादतः
ಅವನು ಸದಾ ಮಂಗಳಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಯಾತ್ರಾಕಾಲದಲ್ಲಾಗಲಿ ಪುಣ್ಯಾಹದಿನದಲ್ಲಾಗಲಿ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವನು, ಶ್ರೀಗಣೇಶನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
After Devī sees her son alive, Gaṇeśa (Gajānana) is ceremonially consecrated by devas and gaṇa-leaders; Devī embraces him, worships him, and formally grants boons that define his religious status.
The boons function as a charter for liturgical hierarchy: Gaṇeśa becomes pūrvapūjya (to be worshipped first) and is marked as a perpetual remover of distress, legitimizing his role at the start of rites and undertakings.
Sindūra on Gaṇeśa’s face is explicitly tied to human worship with sindūra, alongside canonical upacāras such as flowers, sandal paste, auspicious fragrance, naivedya, and nīrājana.