
Sukta 10.27
Indra (by contrast: anindrān; the needed power to avoid violent distortion)
Triṣṭubh (probable; needs verification)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಇಂದ್ರನ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸುವ ಬಲದ ಮೇಲೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ನೈತಿಕ–ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿದೆ. ಬಲವನ್ನಾಗಲಿ ಯಜ್ಞಪಾನವನ್ನಾಗಲಿ ಪಾಲುಗೊಂಡರೂ ‘ಅನಿಂದ್ರಾಃ’ ಆಗಿಯೇ ಉಳಿಯುವವರು ಹಿಂಸೆಗೆ, ಮೌಲ್ಯಗಳ ತಲೆಕೆಳಗಾಗುವಿಕೆಗೆ, ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪ್ರತಿಫಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ‘ಬಿದ್ದರೂ ಎಚ್ಚರ’, ‘ತಲೆ ತಲೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು’ ಎಂಬಂತಹ ತಿರುಗಾಟದ ಸೂಕ್ತಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಇದು ವಿಕೃತ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಧಕನು ಒಳಗಿನ ‘ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ’ಯನ್ನೂ ಸ್ವರ್ (ಸೂರ್ಯಲೋಕ) ದರ್ಶನವನ್ನೂ ಮರೆಮಾಚದೆ, ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಪೂರ್ಣತೆಯಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಅವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ತರಬೇಕೆಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
असत्सु मे जरितः साभिवेगो यत्सुन्वते यजमानाय शिक्षम् । अनाशीर्दामहमस्मि प्रहन्ता सत्यध्वृतं वृजिनायन्तमाभुम् ॥
ಅಸತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇ ಜರಿತರೇ, ನನ್ನ ಆಕ್ರಮಣ ವೇಗವಂತಾಗಿದೆ—ಸೋಮವನ್ನು ಪಿಷಿಸುವ ಯಜಮಾನನಿಗಾಗಿ ನನಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರಕಿದಾಗ. ಆನಂದವಿಲ್ಲದ ದಾತನನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಹರಿಸುವವನು; ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅಸತ್ಯ-ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ವಕ್ರಗತಿಗನನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 2
यदीदहं युधये संनयान्यदेवयून्तन्वा शूशुजानान् । अमा ते तुम्रं वृषभं पचानि तीव्रं सुतं पञ्चदशं नि षिञ्चम् ॥
ನಾನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟು, ದೇಹದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಉಬ್ಬಿರುವ ದೇವರಹಿತವರನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ—ಅಲ್ಲಿ, ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಬಲಿಷ್ಠ ವೃಷಭ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ; ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪಿಷಿತವಾದ ಸೋಮವನ್ನು, ಪೂರ್ಣ ಹದಿನೈದುಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಸುರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 3
नाहं तं वेद य इति ब्रवीत्यदेवयून्त्समरणे जघन्वान् । यदावाख्यत्समरणमृघावदादिद्ध मे वृषभा प्र ब्रुवन्ति ॥
‘ಹೀಗೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಆವನನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ—ಆದರೂ ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವರಹಿತವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಧಾವಿಸಿ ಬರುವ ಆಕ್ರಮಣದಂತೆ ಆ ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅವನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡಾಗ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನೊಳಗೆ ವೃಷಭ-ಶಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತವೆ.
Mantra 4
यदज्ञातेषु वृजनेष्वासं विश्वे सतो मघवानो म आसन् । जिनामि वेत्क्षेम आ सन्तमाभुं प्र तं क्षिणां पर्वते पादगृह्य ॥
ನಾನು ಅಜ್ಞಾತವಾದ, ಗೋಜುಗೊಂಡ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಮಘವಾನ್ ಶಕ್ತಿಗಳು ನನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ನಾನು ಜಯಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕ್ಷೇಮ—ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಿತಿ—ನಾನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಪಾದಾಧಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಾನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತುತ್ತೇನೆ; ಕಷ್ಟದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೂ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವವನನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 5
न वा उ मां वृजने वारयन्ते न पर्वतासो यदहं मनस्ये । मम स्वनात्कृधुकर्णो भयात एवेदनु द्यून्किरणः समेजात् ॥
ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ಜಟಿಲ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ಪರ್ವತಗಳೂ ಅಲ್ಲ—ಯಾವುದೂ ನನ್ನನ್ನು ತಡೆಯಲಾರವು. ನನ್ನಿಂದ ಹೊರಡುವ ಸ್ವನ (ಧ್ವನಿ) ಯಲ್ಲಿ ಕಠೋರ-ಕರ್ಣ ಭಯವೂ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಕಿರಣವು ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿ ಸಮಸ್ವರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 6
दर्शन्न्वत्र शृतपाँ अनिन्द्रान्बाहुक्षदः शरवे पत्यमानान् । घृषुं वा ये निनिदुः सखायमध्यू न्वेषु पवयो ववृत्युः ॥
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ—ಬೇಯಿಸಿದ ಪಾನವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವರಾದರೂ ಇಂದ್ರರಹಿತರಾದವರು; ಭುಜದಿಂದಲೇ ಭಕ್ಷಿಸುವವರು, ಬಾಣದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸುವವರು. ಅಥವಾ ಸಖಾ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವರು; ಅವರ ಮೇಲೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಂಚುಗಳು ತಿರುಗಿ ಮತ್ತೆ ತಿರುಗಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ.
Mantra 7
अभूर्वौक्षीर्व्यु आयुरानड्दर्षन्नु पूर्वो अपरो नु दर्षत् । द्वे पवस्ते परि तं न भूतो यो अस्य पारे रजसो विवेष ॥
ನೀನು ಉಂಟಾದೆ; ನೀನು ವೃದ್ಧಿಯಾದೆ; ನೀನು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಈಗ ಪೂರ್ವವು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಈಗ ಅಪರವೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಎರಡು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಧಾರೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತವೆ—ಈ ರಜಸ್ (ಮಧ್ಯಾಕಾಶ)ದ ಪಾರಾಗಿ ದೂರದ ತೀರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವನಾಗಿರುವ ಆತನಂತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 8
गावो यवं प्रयुता अर्यो अक्षन्ता अपश्यं सहगोपाश्चरन्तीः । हवा इदर्यो अभितः समायन्कियदासु स्वपतिश्छन्दयाते ॥
ಗಾವುಗಳು—ಬಲದ ಯವ (ಧಾನ್ಯ)ಕ್ಕೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಕಿರಣಗಳಂತೆ—ಆರ್ಯನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಸಾಗಿದವು; ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಹಗೋಪರೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡೆ. ಆರ್ಯನ ಹ್ವಾನವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿಬಂತು: ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಪತಿ (ಸ್ವದ ನಿಜಸ್ವಾಮಿ) ಎಷ್ಟು ದೂರ ಒಪ್ಪಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ?
Mantra 9
सं यद्वयं यवसादो जनानामहं यवाद उर्वज्रे अन्तः । अत्रा युक्तोऽवसातारमिच्छादथो अयुक्तं युनजद्ववन्वान् ॥
ನಾವು—ಜನರ ನಡುವೆ ಯವಸ (ಹುಲ್ಲು)ಭಕ್ಷಕರು—ಮತ್ತು ನಾನು—ಯವ (ಧಾನ್ಯ)ಭೋಜಕನು—ವಜ್ರದ ವಿಶಾಲ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಒಂದಾಗುವಾಗ, ಯುಕ್ತ ಶಕ್ತಿ ಅವಸಾತಾರ (ಸಹಾಯ ತರುವವನು)ನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಅಯುಕ್ತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಯಶೀಲನು ಯೋಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 10
अत्रेदु मे मंससे सत्यमुक्तं द्विपाच्च यच्चतुष्पात्संसृजानि । स्त्रीभिर्यो अत्र वृषणं पृतन्यादयुद्धो अस्य वि भजानि वेदः ॥
ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸತ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ: ದ್ವಿಪಾದ ಮತ್ತು ಚತುಷ್ಪಾದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಯಥೋಚಿತ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಲ್ಲೆ. ಆದರೆ ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ-ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವೃಷಣ (ವೃಷಭ)ನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಮಾಡುವನೋ—ತಾನೇ ಸತ್ಯಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದವನು—ಅವನನ್ನು ನಾನು, ತಿಳಿದವನು, ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅವನ ಪಾಲನ್ನು ಹಂಚಿ, ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 11
यस्यानक्षा दुहिता जात्वास कस्तां विद्वाँ अभि मन्याते अन्धाम् । कतरो मेनिं प्रति तं मुचाते य ईं वहाते य ईं वा वरेयात् ॥
ಯಾರ ಪುತ್ರಿ ರಥವಿಲ್ಲದವಳೋ—ಅವಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿ ಯಾರು ನಿಜವಾಗಿ ಅಂಧಳೆಂದು ಎಣಿಸುವರು? ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವನು ‘ಮಾಪ’/ಬಂಧನವನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವಳನ್ನು ಹೊರುವವನೇ, ಅಥವಾ ಅವಳನ್ನು ವರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವವನೇ?
Mantra 12
कियती योषा मर्यतो वधूयोः परिप्रीता पन्यसा वार्येण । भद्रा वधूर्भवति यत्सुपेशाः स्वयं सा मित्रं वनुते जने चित् ॥
ಯೌವನಾತ್ಮಕ್ಕೂ ವಧೂಸ್ಥಿತಿಗೂ ಸ್ತ್ರೀ-ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟೋ ಮಹತ್ತರ—ಅವಳು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಧನದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣಳಾದಾಗ. ವಧೂ ಸುಪೇಶಸ್ (ಸುಂದರ ರೂಪವತಿ) ಆಗಿದ್ದರೆ ಶುಭಳಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳು ತಾನೇ ಜನರ ಮಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 13
पत्तो जगार प्रत्यञ्चमत्ति शीर्ष्णा शिरः प्रति दधौ वरूथम् । आसीन ऊर्ध्वामुपसि क्षिणाति न्यङ्ङुत्तानामन्वेति भूमिम् ॥
ಬಿದ್ದವನು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನತ್ತ ಹಿಂದಿರುಗುವದನ್ನೇ ಅವನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ವರೂಥ (ರಕ್ಷಣೆ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕುಳಿತು ಮೇಲಿರುವದನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ, ಚಾಚಿಕೊಂಡು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಸತ್ತ್ವವು ಉಲ್ಟಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಸಮ್ಯಕ್ ಅಭಿಮುಖತೆ ದೊರೆಯುವವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 14
बृहन्नच्छायो अपलाशो अर्वा तस्थौ माता विषितो अत्ति गर्भः । अन्यस्या वत्सं रिहती मिमाय कया भुवा नि दधे धेनुरूधः ॥
ವಿಶಾಲನು, ಪ್ರಕಾಶವರ್ಣನು, ಎಲೆರಹಿತ ಅಶ್ವನು ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಮಾತೆ—ಅಂತರಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಚೋದಿತಳಾಗಿ—ಗರ್ಭವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕರುವನ್ನು ನೆಕ್ಕುತ್ತಾ ಅವಳು ಮೂಗುತ್ತದೆ: ಯಾವ ಭವದಿಂದ ಧೇನು ತನ್ನ ಊಧವನ್ನು ಕೆಳಗಿಡುತ್ತದೆ?
Mantra 15
सप्त वीरासो अधरादुदायन्नष्टोत्तरात्तात्समजग्मिरन्ते । नव पश्चातात्स्थिविमन्त आयन्दश प्राक्सानु वि तिरन्त्यश्नः ॥
ಏಳು ವೀರಶಕ್ತಿಗಳು ಅಧರದಿಂದ ಏಳಿದವು; ಎಂಟು ಉತ್ತರಪಕ್ಷದಿಂದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದಾದವು. ಒಂಬತ್ತು ಹಿಂದೆಂದಿನಿಂದ ಬಂದವು—ಘನ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ; ಹತ್ತು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಸಾನು (ಮೇಲುಗಡ್ಡೆ)ಯನ್ನು ಚಾಚುತ್ತವೆ—ಕಠೋರ ಪ್ರತಿರೋಧದಲ್ಲಿ ದಾರಿಯನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಾ.
Mantra 16
दशानामेकं कपिलं समानं तं हिन्वन्ति क्रतवे पार्याय । गर्भं माता सुधितं वक्षणास्ववेनन्तं तुषयन्ती बिभर्ति ॥
ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಪಿಲ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ತತ್ತ್ವವು ಒಂದೇ ಸ್ವರೂಪದದು; ಕ್ರತು (ಸಂಕಲ್ಪ/ಯಜ್ಞಬುದ್ಧಿ)ಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಯಾಯ—ಪಾರ ದಾಟುವಿಕೆಗೆ—ಅದನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿ ತನ್ನ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿತ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅದನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಗಾಯಗೊಳಿಸದೆ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾ—ರೂಪಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 17
पीवानं मेषमपचन्त वीरा न्युप्ता अक्षा अनु दीव आसन् । द्वा धनुं बृहतीमप्स्वन्तः पवित्रवन्ता चरतः पुनन्ता ॥
ವೀರರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೋಷಿತ ಮೇಷವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದರು; ಅಕ್ಷಗಳು (ಪಾಶೆಗಳು) ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ದಿನದ ಗತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು. ಎರಡು ಮಹಾ ಧನುಸ್ಸುಗಳು ಜಲಗಳೊಳಗೆ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ಪವಿತ್ರ (ಪವಿತ್ರಕ)ವನ್ನು ಹೊತ್ತು; ಅವು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ—ಸತ್ತೆಯನ್ನು ಋತ (ಸತ್ಯಕ್ರಮ)ಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 18
वि क्रोशनासो विष्वञ्च आयन्पचाति नेमो नहि पक्षदर्धः । अयं मे देवः सविता तदाह द्र्वन्न इद्वनवत्सर्पिरन्नः ॥
ಘೋಷಕರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಹರಡಿ ಹೊರಟರು; ಮಾಪ (ನೇಮ) ಬೇಯಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅರ್ಧಭಾಗವು ರೆಕ್ಕೆ ಆಗಿ ಪಕ್ವವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ದೇವ ಸವಿತೃ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ‘ಯಾರ ಆಹಾರ ಕಾಷ್ಠ (ಮರ)ವೋ ಅವನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಯಾರ ಆಹಾರ ಘೃತವೋ ಅವನು ಕೂಡ ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ’—ಯಾಕೆಂದರೆ ಯೋಗ್ಯ ಪೋಷಣೆಯೇ ಉರ್ಧ್ವಗತಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 19
अपश्यं ग्रामं वहमानमारादचक्रया स्वधया वर्तमानम् । सिषक्त्यर्यः प्र युगा जनानां सद्यः शिश्ना प्रमिनानो नवीयान् ॥
ನಾನು ದೂರದಿಂದ ಒಂದು ಚಲಿಸುವ ಸಮೂಹವನ್ನು ಕಂಡೆನು—ಚಕ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗುವದು, ತನ್ನ ಸ್ವಧಾ (ಅಂತರ್ನಿಹಿತ ಶಕ್ತಿ-ನಿಯಮ)ಯಿಂದಲೇ ಚಲಿಸುವದು. ಆರ್ಯ (ಉದಾತ್ತ) ಪುರುಷನು ಮಾನವರ ಪೀಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಯುಗಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಸದಾ ನವೀನನಾಗಿ, ಹಳೆಯ ರೂಪಗಳ ಕಠೋರ ಪುರುಷತ್ವ (ಶಿಶ್ನ)ವನ್ನು ಮುರಿದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ.
Mantra 20
एतौ मे गावौ प्रमरस्य युक्तौ मो षु प्र सेधीर्मुहुरिन्ममन्धि । आपश्चिदस्य वि नशन्त्यर्थं सूरश्च मर्क उपरो बभूवान् ॥
ನನ್ನ ಈ ಎರಡು ಗೋವುಗಳು ಪ್ರಹಾರಕ (ಪ್ರಮರ)ನಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬೇಡ—ಮರುಮರು ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ತೇಜಸ್ವಿ ಬಲದಿಂದ ನನಗೆ ಮದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವನ ಗುರಿಯನ್ನು ನೀರುಗಳೂ ಚದುರಿಸುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅಂಧಕಾರವು ಮೇಲಿನ ಆವರಣವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ—ಯೋಗ್ಯ ಜಯ ದೊರೆಯುವ ತನಕ.
Mantra 21
अयं यो वज्रः पुरुधा विवृत्तोऽवः सूर्यस्य बृहतः पुरीषात् । श्रव इदेना परो अन्यदस्ति तदव्यथी जरिमाणस्तरन्ति ॥
ಈ ವಜ್ರವು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿದೆ—ವಿಶಾಲ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುವದು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೂ ದೂರದ, ಮತ್ತೊಂದು ಕೀರ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಅಚಲ (ಅವ್ಯಥೀ) ಜನರು ಕಾಲದ ಕ್ಷಯ (ಜರಿಮಾಣ)ವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
Mantra 22
वृक्षेवृक्षे नियता मीमयद्गौस्ततो वयः प्र पतान्पूरुषादः । अथेदं विश्वं भुवनं भयात इन्द्राय सुन्वदृषये च शिक्षत् ॥
ಮರದಿಂದ ಮರಕ್ಕೆ ಬಂಧಿತಳಾದ ಗೋವು ಮೂಗಿತು; ತದನಂತರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಾರಿಹೋದವು—ಮಾನವಭಕ್ಷಕ. ಆಗ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭವನ-ವಿಶ್ವವು ಭಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು; ಇಂದ್ರನಿಗೂ, ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವ ಋಷಿಗೂ ಅದು ವಿಧೇಯತೆಯನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡಿತು.
Mantra 23
देवानां माने प्रथमा अतिष्ठन्कृन्तत्रादेषामुपरा उदायन् । त्रयस्तपन्ति पृथिवीमनूपा द्वा बृबूकं वहतः पुरीषम् ॥
ದೇವರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತವು; ಕತ್ತರಿಸಿ-ಭೇದಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅವರ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮೇಲೇಳಿದವು. ಮೂರು ವಿಶಾಲ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೂ ಅದರ ಜಲಗಳ ಮೇಲೂ ತಪಿಸುತ್ತವೆ; ಎರಡು ‘ಬೃಬೂಕ’ವನ್ನೂ ಪುರೀಷ—ಸಮೃದ್ಧ ದ್ರವ್ಯವನ್ನೂ—ವಹಿಸಿ, ರೂಪಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತವೆ.
Mantra 24
सा ते जीवातुरुत तस्य विद्धि मा स्मैतादृगप गूहः समर्ये । आविः स्वः कृणुते गूहते बुसं स पादुरस्य निर्णिजो न मुच्यते ॥
ಅದೇ ನಿನ್ನ ಜೀವಾತು—ಜೀವಶಕ್ತಿ; ಅದರ ಗುಟ್ಟನ್ನೂ ತಿಳಿ. ಸಮರ್ಯೇ—ಸತ್ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ—ಇಂತಹ ದರ್ಶನವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಮಾಡಬೇಡ. ಸ್ವಃ—ಸೂರ್ಯಲೋಕ—ವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿ, ಆದರೂ ಬುಸಂ (ಹೊಟ್ಟು) ಮರೆಮಾಡುವವನು—ಆ ದ್ವಾರಪಾಲ—ತನ್ನ ಆವರಣವಸ್ತ್ರ (ನಿರ್ಣಿಜ)ದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
It points to a condition of being “without Indra”—using strength, passion, or even ritual potency without the guiding principle of right order (ṛta). The hymn warns that such power becomes violent and rebounds on the doer.
These are allegories for inner misalignment: when consciousness is distorted, actions turn back upon oneself and wear away one’s higher aim. The images dramatize the need to regain right orientation through truth-guided force (Indra).
Recognize the life-force and its secret, and do not hide the insight when it matters most—during the struggle to live rightly. Partial concealment keeps one bound; integral clarity and honesty are required for release.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.