Shloka 9

अस्त्रप्रदानम्

Bestowal of Divine Astras to Rama

Devanagari script

अशनी द्वे प्रयच्छामि शुष्कार्द्रे रघुनन्दन।।।।ददामि चास्त्रं पैनाकमस्त्रं नारायणं तथा।

Transliteration

aśanī dve prayacchāmi śuṣkārdrē raghunandana |

dadāmi cāstraṃ painākam astraṃ nārāyaṇaṃ tathā ||

Translation

ಹೇ ರಘುನಂದನ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಎರಡು ಅಶನಿಗಳನ್ನು (ವಜ್ರಗಳನ್ನು) ನೀಡುತ್ತೇನೆ—ಶುಷ್ಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಧ್ರ. ಹಾಗೆಯೇ ಪೈನಾಕ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನೂ, ನಾರಾಯಣ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.

Word by Word

• धर्मपाशम्: Dharma-noose
• धर्मपाशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म-पाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य पाशः)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• राम: O Rāma
• राम: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• कालपाशम्: Time-noose
• कालपाशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: काल-पाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कालस्य पाशः)

• तथा: also
• तथा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अनुक्रमवाचक (also)

• एव: indeed
• एव: Nipāta (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक (indeed)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (and)

• पाशम्: noose
• पाशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वारुणम्: Varuṇa’s
• वारुणम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वरुण (प्रातिपदिक) + अण्-प्रत्यय (तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तद्धित-विशेषण (vāruṇa = of Varuṇa); (astraṃ विशेषयति)

• अस्त्रम्: weapon (astra)
• अस्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (and)

• ददामि: I give
• ददामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (emphatic repetition)

• अनुत्तमम्: unsurpassed
• अनुत्तमम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनु-उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अस्त्रम् विशेषयति)

Context

O descendant of Raghu! I shall grant you two thunderbolts named shuska and ardra (dry and wet), painaka astra and narayanaastra.

Characters & Entities

• Rāma
• Viśvāmitra
• Raghu dynasty (Raghunandana)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Power is entrusted to lineage and character: being ‘Raghunandana’ implies inherited responsibility—strength must serve protection and truth, not ego.

What is the narrative situation?

The sage completes another segment of the armament-gift, including thunderbolt weapons and the famed Nārāyaṇāstra.

Which character virtue is emphasized?

Steadfast guardianship: Rāma is prepared to meet varied threats (symbolized by ‘dry/wet’) with controlled, righteous force.