Shloka 10

Devanagari script

आग्नेयमस्त्रं दयितं शिखरं नाम नामतः।।।।वायव्यं प्रथनं नाम ददामि च तवानघ ।

Transliteration

āgneyam astraṃ dayitaṃ śikharaṃ nāma nāmataḥ |

vāyavyaṃ prathanaṃ nāma dadāmi ca tavānagha ||1.27.10||

Translation

ಹೇ ಅನಘನೇ, ನನಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯವಾದ ‘ಶಿಖರ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ಆಗ್ನೇಯ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಪ್ರಥನ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ವಾಯವ್ಯ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.

Word by Word

• अशनी: thunderbolts
• अशनी: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अशनि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचनार्थे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनरूपप्रयोगः (काव्ये); अर्थतः: द्वे अशनी (two thunderbolts)

• द्वे: two
• द्वे: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, द्विवचन; संख्याविशेषणम् (अशनी विशेषयति)

• प्रयच्छामि: I bestow
• प्रयच्छामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-यम् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• शुष्कार्द्रे: Śuṣkā and Ārdrā
• शुष्कार्द्रे: Apposition/Viśeṣya (विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: शुष्क-आर्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (शुष्का च आर्द्रा च) — नाम्नी (two named: Śuṣkā and Ārdrā)

• रघुनन्दन: O descendant of Raghu
• रघुनन्दन: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: रघु-नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रघोः नन्दनः)

• ददामि: I give
• ददामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (and)

• अस्त्रम्: weapon (astra)
• अस्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पैनाकम्: Paināka
• पैनाकम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पिनाक (प्रातिपदिक) + अण्-प्रत्यय (तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तद्धित-विशेषण (paināka = of Pināka/Śiva’s bow); (astraṃ विशेषयति)

• अस्त्रम्: weapon (astra)
• अस्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नारायणम्: Nārāyaṇa (of Nārāyaṇa)
• नारायणम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नारायण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (astraṃ विशेषयति: Nārāyaṇa-weapon)

• तथा: also
• तथा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अनुक्रमवाचक (also)

Context

O blemishless Rama! I shall grant you agneyaastra known as sikhara which is myfavour weapon and vayavyaastra known as prathana৷৷

Characters & Entities

• Viśvāmitra
• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Power is entrusted as a moral responsibility: the guru grants astras for the protection of dharma, not for personal dominance.

What is the narrative situation?

Viśvāmitra begins formally bestowing divine missiles upon Rāma, naming specific fire- and wind-based astras.

Which character virtue is emphasized?

Trustworthiness and purity (anagha): Rāma is deemed fit to receive potent weapons because his character aligns with righteous use.