Adhyaya 46

Verse 1

षट्चत्वारिंशोऽध्यायः । सुकलोवाच । श्वसंतीं शूकरीं दृष्ट्वा पतितां पुत्रवत्सलाम् । सुदेवावकृपयाविष्टा गत्वा तां दुःखितां प्रति

ನಲವತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸುಕಲನು ಹೇಳಿದನು—ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದಿರುವ ಶ್ವಸಂತೀ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಹಂದಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸುದೇವಾ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ ಆ ದುಃಖಿತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.

Verse 2

अभिषिच्य मुखं तस्याः शीतलेनोदकेन च । पुनः सर्वांगमेवापि दुःखितां रणशालिनीम्

ಅವನು ಶೀತಲ ಜಲದಿಂದ ಅವಳ ಮುಖವನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ಆ ರಣನಿಪುಣ ಸ್ತ್ರೀಯ ಸರ್ವಾಂಗಕ್ಕೂ ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು।

Verse 3

पुण्येन शीततोयेन सा उवाचाभिषिंचतीम् । उवाच मानुषीं वाचं सुस्वरं नृपतिप्रियाम्

ಪವಿತ್ರ ಶೀತಜಲದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತಾ ಅವಳು ಮಾತನಾಡಿದಳು—ಮಾನವ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ಮಧುರ ಸ್ವರದಿಂದ, ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗುವಂತೆ।

Verse 4

सुखं भवतु ते देवि अभिषिक्ता त्वया यदि । संपर्काद्दर्शनात्तेद्य गतो मे पापसंचयः

ದೇವಿ, ನಿನಗೆ ಸುಖವಾಗಲಿ. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ನಿನ್ನ ಸ್ಪರ್ಶ ಹಾಗೂ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನ್ನ ಪಾಪಸಂಚಯವು ದೂರವಾಯಿತು।

Verse 5

तदाकर्ण्य महद्वाक्यमद्भुताकारसंयुतम् । चित्रमेतन्मया दृष्टं कृतं तेऽनामयं वचः

ಅದ್ಭುತಾರ್ಥಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಮಹಾವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯ; ನಾನು ಇದನ್ನು ಕಂಡೆ. ನಿನ್ನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಹಾನಿರಹಿತ ಮಂಗಳವಚನವನ್ನು ನುಡಿದಿದ್ದೇನೆ।”

Verse 6

पशुजातिमतीचेयं सौष्ठवं भाषते स्फुटम् । स्वरव्यंजनसंपन्नं संस्कृतमुत्तमं मम

ಇದು ಪಶುಜಾತಿಯದಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಸೌಷ್ಟವದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ; ಸ್ವರ-ವ್ಯಂಜನಸಂಪನ್ನವಾದ ನನ್ನ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 7

हर्षेण विस्मयेनापि कृत्वा साहसमुत्तमम् । तत्रस्था सा महाभागा तं पतिं वाक्यमब्रवीत्

ಹರ್ಷವೂ ವಿಸ್ಮಯವೂ ತುಂಬಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಸಕೃತ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು।

Verse 8

पश्य राजन्नपूर्वेयं संस्कृतं भाषते महत् । पशुयोनिगता चेयं यथा वै मानुषो वदेत्

ಓ ರಾಜನೇ, ನೋಡು—ಇದು ಅಪೂರ್ವ; ಪಶುಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವಳಾದರೂ, ಅವಳು ಶುದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಮಾನವನಂತೆ।

Verse 9

तदाकर्ण्य ततो राजा सर्वज्ञानवतां वरः । अद्भुतमद्भुताकारं यन्न दृष्टं श्रुतं मया

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತ, ಆಶ್ಚರ್ಯರೂಪ; ಇಂತಹುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿಲ್ಲ, ಕೇಳಿಲ್ಲವೂ।”

Verse 10

तामुवाच ततो राजा सुदेवां सुप्रियां तदा । पृच्छ चैनां शुभां कांते का चेयं तु भविष्यति

ಆಮೇಲೆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸುದೇವೆಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಶುಭಕಾಂತೆ, ಈ ಪುಣ್ಯವತಿಯನ್ನು ಕೇಳು—ಇವಳು ಯಾರು, ಮುಂದೇನು ಆಗಲಿದೆ?”

Verse 11

श्रुत्वा तु नृपतेर्वाक्यं सा पप्रच्छ च सूकरीम् । का भविष्यसि त्वं भद्रे चित्रं ते दृश्यते बहु

ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಆ ಸೂಕರಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದಳು—“ಓ ಭದ್ರೇ, ನೀನು ಮುಂದೇನು ಆಗುವೆ? ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ।”

Verse 12

पशुयोनिगता त्वं वै भाषसे मानुषं वचः । सौष्ठवं ज्ञानसंपन्नं वद मे पूर्वचेष्टितम्

ಪಶುಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ನೀನು ಮಾನವವಾಣಿಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತೀಯೆ—ಸುಸಂಸ್ಕೃತವಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನವಾಗಿ. ನಿನ್ನ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಪೂರ್ವಚೇಷ್ಠಿತವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 13

भर्तुश्चापि महाराज भटस्यास्य महात्मनः । कोयं धर्मो महावीर्यो गतः स्वर्गं पराक्रमैः

ಮಹಾರಾಜ, ಈ ಮಹಾತ್ಮ ಯೋಧನ ಪತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಿರಿ—ಯಾವ ಧರ್ಮದಿಂದ ಆ ಮಹಾವೀರನು ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು?

Verse 14

आत्मनश्च स्वभर्तुश्च सर्वं पूर्वानुगं वद । एवमुक्त्वा महाभागा विरराम नृपप्रिया

ನಿನ್ನ ವಿಷಯವೂ ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ವಿಷಯವೂ—ಹಿಂದೆ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಮೌನವಾದಳು.

Verse 15

शूकर्युवाच । यदि पृच्छसि मां भद्रे ममास्य च महात्मनः । तत्सर्वं ते प्रवक्ष्यामि चरितं पूर्वचेष्टितम्

ಶೂಕರಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನನ್ನ ಹಾಗೂ ಈ ಮಹಾತ್ಮನ ವಿಷಯವನ್ನು ನೀನು ಕೇಳಿದರೆ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ಪೂರ್ವಚೇಷ್ಠಿತವನ್ನೂ.

Verse 16

अयमेष महाप्राज्ञो गंधर्वो गीतपंडितः । रंगविद्याधरो नाम सर्वशास्त्रार्थकोविदः

ಇವನೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನಾದ ಗಂಧರ್ವ, ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತನು. ಅವನ ಹೆಸರು ರಂಗವಿದ್ಯಾಧರ; ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳಲ್ಲೂ ಕೋವಿದನು.

Verse 17

मेरुं गिरिवरश्रेष्ठं चारुकंदरनिर्झरम् । तमाश्रित्य महातेजाः पुलस्त्यो मुनिसत्तमः

ಸುಂದರ ಗುಹೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೇರುವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದನು।

Verse 18

तपश्चचार तेजस्वी निर्व्यलीकेन चेतसा । विद्याधरस्तत्र गतः स्वेच्छया स महाप्रभो

ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಭೋ! ಆ ತೇಜಸ್ವಿಯು ಕಪಟರಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾಧರನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು।

Verse 19

तमाश्रित्य गिरिश्रेष्ठं गीतमभ्यसते तदा । स्वरतालसमोपेतं सुस्वरं चारुहासिनि

ಹೇ ಚಾರುಹಾಸಿನಿ! ಆಗ ಆ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠನ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಅವಳು ಗಾನಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದಳು—ಸ್ವರ-ತಾಳಸಹಿತ, ಮಧುರಸ್ವರದಿಂದ।

Verse 20

गीतं श्रुत्वा मुनिस्तस्य ध्यानाच्चलितमानसः । गायंतं तमुवाचेदं गीतविद्याधरं प्रति

ಅವನ ಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುನಿಯ ಮನಸ್ಸು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಚಲಿತವಾಯಿತು; ಹಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಗೀತವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಆ ವಿದ್ಯಾಧರನಿಗೆ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 21

भवद्गीतेन दिव्येन देवा मुह्यंति नान्यथा । सुस्वरेण सुपुण्येन तालमानेन पंडित

ಹೇ ಪಂಡಿತ! ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಗೀತದಿಂದ ದೇವರೂ ಸಹ ಮೋಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲ. ನೀನು ಮಧುರಸ್ವರದಿಂದ, ಮಹಾಪುಣ್ಯದಿಂದ, ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಕ್ ತಾಳಮಾನದಿಂದ ಹಾಡುತ್ತೀ।

Verse 22

लययुक्तेन भावेन मूर्च्छना सहितेन च । मे मनश्चलितं ध्यानाद्गीतेनानेन सुव्रत

ಲಯಯುಕ್ತ ಭಾವದಿಂದಲೂ ಮೂರಛನಾಸಹಿತವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಈ ಗೀತವು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಚಲಿತಗೊಳಿಸಿದೆ, ಓ ಸುವ್ರತ।

Verse 23

इदं स्थानं परित्यज्य अन्यस्थानं व्रजस्व तत् । गीतविद्याधर उवाच । आत्मज्ञानसमं गीतमन्यस्थानं व्रजामि किम्

“ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗು.” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಗೀತ-ವಿದ್ಯಾಧರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ಈ ಗೀತವು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನ; ಹಾಗಿರಲು ನಾನು ಇನ್ನೆಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು?”

Verse 24

दुःखं ददे न कस्यापि सुखदो नृषु सर्वदा । गीतेनानेन दिव्येन सर्वास्तुष्यंति देवताः

ಯಾರಿಗೂ ದುಃಖವನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು; ಜನರಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸುಖದಾತನಾಗಿರಬೇಕು. ಈ ದಿವ್ಯ ಗೀತದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

शंभुश्चापि समानीतो गीतध्वनिरतो द्विज । गीतं सर्वरसं प्रोक्तं गीतमानंददायकम्

ಓ ದ್ವಿಜ, ಗೀತಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದ ಶಂಭುವನ್ನೂ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಗೀತವು ಸರ್ವರಸಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಸಂಗೀತವು ಆನಂದದಾಯಕ.

Verse 26

शृंगाराद्यारसाः सर्वे गीतेनापि प्रतिष्ठिताः । शोभामायांति गीतेन वेदाश्चत्वार उत्तमाः

ಶೃಂಗಾರಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ರಸಗಳೂ ಗೀತದಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಗೀತದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೇದಗಳೂ ಶೋಭೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 27

गीतेन देवताः सर्वास्तोषमायांति नान्यथा । तदेवं निन्दसे गीतं मामेवं परिचालयेः

ಪವಿತ್ರ ಗಾನದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಿಂದಲ್ಲ. ಆದರೂ ನೀನು ಗೀತೆಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತೀಯ; ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ವರ್ತಿಸಬೇಡ.

Verse 28

अन्यायोऽयं महाभाग तवैव इह दृश्यते । पुलस्त्य उवाच । सत्यमुक्तं त्वयाद्यैव गीतार्थं बहुपुण्यदम्

“ಇದು ಅನ್ಯಾಯ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ; ಇಲ್ಲಿ ಅದು ನಿನಗೇ ಸೇರಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.” ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ಈಗ ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯ; ಗೀತಾರ್ಥವು ಬಹು ಪುಣ್ಯಪ್ರದ.”

Verse 29

शृणु त्वं मामकं वाक्यं मानं त्यज महामते । नाहं गीतं प्रकुत्सामि गीतं वंदामि नान्यथा

ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು, ಓ ಮಹಾಮತೇ; ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ನಾನು ಗೀತೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಗೀತೆಯನ್ನೇ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ, ಬೇರೆಲ್ಲ.

Verse 30

विद्याश्चतुर्दशैवैता एकीभावेन भावदाः । प्राणिनां सिद्धिमायांति मनसा निश्चलेन च

ಈ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯೆಗಳು ಏಕತ್ವಭಾವದಿಂದ ಒಂದಾದಾಗ ಸತ್ಯಾನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ; ಸ್ಥಿರ, ಅಚಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 31

तपश्च तद्वन्मंत्राश्च सुसिद्ध्यंत्येकचिंतया । हृषीकाणां महावर्गश्चपलो मम संमतः

ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಮಂತ್ರಗಳು—ಏಕಾಗ್ರ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಸುಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮಹಾಸಮೂಹವು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಚಂಚಲ ಹಾಗೂ ಅಸ್ಥಿರ.

Verse 32

विषयेष्वेव सर्वेषु नयत्यात्मानमुच्चकैः । चालयित्वा मनस्तस्माद्ध्यानादेव न संशयः

ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಆತ್ಮವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಬೇಕು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 33

यत्र शब्दं न रूपं च युवती नैव तिष्ठति । मुनयस्तत्र गच्छंति तपःसिद्ध्यर्थमेव हि

ಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳಿಸುವ ಶಬ್ದವೂ ಇಲ್ಲ, ಮೋಹಕ ರೂಪವೂ ಇಲ್ಲ, ಯುವತಿಯೂ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳು ತಪಸ್ಸಿನ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 34

अयं गीतः पवित्रस्ते बहुसौख्यप्रदायकः । न पश्येम वयं वीर तिष्ठामो वनसंस्थिताः

ನಿನ್ನ ಈ ಗೀತೆ ಪವಿತ್ರವೂ ಬಹುಸೌಖ್ಯಪ್ರದವೂ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹೇ ವೀರ, ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಣಲಾರದೆವು; ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

Verse 35

अन्यत्स्थानं प्रयाहि त्वं नोवा वयं व्रजामहे । गीतविधाधर उवाच । इंद्रियाणां बलं वर्गं जितं येन महात्मना

“ನೀನು ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತೇವೆ.” ಗೀತವಿಧಾಧರನು ಹೇಳಿದನು—“ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಬಲಿಷ್ಠ ವರ್ಗವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 36

स जयी कथ्यते योगी स च वीरः ससाधकः । शब्दं श्रुत्वाथ वा दृष्ट्वा रूपमेवं महामते

ಆ ಯೋಗಿಯೇ ಜಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನೇ ವೀರ, ಅವನೇ ನಿಜ ಸಾಧಕ. ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಅಥವಾ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡರೂ ಅವನು ಹೀಗೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

चलते नैव यो ध्यानात्स धीरस्तपसाधकः । भवांस्तु तेजसा हीन इंद्रियैर्विजितो यतः

ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಚಲಿಸದವನೇ ಧೀರನು, ತಪಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನು. ಆದರೆ ನೀನು ಅಂತಃತೇಜಸ್ಸಿಲ್ಲದವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ.

Verse 38

स्वर्गेपि नास्ति सामर्थ्यं मम गीतस्य धर्षणे । वर्जयंति वनं सर्वे हीनवीर्या न संशयः

ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಗೀತದ ಬಲವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲ. ವೀರ್ಯಹೀನರು ಎಲ್ಲರೂ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತಾರೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 39

अयं साधारणो विप्र वनदेशो न संशयः । देवानां सर्वजीवानां यथा मम तथा तव

ಓ ವಿಪ್ರ, ಈ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಸರ್ವಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಇದು ಎಷ್ಟು ನನ್ನದೋ ಅಷ್ಟೇ ನಿನ್ನದು.

Verse 40

कथं गच्छाम्यहं त्यक्त्वा वनमेवमनुत्तमम् । यूयं गच्छंतु तिष्ठंतु यद्भव्यं तत्तु नान्यथा

ಇಂತಹ ಉತ್ತಮನಾದ, ಅನುತ್ತಮವಾದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೋಗಲಿ? ನೀವು ಹೋಗಲಿ ಅಥವಾ ತಂಗಲಿ; ವಿಧಿಯೇನಿದೆಯೋ ಅದೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಬೇರಲ್ಲ.

Verse 41

एवमाभाष्य तं विप्रं गीतविद्याधरस्तदा । समाकर्ण्य ततस्तेन मुनिना तस्य उत्तरम्

ಹೀಗೆ ಆ ವಿಪ್ರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದ ಗೀತವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ ವಿದ್ಯಾಧರನು, ಆ ಮುನಿಯು ನೀಡಿದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಲಿಸಿದನು.

Verse 42

चिंतयामास मेधावी किं कृत्वा सुकृतं भवेत् । क्षमां कृत्वा जगामाथ अन्यत्स्थानं द्विजोत्तमः

ಮೇಧಾವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಚಿಂತಿಸಿದನು— “ಏನು ಮಾಡಿದರೆ ಪುಣ್ಯ ಉಂಟಾಗುವುದು?” ಬಳಿಕ ಕ್ಷಮೆ ನೀಡಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 43

तपश्चचार धर्मात्मा योगासनगतः सदा । कामं क्रोधं परित्यज्य मोहं लोभं तथैव च

ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಸದಾ ಯೋಗಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೋಹ-ಲೋಭಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದನು।

Verse 44

सर्वेन्द्रियाणि संयम्य मनसा सममेव च । एवं स्थितस्तदा योगी पुलस्त्यो मुनिसत्तमः

ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಆಗ ಯೋಗಿ ಪುಲಸ್ತ್ಯ—ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ—ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ನೆಲಸಿದನು।

Verse 45

सुकलोवाच । गते तस्मिन्महाभागे पुलस्त्ये मुनिपुंगवे । कालादिष्टेन तेनापि गीतविद्याधरेण च

ಸುಕಲನು ಹೇಳಿದರು— ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಮುನಿಪುಂಗವ, ಹೊರಟ ಬಳಿಕ, ಗೀತವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಆ ವಿದ್ಯಾಧರವೂ ಕಾಲದ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿದನು।

Verse 46

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । षट्चत्वारिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸುಕಲಾ-ಚರಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 47

ज्ञात्वा पद्मात्मजसुतमेकांतवनशालिनम् । गतो वराहरूपेण तस्याश्रममनुत्तमम्

ಪದ್ಮಜರ ಪುತ್ರನ ಪುತ್ರನಾದ, ಏಕಾಂತ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವನು ವರಾಹರೂಪ ಧರಿಸಿ ಅವನ ಅನುತ್ತಮ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 48

आसनस्थं महात्मानं तेजोज्वालासमाविलम् । दृष्ट्वा चकार वै क्षोभं तस्य विप्रस्य भामिनि

ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಆಸನಸ್ಥನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ತೇಜೋಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಕಂಡು ಅವಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕ್ಷೋಭಗೊಂಡಳು।

Verse 49

धर्षयेन्नियतं विप्रं तुंडाग्रेण कुचेष्टया । पशुं ज्ञात्वा महाराज क्षमते तस्य दुष्कृतम्

ಓ ಮಹಾರಾಜ, ನಿಯತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಚುಂಚಿನ ಅಗ್ರದಿಂದಲೂ ಕಾಮಮಯ ಚೇಷ್ಟೆಯಿಂದಲೂ ಕಿರುಕುಳ ಮಾಡಿದರೆ, ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಪಶುವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವನು ಆ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 50

मूत्रयेत्पुरतः कृत्वा विष्ठां च कुरुते ततः । नृत्यते क्रीडते तत्र पतति प्रोच्चलेत्पुनः

ಅವನು ಮುಂದೆಯೇ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಮಲವನ್ನೂ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮಾಡಿ ಕ್ರೀಡಿಸಿ, ಬೀಳುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ।

Verse 51

पशुं ज्ञात्वा परित्यक्तो मुनिना तेन भूपते । एकदा तु तथायाते तेन रूपेण वै पुनः

ಓ ಭೂಪತೇ, ಅವನನ್ನು ಪಶುವೆಂದು ತಿಳಿದು ಆ ಮುನಿಯು ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಮತ್ತೆ ಅವನು ಹಾಗೆಯೇ ಬಂದಾಗ, ಅವನು ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಪುನಃ ಬಂದನು।

Verse 52

अट्टाट्टहासेन पुनर्हास्यमेवं कृतं तदा । रोदनं च कृतं तत्र गीतं गायति सुस्वरम्

ಆಗ ಅವನು ಅಟ್ಟಹಾಸದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹಾಸ್ಯಚೇಷ್ಟೆ ಮಾಡಿದನು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಳಲೂ ಮಾಡಿ, ಮಧುರಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದನು।

Verse 53

तथा तमागतं विप्रो गीतविद्याधरं नृप । चेष्टितं तस्य वै दृष्ट्वा घोणिरेष भवेन्नहि

ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಗೀತವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಧರಸಮಾನನಾಗಿ ಬಂದವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ—“ಇವನು ಘೋಣಿ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ತಿಳಿದನು।

Verse 54

ज्ञात्वा तस्य तु वृत्तांतं मामेवं परिचालयेत् । पशुं ज्ञात्वा मया त्यक्तो दुष्ट एष सुनिर्घृणः

“ಅವನ ವರ್ತಮಾನ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಕಾಡಬಾರದು. ಅವನನ್ನು ಪಶುವೆಂದು ತಿಳಿದು ನಾನು ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಇವನು ದುಷ್ಟ, ಪರಮ ನಿರ್ದಯ.”

Verse 55

एवं ज्ञात्वा महात्मानं गंधर्वाधममेव हि । चुकोप मुनिशार्दूलस्तं शशाप महामतिः

ಹೀಗೆ ‘ಮಹಾತ್ಮ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದವನು ನಿಜವಾಗಿ ಅಧಮ ಗಂಧರ್ವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲನು ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಆ ಮಹಾಮತಿಯಾದವನು ಅವನಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತನು।

Verse 56

यस्माच्छूकररूपेण मामेवं परिचालयेः । तस्माद्व्रज महापाप पापयोनिं तु शौकरीम्

ನೀನು ಶೂಕರರೂಪದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಕಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಓ ಮಹಾಪಾಪಿ, ಹೋಗು—ಪಾಪಯೋನಿಯಾದ ಶೌಕರೀ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸು।

Verse 57

शप्तस्तेनापि विप्रेण गतो देवं पुरंदरम् । तमुवाच महात्मानं कंपमानो वरानने

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪದಿಂದ ಶಪ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಪುರಂದರ ದೇವ (ಇಂದ್ರ)ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಓ ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ನಡುಗುತ್ತಾ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 58

शृणु वाक्यं सहस्राक्ष तव कार्यं कृतं मया । तप एव हि कुर्वन्सन्दारुणं मुनिपुंगवः

ಓ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರನೇ), ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳು—ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಮುನಿಪುಂಗವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ, ದಾರುಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ।

Verse 59

तस्मात्तपःप्रभावात्तु चालितः क्षोभितो मया । शप्तस्तेनास्मि विप्रेण देवरूपं प्रणाशितम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾನು ಕದಲಿಹೋಗಿ ಅಶಾಂತನಾದೆ. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನನಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು; ನನ್ನ ದೈವೀ ರೂಪ ನಾಶವಾಯಿತು।

Verse 60

पशुयोनिं गतं शक्र मामेवं परिरक्षय । ज्ञात्वा तस्य स वृत्तांतं गीतविद्याधरस्य च

“ಓ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರನೇ), ನಾನು ಪಶುಯೋನಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.” ಅವನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ, ವಿದ್ಯಾಧರರ ಗಾಯಕನ ಕಥೆಯನ್ನೂ ತಿಳಿದು ಅವನು ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡನು।

Verse 61

तेन सार्धंगतश्चेंद्रस्तं मुनिं पर्यभाषत । दीयतामनुग्रहो नाथ सिद्धिज्ञोसि द्विजोत्तम

ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿದ ಇಂದ್ರನು ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ನಾಥ, ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನೀನು ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಜ್ಞಾನಿ.”

Verse 62

क्षम्यतां मुनिवर्यास्मिन्क्रियतां शापमोक्षणम् । इति संप्रार्थितो विप्रो महेंद्रेणाह हृष्टधीः

ಹೇ ಮುನಿವರ್ಯ! ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ ಈ ಶಾಪಮೋಚನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿರಿ—ಎಂದು ಮಹೇಂದ್ರನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹರ್ಷಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 63

पुलस्त्य उवाच । वचनात्तव देवेश क्षंतव्यं च मयापि हि । भविष्यति महाराज मनुपुत्रो महाबलः

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವೇಶ! ನಿನ್ನ ವಚನಾನುಸಾರ ನಾನೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕ್ಷಮಿಸಲೇಬೇಕು. ಹೇ ಮಹಾರಾಜ! ಮನುವಿನ ಮಹಾಬಲವಂತ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸುವನು।

Verse 64

इक्ष्वाकुर्नाम धर्मात्मा सर्वधर्मानुपालकः । तस्य हस्ताद्यदा मृत्युरस्यैव च भविष्यति

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಎಂಬ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜನು ಇದ್ದನು; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು. ಅವನಿಗೆ ಮರಣ ಬಂದಾಗ, ಅದು ಅವನ ಸ್ವಹಸ್ತದಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸುವುದು।

Verse 65

तदैष वै स्वकं देहं प्राप्स्यते नात्र संशयः । एतत्ते सर्ववृत्तांतं शूकरस्य निवेदितम्

ಆಗ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಶೂಕರನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿನಗೆ ನಿವೇದಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 66

आत्मनश्च प्रवक्ष्यामि पत्या सार्धं शृणुष्व हि । मया च पातकं घोरं कृतं यत्पापया पुरा

ಈಗ ನನ್ನ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಪತಿಯೊಡನೆ ಕೇಳು. ಹಿಂದೆ ಪಾಪಿನಿಯಾದ ನಾನು ಒಂದು ಘೋರ ಪಾತಕವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೆ।