Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā (Rādhā-Related Mantras Explained)

Verse 1

सूत उवाच । श्रुत्वेत्थं यजनं विप्रा मन्त्रध्यानपुरःसरम् । सर्वासामवताराणां नारदो देवदर्शनः ॥ १ ॥

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಮಂತ್ರಜಪ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನಪೂರ್ವಕವಾದ ಯಜನವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ, ದೇವದರ್ಶನಿಯಾದ ನಾರದನು ಸಮಸ್ತ ಅವತಾರಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು)॥ ೧ ॥

Verse 2

सर्वाद्याया जगन्मातुः श्रीराधायाः समर्चनम् । अवतारकलानां हि पप्रच्छ विनयान्वितः ॥ २ ॥

ವಿನಯದಿಂದ ಅವನು ಜಗನ್ಮಾತೆ, ಸರ್ವಾದ್ಯಾ ಶ್ರೀರಾಧೆಯ ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನವನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಗವಂತನ ಅವತಾರಕಲಗಳ ವೈಭವವನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 3

नारद उवाच । धन्योऽस्मिकृतकृत्योऽस्मि जातोऽहं त्वत्प्रसादतः । पज्जगन्मातृमंत्राणां वैभवं श्रुतवान्मुने ॥ ३ ॥

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮುನೇ, ನಾನು ಧನ್ಯನು, ಕೃತಕೃತ್ಯನು; ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನ್ನ ಜೀವನ ಸಫಲವಾಯಿತು. ಈಗ ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಿನಿ ಮಾತೃ ದೇವಿಯರ ಮಂತ್ರಗಳ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ।

Verse 4

यथा लक्ष्मीमुखानां तु अवताराः प्रकीर्तिताः । तथा राधावताराणां श्रोतुमिच्छामि वैभवम् ॥ ४ ॥

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮೊದಲಾದ ದೇವಿಯರ ಅವತಾರಗಳು ಹೇಗೆ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀರಾಧೆಯ ಅವತಾರಗಳ ವೈಭವವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 5

यत्संख्याकाश्च यद्रूपा यत्प्रभावा विदांवर । राधावतारास्तान्सत्यं कीर्तयाशेषसिद्धिदान् ॥ ५ ॥

ಹೇ ವಿದ್ಯಾವರ, ರಾಧಾ-ಅವತಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅವರ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸು; ಅವು ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವು।

Verse 6

एतच्छुत्वा वचस्तस्य नारदस्य विधेः सुतः । सनत्कुमारः प्रोवाच ध्यात्वा राधापदांबुजम् ॥ ६ ॥

ನಾರದನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಪುತ್ರ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಶ್ರೀರಾಧೆಯ ಪದಾಂಬುಜಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಂತರ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 7

सनत्कुमार उवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि रहस्यातिरहस्यकम् । राधावतारचरितं भजतामिष्टिसिद्धिदम् ॥ ७ ॥

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಕೇಳು; ನಾನು ಪರಮಗುಹ್ಯವಾದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು. ರಾಧೆಯ ಅವತಾರಚರಿತವು ಭಜಿಸುವವರಿಗೆ ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು.

Verse 8

चन्द्रावली च ललिता द्वे सख्यौ सुप्रिये सदा । मालावतीमुखाष्टानां चन्द्रावल्यधिपास्मृता ॥ ८ ॥

ಚಂದ್ರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಲಲಿತಾ—ಈ ಇಬ್ಬರು ಸಖಿಯರು ಸದಾ ಅತಿಪ್ರಿಯರು. ಮಾಲಾವತೀ ಮೊದಲಾದ ಅಷ್ಟಸಖಿಯರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಾವಳಿಯನ್ನು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

कलावतीमुखाष्टानामीश्वरी ललिता मता । राधाचरणपूजायामुक्ता मालावतीमुखाः ॥ ९ ॥

ಕಲಾವತೀ ಮೊದಲಾದ ಅಷ್ಟರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರಿಯಾಗಿ ಲಲಿತೆಯೇ ಎಂದು ಮನ್ನಣೆ; ರಾಧೆಯ ಚರಣಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಲಾವತೀ ಮೊದಲಾದ ರೂಪಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 10

ललिताधीश्वरीणां तु नामानि श्रृणु सांप्रतम् । कलावती मधुमती विशाखा श्यामलाभिधा ॥ १० ॥

ಈಗ ಲಲಿತಾಧೀಶ್ವರಿಯರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಕೇಳು—ಕಲಾವತೀ, ಮಧುಮತೀ, ವಿಶಾಖಾ, ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮಲಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು.

Verse 11

शैब्या वृन्दा श्रीधराख्या सर्वास्तुत्तुल्यविग्रहाः । सुशीलाप्रमुखा श्चान्याः सख्यो द्वात्रिंशदीरिताः ॥ ११ ॥

ಶೈಬ್ಯಾ, ವೃಂದಾ, ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು—ಇವರೆಲ್ಲ ಸಮಾನ ದಿವ್ಯರೂಪವಂತರು; ಸುಶೀಲಾ ಮೊದಲಾದ ಇತರ ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 12

ताः श्रृणुष्व महाभाग नामतः प्रवदामि ते । सुशीलां शशिलेखा च यमुना माधवी रतिः ॥ १२ ॥

ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ! ಕೇಳು; ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಸುಶೀಲಾ, ಶಶಿಲೇಖಾ, ಯಮುನಾ, ಮಾಧವೀ, ರತಿ।

Verse 13

कदम्बमाला कुन्ती च जाह्नवी च स्वयंप्रभा । चन्द्रानना पद्ममुखी सावित्री च सुधामुखी ॥ १३ ॥

ಕದಂಬಮಾಲಾ, ಕುಂತೀ, ಜಾಹ್ನವೀ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಭಾ; ಚಂದ್ರಾನನಾ, ಪದ್ಮಮುಖೀ, ಸಾವಿತ್ರೀ, ಸುಧಾಮುಖೀ—ಇವೂ ನಾಮಗಳು.

Verse 14

शुभा पद्मा पारिजाता गौरिणी सर्वमंगला । कालिका कमला दुर्गा विरजा भारती सुरा ॥ १४ ॥

ಅವಳು ಶುಭಾ, ಪದ್ಮಾ, ಪಾರಿಜಾತಾ, ಗೌರೀ, ಸರ್ವಮಂಗಳಾ; ಅವಳೇ ಕಾಲಿಕಾ, ಕಮಲಾ, ದುರ್ಗಾ, ವಿರಜಾ, ಭಾರತಿ, ಸುರಾ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು.

Verse 15

गंगा मधुमती चैव सुन्दरी चन्दना सती । अपर्णा मनसानन्दा द्वात्रिंशद्राधिकाप्रियाः ॥ १५ ॥

ಗಂಗಾ, ಮಧುಮತೀ, ಸುಂದರೀ, ಚಂದನಾ, ಸತೀ, ಅಪರ್ಣಾ, ಮನಸಾನಂದಾ—ಈ ನಾಮಗಳು ರಾಧಿಕೆಗೆ ಪ್ರಿಯ; ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತೆರಡು ನಾಮಗಳು.

Verse 16

कदाचिद्छलिला देवी पुंरूपा कृष्णविग्रहा । ससर्ज षोडशकलास्ताः सर्वास्तत्समप्रभाः ॥ १६ ॥

ಒಮ್ಮೆ ದೇವಿ ಛಲಿಲಾ ಪುಂರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣಶ್ಯಾಮ ವಿಗ್ರಹಳಾಗಿ, ಹದಿನಾರು ಕಲಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು—ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವಳಂತೆಯೇ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 17

तासा मन्त्रं तथा ध्यानं यन्त्रार्चादिक्रमं तथा । वर्णये सर्वतंत्रेषु रहस्यं मुनिसत्तम ॥ १७ ॥

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಅವರ ಮಂತ್ರಗಳು, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಅರ್ಚನೆವರೆಗೆ ಇರುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದು ಎಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ರಹಸ್ಯೋಪದೇಶ.

Verse 18

वातो मरुच्चाग्रिवह्नी धराक्ष्मे जलचारिणी । विमुखं चरशुचिविभू वनस्वशक्तयः स्वराः ॥ १८ ॥

ಸ್ವರಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಹೀಗಿದೆ—ವಾತ, ಮರುತ್ (ಪ್ರಚಂಡ ಗಾಳಿ), ಅಗ್ನಿವಾಹಕ, ಧರಾ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ, ಹಾಗೂ ಜಲಚಾರಿಣಿ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಿಮುಖ’, ‘ಚರ’, ‘ಶುಚಿ’, ‘ವಿಭು’; ಮತ್ತು ‘ವನ’, ‘ಸ್ವ’, ‘ಶಕ್ತಿ’ ಎಂಬ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ನಾಮಗಳು.

Verse 19

प्राणस्तेजः स्थिरा वायुर्वायुश्चापि प्रभा तथा । ज्यकुमभ्रं तथा नादो दावकः पाथ इत्यथ ॥ १९ ॥

ಈಗ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಾಮಗಳು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ—ಪ್ರಾಣ, ತೇಜಸ್, ಸ್ಥಿರಾ, ವಾಯು, ಮತ್ತೆ ವಾಯು; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಭಾ, ಜ್ಯಕುಮಭ್ರ, ನಾದ, ದಾವಕ (ಅಗ್ನಿ), ಪಾಥ (ಪಾಠ/ಜಪ).

Verse 20

व्योमरयः शिखी गोत्रा तोयं शून्यजवीद्युतिः । भूमी रसो नमो व्याप्तं दाहश्चापि रसांबु च ॥ २० ॥

‘ವ್ಯೋಮ, ರಯಃ (ಕಿರಣಗಳು), ಶಿಖೀ (ಅಗ್ನಿ), ಗೋತ್ರ, ತೋಯ, ಶೂನ್ಯ, ಜವೀ (ವೇಗ), ದ್ಯುತಿ; ಭೂಮಿ, ರಸ, “ನಮೋ”, ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ದಾಹ, ಹಾಗೆಯೇ ರಸ ಮತ್ತು ಅಂಬು’—ಇವುಗಳೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಸಂಜ್ಞೆಗಳು.

Verse 21

वियत्स्पर्शश्च हृद्धंसहलाग्रासो हलात्मिकाः । चन्द्रावली च ललिता हंसेला नायके मते ॥ २१ ॥

ನಾಯಕ-ಮತದ ಪ್ರಕಾರ ಈ (ಪಾರಿಭಾಷಿಕ) ನಾಮಗಳು—ವಿಯತ್ಸ್ಪರ್ಶ, ಹೃದ್ದಂಸ, ಹಲಾಗ್ರಾಸ, ಹಲಾತ್ಮಿಕಾ, ಚಂದ್ರಾವಳಿ, ಲಲಿತಾ, ಹಂಸೇಲಾ.

Verse 22

ग्रासस्थिता स्वयं राधा स्वयं शक्तिस्वरूपिणी । शेषास्तु षोडशकला द्वात्रिंशत्तत्कलाः स्मृताः ॥ २२ ॥

ಗ್ರಾಸಸ್ಥಿತಳಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಶ್ರೀರಾಧೆಯೇ ನಿಜವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪಿಣಿ. ಉಳಿದ ಪ್ರಕಟಗಳು ಷೋಡಶ ಕಲೆಗಳಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ ಉಪಕಲೆಗಳಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 23

वाङ्मयं निखिलं व्याप्तमाभिरेव मुनीश्वर । ललिताप्रमुखाणां तु षोडशीत्वमुपागता ॥ २३ ॥

ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಸಮಸ್ತ ವಾಙ್ಮಯವು ಈ ರೂಪಗಳಿಂದಲೇ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಲಲಿತಾದಿ ದೇವಿಯರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ‘ಷೋಡಶೀ’—ಹದಿನಾರು-ಸ್ವರೂಪ—ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 24

श्रीराधा सुन्दरी देवी तांत्रिकैः परिकीर्त्यते । कुरुकुल्ला च वाराही चन्द्रालिललिते उभे ॥ २४ ॥

ಶ್ರೀರಾಧೆಯನ್ನು ಸುಂದರಿ ದೇವಿಯಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕರು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳನ್ನೇ ಕುರುಕುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ವಾರಾಹೀ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಇವು ಎರಡೂ ಚಂದ್ರಾಲೀ ಹಾಗೂ ಲಲಿತಾ ಎಂಬ ರೂಪಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 25

संभूते मन्त्रवर्गं तेऽभिधास्येऽहं यथातथम् । हृत्प्राणेलाहंसदावह्निस्वैर्ललितेरिता ॥ २५ ॥

ಹೇ ಸಂಭೂತ, ಮಂತ್ರವರ್ಗವನ್ನು ನಿನಗೆ ಯಥಾತಥವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಹೃದಯ-ಪ್ರಾಣ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ‘ಲಾ’ ಮತ್ತು ‘ಹಂಸ’ ಬೀಜಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ, ಸದಾ ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಂತರಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ಲಲಿತೆಯ ಸ್ವೈರ-ಲೀಲಾ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿತವಾದುದು.

Verse 26

त्रिविधा हंसभेदेव श्रृणु तां च यथाक्रमम् । हंसाद्ययाऽद्या मध्या स्यादादिमध्यस्थहंसया ॥ २६ ॥

ಈಗ ‘ಹಂಸ’ ಛಂದಸ್ಸಿನ ತ್ರಿವಿಧ ಭೇದವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಳು—ಮೊದಲದು ‘ಹಂಸ’ದಿಂದ ಆರಂಭ; ಮಧ್ಯ ಭೇದದಲ್ಲಿ ‘ಹಂಸ’ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ; ಅಂತಿಮ ಭೇದದಲ್ಲಿ ‘ಹಂಸ’ ಆದಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ—ಎರಡೂ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 27

तृतीया प्रकृतिः सैव तुर्या तैरंत्यमायया । आसु तुर्याभवन्मुक्त्यै तिस्रोऽन्याः स्युश्चसंपदे ॥ २७ ॥

ಆ ತೃತೀಯ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಅಂತ್ಯ ಪರಾಮಾಯೆಯಿಂದ ತುರೀಯವಾಗುತ್ತದೆ. ತುರೀಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಉಳಿದ ಮೂರು ಲೋಕಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ.

Verse 28

इति त्रिपुरसुंदर्या विद्या सरुमतसमीरिता । दाहभूमीरसाक्ष्मास्वैर्वशिनीबीजमीरितम् ॥ २८ ॥

ಇಂತೆ ಸರుమತ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿಯ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ‘ದಾಹ’, ‘ಭೂಮೀ’, ‘ರಸ’, ‘ಅಕ್ಷ್ಮಾ’ ಎಂಬ ಸಂಕೇತಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ವಶಿನೀ-ಬೀಜವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 29

प्राणो रसाशक्तियुतः कामेश्वर्यक्षरं महत् । शून्यमंबुरसावह्निस्वयोगान्मोहनीमनुः ॥ २९ ॥

‘ಪ್ರಾಣ’ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ‘ರಸ’ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಕಾಮೇಶ್ವರಿಯ ಮಹಾಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ; ನಂತರ ‘ಶೂನ್ಯ’, ‘ಅಂಬು’, ‘ರಸ’, ‘ವಹ್ನಿ’, ‘ಸ್ವ’ ಎಂಬ ಸಂಧಿಯೋಗಗಳಿಂದ ಅದು ಮೋಹಿನೀ-ಮಂತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 30

व्याप्तं रसाक्ष्मास्वयुतं विमलाबीजमीरितम् । ज्यानभोदाहवह्निस्वयोगैः स्यादरुणामनुः ॥ ३० ॥

‘ವ್ಯಾಪ್ತ’ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ‘ರಸ’ ಮತ್ತು ‘ಅಕ್ಷ್ಮಾ’ ಸಂಕೇತಾಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಉಪದಿಷ್ಟ ವಿಮಲಾ-ಬೀಜದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ; ನಂತರ ‘ಜ್ಯಾನ’, ‘ಭೋ’, ‘ದಾಹ’, ‘ವಹ್ನಿ’ ಸಂಧಿಯೋಗಗಳಿಂದ ಅದು ಅರುಣಾ-ಮಂತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 31

जयिन्यास्तु समुद्दिष्टः सर्वत्र जयदायकः । कं नभोदाहसहितं व्याप्तक्ष्मास्वयुतं मनुः ॥ ३१ ॥

ಜಯಿನೀ ದೇವಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜಯ ನೀಡುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಕಂ’ ಬೀಜವನ್ನು ‘ನಭ’ ಮತ್ತು ‘ದಾಹ’ ಸಹಿತವಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ವ್ಯಾಪ್ತ’, ‘ಕ್ಷ್ಮಾ’, ‘ಸ್ವ’ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಆ ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 32

सर्वेश्वर्याः समाख्यातः सर्वसिद्धिकरः परः । ग्रासो नभोदाहवह्निस्वैर्युक्तः कौलिनीमनुः ॥ ३२ ॥

ಕೌಲಿನೀ-ಮನು ಪರಮವೆಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ—ಇದು ಸಮಸ್ತ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವುದು, ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನ; ‘ಗ್ರಾಸ, ನಭಸ್, ದಾಹ, ವಹ್ನಿ, ಸ್ವೈರ’ ಪದಸಂಯೋಗದಿಂದ ಇದು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 33

एतैर्मनुभिरष्टाभिः शक्तिभिर्वर्गसंयुक्तैः । वाग्देवतांतैर्न्यासः स्याद्येन देव्यात्मको भवेत् ॥ ३३ ॥

ಈ ಎಂಟು ಮನುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ವರ್ಗಕ್ರಮದಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ವಾಗ್ದೇವತಾಂತ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅದರಿಂದ ಸಾಧಕನು ದೇವೀಮಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 34

रंध्रे भाले तथाज्ञायां गले हृदि तथा न्यसेत् । नाभावाधारके पादद्वये मूलाग्रकावधि ॥ ३४ ॥

ರಂಧ್ರ (ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರ), ಭಾಲ, ಆಜ್ಞಾ-ಕೇಂದ್ರ, ಕಂಠ, ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ನಾಭಿ, ಆಧಾರ (ಮೂಲಸ್ಥಾನ) ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ—ಮೂಲದಿಂದ ಅಗ್ರವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹ-ಅಕ್ಷದಲ್ಲಿ।

Verse 35

षड्दीर्घाढ्येन बीजेन कुर्याश्चैव षडंगकम् । लोहितां ललितां बाणचापपाशसृणीः करैः ॥ ३५ ॥

ಆರು ದೀರ್ಘಸ್ವರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಬೀಜಮಂತ್ರದಿಂದ ಷಡಂಗ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ದೇವಿಯನ್ನು ಲೋಹಿತವರ್ಣಾ, ಲಲಿತರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಅವಳ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಣ, ಚಾಪ, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಸೃಣೀ (ಅಂಕುಶ) ಇರುವಂತೆ।

Verse 36

दधानां कामराजांके यन्त्रीतां मुदुतां स्मरेत् । मध्यस्थदेवी त्वेकैव षोडशाकारतः स्थाता ॥ ३६ ॥

ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು—ಅವಳು ಕಾಮರಾಜನ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾಗಿ, ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಳಾಗಿ, ಮೃದುಭಾವದಿಂದ ಸಂಯತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಮಧ್ಯಸ್ಥ ದೇವಿ ಒಂದೇ, ಅವಳು ಷೋಡಶಾಕಾರತಯಾ (ಹದಿನಾರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ) ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 37

यतस्तस्मात्तनौ तस्यास्त्वन्याः पंचदशार्चयेत् । ऋषिः शिवश्छंद उक्ता देवता ललितादिकाः ॥ ३७ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ದೇವಿಯ ಅದೇ ದೇಹ-ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಇತರ ಹದಿನೈದು ರೂಪಗಳನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಈ ಮಂತ್ರದ ಋಷಿ ಶಿವನು, ಛಂದಸ್ಸು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ, ದೇವತೆಗಳು ಲಲಿತಾದಿಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 38

सर्वासामपि नित्यानामावृतीर्नामसंचये । पटले तु प्रयोगांश्च वक्ष्याम्यग्रे सविस्तरम् ॥ ३८ ॥

ನಾಮಸಂಚಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನಿತ್ಯಾ ದೇವಿಯರಿಗೂ ನಿಗದಿಯಾದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು (ಜಪಸಂಖ್ಯೆ)ಗಳನ್ನು ನಾನು ಸೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಪಟಲವೆಂಬ ವಿಧಿ-ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು.

Verse 39

अथ षोडशनित्यासु द्वितीया या समीरिता । कामेश्वरीति तां सर्वकामदां श्रृणु नारद ॥ ३९ ॥

ಈಗ ಷೋಡಶ ನಿತ್ಯಾದೇವಿಯರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವಳು ‘ಕಾಮೇಶ್ವರಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು. ಓ ನಾರದಾ, ಕೇಳು—ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಕಾಮ್ಯಫಲಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವಳು.

Verse 40

शुचिः स्वेन युतस्त्वाद्यो ललिता स्याद्द्वितीयकः । शून्यमग्नियुतं पश्चाद्रयोव्याप्तेन संयुतम् ॥ ४० ॥

ಮೊದಲ ಪದ ‘ಶುಚಿ’—ಅದು ತನ್ನದೇ ಗುರುತುಸಹಿತ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಎರಡನೆಯದು ‘ಲಲಿತಾ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ‘ಶೂನ್ಯ’ವನ್ನು ‘ಅಗ್ನಿ’ಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ‘ರಯ’ದಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾದ ತತ್ತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬೇಕು.

Verse 41

प्राणो रसाग्निसहितः शून्ययुग्मं चरान्वितम् । नभोगोत्रा पुनश्चैषां दाहेन समयोजिता ॥ ४१ ॥

‘ಪ್ರಾಣ’ವನ್ನು ‘ರಸ’ ಮತ್ತು ‘ಅಗ್ನಿ’ಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಶೂನ್ಯಯುಗ್ಮ ಹಾಗೂ ‘ಚರ’ (ಚಲ) ತತ್ತ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ‘ನಭೋ-ಗೋತ್ರ’ವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ, ‘ದಾಹ’ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 42

अंबु स्याच्चरसंयुक्तं नवशक्तियुतं च हृत् । एषा कामेश्वरी नित्या कामदैकादशाक्षरी ॥ ४२ ॥

‘ಅಂಬು’ ಪದವನ್ನು ‘ಚರ’ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ನವಶಕ್ತಿಯುತ ‘ಹೃತ್’ ಪದವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ನಿತ್ಯಾ ಕಾಮೇಶ್ವರಿ—ಕಾಮದಾಯಕ ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆ।

Verse 43

मूलविद्याक्षरैरेव कुर्यादंगानि षट् क्रमात् । एकेन हृदयं शीर्षं तावताथो द्वयं द्वयात् ॥ ४३ ॥

ಮೂಲವಿದ್ಯೆಯ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದಲೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಷಡಂಗ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಒಂದೊಂದು ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ; ನಂತರ ಎರಡು-ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಉಳಿದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 44

चतुर्भिर्नयनं तद्वदस्त्रमेकेन कीर्तितम् । दृक्श्रोत्रनासाद्वितये जिह्वाहृन्नाभिगुह्यके ॥ ४४ ॥

ನಾಲ್ಕು (ಘಟಕ/ಚಿಹ್ನೆ)ಗಳಿಂದ ನೇತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಂದರಿಂದ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ದೃಕ್, ಶ್ರೋತ್ರ, ನಾಸಾದ್ವಯ, ಹಾಗು ಜಿಹ್ವೆ, ಹೃದಯ, ನಾಭಿ, ಗುಹ್ಯೇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು।

Verse 45

व्यापकत्वेन सर्वांगे मूर्द्धादिप्रपदावधि । न्यसेद्विद्याक्षराण्येषु स्थानेषु तदनंतरम् ॥ ४५ ॥

ಮಂತ್ರದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಶಿರೋಮೂರ್ಧೆಯಿಂದ ಪಾದತಳವರೆಗೆ ಸಮಸ್ತ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಆ ಆ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಮಂತ್ರದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 46

समस्तेन व्यापकं तु कुर्यादुक्तक्रमेण तु । अथ ध्यानं प्रवक्ष्यामि नित्यपूजासु चोदितम् ॥ ४६ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಸಮಸ್ತ ವ್ಯಾಪಕ ಕರ್ಮ (ಶುದ್ಧಿ-ನ್ಯಾಸ) ಮಾಡಬೇಕು. ಈಗ ನಿತ್ಯಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾದ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 47

येन देवी सुप्रसन्ना ददातीष्टमयत्नतः । बालार्ककोटिसंकाशां माणिक्यमुकुटोज्ज्वलाम् ॥ ४७ ॥

ಯಾವ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ದೇವಿ ಪರಮಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ಅಯತ್ನದಿಂದಲೇ ಇಷ್ಟವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೋ—ಅವಳು ಕೋಟಿ ಉದಯಸೂರ್ಯರಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮತಿ, ಮಾಣಿಕ್ಯಜಡಿತ ಮುಕುಟದಿಂದ ಉಜ್ವಲಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 48

हारग्रैवेयकांचीभिरूर्मिकानूपुरादिभिः । मंडितां रक्तवसनां रत्नाभरणशोभिताम् ॥ ४८ ॥

ಹಾರ, ಗ್ರೈವೇಯಕ, ಕಾಂಚಿ, ಊರ್ಮಿಕೆ, ನೂಪುರ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ; ರಕ್ತವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ; ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತಳಾಗಿ ದೇವಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 49

षड्भुजां त्रीक्षणामिंदुकलाकलितमौलिकाम् । पञ्चाष्टषोडशद्वंद्वषट्कोणचतुरस्रगाम् ॥ ४९ ॥

ದೇವಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಅವಳು ಷಡ್ಭುಜಾ, ತ್ರಿನೇತ್ರಾ, ಶಿರೋಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದವಳು; ಮತ್ತು ಪಂಚ, ಅಷ್ಟ, ಷೋಡಶ ದ್ವಂದ್ವಪತ್ರಗಳು, ಷಟ್ಕೋಣ ಹಾಗೂ ಚತುರಸ್ರಯುಕ್ತ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 50

मंदस्मितलसद्वक्त्रां दयामंथरवीक्षणाम् । पाशांकुशौ च पुंड्रेक्षुचापं पुष्पशिलीमुखम् ॥ ५० ॥

ಅವಳ ಮುಖ ಮಂದಸ್ಮಿತದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿ ಮೃದು. ಅವಳ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಕ್ಷುಚಾಪ (ಕಬ್ಬಿನ ಬಿಲ್ಲು) ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಪಶರಗಳು ಇವೆ।

Verse 51

रत्नपात्रं सीधुपूर्णं वरदं बिभ्रतीं करैः । ततः प्रयोगान्कुर्वीत सिद्धे मत्रे तु साधकः ॥ ५१ ॥

ದೇವಿ ತನ್ನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ವರದಮುದ್ರೆಯನ್ನೂ, ಸೀಧುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ರತ್ನಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಸಾಧಕನು ನಂತರ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 52

तृतीयामथ वक्ष्यामि नाम्ना तु भगमालिनी । कामेश्वर्यादिरादिः स्याद्रसश्चापस्थिरारसः ॥ ५२ ॥

ಈಗ ನಾನು ‘ಭಗಮಾಲಿನೀ’ ಎಂಬ ತೃತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದರ ಆದ್ಯ ದೇವೀನಾಮ ಕಾಮೇಶ್ವರಿ; ಸಂಬಂಧಿತ ರಸವು ‘ಚಾಪ-ಸ್ಥಿರ ರಸ’ ಕ್ರಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 53

धरायुक्सचरा पश्चात्स्थिरा पश्चाद्रसः स्मृतः । स्थिराशून्येऽग्निसंयुक्ते रसः स्यात्तदनंतरम् ॥ ५३ ॥

‘ಧರಾಯುಕ್ತ ಸಚರ’ ಸ್ಥಿತಿಯ ನಂತರ ‘ಸ್ಥಿರಾ’ ಎಂದು ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಸ್ಥಿರಾದ ನಂತರ ‘ರಸ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿರಾ ಪೂರ್ವಗುಣಶೂನ್ಯವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಸಂಯುಕ್ತವಾದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಅದು ‘ರಸ’ವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 54

स्थिरा भूसहिता गोत्रा सदाहोऽग्निरसः स्थिरा । नभश्च मरुता युक्तं रसवर्णसमन्वितम् ॥ ५४ ॥

ಭೂಮಿ ಸ್ಥಿರವೂ ಘನವೂ ಆಗಿ ಗೋತ್ರಧಾರಿಣಿ. ಅಗ್ನಿ ಸದಾ ದಹಿಸುವುದು; ರಸವೇ ಅದರ ಸ್ವಭಾವಲಕ್ಷಣ. ಆಕಾಶವೂ ವಾಯುವಿನೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ರಸ-ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 55

ततो रसः स्थिरा पश्चान्मरुता सह योजिता । अंबहंसचरोऽथिक्तो रसोऽथ स्यात्स्थिरा पुनः ॥ ५५ ॥

ಅನಂತರ ರಸವು ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ; ಬಳಿಕ ಅದು ವಾಯುವಿನ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯೋಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಜಲದಲ್ಲಿ ಹಂಸದಂತೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಅದು ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಆ ರಸ ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 56

स्थिराधरान्विता हंसो व्याप्तेन च चरेण च । रसः स्थिरा ततो व्याप्तं भूयुतं शून्यमग्नियुक् ॥ ५६ ॥

ಹಂಸ (ಅಂತರಾತ್ಮ) ಸ್ಥಿರಾಧಾರದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿ, ವ್ಯಾಪ್ತವಾದದಲ್ಲಿಯೂ ಚರದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ರಸ ಸ್ಥಿರ; ಅದರಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತಾವಸ್ಥೆ ಜನಿಸುತ್ತದೆ—ಬಹುಳ, ಶೂನ್ಯಸದೃಶ, ಅಗ್ನಿಯುಕ್ತ.

Verse 57

रसः स्थिरा ततः साग्निशून्यं तवियुतो मरुत् । रयः शून्यं चाग्नियुतं हृदाहंसाच्च तत्परम् ॥ ५७ ॥

‘ರಸ’ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅಗ್ನಿಶೂನ್ಯವಾದ ಶೂನ್ಯವು ‘ತವಿ’ಯುಕ್ತವಾಗಿ ‘ಮರುತ್’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ‘ರಯಃ’ ಶೂನ್ಯ; ಅದು ಅಗ್ನಿಯುಕ್ತವಾದಾಗ ‘ಹೃದಾಹಂಸಾ’ ರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ॥

Verse 58

रसः स्थिरांबु च वियत्स्वयुतं प्राण एव च । दाहोऽग्रियुग्रसस्तस्मास्थिराक्ष्मा दाहसंयुता । सचरः स्याज्जवीपूर्वविद्या तर्तीयतः क्रमात् ॥ ५८ ॥

ರಸ, ಸ್ಥಿರ ಜಲ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ—ಇವು ಪ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ನಂತರ ದಾಹ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗ್ರಸಿಸುವ ಅಗ್ನಿ—ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ತಾಪಸಂಯುಕ್ತ ಸ್ಥಿರ ರೂಪಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಸಚರತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮವು ತೃತೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವವಿದ್ಯೆಯ ಉಪದೇಶಾನುಸಾರ, ಸಾಗುತ್ತದೆ॥

Verse 59

चतुष्टयमथार्णानां रसस्तदनु च स्थिरा । हृदंबुयुक् क्ष्मया दाहः सचरः स्याज्जवी च हृत् ॥ ५९ ॥

ಮುಂದೆ ಸಮುದ್ರಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕಿನ ಸಮೂಹ; ನಂತರ ‘ರ’ (ರಸ), ಅದರ ಬಳಿಕ ‘ಸ್ಥಿ’ ಮತ್ತು ‘ರಾ’. ‘ಹೃದ್’ ‘ಅಂಬು’ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ‘ಕ್ಷ್ಮಾ’ ಸೇರಿಸಿದರೆ ‘ದಾಹ’ ಆಗುತ್ತದೆ; ‘ಚರ’ ಸೇರಿಸಿದರೆ ‘ಸಚರ’; ‘ಜವೀ’ ಸೇರಿಸಿದರೆ ‘ಹೃತ್’ ಆಗುತ್ತದೆ॥

Verse 60

दाहोंऽबुमरुता युक्तो व्योम्नि साग्निरसस्तुतः । स्थिरा तु मरुता युक्ता शून्यं साग्निनभश्चरौ ॥ ६० ॥

‘ದಾಹೋಂ’ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಜಲ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಸಹಿತ ರಸಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ವಾಯುಯುಕ್ತವಾದರೆ ‘ಶೂನ್ಯ’ವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಅದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ನಭದೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ॥

Verse 61

हंसो व्याप्तमरुद्युक्तः शून्यं व्याप्तमतोंऽबु च । दाहो गोत्राचरयुता तथा दाहस्तथा रयः ॥ ६१ ॥

ಹಂಸ (ಪರಮಾತ್ಮ) ಚಲಿಸುವ ವಾಯುವಿನಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಶೂನ್ಯವೂ ವ್ಯಾಪ್ತ, ಜಲವೂ ವ್ಯಾಪ್ತ. ಗೋತ್ರ-ಆಚಾರಗಳ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ದಾಹವಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದಾಹವಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ರಯಃ—ಪ್ರವಾಹರೂಪ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿವೆ॥

Verse 62

हृद्धरासहितं दाहरयौ चरसमन्वितौ । रसः स्थिरा ततः प्राणो रसाग्निसहितो भवेत् ॥ ६२ ॥

ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಧಾರಿಸುವ ನಾಡೀಧಾರೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಜಠರಾಗ್ನಿ ಚಲನದೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದಾಗ ದೇಹರಸ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಪ್ರಾಣವು ರಸಾಗ್ನಿಸಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 63

शून्ययुग्मं चरयुतं ततः पूर्वमतः परम् । शून्ययुग्मं च गोत्रा स्याद्वाहयुक्तांबुना चरः ॥ ६३ ॥

ಶೂನ್ಯಯುಗ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ‘ಚರ’ ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ; ನಂತರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಶೂನ್ಯಯುಗ್ಮವನ್ನು ‘ಗೋತ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ‘ಚರ’ ‘ವಾಹ’ ಮತ್ತು ‘ಅಂಬು’ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದರೆ ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 64

प्राणो रसा चरयुतो गोत्रव्यसिमतः परम् । गोत्रादाहमरुद्युक्ता त्वंबुन्यासमतो भवेत् ॥ ६४ ॥

ರಸ ಮತ್ತು ಚರಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಣವು ಗೋತ್ರಸೀಮೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಪರಮವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಗೋತ್ರಭಾವದಿಂದ ‘ಅಹಂ’ ಎಂಬ ಬೋಧವು ವಾಯುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ಜಲದಲ್ಲಿ ‘ತ್ವಂ’-ನ್ಯಾಸ (ತ್ವಂ-ಭೂ-ನ್ಯಾಸ) ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 65

युक्तोनांभश्च भूयुक्तं वाश्चरेण समन्वितम् । ग्रासो धरायुतः पश्चाद्रसः शक्त्या समन्वितः ॥ ६५ ॥

ಜಲತತ್ತ್ವವು ಭೂತತ್ತ್ವ (ಪೃಥ್ವಿ)ದೊಂದಿಗೆ ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ವಾಯು ಚಲನ (ಚರ)ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದಾಗ, ಪೃಥ್ವಿತತ್ತ್ವಸಹಿತ ‘ಗ್ರಾಸ’ (ಗ್ರಹಣ/ಭಕ್ಷಣ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಶಕ್ತಿಯುಕ್ತ ‘ರಸ’ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 66

ग्रासो भूसहितो विप्र रसो व्याप्तं ततश्च हृत् । दाहोनांबु च हृत्पश्चाद्रयेंऽबुमरुदन्वितः ॥ ६६ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಗ್ರಾಸ (ಅನ್ನಗ್ರಹಣ) ಭೂತತ್ತ್ವಸಹಿತವಾಗಿ ರಸದಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅದು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತದನಂತರ ದಾಹ (ಪಾಚನತಾಪ) ಮತ್ತು ಜಲತತ್ತ್ವ ಕ್ರಿಯೆಮಾಡುತ್ತವೆ; ಹೃದಯದ ನಂತರ ಅದು ಜಲ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 67

शून्यं च केवलं चैव रसश्च सचरस्थिरा । वियदंबुयुतं दाहस्त्वग्नियुक्सयुतः शुचिः ॥ ६७ ॥

(ಇವು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಂಜ್ಞೆಗಳು:) ‘ಶೂನ್ಯ’ ಮತ್ತು ‘ಕೇವಲ’; ‘ರಸ’—ಸಕಲ ಚರಾಚರಗಳೊಡನೆ; ‘ಆಕಾಶ-ಜಲಯುಕ್ತ’; ‘ದಾಹ’—ಅಗ್ನಿಯುಕ್ತ; ಹಾಗೂ ‘ಶುಚಿ’—ಪವಿತ್ರ.

Verse 68

भूमी रसाक्ष्मास्वयुता पंचैकांतरिताः स्थिराः । तदंतरित बीजानि स्वसंयुक्तानि पंच वै ॥ ६८ ॥

ಭೂಮಿ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಆಕಾಶ—ಈ ಐದು ತತ್ತ್ವಗಳು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದೊಂದರ ಮಧ್ಯೆ ಅಂತರವಿಟ್ಟು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಐದು ‘ಬೀಜ’ಗಳು (ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಾರಣಗಳು) ಇವೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತನ್ನ ತತ್ತ್ವದೊಡನೆ ಸಂಯುಕ್ತ.

Verse 69

तानि क्रमाज्ज्यासचरो रसो भूश्च नभोयुता । हंसश्चरयुतो द्विः स्यात्ततः प्राणो रसाग्नियुक् ॥ ६९ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇವು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ—ಮೊದಲು ‘ಜ್ಯಾಸಚರ’, ನಂತರ ‘ರಸ’; ನಂತರ ‘ಭೂ’—‘ನಭಸ್’ (ಆಕಾಶ) ಜೊತೆಯಾದುದು. ‘ಹಂಸ’ ‘ಚರ’ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದರೆ ದ್ವಿಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಅನಂತರ ‘ಪ್ರಾಣ’ ಬರುತ್ತದೆ, ಅದು ‘ರಸ’ ಮತ್ತು ‘ಅಗ್ನಿ’ಯುಕ್ತ.

Verse 70

शून्ययुग्मं चरयुतं हृद्दाहोंबुमरुद्युतः । व्योमाग्निसहितं पश्चाद्रसश्च मरुता स्थिरा ॥ ७० ॥

‘ಚರ’ದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ಶೂನ್ಯ-ಯುಗ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ; ನಂತರ ಹೃದಯ-ದಾಹ, ಜಲ ಮತ್ತು ವಾಯು ಸೂಚಿಸುವ ಸಮೂಹವನ್ನು. ಆಮೇಲೆ ಆಕಾಶ-ಅಗ್ನಿಯುಕ್ತವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ; ಬಳಿಕ ‘ರಸ’—ಇಲ್ಲಿ ವಾಯು ಸ್ಥಿರ (ಧ್ರುವ)ವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 71

शून्यं साग्निनभश्चैव चरेण सहितं तथा । अंबु पश्चाद्वियत्तस्मान्नभश्च मरुदन्वितम् ॥ ७१ ॥

ಶೂನ್ಯದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯುಕ್ತ ಆಕಾಶ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ‘ಚರ’ದೊಂದಿಗೆ ಸಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಜಲ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಆಕಾಶ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ—ಈಗ ವಾಯುವಿನೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ.

Verse 72

शून्यं व्याप्तं च दद्युक्तं रयदाहस्ववह्निभिः । हंसः सदाहोंबगुरसा चरस्वैः संयुतो भवेत् ॥ ७२ ॥

“ಶೂನ್ಯ” ಮತ್ತು “ವ್ಯಾಪ್ತ” ಪದಗಳನ್ನು “ದದ್ಯುಕ್ತ”ದೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ರಯ’, ‘ದಾಹ’, ‘ಸ್ವ’, ‘ವಹ್ನಿ’ ಧ್ವನಿಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ‘ಸದಾಹೋಂಬಗುರಸಾ’ ‘ಚರಸ್ವೈ’ ಕ್ರಮಸಂಯುಕ್ತವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ರೂಪ “ಹಂಸ”ವೆಂದು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 73

हंसः सदाहवह्निस्वैर्युक्तमंत्यमुदीरितम् । सप्तत्रिंशच्छतार्णैः स्यान्नित्या सौभागमालिनी ॥ ७३ ॥

“ಹಂಸ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರವು ‘ಸದಾ’, ‘ಹವ’, ‘ವಹ್ನಿ’, ‘ಸ್ವೈ’ ಪದಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಅಂತ್ಯೋಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ೩೭೦೦ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಾಲಾರೂಪ ಜಪವಾಗಿ ಪಠಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅದು ನಿತ್ಯಫಲಪ್ರದ “ಸೌಭಾಗ್ಯ-ಮಾಲಿನೀ”ಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 74

अंगानि मंत्रवर्णैः स्युराद्येन हृदुदीरितम् । ततश्चतृर्भिः शीर्षं स्याच्छिखा त्रिभिरुदीरिता ॥ ७४ ॥

ಮಂತ್ರಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಅಂಗನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಹೃದಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಲಿ; ನಂತರ ನಾಲ್ಕು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಶಿರೋನ್ಯಾಸ; ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಶಿಖಾನ್ಯಾಸ—ಇದೇ ವಿಧಿ.

Verse 75

गुणवेदाक्षरैः शेषाण्यंगानि षडिति क्रमात् । अरुणामरुणाकल्पां सुंदरीं सुस्मिताननाम् ॥ ७५ ॥

ನಂತರ ಗುಣ ಮತ್ತು ವೇದವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಳಿದ ಆರು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಅನಂತರ ದೇವಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಅರುಣವರ್ಣೆ, ಉಷಸ್ಸಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಯೆ, ಸುಂದರಿಯೆ, ಮೃದುಸ್ಮಿತಮುಖಿಯೆ.

Verse 76

त्रिनेत्रां बाहुभिः षड्भिरुपेतां कमलासनाम् । कह्लारपाशपुंड्रेक्षुकोदंडान्वामबाहुभिः ॥ ७६ ॥

ಅವಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ತ್ರಿನೇತ್ರೆ, ಆರು ಭುಜಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತೆ, ಕಮಲಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾಗಿ; ಮತ್ತು ಎಡಗೈಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಕಮಲ, ಪಾಶ, ಇಕ್ಷುದಂಡ (ಕಬ್ಬಿನ ದಂಡ) ಹಾಗೂ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳಾಗಿ.

Verse 77

दधानां दक्षिणैः पद्ममंकुशं पुष्पसायकम् । तथाविधाभिः परितो युतां शक्तिगणैः स्तुतैः ॥ ७७ ॥

ಅವಳು ಬಲಗೈಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ, ಅಂಕುಶ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಸಾಯಕವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅದೇ ವಿಧದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಣಗಳಿಂದ ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಆವರಿತಳಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 78

अक्षरोक्ताभिरन्याभिः स्मरोन्मादमदात्मभिः । एषा तृतीया कथिता वनिता जनमोहिनी ॥ ७८ ॥

ಅಕ್ಷರಕ್ಷರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಇತರ ಉಕ್ತಿಗಳಿಂದ—ಕಾಮ, ಉನ್ಮಾದ ಮತ್ತು ಮದ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳವುಗಳಿಂದ—ಇವಳು ಮೂರನೇ ವರ್ಗದ ಸ್ತ್ರೀಯೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ; ಜನಮೋಹಿನಿ.

Verse 79

चतुर्थीं श्रृणु विप्रेन्द्र नित्यक्लिन्नासमाह्वयाम् । हंसस्तु दाहवह्निस्वैर्युक्तः प्रथममुच्यते ॥ ७९ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಈಗ ‘ನಿತ್ಯಕ್ಲಿನ್ನಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಾಲ್ಕನೆಯದನ್ನು ಕೇಳು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ‘ಹಂಸ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದು ದಾಹವಹ್ನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೈರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 80

कामेश्वर्यास्तृतीयादिवर्णानामष्टकं भवेत् । हृदंबुमरुता युक्तः स एवैकादशाक्षरः ॥ ८० ॥

ಕಾಮೇಶ್ವರೀ ಮಂತ್ರದ ತೃತೀಯಾದಿ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಎಂಟು ಅಕ್ಷರಗಳ ಸಮೂಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಹೃದ್’, ‘ಅಂಬು’, ‘ಮರುತ್’ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದಾಗ ಅದೇ ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 81

एकादशाक्षरी चेयं विद्यार्णैरंगकल्पनम् । आद्येन मन्त्रवर्णेन हृदयं समुदीरितम् ॥ ८१ ॥

ಇದು ಏಕಾದಶಾಕ್ಷರೀ ವಿದ್ಯೆ; ಇದರ ಅಂಗ-ನ್ಯಾಸ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಣವರು ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರದ ಆದ್ಯ ವರ್ಣದಿಂದ ‘ಹೃದಯ’ವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 82

द्वाभ्यां द्वाभ्यां तु शेषाणि अंगानि परिकल्पयेत् । न्यसेदंगुष्ठमूलादिकनिष्ठाग्रांतमूर्द्ध्वगम् ॥ ८२ ॥

ನಂತರ ಎರಡು-ಎರಡು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಉಳಿದ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅಂಗುಷ್ಠಮೂಲದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ, ಕನಿಷ್ಠಿಕಾ ಅಗ್ರವರೆಗೆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನ್ಯಸಿಸಬೇಕು.

Verse 83

शेषं तद्वलये न्यस्य हृद्दृक्छ्रोत्रे नसोर्द्वयोः । त्वचि ध्वजे च पायौ च पादयो रर्णकान्न्यसेत् ॥ ८३ ॥

ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಅನಾಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಸಿಸಿ, ನಂತರ ಹೃದಯ, ನೇತ್ರಗಳು, ಶ್ರೋತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ನಾಸಾರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ತ್ವಚೆ, ಧ್ವಜ, ಪಾಯು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನಿಯತ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನ್ಯಸಿಸಬೇಕು.

Verse 84

अरुणामरुणाकल्पामरुणांशुकधारिणीम् । अरुणस्रग्विलेपां तां चारुस्मेरमुखांबुजाम् ॥ ८४ ॥

ನಾನು ಅರುಣಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವಳು ಸ್ವತಃ ಅರುಣವರ್ಣಳಾಗಿ, ಅರುಣ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ಅರುಣ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಅರುಣ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಅರುಣ ಲೇಪದಿಂದ ವಿಭೂಷಿತಳಾಗಿ, ಸುಂದರ ಮೃದುಸ್ಮಿತದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕಮಲಮುಖಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 85

नेत्रत्रयोल्लसद्वक्त्रां भालेघर्मांबुमौक्तिके । विराजमानां मुकुटलसदर्द्धेंदुशेखराम् ॥ ८५ ॥

ಅವಳ ಮುಖವು ತ್ರಿನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಭಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವೇದಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಕాంతಿ ಮಿನುಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಅವಳು ಮಕುಟದಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತಿಮಾನ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ-ಶೇಖರವನ್ನು ಧರಿಸಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 86

चतुर्भिर्बाहुभिः पाशमंकुशं पानपात्रकम् । अभयं बिभ्रतीं पद्ममध्यासीनां मदालसाम् ॥ ८६ ॥

ಅವಳು ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ಪಾನಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅಭಯಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಪದ್ಮದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಮದದಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿ ಮದಾಲಸವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ.

Verse 87

ध्यात्वैवं पूजयेन्नित्यक्किन्नां नित्यां स्वशक्तिभिः । पुण्या चतुर्थी गदिता नित्याक्किन्नाह्वया मुने ॥ ८७ ॥

ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ನಿತ್ಯಾಕ್ಲಿನ್ನಾ ಎಂಬ ನಿತ್ಯ ದೇವಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹೇ ಮುನೇ, ಈ ಪುಣ್ಯಕರ ಚತುರ್ಥಿ ‘ನಿತ್ಯಾಕ್ಲಿನ್ನಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 88

वनिता नवनीतस्य दाविकाग्निर्जयादिना । भूः स्वेन युक्ता प्रथमं प्राणो दाहेन तद्युतः ॥ ८८ ॥

ಸ್ತ್ರೀ ತಾಜಾ ನವಣೀತದಂತೆ; ದಾವಾಗ್ನಿ ಜಯಾದಿ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅದನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಭೂ’ ತತ್ತ್ವವು ಮೊದಲನೆಯದು, ಸ್ವಗುಣಯುಕ್ತ; ಪ್ರಾಣವು ದಾಹಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದಾಗಿ ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 89

रसो दाहेन तद्युक्तं प्रभादाहेन तद्युता । ज्या च दाहेन तद्युक्ता नित्याक्लिन्नांतगद्वयम् ॥ ८९ ॥

‘ರಸ’ವನ್ನು ‘ದಾಹ’ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬೇಕು; ‘ಪ್ರಭಾ’ವನ್ನು ‘ಪ್ರಭಾ-ದಾಹ’ದೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಸೇರಿಸಬೇಕು; ‘ಜ್ಯಾ’ವನ್ನೂ ‘ದಾಹ’ದೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು—ಇಂತೆ ‘ನಿತ್ಯಾಕ್ಲಿನ್ನಾ’ ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ಎರಡು ಪದಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

Verse 90

एषा नवाक्षरी नित्या भेरुण्डा सर्वसिद्धिदा । प्रणवं ठद्वयं त्यक्त्वा मध्यस्थैः षड्भिरक्षरैः ॥ ९० ॥

ಇದು ನಿತ್ಯವಾದ ನವಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರ; ‘ಭೇರುಂಡಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿದಾಯಕ. ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಮತ್ತು ‘ಠ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಆರು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು.

Verse 91

षडंगानि प्रकुर्वीत वर्णन्यासं ततः परम् । रंध्राद्यामुखकंठेषु हन्नाभ्यां धारयद्वयम् ॥ ९१ ॥

ಮೊದಲು ಷಡಂಗ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ವರ್ಣ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ‘ಹ’ ಮತ್ತು ‘ನ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಧಾರಣೆ (ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 92

न्यसेन्मंत्रार्णनवकं मातृकान्यासपूर्वकम् । अथ ध्यानं प्रवक्ष्यामि देव्याः सर्वार्थसिद्धिदम् ॥ ९२ ॥

ಮೊದಲು ಮಾತೃಕಾ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಒಂಬತ್ತು ಮಂತ್ರಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಈಗ ದೇವಿಯ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 93

तप्तकांचनसंकाशदेहां नेत्रत्रयान्विताम् । चारुस्मितां चितमुखीं दिव्यालंकारभूषिताम् ॥ ९३ ॥

ಅವಳ ದೇಹ ತಪ್ತ ಕನಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ಅವಳು ತ್ರಿನೇತ್ರಯುತಳು, ಮನೋಹರ ಸ್ಮಿತವತಿ, ದಿವ್ಯ ಮುಖಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳು, ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳು।

Verse 94

ताटंकहारकेयूररत्नस्तबकमंडिताम् । रसनानूपुरोर्म्यादिभूषणैरतिसुन्दरीम् ॥ ९४ ॥

ಅವಳು ತಾಟಂಕ, ಹಾರ, ಕೇಯೂರ ಮತ್ತು ರತ್ನಸ್ತಬಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳು; ರತ್ನಖಚಿತ ರಸನೆ, ನೂಪುರ, ಉಂಗುರ ಮೊದಲಾದ ಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅತಿಸುಂದರಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 95

पाशांकुशौ चर्मखङ्गौ गदावह्निधनुःशरान् । करैर्दधानामासीना पूजायां मत्पसस्थिताम् ॥ ९५ ॥

ಅವಳು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ಚರ್ಮ(ಢಾಲ), ಖಡ್ಗ, ಗದೆ, ಅಗ್ನಿ, ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ; ಪೂಜಾರ್ಥ ಆಸೀನಳಾಗಿ, ನನ್ನ ಪರಮಪದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 96

शक्तीश्च तत्समाकारतेजोहेतिभिरन्विताः । पूजयेत्तद्वदभितः स्मितास्या विजयादिकाः ॥ ९६ ॥

ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ರೂಪ, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವಿಜಯಾ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಮಿತಮುಖ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 97

पंचमीय समाख्याता भेरुंडाख्या मुनीश्वर । यस्याः स्मरणतो नश्येद्गरलं त्रिविधं क्षणात् ॥ ९७ ॥

ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ! ಪಂಚಮೀ ವಿದ್ಯೆ ‘ಭೇರುಂಡಾ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದರ ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದ ತ್ರಿವಿಧ ವಿಷವು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 98

या तु षष्ठी द्विजश्रेष्ठ सा नित्या वह्निवासिनी । तद्विधानं श्रृणुष्वाद्य साधकानां सुसिद्धिदम् ॥ ९८ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ಆ ಷಷ್ಠೀ ನಿತ್ಯವಾದುದು, ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು. ಈಗ ಅದರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೇಳು; ಅದು ಸಾಧಕರಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 99

भेरुंडाद्यमिहाद्यं स्यान्नित्यक्लिन्नाद्यनंतरम् । ततोंऽबुशून्ये हंसाग्निह्युत्तमंबुमरुद्युतम् ॥ ९९ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ‘ಭೇರುಂಡ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ತಕ್ಷಣವೇ ‘ನಿತ್ಯಕ್ಲಿನ್ನ’ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ‘ಅಂಬು-ಶೂನ್ಯ’ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಹಂಸ’ ಮತ್ತು ‘ಅಗ್ನಿ’; ಆಮೇಲೆ ‘ಉತ್ತಮ ಅಂಬು’ ಹಾಗೂ ‘ಮರುತ್’ಯುಕ್ತ ಭಾಗ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 100

हृदग्निना युतं शून्यं व्याप्तेन शुचिना च युक् । शून्यं नभः शक्तियुतं नवार्णेयमुदाहृता ॥ १०० ॥

ಹೃದಯಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ‘ಶೂನ್ಯ’, ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಶುದ್ಧನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ‘ಶೂನ್ಯ’; ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುಕ್ತ ‘ನಭಃ-ಶೂನ್ಯ’—ಇದೇ ನವಾರ್ಣ (ನವಾಕ್ಷರಿ) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 101

विद्या द्वितीयबीजेन स्वरान्दीर्घान्नियोजयेत् । मायांतान्षड्भिरेवां गान्याचरेत्सकरांगयोः ॥ १०१ ॥

ಈ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಬೀಜದಿಂದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ‘ಮಾಯಾ’ಂತ ಅಕ್ಷರಗಳ ಜಪವನ್ನು ಷಡಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಕ’ ಮತ್ತು ‘ರ’ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 102

नवाक्षराणि विद्याया नवरंध्रेषु विन्यसेत् । व्यापकं च समस्तेन कुर्यादेवात्मसिद्धये ॥ १०२ ॥

ವಿದ್ಯೆಯ ನವಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ದೇಹದ ನವರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಸಮಸ್ತವಾಗಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಆತ್ಮಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಬೇಕು॥

Verse 103

सर्वास्वपि च विद्यासु व्यापकन्यासमाचरेत् । तप्तकांचनसंकाशां नवयौवनसुन्दरीम् ॥ १०३ ॥

ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ತಪ್ತ ಕಂಚನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ನವಯೌವನ ಸುಂದರಿಯಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು॥

Verse 104

चारुस्मेरमुखांभोजां विलसन्नयनत्रयाम् । अष्टाभिर्बाहुभिर्युक्तां माणिक्याभरणोज्ज्वलाम् ॥ १०४ ॥

ಅವಳ ಮುಖಾಂಭೋಜವು ಮಧುರ ಸ್ಮಿತದಿಂದ ಶೋಭಿಸಿತು; ತ್ರಿನೇತ್ರಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು. ಅಷ್ಟಭುಜೆಯಾಗಿ, ಮಾಣಿಕ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅವಳು ದೀಪ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು॥

Verse 105

पद्मरागकिरीटांशुसंभेदारुणितांबराम् । पीतकौशेयवसनां रत्नमंजीरमेखलाम् ॥ १०५ ॥

ಪದ್ಮರಾಗಮಣಿಜಡಿತ ಕಿರೀಟದ ಕಿರಣಗಳ ಮಿಶ್ರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಅರುಣವರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವಳು ಪೀತ ಕೌಶೇಯ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ, ರತ್ನಮಂಜೀರ ಮತ್ತು ರತ್ನಮೇಖಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿದ್ದಳು॥

Verse 106

रक्तमौक्तिकसकंभिन्नस्तबकाभरणोज्ज्वलाम् । रत्नाब्जकंबुपुंड्रेक्षुचापपूर्णेन्दुमंडलम् ॥ १०६ ॥

ಕೆಂಪು ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಜಡಿತವಾದ ಗುಚ್ಛಾಕಾರದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅವಳು ದೀಪ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು. ರತ್ನಪದ್ಮ, ಶಂಖ, ವೈಷ್ಣವ ಪುಂಡ್ರ, ಇಕ್ಷುಚಾಪ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಮಂಡಲ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು॥

Verse 107

दधानां बाहुभिर्वामैः कह्लारं हेमश्रृंगकम् । पुष्पेषुं मातुलिंगं च दधानां दक्षिणैः करैः ॥ १०७ ॥

ಅವಳು ಎಡ ಭುಜಗಳಿಂದ ಕಹ್ಲಾರ ಪದ್ಮವನ್ನೂ, ಸ್ವರ್ಣಶೃಂಗಯುಕ್ತ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಬಲ ಕೈಗಳಿಂದ ಪುಷ್ಪಬಾಣವನ್ನೂ, ಮಾತುಲಿಂಗ (ಬೀಜಪೂರಕ) ಫಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ ॥೧೦೭॥

Verse 108

स्वस्वनामाभिरभितः शक्तिभिः परिवारिताम् । एवं ध्यात्वार्चयेद्वह्निवासिनीं वह्निविग्रहम् ॥ १०८ ॥

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಾಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತುವರಿದ ಅಗ್ನಿವಾಸಿನೀ ದೇವಿಯನ್ನು—ಅಗ್ನಿಸ್ವರೂಪಿಣಿಯನ್ನು—ಇಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು ॥೧೦೮॥

Verse 109

यस्याः स्मरपतो वश्यं जायते भुवनत्रयम् । अथ या सप्तमी नित्या महावज्रेश्वरी मुने ॥ १०९ ॥

ಅವಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ತ್ರಿಭುವನವೂ ವಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಓ ಮುನೇ, ಆ ನಿತ್ಯವಾದ ಏಳನೆಯ ನಿತ್ಯೆ ‘ಮಹಾವಜ್ರೇಶ್ವರಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು ॥೧೦೯॥

Verse 110

तस्या विद्यां प्रवक्ष्यामि साधकानां सुसिद्धिदाम् । द्वितीयं वह्विवासिन्या नित्यक्लिन्ना चतुर्थकम् ॥ ११० ॥

ಈಗ ನಾನು ಸಾಧಕರಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅವಳ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅದರ ಎರಡನೇ ರೂಪ ‘ವಹ್ನಿವಾಸಿನೀ’, ನಾಲ್ಕನೇದು ‘ನಿತ್ಯಕ್ಲಿನ್ನಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ॥೧೧೦॥

Verse 111

पंचमं भगमालाद्यं भेरुंडाया द्वितीयकम् । नित्यक्लिन्नाद्वितीयं च तृतीयं षष्ठसप्तमौ ॥ १११ ॥

ಐದನೆಯದು ‘ಭಗಾಮಾಲಾ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ವಿದ್ಯೆ; ಎರಡನೇ ಸಮೂಹವು ‘ಭೇರುಂಡಾ’ಗೆ ಸೇರಿದೆ. ‘ನಿತ್ಯಕ್ಲಿನ್ನಾ’ಯಿಂದ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆರನೇ ಮತ್ತು ಏಳನೇಯನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು ॥೧೧೧॥

Verse 112

अष्टमं नवमं चापि पूर्वं स्यादंतिमं पुनः । द्वयमेकैकमथ च द्वयद्वयमथ द्वयम् ॥ ११२ ॥

ಅಷ್ಟಮ ಮತ್ತು ನವಮವನ್ನು ಮೊದಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಅದರ ನಂತರ ಅಂತಿಮವು ಬರುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಎರಡು ಸೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಒಂದೊಂದಾಗಿ; ನಂತರ ಜೋಡಿಗಳ ಜೋಡಿಯಾಗಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಂದು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 113

मायया पुटितं कृत्वा कुर्यादंगानि षट् क्रमात् । प्रत्येकं शक्तिपुटुतैर्मंत्रार्णैर्दशभिर्न्यसेत् ॥ ११३ ॥

ಮೊದಲು ‘ಮಾಯಾ’ಯಿಂದ ಪುಟಿತ (ಮುದ್ರಿತ/ರಕ್ಷಿತ) ಮಾಡಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಷಡಂಗ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗದಲ್ಲೂ ಶಕ್ತಿ-ಪುಟಯುಕ್ತ ಹತ್ತು ಮಂತ್ರಾಕ್ಷರಗಳ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 114

दृक्छ्रोत्रनासावाग्वक्षोनाभिगुह्येषु च क्रमात् । रक्तां रक्तांबरां रक्तगंघमालाविभूषणाम् ॥ ११४ ॥

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ವಾಣಿ, ವಕ್ಷಸ್ಥಳ, ನಾಭಿ ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ—ಅವಳನ್ನು ರಕ್ತವರ್ಣೆಯಾಗಿ, ರಕ್ತವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ, ರಕ್ತಗಂಧ-ಮಾಲೆ-ವಿಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ದೇವಿಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 115

चतुर्भुजां त्रिनयनां माणिक्यमुकुटोज्ज्वलाम् । पाशांकुशामिक्षुचापं दाडिमीशायकं तथा ॥ ११५ ॥

ಅವಳನ್ನು ಚತುರ್ಭುಜೆಯಾಗಿ, ತ್ರಿನಯನೆಯಾಗಿ, ಮಾಣಿಕ್ಯಜಟಿತ ಮುಕುಟದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಅವಳು ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಇಕ್ಷುಚಾಪ ಹಾಗೂ ದಾಡಿಮೀ-ಬಾಣವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 116

दधानां बाहुभिर्नेत्रैर्दयासुप्रीतिशीतलैः । पश्यंती साधके अस्त्रषट्कोणाब्जमहीपुरे ॥ ११६ ॥

ದಿವ್ಯ ಭುಜಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದಯೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಶೀತಲವಾದ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ ಆ ದೇವಿ—ಷಟ್ಕೋಣಯುಕ್ತ ಕಮಲಾಕಾರದ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಪುರದಲ್ಲಿ, ಅಸ್ತ್ರ-ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ, ಸಾಧಕನ ಮೇಲೆ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿ ಬೀರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 117

चक्रमध्ये सुखासीनां स्मेरवक्त्रसरोरुहाम् । शक्तिभिः स्वस्वरूपाभिरावृतां पीतमध्यगाम् ॥ ११७ ॥

ಪವಿತ್ರ ಚಕ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸುಖಾಸೀನಳಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳ ಮುಖಪದ್ಮ ಮೃದುಸ್ಮಿತದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 118

सिंहासनेऽभितः प्रेंखत्पोतस्थाभिश्च शक्तिभिः । वृतां ताभिर्विनोदानि यातायातादिभिः सदा ॥ ११८ ॥

ಸಿಂಹಾಸನದ ಸುತ್ತ ಅವಳು ಸದಾ ಅಲುಗಾಡುವ ದೋಣಿಯಂತ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಗಮನ-ನಿರ್ಗಮನ, ಶೋಭಾಯಾತ್ರೆ ಮೊದಲಾದ ವಿನೋದಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ.

Verse 119

कुर्वाणामरुणांभोधौ चिंतयेन्मन्त्रनायकम् । एषा तु सप्तमीप्रोक्ता दूतिं चाप्यष्टमीं श्रृणु ॥ ११९ ॥

ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವಾಗ ಸಾಧಕನು ಅರುಣಪ್ರಭಾಮಯ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಮಂತ್ರನಾಯಕನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಇದು ಏಳನೇ ವಿಧಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ಎಂಟನೇ ‘ದೂತೀ’ಯನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 120

वज्रेश्वर्याद्यमाद्यं स्याद्वियदग्नियुतं ततः । अंबु स्यान्मरुता युक्तं गोत्रा क्ष्मासंयुता ततः ॥ १२० ॥

ಮೊದಲು ‘ವಜ್ರೇಶ್ವರೀ’ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಬೀಜವಾಗಿರಲಿ; ನಂತರ ಅದನ್ನು ‘ವಿಯತ್’ ಮತ್ತು ‘ಅಗ್ನಿ’ಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ‘ಅಂಬು’ವನ್ನು ‘ಮರುತ್’ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಗೋತ್ರವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಕ್ಷ್ಮಾ’ (ಪೃಥ್ವಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 121

रयोव्यासेन शुचिना युतः स्यात्तदनंतरम् । अत्यार्णां वह्निवासिन्या दूती नित्या समीरिताः ॥ १२१ ॥

ಅನಂತರ ಶುದ್ಧ ‘ರಯೋವ್ಯಾಸ’ದಿಂದ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ‘ದೂತೀ’ಯನ್ನು ‘ನಿತ್ಯಾ’—ಸದಾ ಉಪಸ್ಥಿತ—ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 122

षड्दीर्घस्वरयुक्तेन विद्यायाः स्यात्षडंगकम् । तेनैव पुटितैरर्णैर्न्यसेच्छ्रोत्रादिपञ्चसु ॥ १२२ ॥

ಆರು ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದಾಗ ಈ ವಿದ್ಯೆ ಷಡಂಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಪುಟಿತ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಶ್ರೋತ್ರಾದಿ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯ-ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 123

षष्ठकं नसि विन्यस्य व्यापकं विद्यया न्यसेत् । निदाघकालमध्याह्नदिवाकरसमप्रभाम् ॥ १२३ ॥

ಷಷ್ಠಕವನ್ನು ನಾಸಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಸಿಸಿ, ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ತತ್ತ್ವದ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಗ್ರೀಷ್ಮ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 124

नवरत्नकिरीटां च त्रीक्षणामरुणांबराम् । नानाभरणसंभिन्नदेहकांतिविराजिताम् ॥ १२४ ॥

ನವ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಿರೀಟಧಾರಿಣಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರಿ, ಅರುಣ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ—ವಿವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೇಹಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 125

शुचिस्मितामष्टभुजा स्तूयमानां महर्षिभिः । पाशं खेटं गदां रत्नचषकं वामबाहुभिः ॥ १२५ ॥

ಶುಚಿ ಸ್ಮಿತದಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಅಷ್ಟಭುಜಳಾಗಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳು—ಎಡ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ, ಖೇಟಕ, ಗದೆ ಮತ್ತು ರತ್ನಚಷಕವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು.

Verse 126

दक्षिणैरंकुशं खड्गं कट्टारं कमलं तथा । दधानां साधकाभीष्टदानोद्यमसमन्विताम् ॥ १२६ ॥

ಬಲ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕುಶ, ಖಡ್ಗ, ಕಟ್ಟಾರ ಮತ್ತು ಕಮಲವನ್ನು ಧರಿಸಿ—ಸಾಧಕನಿಗೆ ಇಷ್ಟವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲು ಉತ್ಸುಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 127

ध्यात्वैवं पृनयेद्देवीं दूतीं दुर्न्नीतिनाशिनीम् । इत्येषा कथिता तुभ्यं समस्तापन्निवारिणी ॥ १२७ ॥

ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ದುರ್ಣೀತಿ ಹಾಗೂ ಕುಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ದೇವೀ-ದೂತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಸಮಸ್ತ ಆಪತ್ತುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಈ ವಿಧಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 128

श्रीकरी शिवतावासकारिणी सर्वसिद्धिदा । अथ ते नवमीं नित्यां त्वरितां नाम नारद ॥ १२८ ॥

ಅವಳು ಶ್ರೀ ನೀಡುವವಳು, ಶುಭ ಶಿವಭಾವದ ವಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವಳು, ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವವಳು. ಈಗ, ಓ ನಾರದ, ‘ತ್ವರಿತಾ’ ಎಂಬ ನಿತ್ಯ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ನವಮಿ ವ್ರತವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 129

प्रवक्ष्यामि यशोविद्याधनारोग्यसुखप्रदाम् । आद्यं तु वह्निवासिन्या दूत्यादिस्तदनन्तरम् ॥ १२९ ॥

ಈಗ ಯಶಸ್ಸು, ವಿದ್ಯೆ, ಧನ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ‘ವಹ್ನಿವಾಸಿನೀ’; ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ‘ದೂತೀ’ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ।

Verse 130

हंसो धरा स्वयं युक्तस्तेजश्चरसमन्वितम् । वायुः प्रभाचरयुता ग्रासशक्तिसमन्वितः ॥ १३० ॥

ಹಂಸವು ಸ್ವಭಾವತಃ ಧರೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ತೇಜಸ್ಸು (ಅಗ್ನಿ) ಚರತ್ವದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದೆ; ವಾಯು ಪ್ರಭೆ ಮತ್ತು ಚಲನದೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಸಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 131

हृदार येण दाहेन वह्निस्वाष्टमं तथा । हंसः क्ष्माखंयुतो ग्रासश्चरयुक्तो द्वितीयकः ॥ १३१ ॥

‘ಹೃದಾರ’ದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದಾಹದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಎಂಟನೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಹಂಸವನ್ನು ‘ದ್ವಿತೀಯ’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ—ಅದು ಕ್ಷ್ಮಾ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಗ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಚರಗತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 132

द्वितिर्नादयुता नित्या त्वरिता द्वादशाक्षरी । विद्या चतुर्थवर्णादिसप्तभिस्त्वक्षरैस्तथा ॥ १३२ ॥

ದ್ವಿತೀ ನಾದಯುಕ್ತಳಾಗಿ ನಿತ್ಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ತ್ವರಿತಾ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರೀ ಮಂತ್ರ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ವಿದ್ಯೆ ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಣದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಏಳು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 133

कुर्यादंगानि युग्मार्णैः षट्क्रमेण करांगयोः । शिरोललाटकंठेषु हृन्नाभ्याधारके तथा ॥ १३३ ॥

ಜೋಡಿ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಷಟ್ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೊದಲು ಕೈಗಳ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿರಸ್ಸು, ಲಲಾಟ, ಕಂಠಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹೃದಯ, ನಾಭಿ, ಆಧಾರದಲ್ಲಿಯೂ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 134

ऊरुयुग्मे तथा जानुद्वये जंघाद्वये तथा । पादयुग्मे तथा वर्णान्मंत्रजान्दश विन्यसेत् ॥ १३४ ॥

ಹಾಗೆಯೇ ತೊಡೆಯ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಮೊಣಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಜಂಘೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾದಗಳ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಹತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 135

द्वितीयोपांत्यमध्यस्थैर्मंत्रार्णैरितरैरपि । ताराद्यैः श्रृणु तद्ध्यानं सर्वसिद्धिविधायकम् ॥ १३५ ॥

ಮಂತ್ರದ ಎರಡನೇ, ಉಪಾಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ತಾರಾ ಮೊದಲಾದ ಇತರ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದಲೂ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳು; ಅದು ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 136

श्यामवर्णशुभाकारां नवयौवनशोभिताम् । द्विद्विक्रमादष्टनागैः कल्पिताभरणोज्ज्वलैः ॥ १३६ ॥

ಅವಳು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣಳಾಗಿ, ಶುಭವಾದ ಸುಂದರಾಕಾರಳಾಗಿ, ನವಯೌವನದ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು; ದ್ವಿವಿಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟನಾಗಗಳಿಂದ ಕಲ್ಪಿತ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ದ್ಯುತಿಮಂತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 137

ताटंकमंगदं तद्वद्रसना नूपुरं च तैः । विप्रक्षत्रियविट्शूद्रजातिभिर्भीमविग्रहैः ॥ १३७ ॥

ಅವರಿಂದಲೇ ಕರ್ಣಾಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗದಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ರಸನಾ (ಕಟಿಬಂಧ) ಮತ್ತು ನೂಪುರಗಳೂ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಭೀಕರ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಂದ।

Verse 138

पल्लवांशुकसंवीतां शिखिपिच्छकृतैः शुभैः । वलयैर्भूषितभुजां माणिक्यमुकुटोज्ज्वलाम् ॥ १३८ ॥

ಅವಳು কোমಲ ಪಲ್ಲವವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ, ಶುಭವಾದ ನವಿಲುಪಿಚ್ಛದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿದ್ದಳು; ವಲಯಗಳಿಂದ ಭುಜಗಳು ಶೋಭಿಸಿ, ಮಾಣಿಕ್ಯಜಡಿತ ಮುಕುಟದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 139

बर्हिबर्हिकृतापीडां तच्छत्रां तत्पताकिनीम् । गुंजागुणलसद्वक्षः कुचकुंकुममंडलाम् ॥ १३९ ॥

ಅವಳ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನವಿಲುಪಿಚ್ಛದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಪೀಡವಿತ್ತು; ಅದರೊಂದಿಗೆ ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಪತಾಕೆಗಳು. ಗುಂಜಾಮಾಲೆಗಳ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಕುಚಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಂಕುಮಮಂಡಲಗಳು ಅಂಕಿತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 140

त्रिनेत्रां चारुवदनां मंदस्मितमुखांबुजाम् । पाशांकुशवराभीतिलसद्भुजचतुष्टयाम् ॥ १४० ॥

ಅವಳು ತ್ರಿನೇತ್ರಳಾಗಿ, ಸುಂದರ ವದನಳಾಗಿ, ಮಂದಸ್ಮಿತದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಪದ್ಮಮುಖಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ವರಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ಅಭಯಮುದ್ರೆ ಧರಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 141

ध्यात्वैवं तोतलां देवीं पूजयेच्छक्तिभिर्वृताम् । तदग्रस्था लु फट्कारी शरचापकरोज्ज्वला ॥ १४१ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೇವಿ ತೋತಲೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆವರಿತಳಾದ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅವಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಫಟ್ಕಾರಿ’ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿ ನಿಂತಿದ್ದು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 142

प्रसीदेत्फलदाने च साधकानां त्वरान्वितां । एषा तु नवमी नित्या त्वरितोक्ता मुनीश्वर ॥ १४२ ॥

ತ್ವರೆಯಿಂದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಫಲದಾನದಲ್ಲಿ ಆ ದೇವಿ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಈ ನವಮಿ ತಿಥಿ ನಿತ್ಯಸಿದ್ಧ; ಇದನ್ನು ‘ತ್ವರಿತಾ ವಿಧಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 143

विध्नदुःस्वप्रशमनी सर्वाभीष्टप्रदायिनी । शुचिः स्वेन युतस्त्वाद्यो रसावह्निसमन्वितः ॥ १४३ ॥

ಅವಳು ವಿಘ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ದುಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಸರ್ವ ಅಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುವಳು. ಅವಳು ಶುದ್ಧಳಾಗಿ, ಸ್ವಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಆದ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಿ; ರಸ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 144

प्राणो द्वितीयः स्वयुतो वनदुच्छक्तिभिः परः । इतीरिता त्र्यक्षराख्या नित्येयं कुलसुंदरी ॥ १४४ ॥

‘ಪ್ರಾಣ’ ಎಂಬುದು ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷರ; ಅದು ‘ಸ್ವ’ಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ‘ವನ’ ಮತ್ತು ‘ದು’ ಸೂಚಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಂತರ (ಪರವಾಗಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರೀ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಿತ್ಯ ಕುಲಸುಂದರೀ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 145

यस्याः स्मरण मात्रेण सर्वज्ञत्वं प्रजायते । त्रिभिस्तैरुदितैर्मूलवर्णैः कुर्य्यात्षडंगकम् ॥ १४५ ॥

ಅವಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಆ ಮೂರು ಮೂಲವರ್ಣಗಳಿಂದ ಷಡಂಗ (ಆರು ಅಂಗ) ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 146

आदिमध्यावसानेषु पूजाजपविधिक्रमात् । प्रत्येक तैस्त्रिभिर्बीजैर्दीर्घस्वरसमन्वितैः ॥ १४६ ॥

ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಜಪದ ವಿಧಿಕ್ರಮದಂತೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ—ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಆ ಮೂರು ಬೀಜಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಸ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 147

कुर्यात्करांगवक्त्राणां न्यासं प्रोक्तं यथाविधि । ऊर्द्ध्वप्राग्दक्षिणोदक्च पश्चिमाधस्नाग्नभिः ॥ १४७ ॥

ಹಸ್ತಗಳು, ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ದಿಕ್ಕಿನ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಊರ್ಧ್ವ, ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ, ಉತ್ತರ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಅಧಃ—ಸ್ನಾನ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 148

सुविनद्यंतरस्थैस्तन्नदात्मसु यथाक्रमम् । आधाररंध्रहृत्स्वेकं द्वितीयं लोचनत्रये ॥ १४८ ॥

ನಂತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಾಡಿಗಳೊಳಗೆ ಇರುವ ಅಂತರ್‌ನಾದವನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಧ್ವನಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ ನಾದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ನ್ಯಾಸ ಆಧಾರ, ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ; ಎರಡನೆಯದು ನೇತ್ರತ್ರಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 149

तृतीयं श्रोत्रचिबुके चतुर्थं घ्राणतालुषु । पंचमं चांसनाभीषु ततः पाणिपदद्वये ॥ १४९ ॥

ಮೂರನೆಯ ನ್ಯಾಸ ಕಿವಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಬುಕದಲ್ಲಿ; ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಮೂಗು ಮತ್ತು ತಾಲುವಿನಲ್ಲಿ. ಐದನೆಯದು ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ; ನಂತರ ಎರಡೂ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 150

मूलमध्याग्रतो न्यस्येन्नवधा मूलवर्णकैः । लोहितां लोहिताकारशक्तिंबृदनिषेविताम् ॥ १५० ॥

ಮೂಲ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ರಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲವರ್ಣಗಳಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ವಿಧವಾಗಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ, ಕೆಂಪು ರೂಪದ, ಪರಿವಾರವೃಂದದಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 151

लोहितांशुकभूषास्रग्लेपनां षण्मुखांबुजाम् । अनर्घ्यरत्नघटितमाणिक्यमुकुटोज्वलाम् ॥ १५१ ॥

ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ, ಆಭರಣಗಳು, ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ಷಣ್ಮುಖ-ಅಂಬುಜಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ; ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಮುಕುಟದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಅವಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 152

रत्नस्तबकसंभिन्नलसद्वक्षःस्थलां शुभाम् । कारुण्यानंदपरमा मरुणांबुजविष्टराम् ॥ १५२ ॥

ಅವಳು ಶುಭಮಯಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಯಿ; ಅವಳ ದೀಪ್ತ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗುಚ್ಛಗಳು ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ. ಕರುಣೆ-ಆನಂದಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮೆಯಾಗಿ, ಅವಳು ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 153

भुजैर्द्वादशभिर्युक्तां सर्वेषां सर्ववाङ्मयीम् । प्रवालाक्षस्रजं पद्मं कुंडिकां रत्ननिर्मिताम् ॥ १५३ ॥

ಹನ್ನೆರಡು ಭುಜಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಪರಂಪರೆಗಳ ವಾಣಿ-ವಿದ್ಯೆಯ ಮೂರ್ತಿರೂಪಿಣಿ ಅವಳು. ಅವಳು ಪದ್ಮ, ಪ್ರವಾಳ-ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಸ್ರಜ, ಮತ್ತು ರತ್ನನಿರ್ಮಿತ ಕುಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 154

रत्नपूर्णं तु चषकं लुंगीं व्याख्यानमुद्रिकाम् । दधानां दक्षिणैर्वामैः पुस्तकं चारुणोत्पलम् ॥ १५४ ॥

ಬಲ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ರತ್ನಪೂರ್ಣ ಚಷಕ, ಸಣ್ಣ ಚೀಲ (ಲುಂಗೀ), ಮತ್ತು ಉಪದೇಶ-ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ಎಡ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಉತ್ಪಲ ಪದ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 155

हैमीं च लेखनीं रत्नमालां कंबुवरं भुजैः । अभितः स्तूयमानां च देवगंधर्वकिन्नरैः ॥ १५५ ॥

ಅವಳು ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣ ಲೇಖನಿ, ರತ್ನಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಂಖವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ದೇವರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 156

यक्षराक्षसदैत्यर्षिसिद्धविद्याधरादिभिः । ध्यात्वैवमर्चयेन्नित्यां वाग्लक्ष्मीकान्तिसिद्धये ॥ १५६ ॥

ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸ, ದೈತ್ಯ, ಋಷಿ, ಸಿದ್ಧ, ವಿದ್ಯಾಧರ ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ—ಇಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ—ನಿತ್ಯ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ವಾಕ್-ಸಿದ್ಧಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಯ ಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 157

सितां केवलवाक्सिद्ध्यै लक्ष्म्यै हेमप्रभामपि । धूमाभां वैरिविद्विष्ट्यै मृतये निग्रहाय च ॥ १५७ ॥

ಶ್ವೇತ ರೂಪವನ್ನು ಕೇವಲ ವಾಕ್‌ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಹೇಮಪ್ರಭ ರೂಪವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಧೂಮವರ್ಣ ರೂಪವನ್ನು ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹ, ಮೃತ್ಯುಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ (ನಿಗ್ರಹ)ಕ್ಕಾಗಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 158

नीलां च मूकीकरणे स्मरेत्तत्तदपेक्षया । इत्येषा दशमी नित्या प्रोक्ता ते कुलसुन्दरी ॥ १५८ ॥

ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಮೂಕರಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾವದಿಂದ ನೀಲಾ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಓ ಕುಲಸುಂದರೀ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿತ್ಯ ‘ದಶಮೀ’ ರೂಪವನ್ನು ನಿನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 159

नित्यानित्यां तु दशमीं त्रिकुटां वच्मि सांप्रतम् । हंसश्च हृत्प्राणरसादाहकर्णैः समन्वितः ॥ १५९ ॥

ಈಗ ನಾನು ದಶಮಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅದು ನಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅನಿತ್ಯ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ, ‘ತ್ರಿಕುಟಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇದು ‘ಹಂಸ’ದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಹೃದಯ, ಪ್ರಾಣ, ರಸ, ದಾಹ (ತಾಪ) ಮತ್ತು ಕರ್ಣಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 160

विद्यया कुलसुंदर्या योजितः संप्रदायतः । नित्यानित्यत्रिवर्णेयं ष़ड्भिः कूटाक्षरैर्युता ॥ १६० ॥

ಈ ಉಪದೇಶವು ‘ಕುಲಸುಂದರೀ’ ಎಂಬ ಮಂಗಳ ವಿದ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ನಿತ್ಯ-ಅನಿತ್ಯ ಭೇದದೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ತ್ರಿವಿಧ ರೂಪವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ಇದು ಆರು ಕೂಟಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 161

प्रतिलोमादिभी रूपैर्द्विसप्ततिभिदा मता । यस्या भजनतः सिद्धो नरः स्यात्खेचरः सुखी ॥ १६१ ॥

‘ಪ್ರತಿಲೋಮ’ ಮೊದಲಾದ ರೂಪಗಳಿಂದ ಇದು ದ್ವಿಸಪ್ತತಿ—ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಭೇದಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಭಜನದಿಂದ ಸಾಧಕನು ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಸುಖಿಯಾದ ‘ಖೇಚರ’—ಆಕಾಶಗಾಮಿ—ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 162

निग्रहानुग्रहौ कर्तुं क्षमः स्याद्भुवनत्रये । दीर्घस्वरसमेताभ्यां हंसहृभ्द्यां षडंगकम् ॥ १६२ ॥

ಅವನು ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ—ಎರಡನ್ನೂ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ. ದೀರ್ಘಸ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ “ಹಂಸ” ಮತ್ತು “ಹೃಭ್” ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಷಡಂಗಕದ ಸೂಚನೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ॥

Verse 163

भ्रूमध्ये कण्ठहृन्नाभिगुह्याधारेषु च क्रमात् । विद्याक्षराणि क्रमशो न्यसेद्विंदुयुतानि च ॥ १६३ ॥

ಭ್ರೂಮಧ್ಯ, ಕಂಠ, ಹೃದಯ, ನಾಭಿ, ಗುಹ್ಯಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆಧಾರ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಿಂದುಸಹಿತ ವಿದ್ಯಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಶಃ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು॥

Verse 164

व्यापकं च समस्तेन विधाय विधिना पुनः । ध्यायेत्समस्तसंपत्तिहेतोः सर्वात्मिकां शिवाम् ॥ १६४ ॥

ಮತ್ತೆ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ—ಎಲ್ಲ ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಕಾರಣಳಾದ, ಸರ್ವಾತ್ಮಿಕಾ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿನೀ ಶಿವೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು॥

Verse 165

उद्यद्भास्करबिंबाभां माणिक्यमुकुटोज्ज्वलाम् । पद्मरागकृताकल्पामरुणांशुकधारिणीम् ॥ १६५ ॥

ಅವಳು ಉದಯಸೂರ್ಯಬಿಂಬದಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಯಳಾಗಿದ್ದು, ಮಾಣಿಕ್ಯಮುಕುಟದಿಂದ ಉಜ್ವಲಳಾಗಿದ್ದಳು. ಪದ್ಮರಾಗ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ, ಅರುಣ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು॥

Verse 166

चारुस्मितलसद्वक्त्रषट्सरोजविराजिताम् । प्रतिवक्त्रं त्रिनयनां भुजैर्द्वादशभिर्युताम् ॥ १६६ ॥

ಮಧುರ ಸ್ಮಿತದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮುಖವಿರುವ ಅವಳು ಆರು ಕಮಲಸಮಾನ ಮುಖಗಳಿಂದ ವಿರಾಜಿಸಿದ್ದಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಖದಲ್ಲೂ ಮೂರು ನೇತ್ರಗಳಿದ್ದು, ಅವಳು ಹನ್ನೆರಡು ಭುಜಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು॥

Verse 167

पाशाक्षगुणपुंड्रेक्षुचापखेटत्रिशूलकान् । करैर्वामैर्दधानां च अङ्कुशं पुस्तकं तथा ॥ १६७ ॥

ಎಡಗೈಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ, ಪಾಶಕ, ಧನುರ್ಜ್ಯಾ, ವೈಷ್ಣವ ಪುಂಡ್ರಚಿಹ್ನ, ಇಕ್ಷುಧನುಸ್ಸು, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅಂಕುಶ ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿರುವ ದೇವಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 168

पुष्पेषुमंबुजं चैव नृकपालाभये तथा । दधानां दक्षिणैर्हस्तैर्ध्यायेद्देवीमनन्यधीः ॥ १६८ ॥

ಅನನ್ಯವಾದ ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಬಲಗೈಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಬಾಣಗಳು, ಕಮಲ, ನರಕಪಾಲ ಮತ್ತು ಅಭಯಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ದೇವಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 169

इत्येषैकादशी प्रोक्ता द्वादशीं श्रृणु नारद । त्वरितोयांत्यमाद्यं स्याद्युतिदोहचरस्वयुक् ॥ १६९ ॥

ಇಂತೆ ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತವಿಧಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈಗ, ಹೇ ನಾರದ, ದ್ವಾದಶಿಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೇಳು—ಸಮಾಪ್ತಿಗೆ ತ್ವರಿತ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದಾನ-ಅರ್ಪಣಾದಿ ನಿಗದಿತ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಪನಕರ್ಮವನ್ನು ಮೊದಲು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು।

Verse 170

हृञ्च दाहक्ष्मास्वयुतं वज्रेशीपञ्चमं तथा । मरुत्स्वयुक्तो मध्याढ्यो दशम्याः परतः पुनः ॥ १७० ॥

‘ಹೃಞ್’ ಬೀಜವನ್ನು ‘ದಾಹ’ ಮತ್ತು ‘ಕ್ಷ್ಮಾ’ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬೇಕು; ಐದನೆಯದು ‘ವಜ್ರೇಶೀ’. ನಂತರ ‘ಮರುತ್’ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ‘ದಶಮಿ’ ನಂತರ ಇಡಬೇಕು।

Verse 171

भूमी रसाक्ष्मास्वयुता वज्रेशीत्यष्टमः क्रमात् । षडक्षराणि त्वरिता तृतीयं तदनंतरम् ॥ १७१ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಂಟನೆಯದು—‘ಭೂಮೀ, ರಸಾ, ಕ್ಷ್ಮಾ’ ‘ಸ್ವ’ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಜ್ರೇಶೀ’. ನಂತರ ‘ತ್ವರಿತಾ’ ಎಂಬ ಷಡಕ್ಷರೀ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದರ ತಕ್ಷಣವೇ ಮೂರನೆಯದು ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 172

द्युतिर्दाहचरस्वेन अस्या आद्यमनन्तरम् । उक्ता नीलपताकाख्या नित्या सप्तदशाक्षरी ॥ १७२ ॥

ಇದಾದ ನಂತರ ತಕ್ಷಣ ಮೊದಲ ಪದ ‘ದ್ಯುತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಬಳಿಕ ‘ದಾಹಚರಸ್ವೇನ’ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ‘ನೀಲಪತಾಕಾ’ ಎಂಬ ನಿತ್ಯ ಸಪ್ತದಶಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರ.

Verse 173

द्विद्विपक्षाक्षिषड्वर्णैर्मंत्रोत्थैरंगकल्पनम् । श्रोत्रादिनासायुगले वाचि कण्ठे हृदि क्रमात् ॥ १७३ ॥

ಮಂತ್ರೋತ್ಪನ್ನ ಅಕ್ಷರಗಳು—ಎರಡು, ಎರಡು, ಪಕ್ಷಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಆರು ವರ್ಣಗಳು—ಇವುಗಳಿಂದ ಅಂಗಕಲ್ಪನೆ (ನ್ಯಾಸ) ಮಾಡಬೇಕು. ಕ್ರಮವಾಗಿ: ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಜೋಡಿ ನಾಸಾರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬಳಿಕ ವಾಣಿ/ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ, ಕೊನೆಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ.

Verse 174

नाभावाधारकेऽथापि पादसंधिषु च क्रमात् । मन्त्राक्षराणि क्रमशो न्यसेत्सप्तदशापि च ॥ १७४ ॥

ನಂತರ ನಾಭಿಯ ಆಧಾರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೂ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಾದಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಂತ್ರಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು—ಎಲ್ಲ ಸಪ್ತದಶ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ.

Verse 175

व्यापकं च समस्तेन विदध्याञ्च यथाविधि । इन्द्रनीलनिभां भास्वन्मणिमौलिविराजिताम् ॥ १७५ ॥

ಮತ್ತು ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಮಸ್ತವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ/ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಇಂದ್ರನೀಲದಂತೆ ಗಾಢ ನೀಲವರ್ಣ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಹೊಳೆಯುವ ಮಣಿಮೌಳಿಯಿಂದ ವಿರಾಜಿತ.

Verse 176

पञ्चवक्त्रां त्रिनयनामरुणांशुकधारिणीम् । दशहस्तां लसन्मुक्तामण्याभरणमंडिताम् ॥ १७६ ॥

ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಪಂಚವಕ್ತ್ರಾ, ತ್ರಿನಯನಾ, ಅರುಣ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ; ದಶಹಸ್ತಾ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮುತ್ತು-ಮಣಿ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳು.

Verse 177

रत्नस्तबकसंपन्नदेहां चारुस्मिताननाम् । पाशं पताकां चर्मापि शार्ङ्गचापं वरं करैः ॥ १७७ ॥

ರತ್ನಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ದೇಹವೂ, ಮನೋಹರ ಸ್ಮಿತಮುಖವೂಳ್ಳ ದೇವಿ—ಕರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ, ಪತಾಕೆ, ಚರ್ಮಢಾಲ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 178

दधानां वामपार्श्वस्थैः सर्वाभरणभूषितैः । अंकुशे च तथा शर्क्ति खङ्गं बाणं तथाभयम् ॥ १७८ ॥

ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತಳಾಗಿ, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಚರ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವಿ—ಅಂಕುಶ, ಶಕ್ತಿ, ಖಡ್ಗ, ಬಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಯಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 179

दधानां दक्षिणैर्हस्तैरासीनां पद्मविष्टरे । स्वाकारवर्णवेषास्यपाण्यायुधविभूषणैः ॥ १७९ ॥

ಪದ್ಮವಿಷ್ಟರದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾದ ದೇವಿ, ಬಲಹಸ್ತಗಳಿಂದ ಶುಭವನ್ನು ಪ್ರದಾನಿಸುತ್ತಾಳೆ; ತನ್ನದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪ—ವರ್ಣ, ವೇಷ, ಮುಖ, ಕೈಗಳು, ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು—ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 180

शक्तिवृन्दैर्वृतां ध्यायेद्देवीं नित्यार्चनक्रमे । त्रिषट्कोणयुतं पद्ममष्टपत्रं ततो बहिः ॥ १८० ॥

ನಿತ್ಯಾರ್ಚನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿವೃಂದಗಳಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ (ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ) ಎರಡು ತ್ರಿಕೋಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಷಟ್ಕೋಣಯುಕ್ತ ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೊರಗೆ ಅಷ್ಟಪತ್ರ ಕಮಲವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 181

अष्टास्रं भूपुरद्वन्द्वावृतं तत्पुरयुग्मकम् । चतुर्द्वारयुतं दिक्षु शाखाभिश्च समन्वितम् ॥ १८१ ॥

ಅದು ಅಷ್ಟಕೋಣಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಪುರಗಳ ಜೋಡಿಯಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ; ಅದರೊಳಗೆ ಪುರಗಳ ಜೋಡಿ ಇದೆ; ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶಾಖಾ-ವಿಸ್ತಾರಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 182

कृत्वा नामावृतां शक्तिं गणैस्तत्रार्चयेच्छिवाम् । एषा ते द्वादशी नित्या प्रोक्ता नीलपताकिनी ॥ १८२ ॥

ನಾಮಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿವಾದೇವಿಯನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಇದು ನಿನಗಾಗಿ ನಿತ್ಯ ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತವೆಂದು—‘ನೀಲಪತಾಕಿನಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 183

समरे विजयं खङ्गपादुकांजनसिद्धिदा । वेतालयक्षिणीचेटपिशाचादिप्रसाधिनी ॥ १८३ ॥

ಅವಳು ಸಮರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ; ಖಡ್ಗ, ಪಾದುಕಾ, ಅಂಜನ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವೇತಾಳ, ಯಕ್ಷಿಣಿ, ಚೇಟಕ-ಸೇವಕ, ಪಿಶಾಚಾದಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 184

निधानबिलसिद्धान्नसाधिनी कामचोदिता । अथ त्रयोदेशीं नित्यां वक्ष्यामि श्रृणु नारद ॥ १८४ ॥

ಕಾಮದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾಗಿ ಅವಳು ನಿಧಿ-ಗುಹೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸಿದ್ಧ ಅನ್ನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವಳಾದಳು. ಈಗ ನಾನು ನಿತ್ಯ ತ್ರಯೋದಶೀ ವ್ರತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು, ಹೇ ನಾರದ।

Verse 185

रसो नभस्तथा दाहो व्याप्तक्ष्मावनपूर्विका । खेन युक्ता भवेन्नित्या विजयैकाक्षरा मुने ॥ १८५ ॥

‘ರಸ’, ‘ನಭಸ್’, ‘ದಾಹ’, ಹಾಗೆಯೇ ‘ವ್ಯಾಪ್ತ’, ‘ಕ್ಷ್ಮಾ’, ‘ವನ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಕ್ರಮ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ‘ಖ’ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಹೇ ಮುನೇ, ನಿತ್ಯ ಏಕಾಕ್ಷರ ‘ವಿಜಯಾ’ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 186

विद्याया व्यंजनैर्दीर्घस्वरयुक्तैश्चतुष्टयम् । शेषाभ्यां च द्वयं कुर्यात्षडंगानि करांगयोः ॥ १८६ ॥

ಈ ವಿದ್ಯೆಗೆ ದೀರ್ಘಸ್ವರಯುಕ್ತ ವ್ಯಂಜನಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕಿನ ಸಮೂಹವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಉಳಿದ ಎರಡರಿಂದ ಒಂದು ಜೋಡಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ಹೀಗೆ ಕರಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಷಡಂಗ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 187

ज्ञानेंद्रियेषु श्रोत्रादिष्वथ चित्ते च विन्यसेत् । अक्षराणि क्रमाद्बिन्दुयुतान्यन्यत्तु पूर्ववत् ॥ १८७ ॥

ಶ್ರೋತ್ರಾದಿ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೂ ಚಿತ್ತದಲ್ಲೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಕ್ಷರನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು। ಬಿಂದುಯುಕ್ತ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಉಳಿದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 188

पञ्च वक्त्रां दशभुजां प्रतिवक्त्रं त्रिलोचनाम् । भास्वन्मुकुटविन्यासचन्द्रलेखाविराजिताम् ॥ १८८ ॥

ಅವಳು ಪಂಚವಕ್ತ್ರಾ, ದಶಭುಜಾ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಖದಲ್ಲೂ ತ್ರಿನೇತ್ರಿ. ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮುಕುಟಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರಲೇಖಾ ಆಭರಣದಿಂದ ವಿರಾಜಮಾನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 189

सर्वाभरणसंयुक्तां पीतांबरसमुज्ज्वलाम् । उद्यद्भास्वद्बिंबतुल्यदेहकांतिं शुचिस्मिताम् ॥ १८९ ॥

ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ, ಪೀತಾಂಬರದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಉದಯಿಸುವ ದೀಪ್ತ ಬಿಂಬದಂತೆ ದೇಹಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳು, ಶುದ್ಧ ಸೌಮ್ಯ ಸ್ಮಿತದಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 190

शंखं पाशं खेटचापौ कह्लारं वामबाहुभिः । चक्रं तथांकुशं खङ्गं सायकं मातुलुं गकम् ॥ १९० ॥

ಎಡ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಪಾಶ, ಖೇಟ (ಗುರಾಣಿ) ಮತ್ತು ಚಾಪ (ಧನುಸ್ಸು), ಹಾಗೆಯೇ ಕಹ್ಲಾರ (ಪದ್ಮ)ವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಚಕ್ರ, ಅಂಕುಶ, ಖಡ್ಗ, ಸಾಯಕ (ಬಾಣ) ಮತ್ತು ಮಾತುಲುಂಗ (ಬೀಜಪೂರ)ವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 191

दधानां दक्षिणैर्हस्तैः प्रयोगे भीमदर्शनाम् । उपासनेति सौम्यां च सिंहोपरि कृतासनाम् ॥ १९१ ॥

ಬಲ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಭೀಮದರ್ಶನಳಾಗಿ ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಉಪಾಸನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಸೌಮ್ಯಳಾಗಿ, ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಳಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 192

व्याघ्रारूढाभिरभितः शक्तिभिः परिवारिताम् । समरे पूजनेऽन्येषु प्रयोगेषु सुखासनाम् ॥ १९२ ॥

ಆ ದೇವಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಘ್ರಾರೂಢ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪರಿವಾರಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಸಮರದಲ್ಲಿ, ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕರ್ಮಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಸುಖಾಸನಸ್ಥಳಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 193

शक्तयश्चापि पूजायां सुखासनसमन्विताः । सर्वा देव्याः समाकारमुखपाण्यायुधा अपि ॥ १९३ ॥

ಪೂಜಾವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಗಳೂ ಸುಖಾಸನಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿ ಭಾವಿಸಬೇಕು; ಆ ಎಲ್ಲ ದೇವಿಯರೂ ಸಮರೂಪ—ಸಮಾನ ಮುಖ, ಕೈಗಳು ಹಾಗೂ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ—ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 194

चतुरस्रद्वयं कृत्वा चतुर्द्वारोपशोभितम् । शाखष्टकसमोपेतं तत्र प्राग्वत्समर्चयेत् ॥ १९४ ॥

ಎರಡು ಚತುರಸ್ರ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಅಷ್ಟಶಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮೋಪೇತವಾಗಿರಿಸಿ; ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖ ವತ್ಸವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 195

तदंतर्वृतयुग्मांतरष्टकोणं विधाय तु । तदंतश्च तथा पद्मं षोडशच्छदसंयुतम् ॥ १९५ ॥

ನಂತರ ಆ ಜೋಡಿ ವೃತ್ತಗಳ ಮಧ್ಯದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕೋಣವನ್ನು ರಚಿಸಿ; ಅದರ ಒಳಗೆ ಮತ್ತೆ ಷೋಡಶದಳಸಂಯುತ ಪದ್ಮವನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

Verse 196

तथैवाष्टच्छद पद्मं विधायावाह्य तत्र ताम् । तत्तच्छक्त्या वृतां सम्यगुपचारैस्तथार्चयेत् ॥ १९६ ॥

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಷ್ಟದಳ ಪದ್ಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ತತ್ತತ್ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ವೃತಳಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ಯಥೋಚಿತ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 197

एषा त्रiयोदशी प्रोक्ता वादेयुद्धे जयप्रदा । चतुर्दशीं प्रवक्ष्येऽथ नित्यां वै सर्वमंगलाम् ॥ १९७ ॥

ಈ ತ್ರಯೋದಶಿಯನ್ನು ವಾದ-ವಿವಾದ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ನಿತ್ಯ ಆಚರಣೀಯವಾದ, ಸರ್ವಮಂಗಳಕರವಾದ ಚತುರ್ದಶಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 198

हृदंबुवनयुक्तं खं नित्या स्यात्सर्वमंगला ॥ १९८ ॥

‘ಹೃತ್’ (ಹೃದಯ), ‘ಅಂಬು’ (ಜಲ), ‘ವನ’ (ಅರಣ್ಯ)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ ‘ಖ’ ಅಕ್ಷರವು ನಿತ್ಯ ಸರ್ವಮಂಗಳಕರವಾಗಿರಲಿ।

Verse 199

एकाक्षर्यनया सिद्धो जायते खेचरः क्षणात् । षड्दीर्घाढ्यां मूलविद्यां षडंगेषु प्रविन्यसेत् ॥ १९९ ॥

ಈ ಏಕಾಕ್ಷರಿ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಾಧಕನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ‘ಖೇಚರ’ನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಆರು ದೀರ್ಘಸ್ವರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಮೂಲವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಷಡಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 200

तां नित्यां जातरूपाभां मुक्तामाणिक्यभूषणाम् । माणिक्यमुकुटां नेत्रद्वयप्रेंखद्दयापराम् ॥ २०० ॥

ನಾನು ಆ ನಿತ್ಯಾದೇವಿಯನ್ನು ಕಂಡೆ—ಶುದ್ಧ ಸ್ವರ್ಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವಳಾಗಿ, ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಮಾಣಿಕ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ, ಮಾಣಿಕ್ಯಮಕುಟಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ, ಪರಮ ಕರುಣಾಮಯಿಯಾಗಿ; ಅವಳ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ಸೌಮ್ಯ ಸ्नेಹಲಹರಿಯಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದವು।