Pūrvabhāga

ನಾರದಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗ (ಪುಸ್ತಕ ೧) ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸೂತರು ಸಮವेत ಋಷಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ, ಮೋಕ್ಷಪ್ರದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ–ಕೀರ್ತನೆಯ ಪವಿತ್ರ ಫಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆರಂಭವೇ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಉದ್ಧಾರದ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಬಹುಮಟ್ಟದ ಸಂವಾದಪರಂಪರೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ—ಸೂತರು ನಾರದನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಸನಕನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸನಕನು ವಿಷ್ಣುಕೇಂದ್ರಿತ ಅದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾರಾಯಣನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಬ್ರಹ್ಮ; ಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರ; ಬ್ರಹ್ಮ–ರುದ್ರಾದಿ ಕಾರ್ಯದೇವತೆಗಳು ಅವನ ಆಶ್ರಿತ ಶಕ್ತಿರೂಪಗಳು. ಈ ತತ್ತ್ವಾಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತಖಂಡದ ಮಹಿಮೆ, ಲೋಕವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಭಾವನೆಯನ್ನು ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಯಾತ್ರಾಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗನಕ್ಷೆಯಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಆಚರಣೆಗೆ ಬರುವಾಗ ಗ್ರಂಥ ಹೇಳುವುದು—ಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಧರ್ಮಮೂಲ, ಭಕ್ತಿಯೇ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಾಣ; ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಹಾಯಜ್ಞ–ಮಹಾದಾನಗಳೂ ಫಲಹೀನ. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಧರ್ಮದ ಆದರ್ಶವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ನಂತರ ಗಂಗಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಮತ್ತು ಭಗೀರಥ ಪ್ರಸಂಗ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಬಾಹು–ಸಗರ–ಭಗೀರಥ ವಂಶಕಥೆ, ಶಾಪ, ಶುದ್ಧಿ, ಗಂಗಾವತರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾಪಕ್ಷಯ, ಸದಾಚಾರ, ತೀರ್ಥಸ್ಪರ್ಶ, ಸಾಧುಸೇವೆ ಮತ್ತು ಹರಿಭಕ್ತಿಯ ಪರಮತ್ವ ಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಗಂಗೆಯು ವಿಷ್ಣುಪಾದೋದ್ಭವೆಂಬುದರಿಂದ ಅವಳ ತಾರಕತ್ವ ದೃಢಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮರಾಜ (ಯಮ)ನ ಉಪದೇಶಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೈಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ—ಪುಣ್ಯದ ಹಂತಗಳು, ಅಶೌಚ ನಿಯಮಗಳು, ಪಾಪವರ್ಗೀಕರಣ, ನರಕಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಯಾತನೆಗಳು, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದ ಮಿತಿ–ಅವಶ್ಯಕತೆ. ಆದರೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಇತರ ಉಪಾಯಗಳು ದುರ್ಬಲವಾದಾಗ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಂಗಾಶ್ರಯವೇ ಪರಮ ಔಷಧ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ವ್ರತಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಲಗಣನೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಚರಣೀಯವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ—ಮಾಸಾನುಸಾರ ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತ, ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ–ನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆ, ಧ್ವಜಾರೋಪಣ/ಧಾರಣ/ಗೋಪನ ವಿಧಿಗಳು. ಸುಮತಿ–ಸತ್ಯಮತಿ ಮುಂತಾದ ಕಥೆಗಳು ಈ ವ್ರತಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಮಹಾದಾನ–ತೀರ್ಥಫಲಗಳಿಗೆ ಸಮ ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವರ್ಷಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಭಕ್ತಿ, ರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪಾಪಕ್ಷಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.