Adhyaya 65
Purva BhagaThird QuarterAdhyaya 6597 Verses

Mantraśodhana, Dīkṣā-krama, Guru-Pādukā, Ajapā-Haṃsa, and Ṣaṭcakra-Kuṇḍalinī Sādhana

ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಪದರಪದರವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಸಾಧನಾ-ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ಗುರು ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಮಂತ್ರಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ನೃಪ-ಕೋಷ್ಠಕದಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಂತೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ವರ್ಣಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಂತ್ರಫಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳು—ಸಿದ್ಧ, ಸಾಧ್ಯ, ಸುಸಿದ್ಧ, ಅರಿ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧ-ಸಾಧ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಮಿಶ್ರ ಸ್ಥಿತಿಗಳು—ಮಂತ್ರದ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ವಿಘ್ನಗಳ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನಂತರ ದೀಕ್ಷಾಕ್ರಮ: ಸ್ವಸ್ತಿ ವಿಧಿಗಳು, ಸರ್ವತೋಭದ್ರ ಮಂಡಲ, ಸಭಾಪ್ರವೇಶ, ವಿಘ್ನನಿವಾರಣ, ಔಷಧಿ-ನವರತ್ನ-ಪಂಚಪಲ್ಲವಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಂಭಸಂಸ್ಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯನ ಭೂತಶುದ್ಧಿ, ನ್ಯಾಸ, ಪ್ರೋಕ್ಷಣದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ. ಗುರು ಮಂತ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (108 ಜಪ; ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಬಾರಿ), ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ಗುರುಸೇವೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿತ್ಯ ಪಂಚದೇವತಾ ಪೂಜೆಯ ಕೇಂದ್ರ/ಬಾಹ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯೂ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರುಪಾದುಕಾ ಮಂತ್ರ-ಸ್ತೋತ್ರ, ಷಟ್ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕುಂಡಲಿನಿಯ ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರವರೆಗೆ ಆರೋಹಣ, ಹಾಗೂ ಅಜಪಾ/ಹಂಸ-ಗಾಯತ್ರಿ ಶ್ವಾಸಜಪ—ಋಷಿ, ಛಂದಸ್ಸು, ದೇವತೆ, ಷಡಂಗ ಮತ್ತು ಚಕ್ರಾರ್ಪಣಗಳೊಂದಿಗೆ—ಅದ್ವೈತ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮದ ದೃಢೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । परीक्ष्य शिष्यं तु गुरुर्मंत्रशोधनमाचरेत् । प्राक्प्रत्यग्दक्षिणोदक्चपंचसूत्राणि पातयेत् ॥ १ ॥

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಗುರುವು ಮಂತ್ರಶೋಧನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ, ದಕ್ಷಿಣ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 2

चतुष्टयं चतुष्कानां स्यादेवं नृपकोष्ठके । तत्राद्यप्रथमे त्वाद्यं द्वितीयाद्ये द्वितीयकम् ॥ २ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೃಪಕೋಷ್ಟಕ (ರಾಜ-ಪಟ್ಟಿಕೆ)ದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಚತುಷ್ಟಯ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲದು, ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 3

तृतीयाद्ये तृतीयं स्याञ्चतुर्थाद्ये तुरीयकम् । तत्तदाग्नेयकोष्ठेषु तत्तत्पंचममक्षरम् ॥ ३ ॥

ಮೂರನೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು, ನಾಲ್ಕನೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಇರಲಿ; ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಬಂಧಿತ ಆಗ್ನೇಯ-ಕೋಷ್ಟದಲ್ಲಿ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ) ಆ ಗುಂಪಿನ ಐದನೇ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 4

विलिख्य क्रमतो धीमान्मनुं संशोधयेत्ततः । नामाद्यक्षरमारभ्य यावन्मन्त्रादि वर्णकम् ॥ ४ ॥

ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರೆದು, ಜ್ಞಾನಿಯು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು; ನಾಮದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮಂತ್ರದ ಆದಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಣದವರೆಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು।

Verse 5

चतुष्के यत्र नामार्णस्तत्स्यात्सिद्धिचतुष्ककम् । प्रादक्षिण्यात्तद्द्वितीयं साध्याख्यं परिकीर्तितम् ॥ ५ ॥

ಯಾವ ಚತುಷ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಮಾಕ್ಷರಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವವೋ ಅದನ್ನು ‘ಸಿದ್ಧಿ-ಚತುಷ್ಕ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಅವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ (ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತ) ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಬರುವ ಎರಡನೆಯ ಚತುಷ್ಕವನ್ನು ‘ಸಾಧ್ಯ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 6

तृतीयं पुंसि सिद्धाख्यं तुरीयमरिसंज्ञकम् । द्वयोर्वर्णावेककोष्ठे सिद्धसिद्धेति तन्मतम् ॥ ६ ॥

ಪುಂಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು ‘ಸಿದ್ಧ’ ಎಂದು, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಅರಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಎರಡು ವರ್ಣಗಳು ಒಂದೇ ಕೋಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ‘ಸಿದ್ಧ–ಸಿದ್ಧ’ ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 7

तद्द्वितीये तु मंत्रार्णे सिद्धसाध्यः प्रकीर्तितः । तृतीये तत्सुसिद्धः स्यात्सिद्धारिस्तञ्चतुर्थके ॥ ७ ॥

ಆದರೆ ಮಂತ್ರಾರ್ಣದ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅದು ‘ಸಿದ್ಧ-ಸಾಧ್ಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೂರನೇಯಲ್ಲಿ ಅದು ‘ಸುಸಿದ್ಧ’ ಆಗುತ್ತದೆ; ನಾಲ್ಕನೇಯಲ್ಲಿ ‘ಸಿದ್ಧಾರಿ’ (ಸಿದ್ಧಿಗೆ ವಿಘ್ನ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 8

नामार्णान्यचतुष्कात्तु द्वितीये मंत्रवर्णके । चतुष्के चेत्तदा पूर्वं यत्र नामाक्षरं स्थितम् ॥ ८ ॥

ನಾಮಾರ್ಣಗಳು ಚತುಷ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಂತ್ರವರ್ಣಗಳ ಎರಡನೇ ಚತುಷ್ಕದಲ್ಲಿ—ಚತುಷ್ಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕಾದರೆ—ನಾಮಾಕ್ಷರ ಇರುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಮೊದಲು ಇಡಬೇಕು.

Verse 9

तत्र तत्कोष्ठमारभ्य गणयेत्पूर्ववत्क्रमात् । साध्यसिद्धः साध्यसाध्यस्तत्सुसिद्धश्च तद्रिप्रुः ॥ ९ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಕೋಷ್ಠದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಣನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಗ ಕ್ರಮೇಣ ‘ಸಾಧ್ಯ-ಸಿದ್ಧ’, ‘ಸಾಧ್ಯ-ಸಾಧ್ಯ’, ‘ತತ್-ಸುಸಿದ್ಧ’ ಮತ್ತು ‘ತದ್ರಿಪ್ರು’ (ವಿಘ್ನಕಾರಿ) ಫಲಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

Verse 10

तृतीये चेञ्चतुष्के तु यदि स्यान्मंत्रवर्णकः । तदा पूर्वोक्तरीत्या तु क्रमाद्देयं मनीषिभिः ॥ १० ॥

ಮೂರನೇ ಚತುಷ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವರ್ಣಕವು ಬಂದರೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ನೀಡಬೇಕು/ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 11

सुसिद्धसिद्धस्तत्साध्यस्तत्सुसिद्धश्च तदृषिः । तुरीये चेञ्चतुष्के तु तदैवं गणयेत्सुधीः ॥ ११ ॥

‘ಸು-ಸಿದ್ಧ-ಸಿದ್ಧ’, ‘ತತ್-ಸಾಧ್ಯ’, ‘ತತ್-ಸು-ಸಿದ್ಧ’—ಮತ್ತು ಅದೇ ಋಷಿ; ನಾಲ್ಕನೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಚತುಷ್ಕ ಗುಂಪಿನೊಳಗೆ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಇದನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಗಣಿಸಬೇಕು।

Verse 12

अरिसिद्धोऽरिसाध्यश्च तत्सुसिद्धश्च तद्रिपुः । रिद्धसिद्धो यथोक्तेन द्विगुणात्सिद्धिसाध्यकः ॥ १२ ॥

ಒಬ್ಬನು ‘ಅರಿ-ಸಿದ್ಧ’, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ‘ಅರಿ-ಸಾಧ್ಯ’; ಹಾಗೆಯೇ ‘ತತ್-ಸು-ಸಿದ್ಧ’ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಗುಣ ‘ರಿಪು’ ಕೂಡ. ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ ‘ಋದ್ಧ-ಸಿದ್ಧ’ ದ್ವಿಗುಣ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನು।

Verse 13

सिद्धः सुसिद्धोर्द्धतयात्सिद्धारिर्हंति गोत्रजान् । द्विगुणात्साध्यसिद्धस्तु साध्यसाध्यो विलंबतः ॥ १३ ॥

‘ಸಿದ್ಧ’ ಸು-ಸಿದ್ಧನ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನದೇ ಗೋತ್ರಜನರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನು ‘ಸಿದ್ಧಾರಿ’. ದ್ವಿಗುಣ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ‘ಸಾಧ್ಯ-ಸಿದ್ಧ’ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ‘ಸಾಧ್ಯ-ಸಾಧ್ಯ’ ಫಲವನ್ನು ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 14

साध्यः सुसिद्धो द्विगुणात्साध्यारिर्हंति बांधवान् । सुसिद्धसिद्धोर्द्धतया तत्साध्यो द्विगुणाज्जपात् ॥ १४ ॥

‘ಸಾಧ್ಯ’ ದ್ವಿಗುಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ‘ಸು-ಸಿದ್ಧ’ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ‘ಸಾಧ್ಯಾರಿ’ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ‘ಸು-ಸಿದ್ಧ-ಸಿದ್ಧ’ನ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದೇ ‘ತತ್-ಸಾಧ್ಯ’ ದ್ವಿಗುಣ ಜಪದಿಂದ ಮತ್ತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 15

तत्सुसिद्धप्राप्तिमात्रात्सुसिद्धारिः कुटुंबहृत् । अरिसिद्धस्तु पुत्रघ्नोऽरिसाध्यः कन्यकापहः ॥ १५ ॥

ಆ ‘ತತ್-ಸು-ಸಿದ್ಧ’ ಪ್ರಾಪ್ತಿಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ‘ಸು-ಸಿದ್ಧಾರಿ’ ಕುಟುಂಬಹರ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ‘ಅರಿ-ಸಿದ್ಧ’ ಪುತ್ರಘ್ನನೆಂದು, ‘ಅರಿ-ಸಾಧ್ಯ’ ಕನ್ಯಕಾಪಹರ್ತನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 16

तत्सुसिद्धः कलत्रघ्नः साधकघ्नोरेऽप्यरिः स्मृतः । अन्येऽप्यत्र प्रकारा हि संति वै बहवो मुने ॥ १६ ॥

ಆ ವಿನಿಯೋಗವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದು ಪತ್ನಿಹಂತಕವೂ, ಸಾಧಕನಿಗೂ ಶತ್ರುವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ಹೇ ಮುನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇವೆ.

Verse 17

सर्वेषु मुख्योऽयं तेऽत्र कथितो कथहाभिधः । एवं संशोध्य मंत्रं तु शुद्धे काले स्थले तथा ॥ १७ ॥

ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಮುಖ್ಯ; ‘ಕಥಹಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿ ಶುದ್ಧ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು.

Verse 18

दीक्षयेञ्च गुरुः शिष्यं तद्विधानमुदीर्यते । नित्यकृत्यं विधायाथ प्रणम्य गुरुपादुकाम् ॥ १८ ॥

ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಬೇಕು; ಆ ದೀಕ್ಷಾವಿಧಾನವನ್ನು ಮೊದಲು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನಿತ್ಯಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಗುರುಪಾದುಕೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 19

प्रार्थयेत्सद्गुरुं भक्त्याभीष्टार्थमादृतः । संपूज्य वस्त्रालंकारगोहिरण्यधरादिभिः ॥ १९ ॥

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಆದರದಿಂದ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸದ್ಗುರುವಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು; ಮೊದಲು ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣ, ಗೋವು, ಹಿರಣ್ಯ, ಭೂಮಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ.

Verse 20

कृत्वा स्वस्ति विधानं तु मंडलादि च तुष्टिमान् । गुरुः शिष्येण सहितः शुचिर्यागगृहं विशेत् ॥ २० ॥

ಸ್ವಸ್ತಿವಿಧಾನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಂಡಲಾದಿ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾದ ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಯಾಗಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.

Verse 21

सामान्यार्घोदकेनाथ संप्रोक्ष्य द्वारमस्त्रतः । दिव्यानुत्सारयेद्विघ्नान्नभस्थानर्च्य वारिणा ॥ २१ ॥

ಹೇ ನಾಥಾ! ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಘ್ಯಜಲದಿಂದ ದ್ವಾರವನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಿ, ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ, ದಿವ್ಯ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಜಲಾರ್ಚನೆಯಿಂದ ನಭಸ್ಥ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 22

पार्ष्णिघातैस्त्रिभिर्भौमांस्ततः कर्म समाचरेत् । वर्णकैः सर्वतोभद्रे यथोक्तपरिकल्पिते ॥ २२ ॥

ನಂತರ ಮಡಕಾಲಿನಿಂದ ಮೂರು ಬಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಟ್ಟಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ‘ಸರ್ವತೋಭದ್ರ’ ಮಂಡಲದೊಳಗೆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 23

वह्निमण्डलमभ्यर्च्य तत्कलाः परिपूज्य च । अस्त्रप्रक्षालितं कुंभं यथाशक्ति विनिर्मितम् ॥ २३ ॥

ವಹ್ನಿ ಮಂಡಲವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ಅದರ ಕಲಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತ (ಶುದ್ಧ) ಕುಂಭವನ್ನು ಯಥಾಶಕ್ತಿ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು।

Verse 24

तत्र संस्थाप्य विधिवत्तत्र भानोः कलां यजेत् । विलोममातृकामूलमुच्चरन् शुद्धवारिणा ॥ २४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಕುಂಭವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಭಾನು (ಸೂರ್ಯ) ಯ ಕಲಾ/ಕಿರಣಭಾಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಶುದ್ಧ ಜಲದಿಂದ ಮಾತೃಕಾಮೂಲ (ವರ್ಣಬೀಜ)ವನ್ನು ವಿಲೋಮಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 25

आपूर्य कुंभं तत्रार्चेत्सोमस्य विधिवत्कलाः । धूम्रार्चिरूष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिंगिनी ॥ २५ ॥

ಕುಂಭವನ್ನು ತುಂಬಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸೋಮದ ಕಲಗಳನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು—ಧೂಮ್ರಾರ್ಚಿ, ಊಷ್ಮಾ, ಜ್ವಲಿನೀ, ಜ್ವಾಲಿನೀ, ವಿಸ್ಫುಲಿಂಗಿನೀ।

Verse 26

सुश्रीः सुरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा । वह्नेर्दश कलाः प्रोक्ताः प्रोच्यंतेऽथ रवेः कलाः ॥ २६ ॥

ಸುಶ್ರೀ, ಸುರೂಪಾ, ಕಪಿಲಾ ಹಾಗೂ ಹವ್ಯಕವ್ಯವಹಾ—ಇವು ಅಗ್ನಿದೇವನ ಹತ್ತು ಕಲಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ರವಿ (ಸೂರ್ಯ)ನ ಕಲಗಳು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 27

तपिनी तापिनी धूम्रा मरीचिज्वालिनी रुचिः । सुषुम्णा भोगदा विश्वा बोधिनी धारिणी क्षमा ॥ २७ ॥

ಅವಳು ತಪಿನೀ, ತಾಪಿನೀ, ಧೂಮ್ರಾ, ಮರೀಚಿ-ಜ್ವಾಲಿನೀ ಮತ್ತು ರುಚಿ; ಅವಳು ಸುಷುಮ್ಣಾ, ಭೋಗದಾಯಿನಿ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿನಿ, ಬೋಧಿನಿ, ಧಾರಿಣಿ ಹಾಗೂ ಕ್ಷಮಾಸ್ವರೂಪಿಣಿ.

Verse 28

अथेंदोश्च कला ज्ञेया ह्यमृता मानदा पुनः । पूषा तुष्टिश्च पुष्टिश्च रतिश्च धृतिसंज्ञिकाः ॥ २८ ॥

ಈಗ ಇಂದುವಿನ (ಚಂದ್ರನ) ಕಲಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಅಮೃತಾ, ಮಾನದಾ; ಮತ್ತೆ ಪೂಷಾ, ತುಷ್ಟಿ, ಪುಷ್ಟಿ, ರತಿ ಹಾಗೂ ಧೃತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕಲಗಳು.

Verse 29

शशिनी चंद्रिका कांतिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरंगदा । पूर्णापूर्णामृता चेति प्रोक्ताश्चंद्रमसः कलाः ॥ २९ ॥

ಶಶಿನೀ, ಚಂದ್ರಿಕಾ, ಕಾಂತಿ, ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ, ಶ್ರೀ, ಪ್ರೀತಿ, ಅಂಗದಾ, ಪೂರ್ಣಾ, ಅಪೂರ್ಣಾ ಮತ್ತು ಅಮೃತಾ—ಇವು ಚಂದ್ರಮಸನ ಕಲಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 30

वस्त्रयुग्मेन संवेष्ट्य तस्मिन्सर्वैषधीः क्षिपेत् । नवरत्नानि निक्षिप्य विन्यसेत्पञ्चपल्लवान् ॥ ३० ॥

ಎರಡು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಅದರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ನಂತರ ನವರತ್ನಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಐದು ಪಲ್ಲವಗಳನ್ನು (ಪವಿತ್ರ ತಾಜಾ ಎಲೆ-ಕೊಂಬೆಗಳು) ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 31

पनसाम्रवटाश्वत्थबकुलेति च तान् विदुः । मुक्तामाणिक्यवैडूर्यगोमेदान्वज्रविद्रुमौ ॥ ३१ ॥

ಅವರು ಪನಸ, ಆಮ್ರ, ವಟ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ಬಕುಲ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಹಾಗೆಯೇ ಮುತ್ತು, ಮಾಣಿಕ್ಯ, ವೈಡೂರ್ಯ (ಬೆಕ್ಕಿನ ಕಣ್ಣು), ಗೋಮೇದ, ವಜ್ರ (ವಜ್ರರತ್ನ) ಮತ್ತು ವಿದ್ರುಮ (ಪ್ರವಾಳ) ಎಂದೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 32

पद्मरागं मरकतं नीलं चेति यथाक्रम् । एवं रत्नानि निक्षिप्य तत्रावाह्येष्टदेवताम् ॥ ३२ ॥

ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಪದ್ಮರಾಗ (ಕೆಂಪು ಮಾಣಿಕ್ಯ), ಮರಕತ (ಪಚ್ಚೆ/ಎಮರಾಲ್ಡ್) ಮತ್ತು ನೀಲ (ನೀಲಮಣಿ) ಇಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಷ್ಟದೇವತೆಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಬೇಕು।

Verse 33

संपूज्य विधिवन्मंत्री ततः शिष्यं स्वलंकृतम् । वेद्यां संवेश्य संप्रोक्ष्य प्रोक्षणीस्थेन वारिणा ॥ ३३ ॥

ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಮಂತ್ರೋಪಾಸಕನು ನಂತರ ಸುಅಲಂಕೃತ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ವೇದಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಪ್ರೋಕ್ಷಣೀ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 34

भूतशुद्ध्यादिकं कृत्वा तच्छरीरे विधानतः । न्यासजालेन संशोध्य मूर्ध्नि विन्यस्य पल्लवान् ॥ ३४ ॥

ವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಭೂತಶುದ್ಧಿ ಮೊದಲಾದ ಶುದ್ಧಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಆ ದೇಹವನ್ನು ನ್ಯಾಸಜಾಲದಿಂದ ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ತಾಜಾ ಪಲ್ಲವಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು।

Verse 35

अष्टोत्तरशतेनाथ मूलमंत्रेण मंत्रितैः । अभिषिंचेत्प्रियं शिष्यं जपन्मूलमनुं हृदि ॥ ३५ ॥

ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ ಮಂತ್ರಿತವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಗುರುವು ಪ್ರಿಯ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮೂಲಅಣುವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು।

Verse 36

शिष्टोदकेन वाचम्य परिधायांबरं शिशुः । गुरुं प्रणम्य विधिवत्संविशेत्पुरतः शुचिः ॥ ३६ ॥

ಶುದ್ಧ ಜಲದಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಶುಚಿಯಾಗಿಯೂ ನಿಯಮಬದ್ಧನಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಶಿಷ್ಯನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗುರುವನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು।

Verse 37

अथ शिष्यस्य शिरसि हस्तं दत्वा गुरुस्ततः । जपेदष्टोत्तरशतं देयमन्त्रं विधानतः ॥ ३७ ॥

ನಂತರ ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು, ವಿಧಾನದಂತೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 38

समोऽस्त्वित्यक्षरान्दद्यात्ततः शिष्योऽर्चयेद्गुरुम् । ततः सचन्दनं हस्तं दत्वा शिष्यस्य मस्तके ॥ ३८ ॥

‘ಸಮೋ’ಸ್ತು’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿಷ್ಯನು ಗುರುವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಗುರುವು ಚಂದನಲೇಪಿತ ಕೈಯನ್ನು ಶಿಷ್ಯನ ಮಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 39

तत्कर्णे प्रवदेद्विद्यामष्टवारं समाहितः । संप्राप्तविद्यः शिष्योऽपि निपतेद्गुरुपादयोः ॥ ३९ ॥

ನಂತರ ಗುರುವು ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಶಿಷ್ಯನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಎಂಟು ಬಾರಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಶಿಷ್ಯನು ಕೂಡ ಗುರುಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 40

उत्तिष्ठ वत्स मुक्तोऽसि सम्यगाचारवान्भव । कीर्तिश्रीकांतिपुत्रायुर्बलारोग्य सदास्तु ते ॥ ४० ॥

ಎದ್ದೇಳು ವತ್ಸ, ನೀನು ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೀಯ; ಸಮ್ಯಗಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗು. ನಿನಗೆ ಸದಾ ಕೀರ್ತಿ, ಶ್ರೀ, ಕಾಂತಿ, ಪುತ್ರ, ದೀರ್ಘಾಯು, ಬಲ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಇರಲಿ।

Verse 41

ततः शिष्यः समुत्थाय गन्धाद्यैर्गुरुमर्चयेत् । दद्याञ्च दक्षिणां तस्मै वित्तशाठ्यविवर्जितः ॥ ४१ ॥

ಅನಂತರ ಶಿಷ್ಯನು ಎದ್ದು ಚಂದನಾದಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಗುರುವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು॥

Verse 42

संप्राप्यैवं गुरोर्मंत्रं तदारभ्य धनादिभिः । देहपुत्रकलत्रैश्च गुरुसेवापरो भवेत् ॥ ४२ ॥

ಈ ರೀತಿ ಗುರುದಿಂದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ, ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಧನ-ಸಾಧನಗಳಿಂದಲೂ, ತನ್ನ ದೇಹದಿಂದಲೂ, ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆಗೂ ಗುರುಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಬೇಕು॥

Verse 43

स्वेष्टदेवं यजेन्मध्ये दत्वा पुष्पांजलिं ततः । अग्निनैर्ऋतिवागीशान् क्रमेण परिपूजयेत् ॥ ४३ ॥

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಷ್ಟದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಗ್ನಿ, ನೈಋತಿ ಮತ್ತು ವಾಗೀಶ (ವಾಕ್ಯದ ಅಧಿಪತಿ)ರನ್ನು ಪರಿಪೂಜಿಸಬೇಕು॥

Verse 44

यदा मध्ये यजेद्विष्णुं बाह्यादिषु विनायकम् । रविं शिवां शिवं चैव यदा मध्ये तु शङ्करम् ॥ ४४ ॥

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಾಗ ಹೊರಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ರವಿ (ಸೂರ್ಯ), ಶಿವಾ (ದೇವಿ) ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು॥

Verse 45

रविं गणेशमंबां च हरिं चाथ यदा शिवाम् । ईशं विघ्नार्कगोविंदान्मध्ये चेद्गणनायकम् ॥ ४५ ॥

ರವಿ (ಸೂರ್ಯ), ಗಣೇಶ, ಅಂಬಾ, ಹರಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಶಿವಾ—ಈ ನಾಮಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವಾಗ ‘ವಿಘ್ನ’, ‘ಅರ್ಕ’, ‘ಗೋವಿಂದ’ಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಈಶ’ ಎಂಬ ನಾಮ ಬಂದರೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣನಾಯಕ (ಗಣೇಶ)ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು॥

Verse 46

शिवं शिवां रविं विष्णुं रवौ मध्यगते पुनः । गणेषं विष्णुमंबां च शिवं चेति यथाक्रमम् ॥ ४६ ॥

ಶಿವ, ಶಿವಾ, ಸೂರ್ಯ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆವಾಹಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಣೇಶ, ವಿಷ್ಣು, ಅಂಬಾ, ಶಿವ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 47

एवं नित्य समभ्यर्च्य देवपञ्चकमादृतः । ब्राह्मे मुहूर्त्ते ह्युत्थाय कृत्वाचावश्यकं बुधः ॥ ४७ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಂಚದೇವರನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 48

अशंकितो वा शय्यायां स्वकीयशिरसि स्मरेत् । सहस्रदलशुक्लाब्जकणिकास्थेंदुमण्डले ॥ ४८ ॥

ಅಥವಾ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಮಲಗಿ, ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚಂದ್ರಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು; ಅದು ಸಹಸ್ರದಳ ಶ್ವೇತ ಪದ್ಮದ ಮಧ್ಯಕೇಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 49

अकथादित्रिकोणस्थं वराभयकरं गुरुम् । द्विनेत्रं द्विभुजं शुक्लगंधमाल्यानुलेपनम् ॥ ४९ ॥

‘ಅಕಥಾ’ ಆದಿ ತ್ರಿಕೋಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ವರ-ಅಭಯ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಗುರುವನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಅವನು ದ್ವಿನೇತ್ರ, ದ್ವಿಭುಜ, ಶ್ವೇತ ಸುಗಂಧ, ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನು।

Verse 50

वामे शक्त्या युतं ध्यात्वा मानसैरुपचारकैः । आराध्य पादुकामन्त्रं दशधा प्रजपेत्सुधीः ॥ ५० ॥

ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾದ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಮಾನಸಿಕ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ; ನಂತರ ಜ್ಞಾನಿ ಸಾಧಕನು ಪಾದುಕಾ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 51

वा माया श्रीर्भगेंद्वाढ्या वियद्धंसखकाग्नयः । हसक्षमलवार्यग्निवामकर्णेंदुयुग्मरुत् ॥ ५१ ॥

ಇವು ಬೀಜಾಕ್ಷರ-ಗುಂಪುಗಳು— ‘ವಾ’, ‘ಮಾಯಾ’, ‘ಶ್ರೀಃ’ ಮತ್ತು ‘ಭಗ’ (ಚಂದ್ರ-ನಾದಯುಕ್ತ); ನಂತರ ‘ವಿಯತ್’, ‘ಹಂಸ’, ‘ಖ’, ‘ಕಾ’ ಮತ್ತು ‘ಅಗ್ನಿ’। ಮುಂದಾಗಿ ‘ಹ-ಸ’, ‘ಕ್ಷ’, ‘ಮಲ’, ‘ವಾರಿ’, ‘ಅಗ್ನಿ’, ‘ಎಡ ಕಿವಿ’ಯ ನಾದ, ಜೋಡಿ ‘ಚಂದ್ರ’-ನಾದಗಳು ಹಾಗೂ ‘ಮರುತ್’ (ಪ್ರಾಣವಾಯು) ಸಹ।

Verse 52

ततो भृग्वाकाशखाग्निभगेंद्वाढ्याः परंतिमः । सहक्षमलतोयाग्निचंद्रशांतियुतो मरुत् ॥ ५२ ॥

ನಂತರ ಮರುತ್-ತತ್ತ್ವದ ಪರಮ ವಿವರಣೆ— ಅದು ಭೃಗು, ಆಕಾಶ, ಖ (ಅಂತರಿಕ್ಷ), ಅಗ್ನಿ, ಭಗ ಮತ್ತು ಇಂದು (ಚಂದ್ರ)ಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಹನ, ಶುದ್ಧಿ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ಚಂದ್ರ-ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶಮನದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 53

ततः श्रीश्चामुकांते तु नन्दनाथामुकी पुनः । देव्यंबांते श्रीपांदुकां पूजयामि हृदंतिमे ॥ ५३ ॥

ನಂತರ ನಾನು ಚಾಮುಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮತ್ತೆ ಆಮುಕಿಯಲ್ಲಿ ನಂದನಾಥನನ್ನು; ದೇವ್ಯಂಬಾಂತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪಾಂಡುಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ— ಇವು ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಂತರಂಗ ಪ್ರಿಯವಾದವು।

Verse 54

अयं श्रीपादुकामंत्रः सर्वसिद्धिप्रदो नृणाम् । गुह्येति च समर्प्याथ मन्त्रैरेतैर्नमेत्सुधीः ॥ ५४ ॥

ಈ ಶ್ರೀಪಾದುಕಾ ಮಂತ್ರವು ಮಾನವರಿಗೆ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವದು. ‘ಗುಹ್ಯ’ (ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತ) ಎಂದು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಸುಜ್ಞಾನಿ ಈ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 55

अखण्डमंडलाकारं व्याप्तं येन चराचरम् । तत्पदं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ ५५ ॥

ಯಾರಿಂದ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ಅಖಂಡ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಮಂಡಲಾಕಾರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತೋ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಆ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೋ— ಆ ಶ್ರೀಗುರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 56

अज्ञानतिमिरांधस्य ज्ञानाञ्जनशलाकया । चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ ५६ ॥

ಅಜ್ಞಾನತಿಮಿರದಿಂದ ಅಂಧನಾದ ಜೀವಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಾಂಜನ ಶಲಾಕೆಯಿಂದ ತೆರೆದ ಆ ಶ್ರೀಗುರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 57

नमोऽस्तु गुरवे तस्मा इष्टदेवस्वरूपिणे । यस्य वागमृतं हंति विषं संसारसंज्ञकम् ॥ ५७ ॥

ಇಷ್ಟದೇವಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಆ ಗುರುವಿಗೆ ನಮೋಸ್ತು; ಅವರ ಅಮೃತಮಯ ವಾಣಿ ‘ಸಂಸಾರ’ವೆಂಬ ವಿಷವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 58

इति नत्वा पठेत्स्तोत्रं सद्यः प्रत्ययकारकम् । ॐ नमस्ते नाथ भगवान् शिवाय गुरुरूपिणे ॥ ५८ ॥

ಹೀಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು— “ಓಂ, ಹೇ ನಾಥ! ಹೇ ಭಗವಾನ್ ಶಿವ! ಗುರುರೂಪಿಣೇ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।”

Verse 59

विद्यावतारसंसिद्ध्यै स्वीकृतानेकविग्रह । नवाय तनरूपाय परमार्थैकरूपिणे ॥ ५९ ॥

ವಿದ್ಯಾವತಾರದ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನೇ; ನಿತ್ಯನವ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತನುರೂಪ, ಪರಮಾರ್ಥದ ಏಕಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 60

सर्वाज्ञानतमोभेदभानवे चिद्धनाय ते । स्वतंत्राय दयाक्लृप्तविग्रहाय शिवात्मने ॥ ६० ॥

ಸರ್ವ ಅಜ್ಞಾನತಮಸ್ಸನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಸೂರ್ಯಸ್ವರೂಪನೇ, ಚಿದ್ಧನನೇ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರನೇ, ದಯೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ವಿಗ್ರಹವನೇ, ಶಿವಾತ್ಮನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 61

परत्र त्राय भक्तानां भव्यानां भावरूपिणे । विवेकिनां विवेकाय विमर्शाय विमर्शिनाम् ॥ ६१ ॥

ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ; ಮಂಗಳಮಯ ಭಾವಸ್ವರೂಪನಾದ ಪ್ರಭು ಸಜ್ಜನರನ್ನೂ ಪಾಲಿಸಲಿ. ವಿವೇಕಿಗಳಿಗೆ ವಿವೇಕವನ್ನು, ವಿಚಾರಣಾಶೀಲರಿಗೆ ಗಾಢ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ.

Verse 62

प्रकाशानां प्रकाशाय ज्ञानिनां ज्ञानरूपिणे । पुरस्तात्पार्श्वयोः पृष्टे नमस्तुभ्यमुपर्यधः ॥ ६२ ॥

ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ನೀನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶಗಳ ಪ್ರಕಾಶ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ. ಮುಂದೆ, ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ, ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ—ಸರ್ವತ್ರ ನೀನೇ ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 63

सदा सञ्चित्स्वरूपेण विधेहि भवदासनम् । त्वत्प्रसादादहं देव कृताकृत्योऽस्मि सर्वतः ॥ ६३ ॥

ಹೇ ದೇವಾ! ಶುದ್ಧ ಸತ್-ಚಿತ್-ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ನನನ್ನು ಸದಾ ಸ್ಥಾಪಿಸು. ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ, ಪ್ರಭು, ನಾನು ಸರ್ವತಃ ಕೃತಕೃತ್ಯನು—ಇನ್ನು ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ.

Verse 64

मायामृत्युमहापाशाद्विमुक्तोऽस्मि शिवोऽस्मि वः । इति स्तुत्वा ततः सर्व गुरवे विनिवेदयेत् ॥ ६४ ॥

“ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಮರಣದ ಮಹಾಪಾಶದಿಂದ ನಾನು ವಿಮುಕ್ತನು; ನಿಮಗಾಗಿ ನಾನು ಶಿವ—ಮಂಗಳಮಯನು.” ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಿ, ನಂತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗುರುವಿಗೆ ವಿನಿವೇದಿಸಬೇಕು.

Verse 65

प्रातः प्रभृति सायांतं सांयादिप्रातरंततः । यत्करोमि जगन्नाथ तदस्तु तव पूजनम् ॥ ६५ ॥

ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ಸಂಜೆವರೆಗೆ, ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಬೆಳಗ್ಗಿನವರೆಗೆ—ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥಾ! ನಾನು ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಪೂಜೆಯಾಗಲಿ.

Verse 66

ततश्च गुरुपादाब्जगलितामृतधारया । क्षालितं निजमात्मानं निर्मलं भावयेत्सुधीः ॥ ६६ ॥

ಆಮೇಲೆ ಗುರುವಿನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಹರಿಯುವ ಅಮೃತಧಾರೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಮಲವಾದುದಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿ ಭಾವಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 67

मूलादिब्रह्मरंध्रांतं मूलविद्यां विभावयेत् । मूलाधारादधो भागे वर्तुलं वायुमंडलम् ॥ ६७ ॥

ಮೂಲಾದಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರದವರೆಗೆ ಮೂಲವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲಾಧಾರದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 68

तत्रस्थवायुबीजोत्थवायुना च तदूर्द्ध्वकम् । त्रिकोणं मंडलं वह्नेस्तत्रस्थवह्निबीजतः ॥ ६८ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ವಾಯು-ಬೀಜದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಹ್ನಿ-ಬೀಜದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯ ತ್ರಿಕೋಣ ಮಂಡಲವು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 69

उत्पन्नेनाग्निना मूलाधारावस्थितविग्रहाम् । प्रसुप्तभुजगाकारां स्वयंभूलिंगवेष्टिनीम् ॥ ६९ ॥

ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಅವಳ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಅದು ನಿದ್ರಿತ ಸರ್ಪಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಸ್ವಯಂಭೂ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ.

Verse 70

विसतंतुनिभां कोटिविद्युदाभां तनीयसीम् । कुलकुंडलिनीं ध्यात्वा कूर्चेनोत्थापयेञ्च ताम् ॥ ७० ॥

ಕಮಲತಂತುವಿನಂತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಕೋಟಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣವಾದ ಕುಲಕುಂಡಲಿನಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ‘ಕೂರ್ಚ’ದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಬೇಕು.

Verse 71

सुषुम्णावर्त्मनातां च षट्चक्रक्रमभेदिनीम् । गुरुपदिष्टविधिना ब्रह्मरंध्रं नयेत्सुधीः ॥ ७१ ॥

ಸುಷುಮ್ಣಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಷಟ್‌ಚಕ್ರಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಗುರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಜ್ಞಾನಿ ಅದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರಕ್ಕೆ ನಡೆಸಬೇಕು।

Verse 72

तत्रस्थामृतसंमग्नीकृत्यात्मानं विभावयेत् । तत्प्रभापटलव्याप्तैविमलं चिन्मयं परम् ॥ ७२ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಅಮೃತಾನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಆ ಪರಮ ಪ್ರಭೆಯ ಪಟಲದಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತನಾಗಿ, ನಿರ್ಮಲ ಚಿನ್ಮಯ ಪರತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 73

पुनस्तां स्वस्थलं नीत्वा हृदिदेवं विचिंतयन् । दृष्ट्वा च मानसैर्द्रव्यैः प्रार्थयेन्मनुनामुना ॥ ७३ ॥

ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಿರಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಹೃದಯಸ್ಥ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ, ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು।

Verse 74

त्रैलोक्यचैत न्यमयादिदेव श्रीनाथ विष्णो भवदाज्ञयैव । प्रातः समुत्थाय तव प्रियार्थं संसारयात्रां त्वनुवर्तयिष्ये ॥ ७४ ॥

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ಚೈತನ್ಯಮಯ ಆದಿದೇವನೇ! ಶ್ರೀನಾಥ ವಿಷ್ಣೋ! ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎದ್ದು, ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸಾರಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 75

विष्णोरिति स्थले विप्र कार्य ऊहोऽन्यदैवते । ततः कुर्यात्सर्वसिद्ध्यै त्वजपाया निवेदनम् ॥ ७५ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ‘ವಿಷ್ಣೋಃ’ ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗ ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ದೇವತೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕಾದರೆ ಯೋಗ್ಯ ಊಹ (ಬದಲಾವಣೆ) ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಜಪೆಗೆ ನಿವೇದನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 76

षट्शतानि दिवा रात्रौ सहस्राण्येकविंशतिः । अजपाख्यां तु गायत्रीं जीवो जपति सर्वदा ॥ ७६ ॥

ಹಗಲು ಆರು ನೂರು, ರಾತ್ರಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ (ಶ್ವಾಸಗಳು) ಇರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ದೇಹಧಾರಿ ಜೀವನು ‘ಅಜಪಾ’ ಎಂಬ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಸದಾ, ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ, ನಿರಂತರ ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ॥

Verse 77

ऋषिर्हंसस्तथाव्यक्तगायत्रीछंद ईरितम् । देवता परमो हंसश्चाद्यंते बीजशक्तिकम् ॥ ७७ ॥

ಇದರ ಋಷಿ ‘ಹಂಸ’; ಛಂದಸ್ಸು ‘ಅವ್ಯಕ್ತ-ಗಾಯತ್ರಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ದೇವತೆ ‘ಪರಮ ಹಂಸ’; ಬೀಜ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆದಿ-ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ॥

Verse 78

ततः षडंगं कुर्वीत सूर्यः सोमोनिरंजनः । निराभासश्च धर्मश्च ज्ञानं चेति तथा पुनः ॥ ७८ ॥

ನಂತರ ಷಡಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು—ಸೂರ್ಯ, ಸೋಮ, ನಿರಂಜನ, ನಿರಾಭಾಸ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಜ್ಞಾನ॥

Verse 79

क्रमादेतान्हंसपूर्वानात्मनेपदपश्चिमान् । जातयुक्तान्साधकेंद्र षडंगेषु नियोजयेत् ॥ ७९ ॥

ಹೇ ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು—‘ಹಂಸ’ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಆತ್ಮನೇಪದ-ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿ—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯೊಡನೆ ಷಡಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು॥

Verse 80

हकारः सूर्यसंकाशतेजाः संगच्छते बहिः । सकारस्तादृशश्चैव प्रवेशे ध्यानमीरितम् ॥ ८० ॥

‘ಹ’ಕಾರ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಸ’ಕಾರವೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಒಳಪ್ರವೇಶದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಧ್ಯಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ॥

Verse 81

एवं ध्यात्वार्पयेद्धीमान्वह्न्यर्केषु विभागशः । मूलाधारे वादिसांतबीजयुक्ते चतुर्दले ॥ ८१ ॥

ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿ ಸಾಧಕನು ವಿಭಾಗಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿಯೂ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಸಿಸಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲಾಧಾರದ ಚತುರ್ಧಳ ಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ‘ವ’ದಿಂದ ‘ಸ’ವರೆಗೆ ಬೀಜಾಕ್ಷರಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ॥

Verse 82

बंधूकाभे स्वशक्त्या तु सहितापास्वगाय च । पाशांकुशसुधापात्रमोदकोल्लासपाणये ॥ ८२ ॥

ಬಂಧೂಕ ಹೂವಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಸ್ವಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಸಹಿತನಾಗಿ ಪಾರ್ಶ್ವಸೇವಿತ; ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ಸುಧಾಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮೋದಕ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ॥

Verse 83

षट्शतं तु गणेशाय वागधीशाय चार्पयेत् । स्वाधिष्ठाने विद्रुमाभे वादिलांतार्णसंयुते ॥ ८३ ॥

ವಾಕ್ಯದ ಅಧೀಶ್ವರ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಆರು ನೂರು (ಜಪ/ಆಹುತಿ) ಅರ್ಪಿಸಲಿ. ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ರುಮವರ್ಣನಾಗಿ ‘ವ’ದಿಂದ ‘ಲ’ವರೆಗೆ ಅಂತರ್ವರ್ಣಕ್ರಮಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಲಿ॥

Verse 84

वामांगशक्तियुक्ताय विद्याधिपतये तथा । स्रुवाक्षमालालसितबाहवे पद्मजन्मने ॥ ८४ ॥

ಎಡ ಅಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಯುಕ್ತನಾದ ವಿದ್ಯಾಧಿಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸ್ರುವ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಭುಜಗಳಿರುವ, ಪದ್ಮಜನ್ಮನಾದ ಅವನಿಗೆ ನಮನ॥

Verse 85

ब्रह्मणे षट्सहस्रं तु हंसारूढाय चार्पयेत् । विद्युल्लसितमेघाभे डादिफांतार्णपत्रके ॥ ८५ ॥

ಹಂಸಾರೂಢನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಆರು ಸಾವಿರ (ಜಪ/ಆಹುತಿ) ಅರ್ಪಿಸಲಿ. ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುವ, ‘ಡ’ದಿಂದ ‘ಫ’ವರೆಗೆ ಅಕ್ಷರಯುಕ್ತ ಪತ್ರಕದಲ್ಲಿ (ಯಂತ್ರ/ತಾಯಿತ) ಸಮರ್ಪಿಸಲಿ॥

Verse 86

मणिपूरे शंखचक्रगदापंकजधारिणे । सश्रिये षट्सहस्रं च विष्णवे विनिवेदयेत् ॥ ८६ ॥

ಮಣಿಪೂರ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದೆ-ಪದ್ಮಧಾರಿ, ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತ ವಿಷ್ಣುಭಗವಂತನಿಗೆ ಆರು ಸಾವಿರ ಜಪ/ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 87

अनाहतेऽर्कपत्रे च कादिठांतार्णसंयुते । शुक्ले शूलाभयवरसधाकलशधारिणे ॥ ८७ ॥

ಅನಾಹತ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪತ್ರದ ಮೇಲೆ, ‘ಕ’ದಿಂದ ‘ಠ’ವರೆಗಿನ ಬೀಜಾಕ್ಷರಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಶ್ವೇತಪ್ರಭ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಅವರು ಶೂಲ, ಅಭಯ-ವರ ಮುದ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೃತಕಲಶವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 88

वामांगे शक्तियुक्ताय विद्याधिपतये सुधीः । वृषारूढाय रुद्राय षट्सहस्रं निवेदयेत् ॥ ८८ ॥

ವಿವೇಕಿ ಸಾಧಕನು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯುಕ್ತನಾದ, ವಿದ್ಯಾಧಿಪತಿ, ವೃಷಭಾರೂಢ ರುದ್ರನಿಗೆ ಆರು ಸಾವಿರ ಜಪ/ಅರ್ಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು।

Verse 89

विशुद्धे षोडशदले स्वराढ्ये शुक्लवर्णके । महाज्योतिप्रकाशायेन्द्रियाधिपतये ततः ॥ ८९ ॥

ನಂತರ ವಿಶುದ್ಧ ಚಕ್ರದ ಹದಿನಾರು ದಳಗಳ, ಸ್ವರಸಂಪನ್ನ, ಶ್ವೇತವರ್ಣ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾಜ್ಯೋತಿಪ್ರಕಾಶನಾದ ಇಂದ್ರಿಯಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 90

सहस्रमर्पयेत्प्राणशक्त्या युक्तेश्चराय च । आज्ञाचक्रे हक्षयुक्ते द्विदिलेऽब्जे सहस्रकम् ॥ ९० ॥

ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಯುಕ್ತೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಜಪ/ಅರ್ಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಹ’ ‘ಕ್ಷ’ ಯುಕ್ತವಾದ ಆಜ್ಞಾ ಚಕ್ರದ ದ್ವಿದಳ ಕಮಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವಿರ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು।

Verse 91

सदाशिवाय गुरवे पराशक्तियुताय वै । सहस्रारे महापद्मे नादबिन्दुद्वयान्विते ॥ ९१ ॥

ಸದಾಶಿವಸ್ವರೂಪನಾದ, ಪರಾಶಕ್ತಿಯುತ ಗುರುದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸಹಸ್ರಾರ ಮಹಾಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾದ-ಬಿಂದು ದ್ವಯತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು।

Verse 92

विलसन्मातृकावर्णे वराभयकराय च । प्ररमाद्ये च गुरवे सहस्रं विनिवेदयेत् ॥ ९२ ॥

ಮಾತೃಕಾ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ವರ-ಅಭಯ ನೀಡುವ ಹಸ್ತಗಳಿರುವ, ಆದ್ಯನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ಗುರುದೇವರಿಗೆ ಸಹಸ್ರ (ಜಪ/ಆಹುತಿ) ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 93

चुलुकेंऽबु पुनर्द्धृत्वा स्वभावादेव सिध्यतः । एकविंशतिसाहस्रप्रमितस्य जपस्य च ॥ ९३ ॥

ಮತ್ತೆ ಚುಲುಕಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದರೆ ಈ ವಿಧಿ ಸ್ವಭಾವತಃ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಪವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 94

षट्शताधिकसंख्या स्यादजपाया विभागशः । संकल्पेन मोक्षदाता विष्णुर्मे प्रीयतामिति ॥ ९४ ॥

ವಿಭಾಗಾನುಸಾರ ಅಜಪಾ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆರು ನೂರಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. “ಮೋಕ್ಷದಾತ ವಿಷ್ಣು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ” ಎಂಬ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 95

अस्याः संकल्पमात्रेण महापापैः प्रमुच्यते । ब्रह्मैवाहं न संसारी नित्यमुक्तो न शोकभाक् ॥ ९५ ॥

ಈ (ತತ್ತ್ವ)ದ ಸಂಕಲ್ಪಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮಹಾಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. (ಬೋಧ:) “ನಾನೇ ಬ್ರಹ್ಮ; ನಾನು ಸಂಸಾರಿ ಅಲ್ಲ; ನಾನು ನಿತ್ಯಮುಕ್ತ, ಶೋಕಭಾಗಿ ಅಲ್ಲ।”

Verse 96

सञ्चिदानंदरूपोऽहमात्मानमिति भावयेत् । ततः समाचरेद्देहकृत्यं देवार्चनं तथा ॥ ९६ ॥

“ನಾನು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ”—ಎಂದು ನಿತ್ಯ ಭಾವಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೇಹಕೃತ್ಯಗಳನ್ನೂ ದೇವಾರ್ಚನೆಯನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 97

तद्धिधानं प्रवक्ष्यामि सदाचारस्य लक्षणम् ॥ ९७ ॥

ಈಗ ನಾನು ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸದುಪಚಾರ (ಸದಾಚಾರ)ದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದನ್ನು.

Frequently Asked Questions

It functions as a formalized hermeneutic tool for mantra-letters—placing name-syllables and mantra-syllables into compartments to classify outcomes (siddha/sādhya/ari, etc.). In śāstric terms, it is a diagnostic overlay that links phonemic arrangement with predicted siddhi or obstruction, thereby guiding correction (śodhana) before dīkṣā and japa.

It anchors the ritual and yogic program in guru-tattva: the pādukā-mantra and hymns sacralize transmission, cultivate devotion and surrender (samarpana), and frame later inner practices (Ajapā and Kuṇḍalinī) as empowered by lineage rather than mere technique.

Ajapā interprets the natural breath current as continuous mantra-japa (Haṃsa/Gāyatrī), complete with ṛṣi-chandas-devatā and ṣaḍaṅga mapping. The practice culminates in nondual resolve—‘I am Brahman’—showing a bridge from counted ritual performance to internalized realization.