Adhyaya 54: Cosmography of Jambudvipa: Continents, Oceans, Varshas, and Mount Meru

Verse 1

कrauष्टुकिरुवाच । कति द्वीपाः समुद्राः वा पर्वताः वा कति द्विज । कियन्ति चैव वर्षाणि तेषां नद्यश्च का मुने ॥

ಕ್ರೌಷ್ಟುಕಿಯು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಎಷ್ಟು ದ್ವೀಪಗಳು, ಎಷ್ಟು ಸಮುದ್ರಗಳು, ಎಷ್ಟು ಪರ್ವತಗಳು ಇವೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು (ಪ್ರದೇಶಗಳು) ಇವೆ, ಅವುಗಳ ನದಿಗಳು ಯಾವುವು, ಹೇ ಮುನಿಯೇ?

Verse 2

महाभूतप्रमाणं च लोकालोकं तथैव च । पर्यासं परिमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोः अपि ॥

ಮಹಾಭೂತಗಳ ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಲೋಕಾಲೋಕ (ಲೋಕ ಮತ್ತು ಅಂಧಕಾರದ ಗಡಿ), ಜಗತ್ತಿನ ಪರಿಧಿ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ–ಸೂರ್ಯರ ಗತಿಪಥಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸು.

Verse 3

एतत् प्रब्रूहि मे सर्वं विस्तरेण महामुने ॥

ಹೇ ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಣೆ ಮಾಡು.

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । शतार्धकोटिविस्तारा पृथिवी कृत्स्रशो द्विज । तस्या हि स्थानमखिलं कथयामि शृणुष्व तत् ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಭೂಮಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಸ್ತಾರವು ಅಗಲದಲ್ಲಿ ‘ನೂರು ಐವತ್ತು ಕೋಟಿ’ (ಯೋಜನ) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈಗ ಅದರ ಸಮಸ್ತ ವಿನ್ಯಾಸ/ರಚನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು.

Verse 5

ये ते द्वीपा मया प्रोक्ता जम्बूद्वीपादयो द्विज । पुष्करान्ता महाभाग शृण्वेषां विस्तरं पुनः ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಹೇ ಭಾಗ್ಯವಂತನೇ! ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ದ್ವೀಪಗಳು—ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಿಂದ ಪುಷ್ಕರವರೆಗೆ—ಈಗ ಅವುಗಳ ವಿವರವಾದ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳು.

Verse 6

द्वीपात् तु द्विगुणो द्वीपो जम्बुः प्लक्षोऽथ शाल्मलः । कुशः क्रौञ्चस्तथा शाकः पुष्करद्वीप एव च ॥

ಪ್ರತಿ ದ್ವೀಪವೂ ಹಿಂದಿನ ದ್ವೀಪಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದೆ—ಜಂಬೂದ್ವೀಪ, ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ, ನಂತರ ಶಾಲ್ಮಲ, ಕುಶ, ಕ್ರೌಂಚ, ಶಾಕ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪ।

Verse 7

लवणेक्षु-सुरा-सर्पिर्दधि-दुग्ध-जलाब्धिभिः । द्विगुणैर्द्विगुणैर्वृद्ध्या सर्वतः परिवेष्टिताः ॥

ಅವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲವಣ, ಇಕ್ಷುರಸ, ಸುರಾ, ಘೃತ, ದಧಿ, ಕ್ಷೀರ ಮತ್ತು ಮಧುರಜಲ ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಂದಿನ ಸಮುದ್ರವು ಹಿಂದಿನದಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 8

जम्बुद्वीपस्य संस्थानं प्रवक्ष्येऽहं निबोध मे । लक्षमेकं योजनानां वृत्तौ विस्तारदैर्घ्यतः ॥

ನಾನು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಅದರ ಪರಿಧಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳು; ಅಗಲ ಮತ್ತು ಉದ್ದವೂ ಅಷ್ಟೇ.

Verse 9

हिमवान् हेमकूटश्च ऋषभो मेरुरेव च । नीलः श्वेतस्तथा शृङ्गी सप्तास्मिन् वर्षपर्वताः ॥

ಹಿಮವಾನ್, ಹೇಮಕೂಟ, ಋಷಭ ಮತ್ತು ಮೇರು; ನೀಲ, ಶ್ವೇತ, ಶೃಂಗೀ—ಇವೇ ಈ (ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ) ಏಳು ವರ್ಷಪರ್ವತಗಳು।

Verse 10

द्वौ लक्षयोजनायामौ मध्ये तत्र महाचलौ । तयोर्दक्षिणतो यौ तु यौ तथोत्तरतो गिरी ॥

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಹಾಪರ್ವತಗಳಿವೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಉದ್ದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳು. ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅವುಗಳ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಗಳು—

Verse 11

दशभिर्दशभिर्न्यूनैः सहस्रैस्तैः परस्परम् । द्विसाहस्त्रोच्छ्रयाः सर्वे तावद्विस्तारिणश्च ते ॥

ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ವಿಭಕ್ತವಾಗಿವೆ; ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹತ್ತು ಯೋಜನ ಕಡಿಮೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು, ಅಗಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಪ್ರಮಾಣವುಳ್ಳವು.

Verse 12

समुद्रान्तः प्रविष्टाश्च षडस्मिन् वर्षपर्वताः । दक्षिणोत्तरतो निम्ना मध्ये तुङ्गायता क्षितिः ॥

ಈ ವರ್ಷ-ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ತಗ್ಗಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಏರಿ ಉನ್ನತವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ.

Verse 13

वेद्यर्धे दक्षिणे त्रीणि त्रीणि वर्षाणि चोत्तरे । इलावृतं तयोर्मध्ये चन्द्रार्धाकारवत् स्थितम् ॥

ಈ (ವಿಶ್ವ) ವೇದಿ-ಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇವೆ. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲಾವೃತವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 14

ततः पूर्वेण भद्राश्वं केतुमालञ्च पश्चिमे । इलावृतस्य मध्ये तु मेरुः कनकपर्वतः ॥

ಅದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಶ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕೇತುಮಾಲ ಇದೆ. ಇಲಾವೃತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಪರ್ವತವಾದ ಮೇರು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 15

चतुरशीतिसाहस्रस्तस्योच्छ्रायो महागिरेः । प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तीर्णः षोडशैव तु ॥

ಆ ಮಹಾಪರ್ವತದ ಎತ್ತರ ಎಂಭತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು. ಅದು ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು ಕೆಳಗೆ (ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ) ಇಳಿದಿದೆ; ಅದರ ಅಗಲವೂ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳೇ.

Verse 16

शरावसंस्थितत्वाच्च द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः । शुक्लः पीतो ’सितो रक्तः प्राच्यादिषु यथाक्रमम् ॥

ಇದು ಶರಾವ (ಅಲ್ಪಗರ್ಭ ಪಾತ್ರ) ಆಕಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೆರಡು (ಪ್ರಮಾಣ) ಅಗಲವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಾದಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶ್ವೇತ, ಪೀತ, ಕೃಷ್ಣ, ರಕ್ತ ವರ್ಣಗಳಿವೆ.

Verse 17

विप्रो वैश्यस्तथा शूद्रः क्षत्रियश्च स्ववर्णतः । तस्योपरि तथैवाष्टौ पुर्यो दिक्षु यथाक्रमम् ॥

ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವರ್ಣಾನುಸಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಂಟು ನಗರಗಳಿವೆ.

Verse 18

इन्द्रादिलोकपालानां तन्मध्ये ब्रह्मणः सभा । योजनानां सहस्राणि चतुर्दश समुच्छ्रिता ॥

ಇಂದ್ರಾದಿ ಲೋಕಪಾಲಕರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಭಾಭವನವಿದೆ. ಅದು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ.

Verse 19

अयुतोच्छ्रायास्तस्याधस्तथा विष्कम्भवर्वताः । प्राच्यादिषु क्रमेणैव मन्दरो गन्धमादनः ॥

ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳು ಆಧಾರಗಳಾಗಿ ಇವೆ. ಪೂರ್ವಾದಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಂದರ ಮತ್ತು ಗಂಧಮಾದನ (ಇತ್ಯಾದಿ) ಇವೆ.

Verse 20

विपुलश्च सुपार्श्वश्च केतुपादपशोभिताः । कदम्बो मन्दरे केतुर् जम्बुवा गन्धमादने ॥

ವಿಪುಲ ಮತ್ತು ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಪರ್ವತಗಳು ಕೇತು ವೃಕ್ಷದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮಂದರದಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ವೃಕ್ಷ; ಗಂಧಮಾದನದಲ್ಲಿ ಜಂಬು ವೃಕ್ಷ ಇದೆ.

Verse 21

विपुले च तथाश्वत्थः सुपार्श्वे च वटो महान् । एकादशशतायामा योजनानामिमे नगाः ॥

ವಿಪುಲ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆಯೂ ಪವಿತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥ (ಅರಳಿ) ವೃಕ್ಷವಿದೆ; ಸುಪಾರ್ಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಮಹಾ ವಟ (ಆಲ) ವೃಕ್ಷವಿದೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳು ಹನ್ನೊಂದು ನೂರು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿವೆ.

Verse 22

जठरो देवकूटश्च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ । आनीलनिषधौ प्राप्तौ परस्परनिरन्तरौ ॥

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಜಠರ ಮತ್ತು ದೇವಕೂಟ ಎಂಬ ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆನೀಲ ಮತ್ತು ನಿಷಧವೂ ಯಾವುದೇ ಅಂತರವಿಲ್ಲದೆ ಪರಸ್ಪರ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿ ಇವೆ.

Verse 23

निषधः पारियात्रश्च मेरोः पार्श्वे तु पश्चिमे । यथा पूर्वौ तथाचैतावानीलनिषधायतौ ॥

ಮೇರುವಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಷಧ ಮತ್ತು ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಇವೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ, ಇವುಗಳೂ ಆನೀಲ ಮತ್ತು ನಿಷಧಗಳಷ್ಟೇ ಸಮವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿವೆ.

Verse 24

कैलासो हिमवांश्चैव दक्षिणेन महाचलौ । पूर्वपश्चायतावेतावर्णवान्तरव्यवस्थितौ ॥

ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸ ಮತ್ತು ಹಿಮವಾನ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಹಾಪರ್ವತಗಳಿವೆ. ಇವು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ವರ್ಣ-ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಗಡಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 25

शृङ्गवान् जारुधिश्चैव तथैवोत्तरपर्वतौ । यतैव दक्षिणे तद्वदर्णप्वान्तरव्यवस्थितौ ॥

ಉತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ ಶೃಂಗವಾನ್ ಮತ್ತು ಜಾರುಧಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ, ಇವುಗಳೂ ವರ್ಣ-ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಗಡಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 26

मर्यादापर्वताः ह्येते कथ्यन्तेऽष्टौ द्विजोत्तम । हिमवद्धेमकूटादिपर्वतानां परस्परम् ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹಿಮವತ್ ಮತ್ತು ಹೇಮಕೂಟ ಮೊದಲಾದವು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಇವು ಎಂಟು ಮર્યಾದಾ-ಪರ್ವತಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 27

नवयोजनसाहस्रं प्रागुदग्दक्षिणोत्तरम् । मेरोरिलावृते तद्वदन्तरे वै चतुर्दिशम् ॥

ಪೂರ್ವ, ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಮೇರುವಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಇಲಾವೃತ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲೂ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮಧ್ಯಂತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಇದೆ।

Verse 28

फलानि यानि वै जम्ब्वाः गन्धमादनपर्वते । गजदेहप्रमाणानि पतन्ति गिरिमूर्धनि ॥

ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಜಂಬೂ ವೃಕ್ಷದ ಫಲಗಳು—ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆನೆಯ ದೇಹದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು—ಪರ್ವತಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ।

Verse 29

तेषां स्त्रावात् प्रभवति ख्याता जम्बूनदीति वै । यत्र जाम्बूनदं नाम कनकं सम्प्रजायते ॥

ಆ ಫಲಗಳ ಹರಿಯುವ ರಸದಿಂದ ‘ಜಂಬೂನದಿ’ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನದಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ‘ಜಾಂಬೂನದ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಚಿನ್ನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 30

सा परिक्रम्य वै मेरुं जम्बूमूलं पुनर्नदी । विशति द्विजशार्दूल पीयमाना जनैश्च तैः ॥

ಆ ನದಿ ಮೇರೂ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪರಿಕ್ರಮಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಜಂಬೂ (ವೃಕ್ಷ)ದ ಮೂಲದ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ಹೇ ದ್ವಿಜವ್ಯಾಘ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭೂತಜಾತಿಗಳು ಅದನ್ನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತವೆ।

Verse 31

भद्राश्वेऽश्वशिरा विष्णुर्भारते कूर्मसंस्थितिः । वराहः केतुमाले च मत्स्यरूपस्तथोत्तरे ॥

ಭದ್ರಾಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಅಶ್ವಶಿರಸ್ ರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೂರ್ಮರೂಪವಾಗಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ; ಕೇತುಮಾಲದಲ್ಲಿ ವರಾಹರೂಪವಾಗಿ; ಉತ್ತರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 32

तेषु नक्षत्रविन्यासाद्विषयाः समवस्थिताः । चतुष्वपि द्विजश्रेष्ठ ग्रहाभिभवपाठकाः ॥

ಆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಂತೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ; ಆ ನಾಲ್ಕಲ್ಲಿಯೂ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಗ್ರಹಗಳ ಅತಿಪ್ರಬಲ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿವರಣೆ ಮಾಡುವ ಪಾಠಕ-ಪಂಡಿತರು ಇದ್ದಾರೆ।