Adhyaya 50
PitrisAncestorsRites95 Shlokas

Adhyaya 50: Mind-Born Progeny, Svayambhuva Manu’s Lineage, and Brahmā’s Ordinance to Duḥsaha (Alakṣmī’s Retinue)

मानससृष्टिः स्वायम्भुवमनुवंशः दुःसहशासनम् (Mānasasṛṣṭiḥ Svāyambhuva-Manu-vaṃśaḥ Duḥsaha-śāsanam)

The Pitris

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಸೃಷ್ಟಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ—ಸನಕಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮರೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ಉದ್ಭವ, ನಂತರ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು ಮತ್ತು ಶತರೂಪಾ, ಅವರ ಸಂತತಿ ಮತ್ತು ಮನುವಂಶ ಪರಂಪರೆ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಕವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪರಿವಾರದ ದುಃಸಹಾದಿಗಳಿಗೆ ಶಾಸನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ—ಸತ್ಪುರುಷರ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸದೆ, ಕಲಹ-ಲೋಭ-ಅಧರ್ಮ ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿ, ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು।

Divine Beings

Brahmā (Svayaṃbhū, Lokapitāmaha)RudraDharmaAdharmaMṛtyuNirr̥tiAlakṣmīYajñaDakṣiṇāYāmāḥ (devas in Svāyambhuva Manvantara)

Celestial Realms

Svāyambhuva ManvantaraNaraka (as personified/offspring: Naraka, Bhaya)

Key Content Points

Brahmā’s mānasī sṛṣṭi expands: mind-born progeny and the emergence of Rudra from krodha (wrath), alongside earlier created beings governed by the guṇas.Svāyambhuva Manu and Śatarūpā anchor the Svāyambhuva Manvantara genealogy; Priyavrata and Uttānapāda, and the allocation of daughters to Dakṣa and Ruci, structure prajā expansion.Ethical counter-genealogy: Dharma’s wives and offspring versus Adharma’s lineage leading to Nirr̥ti, Mṛtyu, Alakṣmī, and their agents who operate through senses, mind, and social disorder.Brahmā’s śāsana to Duḥsaha details where inauspiciousness resides and what behaviors repel it: proper offerings, cleanliness, hospitality, harmony, respect for elders, and adherence to śruti-smṛti norms.

Focus Keywords

Markandeya Purana Adhyaya 50Svayambhuva Manu lineagemānasī sṛṣṭi mind-born creationnine Brahmās Purāṇic sagesDharma and Adharma genealogyAlakṣmī and DuḥsahaPuranic household dharmaYāmā devas Svāyambhuva Manvantara

Shlokas in Adhyaya 50

Verse 1

पञ्चाशोऽध्यायः— ५० मārkaṇḍeya उवाच ततोऽभिध्यायतस्तस्य जज्ञिरे मानसīः प्रजाः । तच्छरीरसमुत्पन्नैः कार्यैस्तैः कारणैः सह ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮನೋಜ ಪ್ರಜೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾರಣಗಳೂ ಅವನದೇ ದೇಹದಿಂದಲೇ ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು.

Verse 2

क्षेत्रज्ञाः समवर्तन्त गात्रेभ्यस्तस्य धीमतः । ते सर्वे समवर्तन्त ये मया प्रगुदाहृताः ॥

ಆ ಜ್ಞಾನಿಯ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞರು—‘ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದವರು’—ಉತ್ಪನ್ನರಾದರು. ನಾನು ಹಿಂದೆ ವಿವರಿಸಿದವರೇ ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.

Verse 3

देवाद्याः स्थावरान्ताश्च त्रैगुण्यविषयाः स्मृताः । एवंभूतानि सृष्टानि स्थावराणि चराणि च ॥

ದೇವರಿಂದ ಸ್ಥಾವರ ಜೀವಿಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ತ್ರಿಗುಣಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಅಂಥ ಭೂತಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು—ಸ್ಥಾವರವೂ ಜಂಗಮವೂ.

Verse 4

यदास्य ताः प्रजाः सर्वा न व्यवर्धन्त धीमतः । अथान्यान्मानसān् पुत्रān् सदृशān् आत्मनोऽसृजत् ॥

ಆ ಜ್ಞಾನಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಅವನು ತನ್ನಂತೆಯೇ ಇರುವ ಇತರ ಮನೋಜ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 5

भृगुं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुमङ्गिरसं तथा । मरीचिं दक्षमत्रिं च वसिष्ठञ्चैव मानसम् ॥

ಅವನು ಮನೋಜ ಪುತ್ರರಾಗಿ ಭೃಗು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು, ಅಂಗಿರಸ; ಹಾಗೆಯೇ ಮರೀಚಿ, ದಕ್ಷ, ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 6

नव ब्रह्माण इत्येते पुराणे निश्चयंगताः । ततोऽसृजत् पुनर्ब्रह्मा रुद्रं क्रोधात्मसम्भवम् ॥

ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಇವರು ‘ನವ ಬ್ರಹ್ಮರು’—ಒಂಬತ್ತು ಆದ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು—ಎಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೆ ಕ್ರೋಧಸಾರದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ರುದ್ರನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 7

सङ्कल्पञ्चैव धर्मञ्च पूर्वेषामपि पूर्वजम् । सनन्दनादयो ये च पूर्वं सृष्टाः स्वयम्भुवा ॥

ಆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನೂ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು—ಅವು ಪ್ರಾಚೀನರಿಗೂ ಪೂರ್ವಜರು; ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಯಂಭುವಿನಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸನಂದನಾದಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 8

न ते लोकेषु सज्जन्तो निरपेक्षाः समाहिताः । सर्वे तेऽनागतज्ञानाः वीतरागा विमत्सराः ॥

ಅವರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ; ನಿರಪೇಕ್ಷರು, ಸ್ವತಂತ್ರರು, ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತರು ಆಗಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಭವಿಷ್ಯಜ್ಞರು, ವಿರಾಗಿಗಳು, ಅಸೂಯಾರಹಿತರು.

Verse 9

तेष्वेवं निरपेक्षेषु लोकसृष्टौ महात्मनः । ब्रह्मणोऽभून्महाक्रोधस्तत्रोत्पन्नोर्’कसन्निभः ॥

ಅವರು ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಡೆ ಹೀಗೆ ಉದಾಸೀನರಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮನು ತೀವ್ರ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾದನು; ಆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ಒಬ್ಬನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 10

अर्धनारीनरवपुः पुरुषोऽतिशरीरवान् । विभजात्मानमित्युक्त्वा स तदान्तर्दधे ततः ॥

ಅರ್ಧ ಸ್ತ್ರೀ ಅರ್ಧ ಪುರುಷ ದೇಹವುಳ್ಳ ಮಹಾಪುರುಷನು “ನಿನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅಂತರಧಾನನಾದನು।

Verse 11

स चोक्तो वै पृथक् स्त्रीत्वं पुरुषत्वं तथाऽकरोत् । बिभेद पुरुषत्वञ्च दशधा चैकधा तु सः ॥

ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ಸ್ತ್ರೀತ್ವ ಮತ್ತು ಪುಂಸ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಪುರುಷಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹತ್ತು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದರೂ, ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶದಲ್ಲಿ ಅವನು ಏಕನಾಗಿಯೇ ಉಳಿದನು।

Verse 12

सौम्यासौम्यैस्तथा शान्तैः पुंस्त्वं स्त्रीत्वञ्च स प्रभुः । बिभेद बहुधा देवः पुरुषैरसितैः सितैः ॥

ಆ ಭಗವಂತನು ಪುನಃ ಪುಂಸ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀತ್ವವನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು—ಮೃದು, ರೌದ್ರ, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವಗಳಾಗಿ—ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಗೌರವರ್ಣ ಜನರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 13

ततो ब्रह्मात्मसम्भूतं पूर्वं स्वायम्भुवं प्रभुः । आत्मनः सदृशं कृत्वा प्रजापालो मनुं द्विज ॥

ನಂತರ ಆ ಭಗವಂತನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ವಾತ್ಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವನನ್ನು ತನ್ನಂತೆಯೇ ಮಾಡಿ—ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಮನುವು ಪ್ರಜಗಳ ರಕ್ಷಕನೂ ಜೀವಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು।

Verse 14

शतरूपाञ्च तां नारीं तपोनिर्धूतकल्मषाम् । स्वायम्भुवो मनुर्देवः पत्नीत्वे जगृहे विभुः ॥

ಮತ್ತು ಆ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಲ್ಮಷಗಳು ದಗ್ಧವಾದ ಆ ಶತರೂಪಾ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 15

तस्माच्च पुरुषात् पुत्रौ शतरूपा व्यजायत । प्रियव्रतोत्तानपादौ प्रख्यातावात्मकर्मभिः ॥

ಆ ಪುರುಷನಿಂದ ಶತರೂಪೆಯು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು—ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಾನಪಾದ—ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 16

कन्ये द्वे च तथा ऋद्धिं प्रसूतिं च ततः पिता । ददौ प्रसूतिं दक्षाय तथा ऋद्धिं रुचेः पुरा ॥

ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಪುತ್ರಿಯರೂ ಇದ್ದರು—ಋದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸೂತಿ. ನಂತರ ತಂದೆಯು ಪ್ರಸೂತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷನಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಋದ್ಧಿಯನ್ನು ರುಚಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದನು।

Verse 17

प्रजापतिः स जग्राह तयोर्यज्ञः सदक्षिणः । पुत्रो जज्ञे महाभाग ! दम्पतीमिथुनं ततः ॥

ಆ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದವನು ಅವಳನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಆ ದಂಪತಿಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞನೆಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು, ಅವನೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಾ (ಸಹಧರ್ಮಿಣಿ)ಯೂ—ಹೀಗೆ ದಂಪತಿಗಳಾದರು.

Verse 18

यज्ञस्य दक्षिणायान्तु पुत्रा द्वादश जज्ञिरे । यामा इति समाख्याता देवाḥ स्वायम्भुवोऽन्तरे ॥

ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರು ‘ಯಾಮರು’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದರು.

Verse 19

तस्य पुत्रास्तु यज्ञस्य दक्षिणायां सभास्वराः । प्रसूत्याञ्च तथा दक्षश्चतस्रो विंशतिस्तथा ॥

ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಯಜ್ಞನ ಆ ಪುತ್ರರು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷನು ಪ್ರಸೂತಿಯ ಮೂಲಕ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಂತತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

Verse 20

ससर्ज कन्यास्तासाञ्च सम्यङ्नामानि मे शृणु । श्रद्धा लक्ष्मीर्धृतिस्तुष्टिः पुष्टिर्मेधा क्रिया तथा ॥

ಅವನು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವರ ಯಥಾರ್ಥ ನಾಮಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳಿರಿ—ಶ್ರದ್ಧಾ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಧೃತಿ, ತುಷ್ಟಿ, ಪುಷ್ಟಿ, ಮೇಧಾ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾ.

Verse 21

बुद्धिर्लज्जा वपुः शान्तिः सिद्धिः कीर्तिस्त्रयोदशी । पत्नीर्थे प्रतिजग्राह धर्मो दाक्षायणीः प्रभुः ॥

ಬುದ್ಧಿ, ಲಜ್ಜಾ, ವಪು, ಶಾಂತಿ, ಸಿದ್ಧಿ, ಕೀರ್ತಿ—ಇವು ಸೇರಿ ಹದಿಮೂರು. ಧರ್ಮಪ್ರಭುವು ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಪತ್ನಿಗಳಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 22

ताभ्यः शिष्टा यवीयस्य एकादश सुलोचनाः । ख्यातिः सत्यथा सम्भूतिः स्मृतिः प्रीतिस्तथा क्षमा ॥

ಅವರಿಗಿಂತ ಕಿರಿಯವರಾದ ಸುನೇತ್ರಿಯರಾದ ಹನ್ನೊಂದು ಕನ್ಯೆಯರು ಉಳಿದರು—ಖ್ಯಾತಿ, ಸತ್ಯಾ, ಸಂಭವೂತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾ।

Verse 23

सन्ततिश्चानसूया च ऊर्जा स्वाहा स्वधा तथा । भृगुर्भवो मरीचिश्च तथा चैवाङ्गिरा मुनिः ॥

ಮತ್ತೂ ಸಂತತಿ, ಅನಸೂಯಾ, ಊರ್ಜಾ, ಸ್ವಾಹಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಧಾ. ಇವರ ಪತಿಗಳು ಭೃಗು, ಭವ (ಶಿವ), ಮರೀಚಿ ಮತ್ತು ಋಷಿ ಅಂಗಿರಸ.

Verse 24

पुलस्त्यः पुलहश्चैव क्रतुश्च ऋषयस्तथा । वसिष्ठोऽत्रिस्तथा वह्निः पितरश्च यथाक्रमम् ॥

ಹಾಗೆಯೇ ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು—ಈ ಮುನಿಗಳು; ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ, ಅತ್ರಿ, ವಹ್ನಿ (ಅಗ್ನಿ), ಪಿತೃಗಳು—ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪತಿಗಳಾದರು.

Verse 25

ख्यात्याद्या जगृहुः कन्या मुनयो मुनिसत्तमाः । श्रद्धा कामं श्रीश्च दर्पं नियमं धृतिरात्मजम् ॥

ಖ್ಯಾತಿ ಮೊದಲಾದ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿಗಳು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕಾಮನು ಜನಿಸಿದನು; ಶ್ರೀಯಿಂದ ದರ್ಪ; ಧೃತಿಯಿಂದ ನಿಯಮ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 26

सन्तोषञ्च तथा तुष्टिर्लोभं पुष्टिरजायत । मेधा श्रुतं क्रिया दण्डं नयं विनयमेव च ॥

ತುಷ್ಟಿಯು ಸಂತೋಷನನ್ನು ಜನಿಸಿದಳು; ಪುಷ್ಟಿಯು ಲೋಭನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು. ಮೇಧೆಯಿಂದ ಶ್ರುತನು ಜನಿಸಿದನು; ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ದಂಡ, ನಯ ಮತ್ತು ವಿನಯ ಜನಿಸಿದರು.

Verse 27

बोधं बुद्धिस्तथा लज्जा विनयं वपुरात्मजम् । व्यवसायं प्रजज्ञे वै क्षेमं शान्तिरसूयत ॥

ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಬೋಧ ಜನಿಸಿತು. ವಪುತ್ರನ ಪುತ್ರನಾದ ವಿನಯನನ್ನು ಲಜ್ಜೆ ಪ್ರಸವಿಸಿತು. ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯ (ದೃಢ ಪ್ರಯತ್ನ) ಜನಿಸಿದರು.

Verse 28

सुखं सिद्धिर्यशः कीर्तिरित्येते धर्मयोनयः । कामादतिमुदं हर्षं धर्मपौत्रमसूयत ॥

ಸುಖ, ಸಿದ್ಧಿ, ಯಶಸ್ಸು, ಕೀರ್ತಿ—ಇವು ಧರ್ಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದವು. ಕಾಮದಿಂದ ಅತಿಮುದ ಮತ್ತು ಹರ್ಷ ಜನಿಸಿದರು; ಅವರು ಧರ್ಮವಂಶದಲ್ಲಿ ಪೌತ್ರರು.

Verse 29

हिंसा भार्या त्वधर्मस्य तस्यां जज्ञे तथानृतम् । कन्या च निरृतिस्तस्यां सुतौ द्वौ नरकं भयम् ॥

ಅಧರ್ಮದ ಪತ್ನಿ ಹಿಂಸೆ; ಅವಳಿಂದ ಅನೃತ (ಸುಳ್ಳು) ಜನಿಸಿತು. ಅವಳಿಂದಲೇ ನಿರೃತಿ (ವಿನಾಶ) ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ ಜನಿಸಿದಳು; ನಿರೃತಿಯಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು—ನರಕ ಮತ್ತು ಭಯ—ಜನಿಸಿದರು.

Verse 30

माया च वेदना चैव मिथुनं द्वयमेतयोः । तयोरजज्ञेऽथ वै माया मृत्युं भूतापहारिणम् ॥

ಮಾಯಾ ಮತ್ತು ವೇದನಾ ಜೋಡಿಯಾದವು. ಆ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮಾಯಾ ಜನಿಸಿತು; ನಂತರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೃತ್ಯು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 31

वेदनात्मसुतञ्चापि दुःखं जज्ञेऽथ रौरवात् । मृत्योर्व्याधि-जराशोक-तृष्णा-क्रोधाश्च जज्ञिरे ॥

ವೇದನಾದ ಸ್ವಸಂತತಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ರೌರವದಿಂದ ದುಃಖ ಜನಿಸಿತು. ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ವ್ಯಾಧಿ, ಜರಾ, ಶೋಕ, ತೃಷ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರೋಧ ಜನಿಸಿದರು.

Verse 33

दुःखोद्भवाः स्मृता ह्येते सर्वे वाधर्मलक्षणाः । नैषां भार्यास्ति पुत्रो वा सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः ॥ निरृतिश्च तथा चान्या मृत्योर्भार्याभवन्मुने । अलक्ष्मीर्नाम तस्याञ्च मृत्योः पुत्राश्चतुर्दश ॥

ಇವರೆಲ್ಲರೂ ದುಃಖದಿಂದ ಜನಿಸಿದವರಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಅಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಇವರಿಗೆ ಪತ್ನಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪುತ್ರನೂ ಇಲ್ಲ; ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸರು (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು). ಓ ಮುನಿವರ, ನಿರೃತಿ ಕೂಡ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಪತ್ನಿಯಾದಳು; ಅವಳಲ್ಲಿ ಅಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ ಜನಿಸಿದಳು, ಮತ್ತು ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು।

Verse 34

अलक्ष्मीपुत्रका ह्येते मृत्योरा देशकारिणः । विनाशकालेषु नरान् भजन्त्येते शृणुष्व तान् ॥

ಇವರೇ ಅಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪುತ್ರರು; ಮೃತ್ಯುವಿನ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವರು. ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾನವರನ್ನು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ—ನಾನು ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 35

इन्द्रियेषु दशस्वेते तथा मनसि च स्थिताः । स्वे स्वे नरं स्त्रियं वापि विषये योजयन्ति हि ॥

ಹತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ, ಅವರು ಪುರುಷನನ್ನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನಾಗಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಯೋಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 36

अथेन्द्रियाणि चाक्रम्य रागक्रोधादिभिर्नरान् । योजयन्ति यथा हानिं यान्त्यधर्मादिभिर्द्विज ॥

ನಂತರ ಅವರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿ, ರಾಗ-ಕ್ರೋಧಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾನವರನ್ನು ಯೋಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದರಿಂದ ಅವರು ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—ಅಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ದೋಷಗಳಲ್ಲಿ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ।

Verse 37

अहङ्कारगतश्चान्यस्तथान्यो बुद्धिसंस्थितः । विनाशाय नराः स्त्रीणां यतन्ते महोसंश्रिताः ॥

ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಮಹಾಮೋಹವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮಾನವರು ಸ್ತ್ರೀವಿನಾಶಕ್ಕೂ (ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆಯ) ನಾಶಕ್ಕೂ ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 38

तथैवान्यो गृहे पुंसां दुःसहो नाम विश्रुतः । क्षुत्क्षामोऽधोमुखो नग्रश्चीरी काकसमस्वनः ॥

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ದುಃಸಹ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಅವನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣ, ಮುಖ ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿಸಿದ, ನಗ್ನ, ಹರಿದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ, ಕಾಗೆಯಂತ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 39

स सर्वान् खादितुं सृष्टो ब्रह्मणा तमसो निधिः । दंष्ट्राकरालमत्यर्थं विवृतास्यं सुभैरवम् ॥

ಅವನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭಕ್ಷಿಸಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದನು—ತಮಸ್ಸಿನ ಭಂಡಾರವೇ ಎಂಬಂತೆ. ಭೀಕರ ದಂಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬಾಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದು, ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 40

तमत्तुकाममाहेदं ब्रह्मा लोकपितामहः । सर्वब्रह्ममयः शुद्धः कारणं जगतोऽव्ययः ॥

ಭಕ್ಷಿಸಲು ಉತ್ಸುಕನಾದ ಅವನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನು—ಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹ—ಹೇಳಿದನು. ಆತನು ಸರ್ವಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಮಯ, ಶುದ್ಧ, ಅವ್ಯಯ; ವಿಶ್ವದ ಅವಿನಾಶಿ ಕಾರಣನು.

Verse 41

ब्रह्मोवाच नात्तव्यन्ते जगदिदं जहि कोपं शमं व्रज । त्यजैनान्तामसीं वृत्तिमपास्य रजसः कलाम् ॥

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಕೋಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶಾಂತಿಗೆ ಹೋಗು. ಈ ತಾಮಸ ಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ರಾಜಸ ಅಂಶವನ್ನೂ ಸಹ ತೊರೆ.”

Verse 42

दुःसह उवाच क्षुत्क्षामोऽस्मि जगन्नाथ ! पिपासुश्चापि दुर्बलः । कथं तृप्तिमियान्नाथ ! भवेयं बलवान् कथम् । कश्चाश्रयो ममाख्याहि वर्तेयं यत्र निर्वृतः ॥

ದುಃಸಹನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಜಗದೀಶ್ವರಾ! ನಾನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ದಾಹವೂ ಇದೆ, ದುರ್ಬಲನೂ ಹೌದು. ಪ್ರಭೋ, ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯಲಿ? ನಾನು ಬಲವಂತನಾಗುವುದು ಹೇಗೆ? ಹೇಳು—ನನ್ನ ಶರಣವೇನು, ನಾನು ಎಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲಿ?”

Verse 43

ब्रह्मोवाच तवाश्रयो गृहं पुंसां जनश्चाधार्मिको बलम् । पुष्टिं नित्यक्रियाहान्या भवान् वत्स ! गमिष्यति ॥

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಮಾನವರ ಮನೆಗಳೇ ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯ, ಅಧಾರ್ಮಿಕನದೇ ನಿನ್ನ ಬಲ. ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ, ಪ್ರಿಯೆ, ನೀನು ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ವೀರ್ಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 44

वृथास्फोटाश्च ते वस्त्रमाहारञ्च ददामि ते । क्षतं कीटावपन्नञ्च तथा श्वबिरवेक्षितम् ॥

ನಿನಗೆ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಕೇವಲ ಜೀರ್ಣ ಚಿಂದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಆಹಾರವಾಗಿ ಹಾಳಾದದು, ಕೀಟಗಳಿಂದ ದೂಷಿತವಾದದು, ಹಾಗೆಯೇ ನಾಯಿಗಳೂ ಕಾಗೆಗಳೂ ನೋಡಿದುದನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 45

भग्नभाण्डागतं तद्वन्मुखवातोपशामितम् । उच्छिष्टापाक्वमास्विन्नमवलीढमसंस्कृतम् ॥

ಒಡೆದ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ಬಂದ ಅನ್ನ; ಹಾಗೆಯೇ ಬಾಯಿಯ ಉಸಿರಿನಿಂದ ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಿದದು; ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ, ಅರ್ಧಪಕ್ವ, ಬೆವರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದ, ನಕ್ಕ, ಮತ್ತು ಅಶುದ್ಧ/ಅಸಂಸ್ಕೃತ—ಇವೆಲ್ಲ ನಿನಗೆ ಸೇರಿವೆ.

Verse 46

भग्नासनस्थितैर्भुक्तमासन्नागतमेव च । विदिङ्मुखं सन्ध्ययोश्च नृत्यवाद्यस्वनाकुलम् ॥

ಒಡೆದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತಿಂದ ಅನ್ನ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಶುದ್ಧ/ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ತರಲಾದ ಅನ್ನ; ಅಯೋಗ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ; ನೃತ್ಯ, ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆ ತಿಂದ ಅನ್ನ—ಇವು ನಿನಗೆ ನಿಗದಿಯಾದವು.

Verse 47

उदक्योपहतं भुक्तमुदक्या दृष्टमेव च । यच्चोपघातवत् किञ्चिद् भक्ष्यं पेयमथापि वा ॥

ಉದಕ್ಯಾ (ಋತುಮತಿಯಾದ ಅಶೌಚಸ್ಥಿತಿಯ ಸ್ತ್ರೀ) ಯಿಂದ ದೂಷಿತವಾದ ಅನ್ನ, ಹಾಗೆಯೇ ಉದಕ್ಯಾ ಕೇವಲ ನೋಡಿದ ಅನ್ನ; ಮತ್ತು ಯಾವದೇ ಭಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ಪೇಯ ‘ದೋಷ/ಹಾನಿ’ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದದ್ದಾದರೂ—ಅದು ಕೂಡ ನಿನಗೆ ಸೇರಿದೆ.

Verse 48

एतानि तव पुष्ट्यर्थमन्यच्चापि ददामि ते । अश्रद्धया हुतं दत्तमस्नातैर्यदवज्ञया ॥

ಇವುಗಳನ್ನು ನಿನ್ನ ಪೋಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ—ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದುದಾಗಲಿ, ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟುದಾಗಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲದೆ ಅವಜ್ಞಾಭಾವದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದುದಾಗಲಿ—ಅದೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ।

Verse 49

यन्नाम्बुपूर्वकं क्षिप्तमनर्थोकृतमेव च । त्यक्तुमाविष्कृतं यत् तु दत्तं चैवातिविस्मयात् ॥

ಮತ್ತೆ ಮೊದಲು ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸದೆ ತ್ಯಜಿಸುವುದೇನಾದರೂ, ಫಲವಿಲ್ಲದೆ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವುದೇನಾದರೂ; ಕೇವಲ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದೇನಾದರೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಅತಿಯಾದ ಆಶ್ಚರ್ಯ/ಆವೇಗದಿಂದ ಕೊಡುವುದೇನಾದರೂ—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 50

दुष्टं क्रुद्धार्तदत्तञ्च यक्ष तद्भागि तत्फलम् । यच्च पौनर्भवः किञ्चित् करोत्यमुष्मिकं क्रमम् ॥

ಯಾವುದು ಪಾಪಮಯವೋ, ಯಾವುದು ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದುಃಖ-ಕ್ಲೇಶದಲ್ಲಿ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತದೋ—ಓ ಯಕ್ಷಾ, ಅದರ ಫಲದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಒಂದು ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಪೌನರ್ಭವ’ನು ಪರಲೋಕವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಿಕರ್ಮವೂ ನಿನಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ।

Verse 51

यच्च पौनर्भवा योषित् तद्यक्ष ! तव तृप्तये । कन्याशुल्कोपधानाय समुपास्ते धनक्रियाः ॥

ಮತ್ತು ಪೌನರ್ಭವಾ ಸ್ತ್ರೀ ವರ-ಶುಲ್ಕ (ಕನ್ಯಾಮೂಲ್ಯ)ಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಧನಸುರಕ್ಷೆ/ಬಾಂಧಕಕ್ಕಾಗಿ, ಧನಲಾಭಾರ್ಥವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಂಪತ್ತಿನ ವಿಧಿಕರ್ಮಗಳು—ಓ ಯಕ್ಷಾ, ಅವು ನಿನ್ನ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿಯೇ ಆಗುತ್ತವೆ।

Verse 52

तथैव यक्ष ! पुष्ट्यर्थमसच्छास्त्रक्रियाश्च याः । यच्चार्थनिर्वृतं किञ्चिदधीताṃ यन्न सत्यतः ॥

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಓ ಯಕ್ಷಾ, ಸುಳ್ಳು/ಅಸಂಗತ ಉಪದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪೋಷಣಾರ್ಥ ಮಾಡುವ ವಿಧಿಕರ್ಮಗಳು; ಮತ್ತು ಸತ್ಯತತ್ತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಧನತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧ್ಯಯನ—ಅದು ಕೂಡ ನಿನಗೇ ಸೇರಿದೆ।

Verse 53

ततः सर्वं तव कालांश्च ददामि तव सिद्धये । गुर्विण्यभिगमे सन्ध्यानित्यकार्यव्यतिक्रमे ॥

ಆದುದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಕಾಲದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಸಹ—ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀಯ ಸಮೀಪಗಮನದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ।

Verse 54

असच्छास्त्रक्रियालापदूषितेषु च दुःसह । तवाभिभवसामर्थ्यं भविष्यति सदा नृषु ॥

ಸುಳ್ಳು ಉಪದೇಶಗಳಿಂದ ಕಲుషಿತರಾದ ಜನರಲ್ಲಿ—ಅವರ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೂ ಮಾತುಗಳೂ ಕಾರಣವಾಗಿ—ಹೇ ದುರ್ಧರ್ಷೆ, ಮಾನವರ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಅಧಿಗಮನಶಕ್ತಿ ಸದಾ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 55

पङ्क्तिभेदे वृथापाके पाकभेदे तथा क्रिया । नित्यञ्च गेहकलहे भविता वसतिस्तव ॥

ಯೋಗ್ಯ ಭೋಜನಕ್ರಮದ ಭಂಗದಲ್ಲಿ, ನಿರರ್ಥಕ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ, ಅಡುಗೆಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಅನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ—ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಗೃಹಕಲಹಗಳಲ್ಲಿ—ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿನ್ನ ನಿವಾಸವಿರುತ್ತದೆ।

Verse 56

अपोष्यमाणे च तथा भृत्ये गोवाहनादिके । असन्ध्याभ्युक्षितागारे काले त्वत्तो भयं नृणाम् ॥

ಅದೇ ರೀತಿ ದಾಸರು, ಪಶುಗಳು, ವಾಹನಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸದಾಗ; ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ/ಶುದ್ಧೀಕರಣಗೊಳ್ಳದಾಗ—ಅಂತಹ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 57

नक्षत्रग्रहपीडासु त्रिविधोत्पातदर्शने । अशान्तिकपरान् यक्ष ! नरानभिभविष्यसि ॥

ನಕ್ಷತ್ರ-ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಧ ನಿಮಿತ್ತಗಳ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ—ಹೇ ಯಕ್ಷ, ಶಾಂತಿಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ ಇರುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ ಜನರನ್ನು ನೀನು ಅಧಿಗಮಿಸುವೆ।

Verse 58

वृथोपवासिनो मर्त्या द्यूतस्त्रीषु सदा रताः । त्वद्भाषणोपकर्तारो वैडालव्रतिकाश्च ये ॥

ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವರು, ಸದಾ ಜೂಜು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವವರು, ಚಾಟು ಮಾತಿನಿಂದ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆಯುವವರು, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಬೆಕ್ಕಿನ ವ್ರತ’ದಂತೆ ಕಪಟಾಚಾರ ಮಾಡುವವರು—ಅವರ ನಡೆ ನಿಂದನೀಯವಾಗಿದೆ।

Verse 59

अब्रह्मचारिणाधीतमिज्या चाविदुषा कृता । तपोवने ग्राम्यभुजां तथैवानिर्वजितात्मनाम् ॥

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ/ಸಂಯಮವಿಲ್ಲದವನು ಪಡೆದ ವಿದ್ಯೆ, ಅಜ್ಞಾನಿಯಿಂದ ನೆರವೇರಿದ ಯಜ್ಞ, ಇನ್ನೂ ಗ್ರಾಮ್ಯ (ಭೋಗಪ್ರಧಾನ) ಆಹಾರ ತಿನ್ನುವವರ ವನತಪಸ್ಸು, ಹಾಗೆಯೇ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಲ್ಲದವರ ಆಚರಣೆ—ಇವೆಲ್ಲ ದೋಷಪೂರ್ಣವೇ।

Verse 60

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च स्वकर्मतः । परिच्युतानां या चेष्टा परलोकार्थमीप्सताम् ॥

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಪತನಗೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರು—ಪರಲೋಕಫಲವನ್ನು ಬಯಸಿ ಏನೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೂ—ಆ ಪ್ರಯತ್ನವೆಲ್ಲ ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ।

Verse 61

तस्याश्च यत्फलं सर्वं तत्ते यक्ष भविष्यति । अन्यच्च ते प्रयच्छामि पुष्ट्यर्थं सन्निबोध तत् ॥

ಆ ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗದ ಆಚರಣೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವು ನಿನಗೇ ಆಗುವುದು, ಹೇ ಯಕ್ಷ. ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಲಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಇನ್ನೊಂದನ್ನೂ ನೀಡುವೆ—ಅದನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 62

भवतो वैश्वदेवान्ते नामोच्चारणपूर्वकम् । एतत्तवेति दास्यन्ति भवतो बलिमूर्जितम् ॥

ವೈಶ್ವದೇವ ವಿಧಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ‘ಇದು ನಿನಗೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವರು ಪೋಷಕವಾದ ಬಲಿ-ಅರ್ಪಣವನ್ನು ನೀಡುವರು।

Verse 63

यः संस्कृताशी विधिवच्छुचिरन्तस्तथा बहिः । अलोलुपो जितस्त्रीकस्तद्गेहमपवर्जय ॥

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತ/ಶುದ್ಧ ಅನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿ, ಅಂತರಂಗ-ಬಹಿರಂಗ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಲೋಭರಹಿತನಾಗಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಷಯಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದಾನೋ—ಆ ಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು।

Verse 64

पूज्यन्ते हव्यकव्याभ्यां देवताः पितरस्तथा । यामयोऽतिथयश्चापि तद्गेहं यक्ष वर्जय ॥

ಹೇ ಯಕ್ಷಾ! ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ಹವ್ಯ-ಕವ್ಯ ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಪೀಡಿತರನ್ನೂ ಕಷ್ಟಪಡುವವರನ್ನೂ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೋ—ಆ ಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು।

Verse 65

यत्र मैत्री गृहे बालवृद्धयोषिन्नरेषु च । तथा स्वजनवर्गेषु गृहं तच्चापि वर्जय ॥

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಪುರುಷರು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ನೇಹದಿಂದಿರುವರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಜನವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಸೌಹಾರ್ದವಿರುವದೋ—ಆ ಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು।

Verse 66

योषितोऽबिरता यत्र न वहिर्गमनोत्सुकाः । लज्जान्विताः सदा गेहं यक्ष तत्परिवर्जय ॥

ಹೇ ಯಕ್ಷಾ! ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿಯರಲ್ಲದೆ, ಹೊರಗೆ ಅಲೆದಾಡಲು ಆಸೆಪಡದೆ, ಸದಾ ಲಜ್ಜೆ-ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿರುವರೋ—ಆ ಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು।

Verse 67

वयः सम्बन्धयोग्यानि शयनान्यशनानि च । यत्र गेहे त्वया यक्ष तद्वर्ज्यं वचनान्मम ॥

ಹೇ ಯಕ್ಷಾ! ನನ್ನ ವಚನದಂತೆ—ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರವು ವಯಸ್ಸಿಗೂ ಯೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೂ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಮುಚಿತವಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿರುವದೋ—ಆ ಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು।

Verse 68

यत्र कारुणिका नित्यं साधुकर्मण्यवस्थिताः । सामान्योपस्करैर्युक्तास्त्यजेथा यक्ष ! तद्गृहम् ॥

ಹೇ ಯಕ್ಷ, ಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಸದಾ ದಯಾಳುಗಳು, ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರು, ಸರಳ ಗೃಹಸ್ಥೋಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುವರೋ ಆ ಮನೆಯನ್ನು ನೀನು ಪರಿಹರಿಸು.

Verse 69

यत्रासनस्थास्तिष्ठत्सु गुरु-वृद्ध-द्विजातिषु । न तिष्ठन्ति गृहं तच्च वर्ज्यं यक्ष ! त्वया सदा ॥

ಹೇ ಯಕ್ಷ, ಆಚಾರ್ಯರು, ಹಿರಿಯರು, ದ್ವಿಜ ಅತಿಥಿಗಳು ನಿಂತಿರುವಾಗ ಜನರು ಕುಳಿತೇ ಇರುವ (ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸದ) ಆ ಮನೆಯನ್ನು ನೀನು ಸದಾ ತಪ್ಪಿಸು.

Verse 70

तरुगुल्मादिभिर्धारं न विद्धं यस्य वेश्मनः । मर्मभेदोऽथवा पुंसस्तच्छ्रेयो भवनं न ते ॥

ಹೇ ಯಕ್ಷ, ಮರ-ಗುಡ್ಡೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಆಧಾರವು ಚುಚ್ಚಲ್ಪಡದೇ ಅಥವಾ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗದೇ ಇರುವ ಮನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮನುಷ್ಯನ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಗಾಯವಾಗದ ಸ್ಥಳ—ಅಂತಹ ವಾಸಸ್ಥಾನವು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.

Verse 72

देवतापितृभृत्यानामतिथीनाञ्च वर्तनम् । यस्यायवशिष्टेनान्नेन पुंसस्तस्य गृहं त्यज ॥ सत्यवाक्यान् क्षमाशीलानहिंस्रान्नानुतापिनः । पुरुषानीदृशान् यक्ष ! त्यजेथाश्चानसूयकान् ॥

ಹೇ ಯಕ್ಷ, ದೇವರುಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಆಶ್ರಿತರು/ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ (ಉಳಿದ) ಅನ್ನದಿಂದ ಪೋಷಿಸುವವನ ಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಯಕ್ಷ, ಸತ್ಯವಂತರು, ಕ್ಷಮಾಶೀಲರು, ಅಹಿಂಸಕರು, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕರ ದುಷ್ಕರ್ಮರಹಿತರು ಮತ್ತು ಅಸೂಯಾರಹಿತ ಪುರುಷರನ್ನೂ ತಪ್ಪಿಸು.

Verse 73

भर्तृशुश्रूषणे युक्तामसत्स्त्रीसङ्गवर्जिताम् । कुटुम्बभर्तृशेषान्नपुष्टाञ्च त्यज योषितम् ॥

ಪತಿಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಳಾಗಿ, ದುಷ್ಟ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಂಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಪತಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸು.

Verse 74

यजनाध्ययनाभ्यासदानासक्तमतिं सदा । याजनाध्यापनादानकृतवृत्तिं द्विजं त्यज ॥

ಯಜ್ಞ, ಅಧ್ಯಯನ, ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ದಾನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರತನಾಗಿ, ಯಾಜನ, ಅಧ್ಯಾಪನ ಹಾಗೂ ದಾನ‑ಪ್ರತಿಗ್ರಹದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ದ್ವಿಜ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣ)ನನ್ನು ದೂರವಿರಿಸು।

Verse 75

दानाध्ययनयज्ञेषु सदोद्युक्तञ्च दुःसह । क्षत्रियं त्यज सच्छुल्कशस्त्राजीवात्तवेतनम् ॥

ದಾನ, ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರತನಾಗಿ, ಜಯಿಸಲು ಕಠಿಣನಾಗಿ, ಶಸ್ತ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ವೇತನದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನನ್ನು ದೂರವಿರಿಸು।

Verse 76

त्रिभिः पूर्वगुणैर्युक्तं पाशुपाल्य-वणिज्ययोः । कृषेश्चावाप्तवृत्तिञ्च त्यज वैश्यामकल्मषम् ॥

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಗೋಸಂವರ್ಧನೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ, ಪಾಪರಹಿತ ವೈಶ್ಯನನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಿರಿಸು।

Verse 77

दानेज्या-द्विजशुश्रूषा-तत्परं यक्ष ! सन्त्यज । शूद्रञ्च ब्राह्मणादीनां शुश्रूषावृत्तिपोषकम् ॥

ಓ ಯಕ್ಷಾ! ದಾನ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿಗಳ ಸೇವೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಶೂದ್ರನನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಿರಿಸು।

Verse 78

श्रुतिस्मृत्यविरोधेन कृतवृत्तिर्गृहे गृही । यत्र तत्र च तत्पत्नी तस्यैवानुगतात्मिका ॥

ಶ್ರುತಿ‑ಸ್ಮೃತಿಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಗೃಹಸ್ಥನು, ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಏಕಮನಸ್ಕಳಾಗಿ ಅವನಲ್ಲೇ ರತಳಾಗಿರುವಳು—ಅಂತಹ ಗೃಹಸ್ಥನ ಬಳಿಗೂ ಹೋಗಬೇಡ (ಅವನು ರಕ್ಷಿತನು).

Verse 79

यत्र पुत्रो गुरोः पूजां देवानाञ्च तथा पितुः । पत्नी च भर्तुः कुरुते तत्रालक्ष्मीभयं कुतः ॥

ಯಲ್ಲಿ ಪುತ್ರನು ಗುರು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ತಂದೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಯಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ಪತಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾಳೋ—ಅಲ್ಲಿ ಅಲಕ್ಷ್ಮಿ (ದುರ್ಭಾಗ್ಯ) ಯ ಭಯ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?

Verse 80

सदानुलिप्तं सन्ध्यासु गृहमम्बुसमुक्षितम् । कृतपुष्पबलिं यक्ष ! न त्वं शक्नोषि वीक्षितुम् ॥

ಯಾವ ಮನೆ ಸದಾ ಹೊಸದಾಗಿ ಲೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು/ಶುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೋ, ಸಂಧ್ಯಾಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ಛಿಂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳೂ ಬಲಿಯೂ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೋ—ಓ ಯಕ್ಷ, ನೀನು ಅದನ್ನು ನೋಡಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 81

भास्करादृष्टशय्यानि नित्याग्निसलिलानि च । सूर्यावलोकदीपानि लक्ष्म्या गेहानि भाजनम् ॥

ಯಾವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಗೆ ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶ ಬೀಳುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಜಲವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಮತ್ತು ದೀಪಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೋ—ಅಂತಹ ಮನೆಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು.

Verse 82

यत्रोक्षा चन्दनं वीणा आदर्शो मधुसर्पिषी । विषाज्यताम्रपात्राणि तद्गृहं न तवाश्रयः ॥

ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ (ಪವಿತ್ರ ಜಲ ಛಿಂಪಣೆ), ಚಂದನ, ವೀಣೆ, ದರ್ಪಣ, ಜೇನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ, ಹಾಗೂ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರಗಳು ಇವೆಯೋ—ಆ ಮನೆ ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯವಲ್ಲ (ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲಾರೆ).

Verse 83

यत्र कष्टकिनो वृक्षा यत्र निष्पाववल्लरी । भार्या पुनर्भूर्वल्मीकस्तद्यक्षा ! तव मन्दिरम् ॥

ಯಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಮರಗಳು ಇವೆಯೋ, ಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಪಾವಾ ಬಳ್ಳಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೋ, ಯಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ಪುನರ್ಭೂ (ಮರುಮದುವೆಯಾದವಳು) ಆಗಿರುವಳೋ, ಮತ್ತು ಯಲ್ಲಿ ವಲ್ಮೀಕಗಳು (ಎರಳಿನ ಗುಡ್ಡಗಳು) ಇವೆಯೋ—ಓ ಯಕ್ಷ, ಅದೇ ನಿನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನ.

Verse 84

यस्मिन् गृहे नराः पञ्च स्त्रीत्रयं तावतिश्च गाः । अन्धकारेन्धनाग्निश्च तद्गृहं वसतिस्तव ॥

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಪುರುಷರು, ಮೂರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಸುಗಳು ಇರುತ್ತವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಅಂಧಕಾರ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಇರುತ್ತವೋ—ಅದೇ ನಿನ್ನ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನ.

Verse 85

एकच्छागं द्विवालेयं त्रिगवं पञ्चमाहिषम् । षडश्वं सप्तमातङ्गं गृहं यक्षाशु शोषय ॥

ಒಂದು ಮೇಕೆ, ಎರಡು ಕುರಿಗಳು, ಮೂರು ಹಸುಗಳು, ಐದನೆಯ ಪ್ರಾಣಿ ಮಹಿಷ (ಎಮ್ಮೆ), ಆರು ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಏಳನೆಯದು ಆನೆ ಇರುವ ಮನೆಯನ್ನು—ಓ ಯಕ್ಷಾ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿ (ವಿನಾಶಗೊಳಿಸಿ).

Verse 86

कुद्दालदात्रपिटकं तद्वत् स्थाल्यादिभाजनम् । यत्र तत्रैव क्षिप्तानि तव दद्युः प्रतिश्रयम् ॥

ಯಲ್ಲಿ ಗುದ್ದಲಿ, ದಾತ್ರ (ಕೊಯ್ಲುಚೂರಿ), ಬುಟ್ಟಿ/ಚಾಟಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಡಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಎಸೆದಂತೆ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತವೋ—ಅವುಗಳೇ ನಿನಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 87

मुसलो लूखले स्त्रीणामास्या तद्वदुदुम्बरे । अवस्करे मन्त्रणञ्च यक्षैतदुपकृत् तव ॥

ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮುಸಲು-ಒಕ್ಕಲು (ಅಶುದ್ಧವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟದ್ದು), ಹಾಗೆಯೇ ಉದುಂಬರ ಮರದ ಮೇಲಿನ ಮಲಿನತೆ; ಕಸದ ನಡುವೆ ಗುಸುಗುಸು ಸಲಹೆ/ಉಪಾಂಶು ಮಾತು—ಓ ಯಕ್ಷಾ, ಇದೇ ನಿನಗೆ ಆಧಾರ.

Verse 88

लङ्घ्यन्ते यत्र धान्यानि पक्वापक्वानि वेश्मनि । तद्वच्छास्त्राणि तत्र त्वं यथेष्टं चर दुःसह ॥

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಬೇಯಿಸದ ಧಾನ್ಯ-ಅನ್ನವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿದು/ದಾಟಲಾಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೋ—ಓ ಅಸಹ್ಯನೇ, ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಇಷ್ಟದಂತೆ ಸಂಚರಿಸು.

Verse 89

स्थालीपिधानॆ यत्राग्निर्दत्तो दर्वोफलेन वा । गृहे तत्र दुरिष्टानामशेषाणां समाश्रयः ॥

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಡಕೆಯ ಮುಚ್ಚಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಒಲೆಯಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಅಥವಾ ಕರಂಡಿಯ ಹಿಡಿಯನ್ನು ಇಂಧನವಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚುವರೋ, ಆ ಮನೆ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಅಪಶಕುನಗಳಿಗೂ ಅಮಂಗಳ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೂ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 90

मानुषास्थि गृहे यत्र दिवाराात्रं मृतस्थितिḥ । तत्र यक्ष ! tavāvāsas tathānyeṣāñca rakṣasām ॥

ಹೇ ಯಕ್ಷಾ! ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಶವವು ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ವಾಸ; ಇತರ ರಾಕ್ಷಸರ ವಾಸವೂ ಅದೇ.

Verse 91

अदत्त्वा भुञ्जते ये वै बन्धोः पिण्डं तथोदकम् । सपिण्डान् सोदकांश्चैव तत्काले तान् नरान् भज ॥

ತಮ್ಮ ಮೃತ ಬಂಧುವಿಗೆ ಪಿಂಡದಾನ ಮತ್ತು ಉದಕ-ತರ್ಪಣ ನೀಡದೆ ಊಟ ಮಾಡುವವರು—ತಮ್ಮ ಸಪಿಂಡ ಮತ್ತು ಸೋದಕ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಆ ಜನರನ್ನು ಪೀಡಿಸಿರಿ.

Verse 92

यत्र पद्मपहापद्मौ सुरभिर्मोकाशिनी । वृषभैरावतौ यत्र कल्प्यन्ते तद्गृहं त्यज ॥

ಎಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಪಹಾ ಮತ್ತು ಪದ್ಮ, ಸುರಭೀ, ಮೋಕಾಶಿನೀ, ವೃಷಭ ಮತ್ತು ಐರಾವತ—ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಮಿತ್ತಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿರುವರೋ, ಆ ಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು.

Verse 93

अशस्त्रा देवता यत्र सशस्त्राश्चाहवं विना । कल्प्यन्ते मनुजैरर्च्यास्तत् परित्यज मन्दिरम् ॥

ಎಲ್ಲಿ ಜನರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಯುಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವರೋ, ಅಥವಾ ಯುದ್ಧಸಂದರ್ಭವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಯುಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರೋ—ಆ ದೇವಾಲಯ/ಮನೆ ತ್ಯಜಿಸು.

Verse 94

पौरजानपदैर्यत्र प्राक्प्रसिद्धमहोत्सवाः । क्रियन्ते पूर्ववद् गेहे न त्वं तत्र गृहे चर ॥

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಗರಜನರೂ ಗ್ರಾಮಜನರೂ ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹೋತ್ಸವಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಂಚರಿಸಬೇಡ।

Verse 95

शूर्पवातघटाम्भोभिः स्त्रानं वस्त्राम्बुविप्रुषैः । नखाग्रसलिलैश्चैव तान् याहि हतलक्षणान् ॥

ಜಾಲಿ/ಶೂರ್ಪ ತೊಳೆಯುವ ನೀರು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಬೀಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಮಲಿನ ನೀರು, ಪಾತ್ರೆಯ ಉಳಿದ ನೀರು, ಸ್ನಾನದ ನೀರು, ತೊಳೆಯಲಾದ ಬಟ್ಟೆಯ ಹನಿಗಳು, ನಖಗಳ ತುದಿಯ ನೀರು—ಇವುಗಳಿಂದ ಅಶುದ್ಧತೆ ಮಾಡುವ/ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವವರು ಯಾರೋ, ಆ ದುರ್ಭಾಗ್ಯ ನಾಶಪ್ರಾಯರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು।

Verse 96

देशाचारान् समयान् ज्ञातिधर्मं जपं होपं मङ्गलं देवतेष्टिम् । सम्यक्शौचं विधिवल्लोकवादान् पुंसस्त्वया कुर्वतो मास्तु सङ्गः ॥

ದೇಶಾಚಾರ, ಅಂಗೀಕೃತ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಬಂಧುಧರ್ಮ, ಜಪ, ಹೋಮ, ಮಂಗಳಕರ್ಮ, ದೇವಪೂಜೆ, ಶೌಚ ಮತ್ತು ಯಥೋಚಿತ ಸದಾಚಾರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ—ಓ ಯಕ್ಷಾ—ನಿನಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಗ ಇರಬಾರದು।

Verse 97

मार्कण्डेय उवाच इत्युक्त्वा दुःसहं ब्रह्मा तत्रैवान्तरधीयत । चकार शासनं सोऽपि तथा पङ्कजजन्मनः ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ದುಃಸಹನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರಧಾನನಾದನು. ಅವನೂ ಪದ್ಮಯೋನಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Frequently Asked Questions

It links cosmogony to ethics by asking, in effect, how prosperity and decline arise: the chapter contrasts Dharma/Adharma lineages and then specifies concrete domestic and ritual behaviors that either attract destructive inauspicious forces (Alakṣmī’s retinue) or exclude them through cleanliness, restraint, generosity, and social harmony.

It explicitly situates the account in the Svāyambhuva Manvantara by establishing Svāyambhuva Manu and Śatarūpā, naming their sons (Priyavrata, Uttānapāda), and tracing prajā expansion through daughters and their marriages (notably with Dakṣa and Ruci), including the Yāmā devas born of Yajña and Dakṣiṇā.

The chapter foregrounds two intertwined strands: (1) the Svāyambhuva Manu vaṃśa that organizes human and ritual society, and (2) an ethical counter-vaṃśa from Adharma to Nirr̥ti, Mṛtyu, and Alakṣmī’s agents, used to explain the mechanics of social and ritual degradation.