Shloka 33
Adhyaya 50 — The Pitris
दुःखोद्भवाः स्मृता ह्येते सर्वे वाधर्मलक्षणाः ।
नैषां भार्यास्ति पुत्रो वा सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः ॥
निरृतिश्च तथा चान्या मृत्योर्भार्याभवन्मुने ।
अलक्ष्मीर्नाम तस्याञ्च मृत्योः पुत्राश्चतुर्दश ॥
duḥkhodbhavāḥ smṛtā hy ete sarve vādharmalakṣaṇāḥ | naiṣāṃ bhāryāsti putro vā sarve te hy ūrdhvaretasaḥ ||
nirṛtiś ca tathā cānyā mṛtyor bhāryābhavan mune | alakṣmīr nāma tasyāṃ ca mṛtyoḥ putrāś caturdaśa ||
ಇವರೆಲ್ಲರೂ ದುಃಖದಿಂದ ಜನಿಸಿದವರಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಅಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಇವರಿಗೆ ಪತ್ನಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪುತ್ರನೂ ಇಲ್ಲ; ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸರು (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು). ಓ ಮುನಿವರ, ನಿರೃತಿ ಕೂಡ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಪತ್ನಿಯಾದಳು; ಅವಳಲ್ಲಿ ಅಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ ಜನಿಸಿದಳು, ಮತ್ತು ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು।
FAQs
Adharmic forces are portrayed as sterile in a social-moral sense (no lawful household lineage), yet potent in disruption. Misfortune (Alakṣmī) is rooted in ruin (nirṛti) and death (mṛtyu), emphasizing that inauspiciousness is tied to decay and unethical drift.
Sarga/Pratisarga genealogical listing; additionally, it functions as a didactic catalogue explaining how adharma manifests in the world through named forces (alakṣmī and her agents).
‘Ūrdhvaretas’ here can symbolize forces that do not ‘create’ life but consume it—energies of depletion rather than generation. Alakṣmī represents the subtle principle of inauspicious entropy affecting mind, home, and polity.