Shloka 42

Adhyaya 50 — Mind-Born Progeny, Svayambhuva Manu’s Lineage, and Brahmā’s Ordinance to Duḥsaha (Alakṣmī’s Retinue)

Sanskrit

दुःसह उवाच क्षुत्क्षामोऽस्मि जगन्नाथ ! पिपासुश्चापि दुर्बलः ।

कथं तृप्तिमियान्नाथ ! भवेयं बलवान् कथम् ।

कश्चाश्रयो ममाख्याहि वर्तेयं यत्र निर्वृतः ॥

Transliteration

duḥsaha uvāca kṣutkṣāmo 'smi jagannātha! pipāsuścāpi durbalaḥ | kathaṃ tṛptim iyān nātha! bhaveyaṃ balavān katham | kaścāśrayo mamā'khyāhi varteyaṃ yatra nirvṛtaḥ ||

Translation

ದುಃಸಹನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಜಗದೀಶ್ವರಾ! ನಾನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ದಾಹವೂ ಇದೆ, ದುರ್ಬಲನೂ ಹೌದು. ಪ್ರಭೋ, ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯಲಿ? ನಾನು ಬಲವಂತನಾಗುವುದು ಹೇಗೆ? ಹೇಳು—ನನ್ನ ಶರಣವೇನು, ನಾನು ಎಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲಿ?”

Speakers

• Duḥsaha to Brahmā

Primary Deities

• Brahmā

Key Themes

• Desire and appetite
• Dependency on adharmic ecosystems
• Moral psychology
• Cosmic allocation of forces