Adhyaya 178
Chapter Arc: संजय धृतराष्ट्र से कहता है—रात्रि-युद्ध की भयावह घड़ी में राक्षसराज अलायुध रणभूमि में प्रवेश करता है; उसके स्वरूप, रथ और अग्नि-सदृश तेज का वर्णन होते ही पाण्डव-सेना में सिहरन दौड़ जाती है। → हजारों विकराल राक्षसों से घिरा अलायुध विशाल सेना सहित दुर्योधन के पास आता है। वह पुराने वैर को स्मरण करता है और दुर्योधन से कहता है कि तुम अपनी सेना रोक लो—पाण्डवों से युद्ध हम करेंगे। दुर्योधन की स्वीकृति पाकर वह पुरुषादकों (मानवभक्षी राक्षसों) के साथ भीम की ओर तीव्र गति से बढ़ता है और पाण्डववाहिनी को रथ से रौंदते-भगाते हुए बिजली-युक्त मेघ की भाँति रण में घूमता है। → अलायुध का उन्मत्त संकल्प प्रकट होता है—वह भीमसेन को तथा हिडिम्बापुत्र घटोत्कच को (मन्त्रियों सहित) मारने, और कृष्ण-नेतृत्व वाले कुन्तीपुत्रों को संहार कर अपने अनुचरों सहित ‘भक्षण’ करने की प्रतिज्ञा करता है; पाण्डवों के श्रेष्ठ योद्धा चारों ओर से हर्ष और क्रोध में उसे घेरकर भिड़ जाते हैं। → अध्याय का अंत निर्णायक वध पर नहीं, बल्कि अलायुध के रण-प्रवेश, उसकी प्रतिज्ञा, और पाण्डव-वीरों द्वारा उसे चारों ओर से घेर लेने पर टिकता है—रात्रि-युद्ध की दिशा एक नए राक्षसी तूफान की ओर मुड़ जाती है। → घेराव के बाद अगला प्रश्न खुला रह जाता है—क्या भीम/घटोत्कच अलायुध की इस राक्षसी धारा को रोक पाएँगे, या पाण्डव-सेना और अधिक विचलित होगी?
Shlokas
Verse 1
औपनआक्ाा बछ। अर: षट्सप्तत्याधेकशततमो< ध्याय: अलायुथका युद्धस्थलमें प्रवेश तथा उसके स्वरूप और रथ आदिका वर्णन संजय उवाच तस्मिंस्तथा वर्तमाने कर्णराक्षसयोर्मथे अलायुधो राक्षसेन्द्रो वीर्यवानभ्यवर्तत
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸನ ಯುದ್ಧ ಹೀಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ಅಲಾಯುಧನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾದನು।
Verse 2
महत्या सेनया युक्तो दुर्योधनमुपागमत् | राक्षसानां विरूपाणां सहस्रै: परिवारित:,वह सहस्रों विकराल रूपवाले राक्षसोंसे घिरकर अपनी विशाल सेनाके साथ दुर्योधनके पास आया
ಅವನು ಮಹಾಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸಾವಿರಾರು ವಿಕರಾಳ-ವಿರೂಪ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ ದುರ್ಯೋಧನನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು।
Verse 3
नानारूपधरैवीैरिे: पूर्ववैरमनुस्मरन् तस्य ज्ञातिर्हि विक्रान्तो ब्राह्मणादो बको हत:
ಅವನೊಂದಿಗೆ ನಾನಾರೂಪ ಧರಿಸಿದ ವೀರ ರಾಕ್ಷಸರು ಇದ್ದರು. ಪೂರ್ವವೈರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಬಂಧು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭಕ್ಷಕನಾದ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಬಕಾಸುರನು ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ಹತನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 4
किर्मीरश्व॒ महातेजा हैडिम्बश्न सखा तदा । स दीर्घकालाध्युषितं पूर्ववैरमनुस्मरन्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕಿರ್ಮೀರನೂ, ಅವನ ಸಖನಾದ ಹೈಡಿಂಬನೂ ಸಹ ಅದೇ ಕೈಗಳಿಂದ ಹತರಾಗಿದ್ದರು. ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಮನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಪೂರ್ವವೈರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅದನ್ನೇ ಮರುಮರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು.
Verse 5
विज्ञायैतन्निशायुद्ध जिघांसुर्भीममाहवे । स मत्त इव मातड्: संक़्रुद्ध इव चोरग:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಇದು ನಿಶಾಯುದ್ಧವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಭೀಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವನು ಸಮರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮದಿಸಿದ ಆನೆಯಂತೆ ಉನ್ಮತ್ತನಾಗಿ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಾವಿನಂತೆ ಭಯಂಕರನಾದನು.
Verse 6
विदितं ते महाराज यथा भीमेन राक्षसा:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜನೇ, ಭೀಮನು ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಿದನು ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.
Verse 7
परामर्शश्व॒ कन्याया हिडिम्बाया: कृत: पुरा
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹಿಂದೆ ಕನ್ಯೆಯಾದ ಹಿಡಿಂಬೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಮರ್ಶೆ (ಆಲೋಚನೆ) ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
Verse 8
तमहं सगणं राजन् सवाजिरथकुज्जरम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ಅವನ ಗಣದೊಂದಿಗೆ—ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ—ಕಂಡೆನು.
Verse 9
अद्य कुन्तीसुतान् सर्वान् वासुदेवपुरोगमान्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಇಂದು ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಕುಂತೀಪುತ್ರರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.”
Verse 10
निवारय बल सर्व वयं योत्स्याम पाण्डवान्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿ; ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಸ್ವತಃ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಬಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ.”
Verse 11
तस्यैतद् वचन श्रुत्वा हृष्टो दुर्योधनस्तदा । प्रतिगृह्माब्रवीद् वाक््यं भ्रातृभि: परिवारित:
ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದುರ್ಯೋಧನನು ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು. ಸಹೋದರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ರಾಜನು ಆ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು—“ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿ; ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಸ್ವತಃ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.”
Verse 12
त्वां पुरस्कृत्य सगणं वयं योत्स्यामहे परान् । न हि वैरान्तमनस: स्थास्यन्ति मम सैनिका:
“ನಿನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಗಣದೊಂದಿಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನಾವು ಕೂಡ ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವೈರವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಮನಸ್ಸು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ನನ್ನ ಸೈನಿಕರು ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತಿರಲಾರರು.”
Verse 13
एवमस्त्विति राजानमुक्त्वा राक्षसपुज्भरव: । अभ्ययात् त्वरितो भैमिं सहित: पुरुषादकैः
“ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ” ಎಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಕ್ಷಸರ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅಲಾಯುಧನು, ಮಾನವಭಕ್ಷಕ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟು ಭೀಮನ ಪುತ್ರನಾದ ಘಟೋತ್ಕಚನ ಎದುರಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆದನು.
Verse 14
दीप्यमानेन वपुषा रथेनादित्यवर्चसा । तादृशेनैव राजेन्द्र यादुशेन घटोत्कच:,राजेन्द्र! उसका शरीर देदीप्यमान हो रहा था। वह भी सूर्यके समान तेजस्वी वैसे ही रथपर आरूढ़ होकर गया, जैसे रथसे घटोत्कच आया था
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜೇಂದ್ರ! ಅವನ ದೇಹವು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸ್ಸಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ರಥದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ, ಘಟೋತ್ಕಚನು ರಥದಲ್ಲಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ, ಅದೇ ವೈಭವದಿಂದ ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು।
Verse 15
तस्याप्यतुलनिर्घोषो बहुतोरणचित्रितः । ऋक्षचर्मावनद्धाड़रो नल्वमात्रो महारथ:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಮಹಾರಥನ ರಥವೂ ಅನೇಕ ತೋರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಘರ್ಜನೆ ಅತുല. ಅದು ಕರಡಿಯ ಚರ್ಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು; ಆ ಮಹಾರಥಿಯ ರಥವು ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತಾಗಿ ನಾಲ್ಕುನೂರು ಹಸ್ತಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು।
Verse 16
तस्यापि तुरगा: शीघ्रा हस्तिकाया: खरस्वना: । शतं युक्ता महाकाया मांसशोणितभोजना:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ರಥಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕುದುರೆಗಳೂ ವೇಗಶಾಲಿಗಳು, ಆನೆಯಂತೆ ಮಹಾಕಾಯರು, ಮತ್ತು ಕತ್ತೆಯಂತೆ ಕರ್ಕಶ ಧ್ವನಿಯವರು. ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರು. ಆ ಮಹಾಕಾಯ ಅಶ್ವಗಳು ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।
Verse 17
तस्यापि रथनिर्घोषो महामेघरवोपम: । तस्यापि सुमहच्चापं दृढज्यं कनकोज्ज्वलम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ರಥದ ಗಂಭೀರ ಘೋಷವು ಮಹಾಮೇಘಗಳ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಧನುಸ್ಸೂ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು, ದೃಢ ಜ್ಯೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಕನಕಜಟಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು।
Verse 18
तस्याप्यक्षसमा बाणा रुक्मपुड्खा: शिलाशिता: । सो<पि वीरो महाबाहुर्यथैव स घटोत्कच:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ಬಾಣಗಳೂ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಅವು ಅಕ್ಷದಂತೆ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದು, ಬಂಗಾರದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಮಹಾಬಾಹು ವೀರ ಅಲಾಯುಧನೂ ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಘಟೋತ್ಕಚನಂತೆಯೇ ಇದ್ದನು।
Verse 19
तस्यापि गोमायुबलाभिगुप्तो बभूव केतुर्ज्वलनार्कतुल्य: । स चापि रूपेण घटोत्कचस्य श्रीमत्तमो व्याकुलदीपितास्य:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ಧ್ವಜವೂ ಗೋಮಾಯುಗಳ (ನರಿಗಳ) ಗುಂಪಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವುಗಳ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಅದು ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಘಟೋತ್ಕಚನಂತೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ; ಅವನ ಮುಖವು ಭೀಕರವಾಗಿ—ಅಶಾಂತವೂ ಪ್ರಜ್ವಲಿತವೂ ಆಗಿ—ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಅಪಶಕುನದ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು.
Verse 20
दीप्ताड़दो दीप्तकिरीटमाली बद्धस्रगुष्णीषनिबद्धखड्ग: । गदी भुशुण्डी मुसली हली च शरासनी वारणतुल्यवर्ष्मा
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಅಂಗದಗಳು, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕಿರೀಟ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಹಾರಗಳು; ಮತ್ತು ಅವನ ಪಾಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವನ ದೇಹವು ಆನೆಯಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಗದೆ, ಭುಶುಂಡಿ, ಮುಸಲ, ಹಲ ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸು ಮೊದಲಾದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಜ್ಜನಾಗಿದ್ದನು.
Verse 21
रथेन तेनानलवर्चसा तदा विद्रावयन् पाण्डववाहिनीं ताम् । रराज संख्ये परिवर्तमानो विद्युन्माली मेघ इवान्तरिक्षे
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಆ ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಅವನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು—ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಮೋಡದಂತೆ.
Verse 22
ते चापि सर्वप्रवरा नरेन्द्रा महाबला वर्मिणश्रूर्मिणक्ष । हर्षान्विता युयुधुस्तस्य राजन् समनन््ततः: पाण्डवयोधवीरा:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಆಗ ಪಾಂಡವಪಕ್ಷದ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಾಬಲಿಗಳು, ಕವಚ-ಢಾಲಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತರಾದ ವೀರ ರಾಜರು ಹರ್ಷೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಆ ರಾಕ್ಷಸನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು.
Verse 56
दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीद् युद्धुलालस: । रात्रिमें होनेवाले इस संग्रामका समाचार पाकर रणभूमिमें भीमसेनको मार डालनेकी इच्छासे वह मतवाले हाथी और क्रोधमें भरे हुए सर्पकी भाँति युद्धकी लालसा मनमें रखकर दुर्योधनसे इस प्रकार बोला--
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಯುದ್ಧದ ಲಾಲಸೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನು ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಅವನು ಮದಿಸಿದ ಆನೆಯಂತೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಸರ್ಪದಂತೆ ಉನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಹೀಗೆ संबೋಧಿಸಿದನು—
Verse 66
हिडिम्बबककिर्मीरा निहता मम बान्धवा: । “महाराज! आपको तो मालूम ही होगा कि भीमसेनने हमारे राक्षस भाई-बन्धु हिडिम्ब, बक और किर्मीरका किस प्रकार वध कर डाला है
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹಿಡಿಂಬ, ಬಕ ಮತ್ತು ಕಿರ್ಮೀರ—ನನ್ನದೇ ಬಂಧುಗಳು—ನಿಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಭೀಮಸೇನನು ನಮ್ಮ ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಸಹೋದರ-ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಧಿಸಿದನು ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿದೇ ಇರುತ್ತದೆ.
Verse 76
किमन्यद् राक्षसानन्यानस्मांश्व॒ परिभूय ह । “इतना ही नहीं
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತೇನು? ಅವನು ನನ್ನನ್ನೂ ಇತರ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸಿದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸಕನ್ಯೆ ಹಿಡಿಂಬಾಳನ್ನೂ ಬಲಾತ್ಕರಿಸಿದ್ದನು.
Verse 86
हैडिम्बिं च सहामात्यं हन्तुमभ्यागत: स्वयम् । “अतः राजन! मैं सैन्यसमूह, घोड़े, हाथी और रथोंसहित भीमसेनको तथा मन्त्रियोंसहित हिडिम्बापुत्र घटोत्कचको मार डालनेके लिये स्वयं यहाँ आया हूँ
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆದುದರಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ! ನಾನು ಸ್ವತಃ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ—ಕುದುರೆ, ಆನೆ, ರಥಗಳೊಡನೆ ಅವನ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ವಧಿಸಲು; ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಡಿಂಬಾಪುತ್ರ ಘಟೋತ್ಕಚನನ್ನೂ ಅವನ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಕೊಲ್ಲಲು.
Verse 96
हत्वा सम्भक्षयिष्यामि सर्वैरनुचरै: सह । “श्रीकृष्ण जिनके अगुआ हैं, उन सभी कुन्तीपुत्रोंकोी मारकर आज मैं समस्त अनुचरोंके साथ उन्हें खा जाऊँगा
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರನ್ನು ವಧಿಸಿ, ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಅನುಚರರೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅವರನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವೆನು.
Verse 176
इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि घटोत्कचवधपर्वणि रात्रियुद्धेडलायु धयुद्धे षट्सप्तत्यधिकशततमो<ध्याय:
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೋಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ಘಟೋತ್ಕಚವಧಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿಯುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಡಲಾಯುಧಯುದ್ಧ ವಿಷಯಕ ನೂರ ಎಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.