Adhyaya 121

Verse 1

ऑपन--माज छा जि: एकोनविशर्त्याधिकशततमो< ध्याय: सात्यकि और उनके सारथिका संवाद तथा सात्यकिद्धारा काम्बोजों और यवन आदिकी सेनाकी पराजय संजय उवाच ततः स सात्यकिर्धीमान्‌ महात्मा वृष्णिपुड्भव: । सुदर्शन निहत्याजौ यन्तारं पुनरब्रवीत्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಅನಂತರ ವೃಷ್ಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಧೀಮಂತ ಮಹಾತ್ಮ ಸಾತ್ಯಕಿಯು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುರ್ಶನನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಾರಥಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 2

रथाश्वनागकलिलं शरशक्त्यूमिमालिनम्‌ । खड्गमत्स्यं गदाग्राहं शूरायुधभहास्वनम्‌

“ತಾತ! ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಸೇನೆ ಮಹಾಸಾಗರದಂತೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳು, ಶಕ್ತಿಗಳು ಮೊದಲಾದ ಅಸ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರಗಳು ಅಲೆಮಾಲೆಗಳಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದವು; ಖಡ್ಗಗಳು ಮೀನುಗಳಂತೆ, ಗದೆಗಳು ಗ್ರಾಹಗಳಂತೆ. ಶೂರರ ಆಯುಧಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಏಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾನಾದವು ಸಾಗರದ ಭಯಾನಕ ಗರ್ಜನೆಯಂತಿತ್ತು.”

Verse 3

प्राणापहारिणं रौद्रं वादित्रोत्क़ुष्टनादितम्‌ । योधानामसुखस्पर्श दुर्धर्षमजयैषिणाम्‌

“ಅದು ಪ್ರಾಣಾಪಹಾರಕ, ರೌದ್ರ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು; ವಾದ್ಯಗಳ ಘೋಷ ಹಾಗೂ ವೀರರ ಜಯಘೋಷಗಳಿಂದ ಅದರ ಗರ್ಜನೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿತ್ತು. ಯೋಧರಿಗೆ ಅದರ ಸ್ಪರ್ಶ ದುಃಖಕರ; ವಿಜಯವನ್ನು ಬಯಸದವರಿಗೆ ಅದು ದುರ್ಧರ್ಷ ಭೀತಿಯಾಯಿತು.”

Verse 4

तीर्णा: सम दुस्तरं तात द्रोणानीकमहार्णवम्‌ । जलसंधबलेनाजोौ पुरुषादैरिवावृतम्‌

“ತಾತ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಲಸಂಧನ ಬಲದಿಂದ—ಮಹಾವೀರರಿಂದ—ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ದುಸ್ತರವಾಗಿ ಕಂಡ ಆ ದ್ರೋಣಸೇನೆ ಎಂಬ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ನಾವು ದಾಟಿಬಂದಿದ್ದೇವೆ.”

Verse 5

अतोथचन्‍्यत्‌ पृतनाशेषं मन्ये कुनदिकामिव । तर्तव्यामल्पसलिलां चोदयाश्वानसम्भ्रमम्‌

ಅವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಉಳಿದ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾನು ಅಲ್ಪಜಲದ ಸಣ್ಣ ಹೊಳೆಯಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಓಡಿಸು.

Verse 6

हस्तप्राप्तमहं मन्ये साम्प्रतं सव्यसाचिनम्‌ । निर्जित्य दुर्धरं द्रोणं सपदानुगमाहवे

ಸಹಚರರೊಡನೆ ದುರ್ಧರ್ಷ ವೀರ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಅರ್ಜುನನು ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಬಂದಂತೆಯೇ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಜಯಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 7

हार्दिक्यं योधवर्य च मन्ये प्राप्त धनंजयम्‌ । न हि मे जायते त्रासो दृष्टवा सैन्यान्यनेकश:

ಹಾರ್ದಿಕ್ಯನೂ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧನೂ ಧನಂಜಯನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೂ ಅನೇಕ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸೇರಿರುವ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡರೂ ನನಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 8

वल्लेरिव प्रदीप्तस्य वने शुष्कतृणोलपे । 'योद्धाओंमें श्रेष्ठ कृतवर्माको पराजित करके मैं ऐसा समझता हूँ कि अर्जुन मुझे मिल गये। जैसे सूखे तृण और लतावाले वनमें प्रज्वलित हुई अग्निके लिये कहीं कोई बाधा नहीं रहती, उसी प्रकार मुझे इन अनेक सेनाओंको देखकर तनिक भी त्रास नहीं हो रहा है ।।

ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕೃತವರ್ಮನನ್ನು ಮಣಿಸಿ, ಅರ್ಜುನನು ಈಗ ನನ್ನ ಕೈಗೆಟುಕಿದನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಒಣ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿಗಳ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡ ಬೆಂಕಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ತಡೆಯಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಅನೇಕ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡರೂ ನನಗೆ ಅಲ್ಪವೂ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಪಾಂಡವರ ಮುಖ್ಯನಾದ ಕಿರೀಟಧಾರಿ ದಾಟಿಹೋದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡು.

Verse 9

द्रवते तद्‌ यथा सैन्यं तेन भग्नं महात्मना,'सारथे! उन्हीं महात्मा अर्जुनकी खदेड़ी हुई वह सेना इधर-उधर भाग रही है। दौड़ते हुए रथों, हाथियों और घोड़ोंसे लाल रेशमके समान यह धूल ऊपरको उठ रही है

ಸಾರಥೇ! ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಅರ್ಜುನನು ಚದುರಿಸಿದ ಆ ಸೇನೆ, ಸೋತು ಮುರಿದ ಪಡೆಗಳಂತೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಓಡುತ್ತಿದೆ. ಓಡುತ್ತಿರುವ ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಧೂಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿ ಕೆಂಪು ರೇಷ್ಮೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

Verse 10

रथैरविंपरिधावद्धिर्गजैरश्वैश्न॒ सारथे | कौशेयारुणसंकाशमेतदुद्धूयते रज:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸಾರಥಿ! ರಥಗಳು, ಗಜಗಳು, ಅಶ್ವಗಳು ಇತ್ತಿಚ್ಚೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಂಪು ಕೌಶೇಯದಂತೆ ಕಾಣುವ ಧೂಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎದ್ದು ಹರಡುತ್ತಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಅರ್ಜುನನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಒತ್ತಡ ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಆ ಸೇನೆ ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಾಗಿ ಚದುರಿ ಓಡುತ್ತಿದೆ.

Verse 11

अभ्याशस्थमहं मन्ये श्वेताश्वं कृष्णसारथिम्‌ | स एष श्रुयते शब्दो गाण्डीवस्पामितौजस:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಶ್ವೇತಾಶ್ವಗಳ ರಥವಿರುವ, ಕೃಷ್ಣನು ಸಾರಥಿಯಾಗಿರುವ ಅರ್ಜುನನು ನಮ್ಮ ಬಹಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಾನು ಮನಗಾಣುತ್ತೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿಯ ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸಿನ ಗುಡುಗುಸಮಾನ ಟಂಕರ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ.

Verse 12

यादृशानि निमित्तानि मम प्रादुर्भवन्ति वै अनस्तंगत आदित्ये हन्ता सैन्धवर्मर्जुन:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಇಂತಹ ಶುಭ ನಿಮಿತ್ತಗಳಿಂದ, ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಂಗತವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಅರ್ಜುನನು ಸೈಂಧವ (ಜಯದ್ರಥ)ನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.

Verse 13

शनैर्विश्रम्भयन्नश्चान्‌ याहि यत्रारिवाहिनी । यत्रैते सतलत्राणा: सुयोधनपुरोगमा:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸೂತನೇ! ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಡುತ್ತಾ, ಶತ್ರುಸೇನೆ ನಿಂತಿರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ಪಾದರಕ್ಷಾಕವಚ (ತಲತ್ರಾಣ) ಧರಿಸಿದ ಯೋಧರು ಸುಯೋಧನನನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 14

४ 5 ६ ९ ऐ । दंशिता: क्रूरकर्माण: काम्बोजा युद्धदुर्मदा: । शरबाणासनधरा यवनाश्ष प्रहारिण:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಲ್ಲಿ ಕವಚಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಗಳಾಗಿ, ಯುದ್ಧಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತರಾದ ಕಾಂಬೋಜರು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಯವನರೂ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 15

शका: किराता दरदा बर्बरास्ताम्रलिप्तका: | अन्ये च बहवो म्लेच्छा विविधायुधपाणय:

ಶಕರು, ಕಿರಾತರು, ದರದರು, ಬರ್ಬರರು, ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತಕರು—ಮತ್ತೂ ಅನೇಕ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಯೋಧರು—ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಉನ್ಮತ್ತರು, ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರರು; ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಯುದ್ಧೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಮ್ಮತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 16

यत्रैते सतलत्राणा: सुयोधनपुरोगमा: । मामेवाभिमुखा: सर्वे तिष्ठन्ति समरार्थिन:

ಎಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಯೋಧರು ಕವಚರಕ್ಷಿತರಾಗಿ, ಸುಯೋಧನ (ದುರ್ಯೋಧನ) ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ, ನನ್ನತ್ತಲೇ ಮುಖಮಾಡಿ ಸಮರಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿ ನಿಂತಿರುವರೋ—ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ.

Verse 17

एतान्‌ सरथनागाश्चान्‌ निहत्याजौ सपत्तिन: । इदं दुर्ग महाघोरं तीर्णमेवोपधारय

ಇವರನ್ನು—ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಾತಿಗಳೊಡನೆ—ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಈ ಮಹಾಘೋರವಾದ ದುರ್ಗಮ ಸಂಕಟವನ್ನು ನಾವು ದಾಟಿಬಿಟ್ಟೆವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿ.

Verse 18

सूत उवाच न सम्भ्रमो मे वार्ष्णेय विद्यते सत्यविक्रम । यद्यपि स्यात्‌ तव क्रुद्धो जामदग्न्योडग्रत: स्थित:

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ, ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮನೇ! ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಶಾಂತಿ ಇಲ್ಲ. ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ಪರಶುರಾಮನೇ ನಿನ್ನ ಎದುರು ನಿಂತರೂ ನನಗೆ ಭಯವಾಗದು.

Verse 19

द्रोणो वा रथिनां श्रेष्ठ: कृपो मद्रेश्वरो 5पि वा । तथापि सम्भ्रमो न स्यात्‌ त्वामाश्रित्य महाभुज

ಮಹಾಬಾಹು! ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ರೋಣನಾಗಲಿ, ಕೃಪಾಚಾರ್ಯನಾಗಲಿ, ಮದ್ರರಾಜ ಶಲ್ಯನಾಗಲಿ ಎದುರಾಗಿ ನಿಂತರೂ, ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿರುವ ನನಗೆ ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗದು; ಭಯ ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಲಾರದು.

Verse 20

त्वया सुबहवो युद्धे निर्जिता: शत्रुसूदन । दंशिता: क्रूरकर्माण: काम्बोजा युद्धदुर्मदा:

ಓ ಶತ್ರುಸೂದನ! ನಿನ್ನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಗಳು, ಯುದ್ಧಗರ್ವದಿಂದ ಮದಿಸಿದ ಆ ಕಾಂಬೋಜರೂ ನಿನ್ನಿಂದ ದಮನಗೊಂಡು ವಶರಾದರು.

Verse 21

शरबाणासनधरा यवनाश्ष प्रहारिण: । शका: किराता दरदा बर्बरास्ताम्रलिप्तका:

ಬಾಣ-ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಯೋಧರು ಇದ್ದರು—ಪ್ರಹಾರದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರರಾದ ಯವನರು; ಶಕರು, ಕಿರಾತರು, ದರದರು, ಬರ್ಬರರು ಮತ್ತು ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತಕರೂ ಇದ್ದರು.

Verse 22

अन्ये च बहवो म्लेच्छा विविधायुधपाणय: । न च मे सम्भ्रम: कश्चिद्‌ भूतपूर्व: कथंचन

ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮ್ಲೇಚ್ಛರು ಇದ್ದರು; ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ನನಗೆ ಇಂತಹ ಅಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭಯ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಎಂದಿಗೂ ಉಂಟಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

Verse 23

किमुतैतत्‌ समासाद्य धीरसंयुगगोष्पदम्‌ | आयुष्मन्‌ कतरेण त्वां प्रापपामि धनंजयम्‌

ಆಯುಷ್ಮನ್! ಧೀರವೀರರಿಗೆ ಸಹ ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ಹಸುವಿನ ಖುರಚಿಹ್ನೆಯಷ್ಟು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಂಡಂತೆ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಂದೆ? ಈ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ದಾರಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಧನಂಜಯನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಿ?

Verse 24

शत्रुसूदन! आपने पहले भी युद्धमें बहुतेरे कवचधारी

ಓ ಶತ್ರುಸೂದನ! ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ನೀನು ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಕವಚಧಾರಿಗಳಾದ, ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಗಳಾದ, ರಣಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತರಾದ ಅನೇಕ ಕಾಂಬೋಜರನ್ನು ಪರಾಜಯಗೊಳಿಸಿದ್ದೀ. ಬಾಣ-ಧನುಸ್ಸು ಧರಿಸಿ ಪ್ರಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಯವನರನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದ್ದೀ. ಶಕರು, ಕಿರಾತರು, ದರದರು, ಬರ್ಬರರು, ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತಕರು ಹಾಗೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮ್ಲೇಚ್ಛರನ್ನೂ ನೀನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದೀ. ಆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಭಯವೂ ಉಂಟಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿರಲು ಹಸುವಿನ ಖುರಚಿಹ್ನೆಯಷ್ಟು ತুচ್ಛವಾದ ಈ ಯುದ್ಧಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಭಯ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದು? ಆಯುಷ್ಮನ್! ಈ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ದಾರಿಯಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಧನಂಜಯನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಿ? ಓ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ! ನೀನು ಯಾರ ಮೇಲೆ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀ? ಯಾರಿಗೆ ಮರಣ ಸಮೀಪಿಸಿದೆ? ಮತ್ತು ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಇಂದು ಯಮಪುರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿದೆ?

Verse 25

के त्वां युधि पराक्रान्तं कालान्तकयमोपमम्‌ | दृष्टवा विक्रमसम्पन्नं विद्रविष्यन्ति संयुगे

ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಾಂತಕ ಯಮನಂತೆ ಪ್ರಚಂಡನಾಗಿ, ಅಪ್ರತಿಹತ ಪರಾಕ್ರಮಸಂಪನ್ನನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಓಡಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 26

सात्यकिरुवाच मुण्डानेतान्‌ हनिष्यामि दानवानिव वासव:

ಸಾತ್ಯಕಿ ಹೇಳಿದನು—“ಸೂತನೇ! ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವಂತೆ, ನಾನು ಈ ಮುಂಡಿತಶಿರ ಕಂಬೋಜರನ್ನು ವಧಿಸುವೆನು. ಹೀಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವೆನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅವರ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿಸು. ಇಂದು ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕವೇ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪಾಂಡವ—ಪಾಂಡುನಂದನ ಅರ್ಜುನನ—ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು.”

Verse 27

प्रतिज्ञां पारयिष्यामि काम्बोजानेव मां वह । अद्यैषां कदनं कृत्वा प्रियं यास्यामि पाण्डवम्‌

ಸಾತ್ಯಕಿ ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವೆನು. ನನ್ನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಂಬೋಜರ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿಸು. ಇಂದು ಅವರನ್ನು ಕಡಿದು ಬೀಳಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪಾಂಡವ—ಅರ್ಜುನನ—ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು.”

Verse 28

अद्य द्रक्ष्यन्ति मे वीर्य कौरवा: ससुयोधना: । मुण्डानीके हते सूत सर्वसैन्येषु चासकृत्‌

ಇಂದು ಸುಯೋಧನನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಕೌರವರು ನನ್ನ ವೀರ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವರು. ಸೂತನೇ! ಇಂದು ಮುಂಡಾನೀಕನು ಹತನಾದಾಗ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃಪುನಃ ವಿನಾಶ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ.

Verse 29

अद्य कौरवसैन्यस्य दीर्यमाणस्य संयुगे । श्र॒त्वा विरावं बहुधा संतप्स्यति सुयोधन:

ಇಂದು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಕೌರವಸೇನೆ ಚೀರಲ್ಪಟ್ಟು ಚಿದ್ರವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅದರ ನಾನಾವಿಧವಾದ ಆಕ್ರಂದನವನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಕೇಳಿ ಸುಯೋಧನನು ತೀವ್ರ ವ್ಯಥೆಯಿಂದ ದಹಿಸುವನು.

Verse 30

अद्य पाण्डवमुख्यस्य श्वेता श्वस्प महात्मन: । आचार्यस्य कृतं मार्ग दर्शयिष्यामि संयुगे,आज रणक्षेत्रमें मैं अपने आचार्य पाण्डवप्रवर श्वेतवाहन महात्मा अर्जुनके प्रकट किये हुए मार्गको दिखाऊँगा

ಇಂದು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶ್ವೇತಾಶ್ವವಾಹನ ಮಹಾತ್ಮ ಅರ್ಜುನನು ಆಚಾರ್ಯ ದ್ರೋಣನು ರೂಪಿಸಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ತೋರಿಸುವೆನು।

Verse 31

अद्य मद्‌बाणनिहतान्‌ योधमुख्यान्‌ सहस्रश: । दृष्टवा दुर्योधनो राजा पश्चात्तापं गमिष्यति,आज मेरे बाणोंसे अपने सहस्रों प्रमुख योद्धाओंको मारा गया देखकर राजा दुर्योधन अत्यन्त पश्चात्ताप करेगा

ಇಂದು ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧರು ಹತರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕಟು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವನು।

Verse 32

अद्य मे क्षिप्रहस्तस्य क्षिपत: सायकोत्तमान्‌ | अलातचक्रप्रतिमं धनुर्द्रक्ष्यन्ति कौरवा:,आज शीतघ्रतापूर्वक हाथ चलाकर उत्तम बाणोंका प्रहार करते हुए मेरे धनुषको कौरवलोग अलातचक्रके समान देखेंगे

ಇಂದು ವೇಗಹಸ್ತನಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾ ನನ್ನ ಧನುಸ್ಸು ಕೌರವರಿಗೆ ಜ್ವಲಂತ ಅಲಾತಚಕ್ರದಂತೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದು।

Verse 33

मत्सायकचिताड्रानां रुधिरं स्रवतां मुहुः । सैनिकानां वध दृष्टवा संतप्स्यति सुयोधन:

ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ಅವರ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಂದ ಮರುಮರು ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಸೈನಿಕರು ಹತರಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸುಯೋಧನನು ದುಗುಡದಿಂದ ದಹಿಸುವನು।

Verse 34

अद्य मे क्रुद्धरूपस्य निघ्नतश्न वरान्‌ वरान्‌ | द्विरर्जुनमिमं लोकं मंस्यतेड्द्य सुयोधन:

ಇಂದು ಕ್ರುದ್ಧರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಾನು ಕೌರವಸೇನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸಂಹರಿಸುವೆನು; ಆಗ ಸುಯೋಧನನು—ಇಂದು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅರ್ಜುನರು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವನು।

Verse 35

अद्य राजसहस्राणि निहतानि मया रणे । दृष्टवा दुर्योधनो राजा संतप्स्यति महामृथे,आज महासमरमें मेरे द्वारा सहस्नों राजाओंका विनाश देखकर राजा दुर्योधनको बड़ा संताप होगा

ಇಂದು ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಾವಿರಾರು ರಾಜರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಈ ಮಹಾಸಮರದಲ್ಲಿ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಶೋಕಸಂತಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗುವನು.

Verse 36

अद्य स्नेहं च भक्ति च पाण्डवेषु महात्मसु । हत्वा राजसहस््राणि दर्शयिष्यामि राजसु

ಇಂದು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರ ಮೇಲಿನ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವೆನು; ಸಾವಿರಾರು ರಾಜರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ರಾಜರ ನಡುವೆ ಅದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುವೆನು.

Verse 37

संजय उवाच एवमुक्तस्तदा सूत: शिक्षितान्‌ साधुवाहिन:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಸುಶಿಕ್ಷಿತನೂ ಸದುಪಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೂ ಆದ ಆ ಸೂತನು ತದನುಸಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 38

ते पिबन्त इवाकाशं युयुधानं हयोत्तमा:

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಕುಡಿಯುವಂತಾಗಿ, ಯುಯುಧಾನನನ್ನು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋದವು.

Verse 39

सात्यकिं ते समासाद्य पृतनास्वनिवर्तिनम्‌

ಯುದ್ಧಪಂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂತಿರುಗದ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಯೋಧರು ಆ ಅಚಲ ಪ್ರತಿದ್ವಂದ್ವಿಯನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

Verse 40

तेषामिषूनथास्त्राणि वेगवान्‌ नतपर्वभि:

Sañjaya said: With swift force, he met their arrows and weapon-launches, bending (or deflecting) them by means of his own shafts—checking the onrush of their attack in the thick of battle.

Verse 41

अच्छिनत्‌ सात्यकी राजन नैनं ते प्राप्तुवत्‌ शरा: । राजन! वेगशाली सात्यकिने झुकी हुई गाँठवाले अपने बाणोंद्वारा उन सबके बाणों तथा अन्य अस्त्रोंको काट गिराया। वे बाण उनके पासतक पहुँच न सके ।।

Sañjaya said: O King, Sātyaki cut down their missiles; none of those arrows could reach him. With swift, well-aimed shafts—knotted and forceful—he severed and brought down all their arrows and other weapons before they could come near. Then that dreadful warrior, wheeling in every direction, with razor-sharp arrows tipped with gold and fletched with vulture-feathers, struck down the Yavanas—cleaving heads and arms, and even slicing through their iron and bronze armor. The passage underscores disciplined martial skill used as protective counter-force in battle: not reckless slaughter, but mastery that neutralizes incoming harm and breaks the enemy’s capacity to strike.

Verse 42

उच्चकर्त शिरांस्युग्रो यवनानां भुजानपि । शैक्यायसानि वर्माणि कांस्थानि च समन्ततः

Sañjaya said: The fierce warrior, wheeling about on every side, hewed off the Yavanas’ heads and arms, and even cut through their armour made of red iron and of bronze. The scene underscores the ruthless momentum of battle, where prowess and weapon-skill overwhelm bodily protection, and violence spreads indiscriminately across the field.

Verse 43

भित्त्वा देहांस्तथा तेषां शरा जम्मुर्महीतलम्‌ | ते हन्यमाना वीरेण म्लेच्छा: सात्यकिना रणे

Sañjaya said: Having pierced their bodies, the arrows then fell upon the earth. Those Mleccha warriors, being struck down in battle by the heroic Sātyaki, were slain—showing the relentless, consequence-laden momentum of war where valor and duty manifest through uncompromising violence.

Verse 44

शतशो< भ्यपतंस्तत्र व्यसवो वसुधातले । वे बाण उनके शरीरोंको विदीर्ण करके पृथ्वीमें घुस गये। वीर सात्यकिके द्वारा रणभूमिमें आहत होकर सैकड़ों म्लेच्छ प्राण त्यागकर धराशायी हो गये ।।

Sañjaya said: There, by the hundreds, lifeless bodies fell upon the earth. The arrows, having torn through their bodies, plunged into the ground. Struck on the battlefield by the hero Sātyaki, hundreds of the mleccha warriors gave up their lives and collapsed. The scene underscores the grim, impersonal momentum of war—where prowess and duty drive action, yet the cost is measured in lives abruptly ended.

Verse 45

पज्च षट्‌ सप्त चाष्टौ च बिभेद यवनान्‌ शरै: । वे कानतक खींचकर छोड़े हुए और अविच्छिन्न गतिसे परस्पर सटकर निकलते हुए बाणोंद्वारा पाँच

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸಾತ್ಯಕಿ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು ಬಿಡಿಸಿದ ಬಾಣಗಳು ವಿರಾಮವಿಲ್ಲದ ಧಾರೆಯಂತೆ ಹಾರಿದವು; ಅವುಗಳಿಂದ ಅವನು ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಐದು, ಆರು, ಏಳು, ಎಂಟು ಯವನರನ್ನೂ ಚೀರಿ ಹಾಕಿದನು। ಓ ನರಾಧಿಪಾ! ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತ ಶೈನೇಯನು ಸಾವಿರಾರು ಕಾಂಬೋಜರು ಮತ್ತು ಶಕರು, ಶಬರರು, ಕಿರಾತರು, ಬರ್ಬರರ ಶವಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಅದನ್ನು ಅಗಮ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಆ ಸ್ಥಳ ಮಾಂಸ-ರಕ್ತಗಳ ಕೆಸರಿನಿಂದ ತುಂಬಿತು।

Verse 46

शबराणां किरातानां बर्बराणां तथैव च । अगम्यरूपां पृथिवीं मांसशोणितकर्दमाम्‌

ಶಬರರು, ಕಿರಾತರು, ಬರ್ಬರರು—ಅಂತಹ ಕಾಡುಜನರ ಶವಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಭೂಮಿ ಅಗಮ್ಯರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣಿತು; ಅದು ಮಾಂಸ-ರಕ್ತಗಳ ಕೆಸರಾಯಿತು।

Verse 47

दस्यूनां सशिरस्त्राणै: शिरोभिलूनमूर्थजै:

ಅಲ್ಲಿ ದಸ್ಯು ಯೋಧರ ತಲೆಗಳು ಚದುರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು—ಕೆಲವು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣಗಳೊಡನೆ, ಕೆಲವು ಕೂದಲು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು—ಯುದ್ಧವು ಮಾನವನ ಗೌರವವನ್ನೂ ಗುರುತನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ.

Verse 48

रुधिरोक्षितसवरज़िस्तैस्तदायोधनं बभौ

ರಕ್ತದಿಂದ ನೆನೆದ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಕಾರಣ ಆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ಭೀಕರವಾಗಿ ಕಾಣಿತು; ಸಂಹಾರದ ಬಣ್ಣವೇ ಅದರ ರೂಪವನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು।

Verse 49

कबन्‍न्धै: संवृतं सर्व ताम्रा भ्रे: खमिवावृतम्‌ | जिनके सारे अंग खूनसे लथपथ हो रहे थे, उन कबन्धोंसे भरा हुआ वह सारा रफक्षेत्र लाल रंगके बादलोंसे ढके हुए आकाशके समान जान पड़ता था ।।

ರಕ್ತದಿಂದ ಲೇಪಿತ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಕಬಂಧಗಳಿಂದ ಆ ಸಮಸ್ತ ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಅದು ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಆಕಾಶದಂತೆ ಕಾಣಿತು।

Verse 50

ते सात्वतेन निहता: समावत्रुर्वसुंधराम्‌ । वज्र और विद्युतकें समान कठोर स्पर्शवाले सुन्दर पर्वयुक्त बाणोंद्वारा सात्यकिके हाथसे मारे गये उन यवनोंने वहाँकी भूमिको अपनी लाशोंसे ढक लिया ।।

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸಾತ್ವತ ವೀರನಿಂದ ಹತರಾದ ಯವನರು ತಮ್ಮ ಶವಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದರು. ವಜ್ರ-ವಿದ್ಯುತ್‌ಗಳಂತೆ ಕಠೋರ ಸ್ಪರ್ಶವಿರುವ, ಸುಂದರ ಗಾಂಠಗಳಿರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಬಿದ್ದರು. ಕೆಲವೇ ಯವನರು ಉಳಿದರು; ಅವರು ಭಂಗಗೊಂಡು ಚದುರಿ, ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಹಿಡಿದು, ಬಹುತೇಕ ಅಚೇತನರಾಗಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯುಯುಧಾನನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರು ಕೈಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚಾವಟಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೇಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಭಯದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಹೋದರು.

Verse 51

जिता: संख्ये महाराज युयुधानेन दंशिता: । पाण्णिशिश्व कशाभिश्च ताडयन्तस्तुरज्रमान्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜ, ಯುದ್ಧದ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ ಯುಯುಧಾನನು ಅವರನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು; ಅವನ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಅವರು ದಂಶಿತರಂತೆ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು. ಅವರು ಲಗ್ಗಾಮುಗಳೂ ಚಾವಟಿಗಳೂ ಬಳಸಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಓಡಿಸಿದರು.

Verse 52

काम्बोजसैन्यं विद्राव्य दुर्जयं युधि भारत

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭಾರತ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಲು ದುಸ್ತರವಾದ ಕಾಂಬೋಜ ಸೇನೆಯನ್ನು ಚದುರಿಸಿ (ಅವನು ಇನ್ನೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು).

Verse 53

यवनानां च तत्‌ सैन्यं शकानां च महद्बलम्‌ | ततः स पुरुषव्यात्र: सात्यकि: सत्यविक्रम:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಯವನರ ಆ ಸೇನೆಯೂ ಇತ್ತು, ಶಕರ ಮಹತ್ತಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ಪಡೆವೂ ಇತ್ತು. ಆಗ ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಸಾತ್ಯಕಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 54

प्रविष्टस्तावकान्‌ जित्वा सूतं याहीत्यचोदयत्‌ । भरतनन्दन! उस रफणक्षेत्रमें दुर्जय काम्बोज-सेनाको

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಿಮ್ಮ ಸೇನೆಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಅವರನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಸಾರಥಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು—“ಮುಂದೆ ಓಡಿಸು!” ಭರತನಂದನ, ಸಮರದಲ್ಲಿ ಅವನ ಆ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ—ಹಿಂದೆ ಇತರರು ಮಾಡದದ್ದನ್ನು—ಎಲ್ಲರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು.

Verse 55

चारणा: सहगन्धर्वा: पूजयाज्चक्रिरे भृशम्‌ । जिसे पहले दूसरोंने नहीं किया था, समरांगणमें सात्यकिके उस पराक्रमको देखकर चारणों और ग्रन्धवोंने उनकी भूरि-भूरि प्रशंसा की ।।

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಚಾರಣರು ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದರು. ಸಮರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಯಕಿಯು ಮಾಡಿದ, ಹಿಂದೆ ಯಾರೂ ಸಾಧಿಸದ ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಮರುಮರು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. ಅರ್ಜುನನ ಪೃಷ್ಠರಕ್ಷಕನಾದ ಸಾತ್ಯಕಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಚಾರಣರು ಹರ್ಷಗೊಂಡರು; ಓ ಪ್ರಜಾನಾಥ, ನಿನ್ನದೇ ಸೈನ್ಯವೂ ಅವನ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಅವನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

Verse 86

पत्त्यश्वरथनागौघै: पतितैर्विषमीकृताम्‌ । “देखो, पाण्डवप्रवर किरीटधारी अर्जुन जिस मार्गसे गये हैं, वहाँकी भूमि धराशायी हुए पैदलों, घोड़ों, रथों और हाथियोंके समुदायसे विषम एवं दुर्लड्घ्य हो गयी है

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನೋಡಿ, ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕಿರೀಟಧಾರಿ ಅರ್ಜುನನು ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೋದನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಪಾದಾತಿಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ರಾಶಿಯಿಂದ ಭೂಮಿ ಅಸಮವಾಗಿ ದಾಟಲು ದುರ್ಗಮವಾಗಿದೆ.

Verse 119

इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि सात्यकिप्रवेशे यवनपराजये एकोनविंशत्यधिकशततमो<ध्याय:

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೋಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ಜಯದ್ರಥವಧಪರ್ವದ ಅಂತರಂಗವಾಗಿ, ಸಾತ್ಯಕಿಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಯವನಪರಾಜಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ನೂರ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 256

केषां वैवस्वतो राजा स्मरतेड्द्य महाभुज । युद्धमें काल

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾಬಾಹು! ಇಂದು ವೈವಸ್ವತ ರಾಜ ಯಮನು ಯಾರ ಯಾರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೆ? ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾಲ, ಅಂತಕ ಮತ್ತು ಯಮನ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರಿಸುವ, ಬಲ-ವಿಕ್ರಮಸಂಪನ್ನ ನಿನ್ನಂತಹ ವೀರನನ್ನು ನೋಡಿ ಇಂದು ಯಾವ ಯೋಧರು ರಣಭೂಮಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಓಡಿಹೋಗುವರು? ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಇಂದು ರಾಜ ಯಮನು ಯಾರನ್ನು ನೆನಸುತ್ತಾನೆ?

Verse 366

बल॑ वीर्य कृतज्ञत्वं मम ज्ञास्यन्ति कौरवा: । आज सहस्रों राजाओंका संहार करके मैं इन राजाओंके समाजमें महात्मा पाण्डवोंके प्रति अपने स्नेह और भक्तिका प्रदर्शन करूँगा। अब कौरवोंको मेरे बल

ಕೌರವರು ನನ್ನ ಬಲ, ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವರು. ಇಂದು ಸಾವಿರಾರು ರಾಜರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಈ ರಾಜಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ಮಹಾತ್ಮ ಪಾಂಡವರ प्रति ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವೆನು. ಇನ್ನು ಕೌರವರಿಗೆ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞ ನಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರಮಾಣ ದೊರೆಯುವುದು.

Verse 373

शशाड्कसंनिकाशान्‌ वै वाजिनो व्यनुदद्‌ भृशम्‌ | संजय कहते हैं--राजन्‌! सात्यकिके ऐसा कहनेपर सारथिने चन्द्रमाके समान श्वेत वर्णवाले उन घोड़ोंको

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಸಾತ್ಯಕಿ ಹೀಗೆಂದಾಗ ಸಾರಥಿಯು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶ್ವೇತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತರಬೇತಿಗೊಂಡ, ವೇಗವೂ ಸ್ಥಿರವೂ ಆದ ಸವಾರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಓಡಿಸಿ ಯುದ್ಧದ ಗಿರಿಗಟ್ಟಿಗೆ ತಳ್ಳಿದನು।

Verse 386

प्रापपन्‌ यवनान्‌ शीघ्र॑ं मन:ःपवनरंहस: । मन और वायुके समान वेगवाले उन उत्तम घोड़ोंने आकाशको पीते हुए-से चलकर युयुधानको शीघ्र ही यवनोंके पास पहुँचा दिया

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗವಿದ್ದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳು ಗಗನವನ್ನು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ದೌಡಾಯಿಸಿ, ಯುಯುಧಾನನನ್ನು ಶೀಘ್ರವೇ ಯವನರ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದವು।

Verse 466

कृतवांस्तत्र शैनेय: क्षपयंस्तावकं॑ बलम्‌ | प्रजानाथ! सात्यकिने आपकी सेनाका संहार करते हुए वहाँकी भूमिको सहस्रों काम्बोजों

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಜಾನಾಥನೇ! ಅಲ್ಲಿ ಶೈನೇಯ ಸಾತ್ಯಕಿ ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾ, ಸಾವಿರಾರು ಕಾಂಬೋಜ, ಶಕ, ಶಬರ, ಕಿರಾತ, ಬರ್ಬರರ ಶವಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಅದನ್ನು ಅಪ್ರಾಪ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ-ರಕ್ತದ ಕೆಸರು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು।

Verse 476

दीर्घकूचैर्मही कीर्णा विबर्हैरण्डजैरिव । उन लुटेरोंके लंबी दाढ़ीवाले शिरस्त्राणयुक्त मुण्डित मस्तकोंसे आच्छादित हुई रणभूमि पंखहीन पक्षियोंसे व्याप्त हुई-सी जान पड़ती थी

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ದೀರ್ಘ ಶಿಖೆಯುಳ್ಳ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಂಡಾದ ತಲೆಗಳು ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿದ್ದರಿಂದ, रणಭೂಮಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಲ್ಲದ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ನೆಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 513

जवमुनत्तममास्थाय सर्वतः प्राद्रवन्‌ भयात्‌ । महाराज! थोड़े-से यवन शेष रह गये थे

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೇಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವರು ಭಯದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಹೋದರು. ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವೇ ಯವನರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದರು; ತಮ್ಮ ಬಳಗದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಅವರು ಅಚೇತನರಂತೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯುಯುಧಾನನು ಆ ಕವಚಧಾರಿ ಯವನರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದ್ದನು. ಅವರು ಕೈಗಳಿಂದಲೂ ಚಾಟಿಗಳಿಂದಲೂ ತಮ್ಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೇಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭಯತ್ರಸ್ತರಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿ ಓಡಿದರು।

Verse 3936

बहवो लघुहस्ताश्न॒ शरवर्षरवाकिरन्‌ । युद्धमें कभी पीछे न हटनेवाले सात्यकिको अपनी सेनाओंके बीच पाकर शीघ्रतापूर्वक हाथ चलानेवाले बहुतेरे यवनोंने उनके ऊपर बाणोंकी वर्षा आरम्भ कर दी

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅನೇಕ ಚುರುಕುಹಸ್ತ ಯೋಧರು ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ರಣಭೂಮಿಯನ್ನು ತುಂಬಿದರು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡು, ಅನೇಕ ಯವನರು ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನ ಮೇಲೆ ಶರವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.