Shloka 386
जयद्रथवधः — The Slaying of Jayadratha
Sunset Vow and Curse-Condition
प्रापपन् यवनान् शीघ्र॑ं मन:ःपवनरंहस: । मन और वायुके समान वेगवाले उन उत्तम घोड़ोंने आकाशको पीते हुए-से चलकर युयुधानको शीघ्र ही यवनोंके पास पहुँचा दिया
prāpapan yavanān śīghraṁ manaḥ-pavana-raṁhasaḥ | manaḥ-vāyu-samāna-vegālais te varāśvā ākāśaṁ pīvant iva gatvā yuyudhānaṁ śīghram eva yavanānāṁ samīpaṁ prāpayām āsuḥ ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗವಿದ್ದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳು ಗಗನವನ್ನು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ದೌಡಾಯಿಸಿ, ಯುಯುಧಾನನನ್ನು ಶೀಘ್ರವೇ ಯವನರ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದವು।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how determination and effective means (swift horses, decisive movement) shape outcomes in war; ethically, it highlights the relentless momentum of conflict and the way human intent is amplified by instruments of action.
Sañjaya describes Yuyudhāna being rapidly conveyed by exceptionally swift horses to the Yavanas, using a vivid simile—‘as if drinking the sky’—to convey the speed and intensity of battlefield movement.