Adhyaya 98
देवैर्विष्णोः शरणागमनम्—शिवलिङ्गस्थापनं, शिवसहस्रनामस्तवः, सुदर्शनचक्रप्रदानं च
ಋಷಿಗಳು ಸೂತನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ—ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಮಹೇಶ್ವರನಿಂದ ಸುದರ್ಶನಚಕ್ರ ಹೇಗೆ ದೊರಕಿತು? ಸೂತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ದೈತ್ಯರು ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದಾಗ ಪರಾಜಿತ ದೇವತೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವನನ್ನೇ ಏಕೈಕ ರಕ್ಷಕನೆಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಷ್ಣು—ಜಲಂಧರ ವಧೆಗೆ ತ್ರಿಪುರಾರಿ ಶಿವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಭಯಂಕರ ರಥಾಂಗ (ಚಕ್ರ) ಅಗತ್ಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾದೇವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಪವಿತ್ರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ನಿರ್ಮಿತ ದಿವ್ಯ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ, ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಭವಾದಿ ನಾಮಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ನಡೆಸಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ಶಿವಸಹಸ್ರನಾಮ ಸ್ತವವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನು ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಒಂದು ಕಮಲವನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಪಣ ವ್ರತ ಭಂಗವಾಗದಂತೆ ವಿಷ್ಣು ತನ್ನ ಕಣ್ಣನ್ನೇ ತೆಗೆದು ಆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ‘ಪದ್ಮಾಕ್ಷ’ ಎಂಬ ನಾಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಶಿವನು ಜ್ವಲಿತ ಭೀಕರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಸೂರ್ಯಪ್ರಭ ಸುದರ್ಶನಚಕ್ರವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಯೋಗ್ಯ ಕ್ಷಮೆ ಧರ್ಮಹಾನಿಕರವೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ದೇವ-ಅಸುರರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ, ಉಮಾ/ಹೈಮವತಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸಂಬಂಧಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಫಲಶ್ರುತಿ—ಈ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಶ್ರವಣ-ಪಠನ-ಪೂಜೆಯಿಂದ ಮಹಾಯಜ್ಞಸಮಾನ ಪುಣ್ಯ, ಪರಮಗತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಜಲಂಧರ ವಧೆಯ ಮುಂದಿನ ಕಥೆಗೆ ನೆಲೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे जलन्धरवधो नाम सप्तनवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कथं देवेन वै सूत देवदेवान्महेश्वरात् सुदर्शनाख्यं वै लब्धं वक्तुमर्हसि विष्णुना
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಲಿಂಗಮಹಾಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಜಲಂಧರವಧ’ ಎಂಬ ತೊಂಬತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ (ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ)। ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ! ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನಿಂದ ವಿಷ್ಣುವು ‘ಸುದರ್ಶನ’ ಎಂಬ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು? ಹೇಳು।
Verse 2
सूत उवाच देवानाम् असुरेन्द्राणाम् अभवच्च सुदारुणः सर्वेषामेव भूतानां विनाशकरणो महान्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಅಸುರೇಂದ್ರರಿಗೂ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ (ಸಂಘರ್ಷ) ಉಂಟಾಯಿತು; ಅದು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರ ಕಾರಣವಾಯಿತು।
Verse 3
ते देवाः शक्तिमुशलैः सायकैर्नतपर्वभिः प्रभिद्यमानाः कुन्तैश् च दुद्रुवुर्भयविह्वलाः
ಶಕ್ತಿ, ಮುಷಲ, ಮಡಿದ ಸಂಧಿಗಳ ಬಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಂತಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವರುಗಳು ಭಯವಿಹ್ವಲರಾಗಿ ಓಡಿಹೋದರು।
Verse 4
पराजितास्तदा देवा देवदेवेश्वरं हरिम् प्रणेमुस्तं सुरेशानं शोकसंविग्नमानसाः
ಆಗ ಪರಾಜಿತರಾದ ದೇವರುಗಳು ಶೋಕದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವದೇವೇಶ್ವರನಾದ ಹರಿ—ಸುರೇಶನಿಗೆ—ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು।
Verse 5
तान् समीक्ष्याथ भगवान् देवदेवेश्वरो हरिः प्रणिपत्य स्थितान्देवान् इदं वचनमब्रवीत्
ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವದೇವೇಶ್ವರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಹರಿಯು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು।
Verse 6
वत्साः किमिति वै देवाश् च्युतालङ्कारविक्रमाः समागताः ससंतापा वक्तुमर्हथ सुव्रताः
ಹೇ ವತ್ಸರೇ! ಹೇ ದೇವರೇ, ನಿಮ್ಮ ಆಭರಣಗಳೂ ವೀರತೇಜಸ್ಸೂ ಏಕೆ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದೆ? ನೀವು ಸಂತಾಪದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಬಂದಿರಿ? ಹೇ ಸುವ್ರತರೆ, ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ।
Verse 7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तथाभूताः सुरोत्तमाः प्रणम्याहुर्यथावृत्तं देवदेवाय विष्णवे
ಅವರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಾಕುಲರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ದೇವದೇವನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು।
Verse 8
भगवन्देवदेवेश विष्णो जिष्णो जनार्दन दानवैः पीडिताः सर्वे वयं शरणमागताः
ಹೇ ಭಗವಾನ್, ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ! ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ, ಹೇ ಅಜೇಯ ಜಿಷ್ಣು, ಹೇ ಜನಾರ್ದನ! ದಾನವರಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ।
Verse 9
त्वमेव देवदेवेश गतिर्नः पुरुषोत्तम त्वमेव परमात्मा हि त्वं पिता जगतामपि
ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ, ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ! ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಏಕೈಕ ಗತಿ. ನೀನೇ ಪರಮಾತ್ಮ; ನೀನೇ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ತಂದೆಯೂ ಹೌದು।
Verse 10
त्वमेव भर्ता हर्ता च भोक्ता दाता जनार्दन हन्तुमर्हसि तस्मात्त्वं दानवान्दानवार्दन
ಹೇ ಜನಾರ್ದನ! ನೀನೇ ಪೋಷಕ, ಸಂಹಾರಕ, ಭೋಕ್ತಾ ಮತ್ತು ದಾತ. ಆದಕಾರಣ ಹೇ ದಾನವಾರ್ದನ, ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ನೀನೇ ಯೋಗ್ಯನು—ಮಾಡು.
Verse 11
दैत्याश् च वैष्णवैर्ब्राह्मै रौद्रैर्याम्यैः सुदारुणैः कौबेरैश्चैव सौम्यैश् च नैरृत्यैर्वारुणैर्दृढैः
ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು ವೈಷ್ಣವ ಸೇನೆಗಳಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಸಂಭೂತ ಗಣಗಳಿಂದ, ರೌದ್ರ ಗಣಗಳಿಂದ, ಅತಿದಾರುಣ ಯಾಮ್ಯ ಬಲಗಳಿಂದ, ಸೌಮ್ಯವಾದರೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕೌಬೇರ ದಳಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ದೃಢ ನೈರೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಾರుణ ಬಲಗಳಿಂದ ಎದುರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
Verse 12
वायव्यैश् च तथाग्नेयैर् ऐशानैर् वार्षिकैः शुभैः सौरै रौद्रैस् तथा भीमैः कम्पनैर् जृम्भणैर् दृढैः
ವಾಯವ್ಯ, ಆಗ್ನೇಯ ಮತ್ತು ಐಶಾನ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸೂಚನೆಗಳಿಂದ; ಶುಭವಾದ ವಾರ್ಷಿಕ (ಮಳೆಕಾಲದ) ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ; ಹಾಗೆಯೇ ಸೌರ ಮತ್ತು ರೌದ್ರ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಶಕುನಗಳಿಂದ—ಭೀಕರವಾದ, ದೃಢವಾದ ಕಂಪನಗಳು ಮತ್ತು ಉಬ್ಬುವ ಉಲ್ಬಣಗಳಿಂದ (ನಿಮಿತ್ತಗಳು ಕಂಡವು).
Verse 13
अवध्या वरलाभात्ते सर्वे वारिजलोचन सूर्यमण्डलसम्भूतं त्वदीयं चक्रम् उद्यतम्
ಹೇ ಕಮಲನಯನ! ವರಲಾಭದಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅವಧ್ಯರು—ವಧಕ್ಕೆ ಅತೀತರು ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲಸಂಭೂತವಾದ ನಿನ್ನ ಚಕ್ರ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಪತಿ-ಪರಮೇಶ್ವರನ ವಿಧಿಯ ಮುಂದೆ ಯಾವ ಆಯುಧವೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 14
कुण्ठितं हि दधीचेन च्यावनेन जगद्गुरो दण्डं शार्ङ्गं तवास्त्रं च लब्धं दैत्यैः प्रसादतः
ಹೇ ಜಗದ್ಗುರೋ! ದಧೀಚಿ ಮತ್ತು ಚ್ಯಾವನರಿಂದ ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, (ಪೂರ್ವ) ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ದೈತ್ಯರು ನಿನ್ನ ದಂಡ, ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
Verse 15
पुरा जलन्धरं हन्तुं निर्मितं त्रिपुरारिणा रथाङ्गं सुशितं घोरं तेन तान् हन्तुम् अर्हसि
ಹಿಂದೆ ಜಲಂಧರನ ವಧಾರ್ಥವಾಗಿ ತ್ರಿಪುರಾರಿ ಮಹಾದೇವನು ಭಯಂಕರವಾದ ಅತಿ-ತೀಕ್ಷ್ಣ ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅದೇ ಆಯುಧದಿಂದ ನೀನು ಆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯನು.
Verse 16
तस्मात्तेन निहन्तव्या नान्यैः शस्त्रशतैरपि ततो निशम्य तेषां वै वचनं वारिजेक्षणः
ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಅದೇ ಉಪಾಯದಿಂದಲೇ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು—ಬೇರೆ ಯಾವ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ನೂರಾರು ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಮಲನಯನನು ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು.
Verse 17
वाचस्पतिमुखानाह स हरिश्चक्रभृत् स्वयम् श्रीविष्णुर् उवाच भोभो देवा महादेवं सर्वैर् देवैः सनातनैः
ಆಗ ಚಕ್ರಧಾರಿ ಹರಿ—ಸ್ವತಃ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು—ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮೊದಲಾದ ದೇವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: “ಓ ದೇವರೆ! ಎಲ್ಲ ಸನಾತನ ದೇವರುಗಳು ಸೇರಿ ಮಹಾದೇವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ.”
Verse 18
सम्प्राप्य सांप्रतं सर्वं करिष्यामि दिवौकसाम् देवा जलन्धरं हन्तुं निर्मितं हि पुरारिणा
ಈಗ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ನಾನು ದಿವೌಕಸಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವರುಗಳು ಜಲಂಧರನನ್ನು ವಧಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪುರಾರಿ (ಶಿವ) ಯಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
Verse 19
लब्ध्वा रथाङ्गं तेनैव निहत्य च महासुरान् सर्वान्धुन्धुमुखान्दैत्यान् अष्टषष्टिशतान् सुरान्
ರಥಾಂಗ (ಚಕ್ರ)ವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅದೇ ಆಯುಧದಿಂದ ಅವನು ಮಹಾ ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು—ಧುಂಧುಮುಖ ಗಣದ ಎಲ್ಲಾ ದೈತ್ಯರನ್ನು; ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಆರು ನೂರು.
Verse 20
सबान्धवान्क्षणादेव युष्मान् संतारयाम्यहम् सूत उवाच एवम् उक्त्वा सुरश्रेष्ठान् सुरश्रेष्ठमनुस्मरन्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು— “ನಿಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ, ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಿಮಗೆ ನಾನು ಪಾರ ಮಾಡಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಅವನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು।
Verse 21
सुरश्रेष्ठस्तदा श्रेष्ठं पूजयामास शङ्करम् लिङ्गं स्थाप्य यथान्यायं हिमवच्छिखरे शुभे
ಆಗ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನು ಪರಮಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಂಕರನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು; ಹಿಮವತ್ನ ಶುಭ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ।
Verse 22
मेरुपर्वतसंकाशं निर्मितं विश्वकर्मणा त्वरिताख्येन रुद्रेण रौद्रेण च जनार्दनः
ಅದು ಮೇರುಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು)ನು ‘ತ್ವರಿತ’ ಎಂಬ ರುದ್ರನೊಡನೆ ಮತ್ತು ರೌದ್ರರೂಪದೊಡನೆ ಸೇರಿ, ತ್ವರಿತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಗೊಳಿಸಿದನು।
Verse 23
स्नाप्य सम्पूज्य गन्धाद्यैर् ज्वालाकारं मनोरमम् तुष्टाव च तदा रुद्रं सम्पूज्याग्नौ प्रणम्य च
ಆ ಪವಿತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸಿ, ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ಜ್ವಾಲಾರೂಪವಾದ ಮನೋಹರ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ರುದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।
Verse 24
देवं नाम्नां सहस्रेण भवाद्येन यथाक्रमम् पूजयामास च शिवं प्रणवाद्यं नमो ऽन्तकम्
ಅವನು ‘ಭವ’ ಮೊದಲಾದ ಸಹಸ್ರನಾಮಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದೇವ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ “ನಮೋ’ಂತಕ” ಎಂದು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಅಂತಕನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।
Verse 25
देवं नाम्नां सहस्रेण भवाद्येन महेश्वरम् प्रतिनाम स पद्मेन पूजयामास शङ्करम्
ಭವಾದಿ ಸಹಸ್ರ ದಿವ್ಯ ನಾಮಗಳಿಂದ ಅವನು ಮಹೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಮಕ್ಕೂ ಒಂದು ಪದ್ಮ ಅರ್ಪಿಸಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।
Verse 26
अग्नौ च नामभिर् देवं भवाद्यैः समिदादिभिः स्वाहान्तैर्विधिवद्धुत्वा प्रत्येकमयुतं प्रभुम्
ನಂತರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಭವಾದಿ ನಾಮಗಳಿಂದ ದೇವನನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ, ಸಮಿಧಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 27
तुष्टाव च पुनः शंभुं भवाद्यैर्भवमीश्वरम् श्रीविष्णुरुवाच भवः शिवो हरो रुद्रः पुरुषः पद्मलोचनः
ಆಗ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವು ಮತ್ತೆ ಭವಾದಿ ನಾಮಗಳಿಂದ ಶಂಭು—ಭವ-ಈಶ್ವರನನ್ನು—ಸ್ತುತಿಸಿದನು: ‘ನೀನು ಭವ, ಶಿವ, ಹರ, ರುದ್ರ, ಪರಮ ಪುರುಷ, ಪದ್ಮಲೋಚನ।’
Verse 28
अर्थितव्यः सदाचारः सर्वशंभुर्महेश्वरः ईश्वरः स्थाणुरीशानः सहस्राक्षः सहस्रपात्
ಅವನೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದವನು, ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕಾದವನು; ಅವನೇ ಸದಾಚಾರಸ್ವರೂಪ. ಅವನೇ ಸರ್ವಮಂಗಳ ಶಂಭು, ಮಹೇಶ್ವರ—ಈಶ್ವರ, ಸ್ಥಾಣು, ಈಶಾನ; ಅವನೇ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ, ಸಹಸ್ರಪಾತ್ ಪ್ರಭು।
Verse 29
वरीयान् वरदो वन्द्यः शङ्करः परमेश्वरः गङ्गाधरः शूलधरः परार्थैकप्रयोजनः
ಅವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠತಮ, ವರದಾತ, ವಂದನೀಯ—ಶಂಕರ, ಪರಮೇಶ್ವರ. ಅವನೇ ಗಂಗಾಧರ, ಶೂಲಧರ; ಪರರ ಹಿತವೇ, ಅಂದರೆ ಬಂಧಿತ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವುದೇ ಅವನ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶ।
Verse 30
सर्वज्ञः सर्वदेवादिगिरिधन्वा जटाधरः चन्द्रापीडश्चन्द्रमौलिर् विद्वान्विश्वामरेश्वरः
ಅವನು ಸರ್ವಜ್ಞನು; ಆದಿದೇವರು ಹಾಗೂ ಪರ್ವತಗಳ ಧನುರ್ಧರ ಪ್ರಭು, ಜಟಾಧರನು. ಚಂದ್ರನೇ ಶಿರೋಭೂಷಣವೂ ಮೌಲಿಯೂ ಆದವನು; ಪರಮ ಪಂಡಿತ, ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವಕ್ಕೂ ಅಮರರಿಗೂ ಈಶ್ವರನು।
Verse 31
वेदान्तसारसंदोहः कपाली नीललोहितः ध्यानाधारोपरिच्छेद्यो गौरीभर्ता गणेश्वरः
ಅವನು ವೇದಾಂತಸಾರದ ಸಂಗ್ರಹಸ್ವರೂಪ; ಕಪಾಲಿ, ನೀಲ-ಲೋಹಿತ ಪ್ರಭು. ಧ್ಯಾನದ ಅಖಂಡ ಆಧಾರ, ಮಿತಿಗೆ ಅತೀತ; ಗೌರಿಯ ಭರ್ತೃ, ಗಣೇಶ್ವರನು।
Verse 32
अष्टमूर्तिर्विश्वमूर्तिस् त्रिवर्गः स्वर्गसाधनः ज्ञानगम्यो दृढप्रज्ञो देवदेवस्त्रिलोचनः
ಅವನು ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿ, ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿ; ತ್ರಿವರ್ಗದ ಆಧಾರ, ಸ್ವರ್ಗಸಾಧನ. ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಗಮ್ಯ, ದೃಢಪ್ರಜ್ಞ; ದೇವದೇವ, ತ್ರಿಲೋಚನ ಪ್ರಭು।
Verse 33
वामदेवो महादेवः पाण्डुः परिदृढो दृढः विश्वरूपो विरूपाक्षो वागीशः शुचिरन्तरः
ಅವನು ವಾಮದೇವ, ಮಂಗಳಕರ ಪ್ರಭು; ಅವನೇ ಮಹಾದೇವ, ಪರಮೇಶ್ವರ. ಅವನು ಪಾಂಡು—ನಿರ್ಮಲ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ಸಂಪೂರ್ಣ ದೃಢ, ಅಚಲ. ಅವನು ವಿಶ್ವರೂಪ, ಆದರೂ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ತ್ರಿನೇತ್ರ; ವಾಗೀಶ, ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಶುದ್ಧ।
Verse 34
सर्वप्रणयसंवादी वृषाङ्को वृषवाहनः ईशः पिनाकी खट्वाङ्गी चित्रवेषश्चिरन्तनः
ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಂವಾದಿಸುವವನು; ವೃಷಭಚಿಹ್ನಧಾರಿ, ವೃಷಭವಾಹನ. ಅವನು ಈಶ, ಪಿನಾಕಧಾರಿ; ಖಟ್ವಾಂಗಧಾರಿ; ವಿಚಿತ್ರವೇಷಧಾರಿ—ಚಿರಂತನ ಪ್ರಭು।
Verse 35
तमोहरो महायोगी गोप्ता ब्रह्माङ्गहृज्जटी कालकालः कृत्तिवासाः सुभगः प्रणवात्मकः
ಅವನು ತಮೋಹರ, ಮಹಾಯೋಗಿ, ರಕ್ಷಕ, ಬ್ರಹ್ಮಚಿಹ್ನಧಾರಿ ಜಟಾಧರ ಪ್ರಭು. ಅವನು ಕಾಲಕ್ಕೂ ಕಾಲ, ಚರ್ಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ, ಪರಮ ಶುಭ-ಸೌಭಾಗ್ಯಮೂರ್ತಿ, ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಸ್ವರೂಪನು.
Verse 36
उन्मत्तवेषश् चक्षुष्यो दुर्वासाः स्मरशासनः दृढायुधः स्कन्दगुरुः परमेष्ठी परायणः
ಅವನು ದಿವ್ಯ ಉನ್ಮತ್ತವೇಷಧಾರಿ, ಮಂಗಳದೃಷ್ಟಿಯ ಸ್ವರೂಪ, ದುರ್ವಾಸಾ ರೂಪ, ಕಾಮನಿಗ್ರಹಕ. ಅವನು ಆಯುಧದಲ್ಲೂ ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲೂ ದೃಢ, ಸ್ಕಂದನ ಗುರು, ಪರಮೇಷ್ಠಿ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರ ಪರಮಾಶ್ರಯ.
Verse 37
अनादिमध्यनिधनो गिरिशो गिरिबान्धवः कुबेरबन्धुः श्रीकण्ठो लोकवर्णोत्तमोत्तमः
ಅವನು ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತ್ಯರಹಿತ, ಗಿರೀಶ—ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ, ಗಿರಿ (ಹಿಮಾಲಯ)ಯ ಬಂಧು. ಅವನು ಕುಬೇರನ ಸ್ನೇಹಿತ, ಶ್ರೀಕಂಠ—ಶುಭಕಂಠ ಪ್ರಭು, ಲೋಕವರ್ಣಿತ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮನು.
Verse 38
सामान्यदेवः कोदण्डी नीलकण्ठः परश्वधी विशालाक्षो मृगव्याधः सुरेशः सूर्यतापनः
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯದೇವ, ಕೋದಂಡಧಾರಿ ಧನುರ್ಧರ, ನೀಲಕಂಠ, ಪರಶುಧಾರಿ. ಅವನು ವಿಶಾಲಾಕ್ಷ, ಮೃಗವ್ಯಾಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಅರಣ್ಯಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವವನು, ಸುರೇಶ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ದಹಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನು.
Verse 39
धर्मकर्माक्षमः क्षेत्रं भगवान् भगनेत्रभित् उग्रः पशुपतिस् तार्क्ष्यः प्रियभक्तः प्रियंवदः
ಅವನು ಧರ್ಮ-ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಫಲಗೊಳಿಸುವವನು, ಸ್ವತಃ ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ವರೂಪನು. ಅವನು ಭಗವಾನ್, ಭಗನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಭೇದಿಸಿದವನು, ಉಗ್ರ, ಪಶುಪತಿ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಸಮಾನ ವೇಗವಂತ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ, ಪ್ರಿಯವಚನನುಡಿಯುವವನು.
Verse 40
दाता दयाकरो दक्षः कपर्दी कामशासनः श्मशाननिलयः सूक्ष्मः श्मशानस्थो महेश्वरः
ಅವನು ದಾತ, ದಯಾಕರ, ಪರಮ ದಕ್ಷ; ಕಪರ್ದೀ, ಜಟಾಧಾರಿ; ಕಾಮಶಾಸಕ; ಶ್ಮಶಾನವೇ ನಿವಾಸ; ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ವರೂಪಿ; ಶ್ಮಶಾನಸ್ಥ ಮಹೇಶ್ವರ—ಮಹಾದೇವ, ಸರ್ವಪತಿ।
Verse 41
लोककर्ता भूतपतिर् महाकर्ता महौषधी उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः
ಅವನು ಲೋಕಕರ್ತ, ಭೂತಪತಿ, ಮಹಾಕರ್ತ; ಅವನೇ ಮಹೌಷಧಿ—ಪರಮ ಔಷಧಿತತ್ತ್ವ. ಅವನು ಉತ್ತಮ/ಉತ್ತರ, ಗೋಪತಿ ಮತ್ತು ಗೋಪ್ತ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಗಮ್ಯ, ಪುರಾತನ ಆದಿದೇವ।
Verse 42
नीतिः सुनीतिः शुद्धात्मा सोमः सोमरतः सुखी सोमपो ऽमृतपः सोमो महानीतिर्महामतिः
ಅವನು ನೀತಿ, ಸುನೀತಿ; ಶುದ್ಧಾತ್ಮ. ಅವನು ಸೋಮ—ಸೋಮರತ, ಸದಾ ಸುಖಿ. ಅವನು ಸೋಮಪ, ಅಮೃತಪ; ಅವನೇ ಸೋಮ—ಮಹಾನೀತಿ, ಮಹಾಮತಿ.
Verse 43
अजातशत्रुरालोकः संभाव्यो हव्यवाहनः लोककारो वेदकारः सूत्रकारः सनातनः
ಅವನು ಅಜಾತಶತ್ರು—ಶತ್ರುರಹಿತ; ಅವನು ಆಲೋಕ—ಚೈತನ್ಯದ ಬೆಳಕು. ಅವನು ಸಂಭಾವ್ಯ, ಧ್ಯೇಯ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯಣೀಯ; ಹವ್ಯವಾಹನ—ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಅಗ್ನಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಹವಿಯನ್ನು ಹೊರುವವನು. ಅವನು ಲೋಕಕಾರ, ವೇದಕಾರ, ಸೂತ್ರಕಾರ, ಸನಾತನ.
Verse 44
महर्षिः कपिलाचार्यो विश्वदीप्तिस्त्रिलोचनः पिनाकपाणिर् भूदेवः स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्सदा
ಅವನು ಮಹರ್ಷಿ; ಕಪಿಲಾಚಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯ; ವಿಶ್ವದೀಪ್ತಿ—ಸಕಲ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು; ತ್ರಿಲೋಚನ. ಪಿನಾಕಪಾಣಿ—ಪಿನಾಕ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು; ಭೂದೇವ—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೇವತുല್ಯ ಆರಾಧ್ಯ; ಸ್ವಸ್ತಿದಾತ, ಸದಾ ಸ್ವಸ್ತಿಕರ್ತ.
Verse 45
त्रिधामा सौभगः शर्वः सर्वज्ञः सर्वगोचरः ब्रह्मधृग् विश्वसृक् स्वर्गः कर्णिकारः प्रियः कविः
ಅವನು ತ್ರಿಧಾಮ ಪ್ರಭು, ಸೌಭಾಗ್ಯಸ್ವರೂಪ ಶರ್ವ; ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಸರ್ವರಿಗೆ ಗೋಚರನು. ಬ್ರಹ್ಮ (ವೇದತತ್ತ್ವ) ಧಾರಕನು, ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ಸ್ವಯಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ವರೂಪನು; ಕರ್ಣಿಕಾರವಂತೆ ದೀಪ್ತ, ಪ್ರಿಯ, ದಿವ್ಯ ಕವಿ-ಋಷಿ।
Verse 46
शाखो विशाखो गोशाखः शिवो नैकः क्रतुः समः गङ्गाप्लवोदको भावः सकलः स्थपतिः स्थिरः
ಅವನು ಶಾಖಾ-ವಿಶಾಖಾ, ಬಹುಶಾಖಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗೋಶಾಖ—ಗೋವಿನ ರಕ್ಷಕ; ಅವನು ಶಿವನು, ಆದರೆ ಏಕತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತನಲ್ಲ. ಅವನು ಕ್ರತು—ವೈದಿಕ ಯಜ್ಞಶಕ್ತಿ—ಮತ್ತು ಸಮ, ಸಮದರ್ಶಿ; ಗಂಗಾಪ್ಲಾವನದ ಪವಿತ್ರ ಜಲ, ಭಾವತತ್ತ್ವ; ಸಕಲ, ದಿವ್ಯ ಸ್ಥಪತಿ, ಅಚಲ ಸ್ಥಿರ।
Verse 47
विजितात्मा विधेयात्मा भूतवाहनसारथिः सगणो गणकार्यश् च सुकीर्तिश् छिन्नसंशयः
ಅವನು ವಿಜಿತಾತ್ಮ, ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಿತ ವಿಧೇಯಾತ್ಮ; ಭೂತವಾಹನಸಾರಥಿಯಂತೆ ಸರ್ವ ಭೂತಗಣಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವವನು. ಅವನು ಗಣಸಹಿತನು, ಗಣಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನು; ಸುಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಸಂಶಯವನ್ನು ಛೇದಿಸುವವನು—ಪಶುಜೀವನ ಬಂಧರೂಪ ಸಂಶಯಪಾಶವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವವನು।
Verse 48
कामदेवः कामपालो भस्मोद्धूलितविग्रहः भस्मप्रियो भस्मशायी कामी कान्तः कृतागमः
ಅವನು ಕಾಮದೇವ, ಕಾಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ನಿಯಂತ; ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಧೂಸರಿತ ದೇಹಸ್ವರೂಪನು. ಭಸ್ಮ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ, ಭಸ್ಮದಲ್ಲೇ ಶಯನಿಸುವವನು; ಕಾಮವನ್ನು ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭೋಗಿ, ಕಾಂತ, ಮತ್ತು ಆಗಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಭು—ಶೈವ ಪ್ರಕಟನೆಗಳ ಕರ್ತೃ।
Verse 49
समायुक्तो निवृत्तात्मा धर्मयुक्तः सदाशिवः चतुर्मुखश्चतुर्बाहुर् दुरावासो दुरासदः
ಅವನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಯುಕ್ತ, ನಿವೃತ್ತಾತ್ಮ—ವಿಷಯತೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ವಿರಕ್ತ—ಮತ್ತು ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಸದಾಶಿವ. ಅವನು ಚತುರ್ಮುಖ, ಚತುರ್ಬಾಹು; ಅವನ ಧಾಮ ದುर्लಭ, ಅವನು ದುರಾಸದ—ಬಂಧನಮುಕ್ತ ಸಾಧಕನಿಗೇ ಸುಲಭ।
Verse 50
दुर्गमो दुर्लभो दुर्गः सर्वायुधविशारदः अध्यात्मयोगनिलयः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः
ಅವನು ದುರ್ಗಮನು, ದುರ್ಳಭನು; ಅಪಾಯದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುವ ದುರ್ಗಾ-ಸ್ವರೂಪ ‘ದುರ್ಗ’ನೇ ಅವನು. ಎಲ್ಲ ದಿವ್ಯಾಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಯೋಗದ ಆಶ್ರಯ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತುವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸಿ, ಪ್ರಕಟನೆಗಳ ತಂತುಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವನು।
Verse 51
शुभाङ्गो लोकसारङ्गो जगदीशो ऽमृताशनः भस्मशुद्धिकरो मेरुर् ओजस्वी शुद्धविग्रहः
ಶುಭ ಅಂಗಗಳವನು; ಲೋಕಸಾರದ ಸಾರಂಗಮೃಗದಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದರೂ ಅಸಂಗ; ಜಗದೀಶ; ಅಮೃತವನ್ನು ಆಸ್ವದಿಸುವವನು. ಭಸ್ಮದಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುವವನು, ಮೇರುಸಮಾನ ಅಚಲ ಆಧಾರ, ಓಜಸ್ವಿ, ಪರಮ ಶುದ್ಧ ವಿಗ್ರಹಧಾರಿ।
Verse 52
हिरण्यरेतास् तरणिर् मरीचिर् महिमालयः महाह्रदो महागर्भः सिद्धवृन्दारवन्दितः
ಅವನು ಹಿರಣ್ಯರೇತಾಸ್—ಸುವರ್ಣದಂತೆ ಶುದ್ಧ ಸೃಜನಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದವನು; ತರಣಿ—ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಸೂರ್ಯ, ಜೀವಗಳನ್ನು ಪಾರುಮಾಡುವವನು; ಮರೀಚಿ—ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಿರಣ. ಮಹಿಮಾಲಯ—ಪರಮ ಮಹಿಮೆಯ ನಿವಾಸ; ಮಹಾಹ್ರದ—ವಿಶಾಲ ಪವಿತ್ರ ಜಲಾಶಯ; ಮಹಾಗರ್ಭ—ಪ್ರಕಟನೆಯ ಮಹಾ ಗರ್ಭ. ಸಿದ್ಧವೃಂದಗಳಿಂದ ವಂದಿತನು।
Verse 53
व्याघ्रचर्मधरो व्याली महाभूतो महानिधिः अमृताङ्गो ऽमृतवपुः पञ्चयज्ञः प्रभञ्जनः
ಅವನು ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮಧಾರಿ; ವ್ಯಾಳಿ—ಸರ್ಪಶಕ್ತಿಯ ಅಧಿಪತಿ; ಮಹಾಭೂತ—ಮಹಾತತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪ; ಮಹಾನಿಧಿ—ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮಹಾ ಖಜಾನೆ. ಅವನ ಅಂಗಗಳು ಅಮೃತಮಯ, ದೇಹ ಅಮರ. ಅವನು ಪಂಚಯಜ್ಞಸ್ವರೂಪ, ಪ್ರಭಂಜನ—ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಚೂರುಮಾಡುವ ವೇಗವಾಯು।
Verse 54
पञ्चविंशतितत्त्वज्ञः पारिजातः परावरः सुलभः सुव्रतः शूरो वाङ्मयैकनिधिर्निधिः
ಅವನು ಪಂಚವಿಂಶತಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಜ್ಞಾತ; ಪಾರಿಜಾತ—ಇಚ್ಛಾಪೂರಕ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಸ್ವರೂಪ; ಪರಾವರ—ಉನ್ನತ-ನಿಮ್ನ ಎರಡನ್ನೂ ಮೀರಿ ಇರುವ ಪ್ರಭು. ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಲಭ, ಸುವ್ರತ, ಶೂರ; ಸಮಸ್ತ ವಾಙ್ಮಯದ ಏಕೈಕ ನಿಧಿ—ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ನಿಧಿಯೇ.
Verse 55
वर्णाश्रमगुरुर्वर्णी शत्रुजिच्छत्रुतापनः आश्रमः क्षपणः क्षामो ज्ञानवानचलाचलः
ಅವನೇ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳ ಗುರು, ಪವಿತ್ರ ವ್ರತಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತನು. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನೇ ದಹಿಸುವವನು; ಸಾಧನೆಯ ಆಶ್ರಯ, ಮಲಕ್ಷಯಕಾರಕ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೃಶ, ಸತ್ಯಜ್ಞಾನಿ—ಅಚಲನಾಗಿಯೂ ಅಚಲಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವವನು।
Verse 56
प्रमाणभूतो दुर्ज्ञेयः सुपर्णो वायुवाहनः धनुर्धरो धनुर्वेदो गुणराशिर्गुणाकरः
ಅವನು ಪ್ರಮಾಣಸ್ವರೂಪನಾದರೂ ದುರ್ಜ್ಞೇಯನು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಪರ್ಣ, ವಾಯುವಾಹನ. ಧನುರ್ಧರನು, ಧನುರ್ವೇದಜ್ಞನು; ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳ ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳ ಆಕರ (ಮೂಲ) ಸ್ವಯಂ।
Verse 57
अनन्तदृष्टिरानन्दो दण्डो दमयिता दमः अभिवाद्यो महाचार्यो विश्वकर्मा विशारदः
ಅನಂತದೃಷ್ಟಿಯವನು ಸ್ವಯಂ ಆನಂದಸ್ವರೂಪನು. ಅವನು ಧರ್ಮದಂಡ, ದಮಯಿತಾ ಮತ್ತು ದಮ (ಸಂಯಮ) ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ವಂದನೀಯ ಮಹಾಚಾರ್ಯ; ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮ ವಿಶಾರದನು।
Verse 58
वीतरागो विनीतात्मा तपस्वी भूतभावनः उन्मत्तवेषः प्रच्छन्नो जितकामो जितप्रियः
ಅವನು ವೀತರಾಗ, ವಿನೀತಾತ್ಮ, ತಪಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಪಾವನಕಾರಕನು. ಉನ್ಮತ್ತನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಗುಪ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಕಾಮವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಪ್ರಿಯವಸ್ತುಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿದವನು।
Verse 59
कल्याणप्रकृतिः कल्पः सर्वलोकप्रजापतिः तपस्वी तारको धीमान् प्रधानप्रभुर् अव्ययः
ಅವನು ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವಭಾವನು; ಅವನೇ ಕಲ್ಪ—ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿಧಿ. ಅವನು ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಪ್ರಭು. ಪರಮ ತಪಸ್ವಿ, ತಾರಕ (ತಾರಿಸುವವನು), ಧೀಮಾನ, ಪ್ರಧಾನ (ಪ್ರಕೃತಿ)ದ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯ (ಅಕ್ಷಯ)ನು।
Verse 60
लोकपालो ऽन्तर्हितात्मा कल्पादिः कमलेक्षणः वेदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो नियमो नियमाश्रयः
ಅವನೇ ಲೋಕಪಾಲಕನು, ಅಂತರ್ನಿಹಿತಾತ್ಮನು. ಅವನೇ ಕಲ್ಪಾದಿ, ಕಮಲನಯನ; ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞನು. ಅವನೇ ನಿಯಮಸ್ವರೂಪ, ಸಮಸ್ತ ನಿಯಮಗಳ ಆಶ್ರಯ.
Verse 61
चन्द्रः सूर्यः शनिः केतुर् विरामो विद्रुमच्छविः भक्तिगम्यः परं ब्रह्म मृगबाणार्पणो ऽनघः
ಅವನೇ ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಶನಿ, ಕೇತು; ಅವನೇ ವಿರಾಮ—ಅಶಾಂತಿಯ ನಿವೃತ್ತಿ. ಪ್ರವಾಳವರ್ಣ ಕಿರಣಮಯ, ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಲಭ್ಯ. ಅವನೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ನಿರ್ದೋಷ ಪ್ರಭು; ಅವನಿಗೆ ಮೃಗಶಿಕಾರಿಯ ಬಾಣಾರ್ಪಣವೂ ಹವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 62
अद्रिराजालयः कान्तः परमात्मा जगद्गुरुः सर्वकर्माचलस्त्वष्टा मङ्गल्यो मङ्गलावृतः
ಅದ್ರಿರಾಜನೇ ಅವನ ಆಲಯ; ಅವನು ಕಾಂತ—ಪ್ರಿಯನು. ಅವನು ಪರಮಾತ್ಮ, ಜಗದ್ಗುರು. ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಅಚಲ ಆಧಾರ, ದಿವ್ಯ ತ್ವಷ್ಟಾ (ಸೃಷ್ಟಿಶಿಲ್ಪಿ). ಅವನು ಮಂಗಳಸ್ವರೂಪ, ಸದಾ ಮಂಗಳದಿಂದ ಆವೃತ.
Verse 63
महातपा दीर्घतपाः स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः अहः संवत्सरो व्याप्तिः प्रमाणं परमं तपः
ಅವನು ಮಹಾತಪಸ್ವಿ, ದೀರ್ಘತಪಸ್ಸುಳ್ಳವನು; ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥೂಲ, ಅತಿಪ್ರಾಚೀನ, ಧ್ರುವಸ್ಥಿರ. ಅವನೇ ದಿನ (ಅಹಃ) ಮತ್ತು ಸಂವತ್ಸರ; ಅವನೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಸತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಮತ್ತು ಪರಮ ತಪಸ್ಸು—ಪಾಶವನ್ನು ದಹಿಸಿ ಪತಿ-ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು.
Verse 64
संवत्सरकरो मन्त्रः प्रत्ययः सर्वदर्शनः अजः सर्वेश्वरः स्निग्धो महारेता महाबलः
ಅವನು ಸಂವತ್ಸರಚಕ್ರದ ಕರ್ತೃ; ಅವನೇ ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರ. ಅವನೇ ಪ್ರತ್ಯಯ—ನಿಶ್ಚಯದ ಆಧಾರ—ಮತ್ತು ಸರ್ವದರ್ಶಿ. ಅವನು ಅಜ (ಅಜನ್ಮ), ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸ್ನಿಗ್ಧ; ಮಹಾರೆತಾ (ಮಹಾಶಕ್ತಿಸಂಪನ್ನ) ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲ.
Verse 65
योगी योग्यो महारेताः सिद्धः सर्वादिर् अग्निदः वसुर्वसुमनाः सत्यः सर्वपापहरो हरः
ಅವನು ಯೋಗಿ, ಯೋಗದಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಬಹುದಾದವನು; ಮಹಾರೆತಾಃ, ಸಿದ್ಧ, ಸರ್ವಾದಿ ಕಾರಣ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ದಾನಿಸುವವನು, ವಸು ಮತ್ತು ವಸುಮನ, ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪ; ಸರ್ವಪಾಪಹರ ಹರ—ಬಂಧನಹರ ಶಿವನು।
Verse 66
अमृतः शाश्वतः शान्तो बाणहस्तः प्रतापवान् कमण्डलुधरो धन्वी वेदाङ्गो वेदविन्मुनिः
ಅವನು ಅಮೃತ, ಶಾಶ್ವತ, ಶಾಂತಿಸ್ವರೂಪ; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರತಾಪವಂತನು. ಕಮಂಡಲುಧಾರಿ, ಧನುರ್ಧಾರಿ; ವೇದಾಂಗ, ವೇದವಿದ್ ಪರಮ ಮುನಿ—ಪಶುವನ್ನು ಪಾಶಬಂಧದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಪತಿ।
Verse 67
भ्राजिष्णुर् भोजनं भोक्ता लोकनेता दुराधरः अतीन्द्रियो महामायः सर्वावासश्चतुष्पथः
ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ಅವನೇ ಭೋಜನ, ಅವನೇ ಭೋಕ್ತನು. ಲೋಕನಾಯಕ, ದುರ್ಜೇಯ. ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ, ಮಹಾಮಾಯಾಸ್ವರೂಪ; ಸರ್ವಾವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಚತುಷ್ಪಥಾಧಿಪತಿ।
Verse 68
कालयोगी महानादो महोत्साहो महाबलः महाबुद्धिर् महावीर्यो भूतचारी पुरन्दरः
ಅವನು ಕಾಲಯೋಗಿ; ಮಹಾನಾದ, ಮಹೋತ್ಸಾಹ, ಮಹಾಬಲ. ಮಹಾಬುದ್ಧಿ, ಮಹಾವೀರ್ಯಸಂಪನ್ನ; ಭೂತಚಾರಿ, ಪುರಂದರ—ಕೋಟೆಯಂತಿರುವ ಪಾಶಬಂಧಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಶಿವನು।
Verse 69
निशाचरः प्रेतचारी महाशक्तिर् महाद्युतिः अनिर्देश्यवपुः श्रीमान् सर्वहार्यमितो गतिः
ಅವನು ನಿಶಾಚರ, ಪ್ರೇತಚಾರಿ; ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಮಹಾದ್ಯುತಿ ಹೊಂದಿದವನು. ಅವನ ರೂಪ ಅನಿರ್ದೇಶ್ಯ; ಶ್ರೀಮಂತ, ಮಂಗಳಮಯ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಜೇಯ; ಅವನ ಗತಿ ಅಮಿತ—ಸೀಮಾತೀತ ಪತಿ ಶಿವನು।
Verse 70
बहुश्रुतो बहुमयो नियतात्मा भवोद्भवः ओजस्तेजो द्युतिकरो नर्तकः सर्वकामकः
ಅವನು ಬಹುಶ್ರುತ, ಬಹುರೂಪಿ, ನಿಯತಾತ್ಮ; ಭವೋದ್ಭವನು. ಅವನು ಓಜಸ್ಸು-ತೇಜಸ್ಸಿನ ಸ್ವರೂಪ, ದ್ಯುತಿಕರ, ನಟರಾಜ, ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಸರ್ವ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು.
Verse 71
नृत्यप्रियो नृत्यनृत्यः प्रकाशात्मा प्रतापनः बुद्धस्पष्टाक्षरो मन्त्रः सन्मानः सारसंप्लवः
ಅವನು ನೃತ್ಯಪ್ರಿಯ, ನೃತ್ಯದಲ್ಲೇ ನೃತ್ಯಸ್ವರೂಪ; ಅವನ ಆತ್ಮ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕಾಶ, ಅವನು ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜಾಗೃತ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರ, ಸತ್ಯ ಸನ್ಮಾನ ದಾತ, ಸಂಸಾರ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ದಾಟಿಸಿ ಸಾರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವವನು.
Verse 72
युगादिकृद् युगावर्तो गंभीरो वृषवाहनः इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शरभः शरभो धनुः
ಅವನು ಯುಗಗಳ ಆದಿಕರ್ತ, ಯುಗಚಕ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವವನು; ಅವನು ಗಂಭೀರ, ವೃಷಭವಾಹನ (ಧರ್ಮವಾಹಕ). ಅವನು ಇಷ್ಟ, ವಿಶಿಷ್ಟ, ಶಿಷ್ಟರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ, ಧರ್ಮಿಷ್ಠರಿಗೆ ಪೂಜ್ಯ; ಅವನು ಶರಭ, ಮತ್ತು ಅವನು ಧನುಸ್ಸು—ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪತಿಯ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿಸಿ ನಡೆಸುವ ಬಲ.
Verse 73
अपां निधिरधिष्ठानं विजयो जयकालवित् प्रतिष्ठितः प्रमाणज्ञो हिरण्यकवचो हरिः
ಅವನು ಅಪಾಂ ನಿಧಿ—ಜಲತತ್ತ್ವದ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲದರ ಅಧಿಷ್ಠಾನ. ಅವನು ವಿಜಯಸ್ವರೂಪ, ಜಯದ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನು. ಅವನು ಸದಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ, ಪ್ರಮಾಣಜ್ಞ; ಹಿರಣ್ಯಕವಚಧಾರಿ ಹರಿ, ಪರಮ ಪತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು.
Verse 74
विरोचनः सुरगणो विद्येशो विबुधाश्रयः बालरूपो बलोन्माथी विवर्तो गहनो गुरुः
ಅವನು ವಿರೋಚನ—ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ಅವನೇ ದೇವಗಣಸ್ವರೂಪ, ವಿದ್ಯೆಗಳ ಈಶ್ವರ, ವಿದ್ವಾಂಸರ ಆಶ್ರಯ. ಅವನು ಬಾಲರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಆದರೂ ಬಲದ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಅವನು ವಿವರ್ತ—ರಹಸ್ಯ ಪರಿವರ್ತಕ, ಗಹನ, ಪರಮ ಗುರು (ಪತಿ); ಬಂಧನದ ಪಾಶವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಸತ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವವನು.
Verse 75
करणं कारणं कर्ता सर्वबन्धविमोचनः विद्वत्तमो वीतभयो विश्वभर्ता निशाकरः
ಅವನೇ ಕರಣವೂ ಪರಮ ಕಾರಣವೂ; ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಗಳ ಕರ್ತನು. ಅವನು ಸರ್ವ ಪಾಶಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚಕ, ಪರಮ ಜ್ಞಾನಿ, ನಿರ್ಭಯ, ವಿಶ್ವಧಾರಕ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರಧಾರಿ (ನಿಶಾಕರ) ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
Verse 76
व्यवसायो व्यवस्थानः स्थानदो जगदादिजः दुन्दुभो ललितो विश्वो भवात्मात्मनि संस्थितः
ಅವನೇ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಯತ್ನ (ವ್ಯವಸಾಯ) ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಶಕ್ತಿ; ಅವನೇ ಧರ್ಮಾಧಾರವಾದ ನಿಜ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಜಗತ್ತಿನ ಆದಿಸ್ರೋತ. ಅವನೇ ನಾದರೂಪ ದುಂದುಭಿ, ಲಲಿತ-ಸುಂದರ; ಅವನೇ ವಿಶ್ವರೂಪ ಭವ, ತನ್ನ ಆತ್ಮ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವವನು.
Verse 77
वीरेश्वरो वीरभद्रो वीरहा वीरभृद् विराट् वीरचूडामणिर्वेत्ता तीव्रनादो नदीधरः
ಅವನೇ ವೀರೇಶ್ವರ, ಸಮಸ್ತ ವೀರಶಕ್ತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ಅವನೇ ವೀರಭದ್ರ, ಮಂಗಳಮಯ ವೀರ; ಶತ್ರುಬಲ ಸಂಹಾರಕ; ವೀರರನ್ನು ಧರಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುವವನು; ಹಾಗೂ ವಿರಾಟ್ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ. ಅವನೇ ವೀರಚೂಡಾಮಣಿ, ಜ್ಞಾತ, ತೀವ್ರನಾದಯುತ, ನದಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಿಯಮಿಸುವವನು.
Verse 78
आज्ञाधरस्त्रिशूली च शिपिविष्टः शिवालयः वालखिल्यो महाचापस् तिग्मांशुर् निधिर् अव्ययः
ಅವನೇ ಆಜ್ಞಾಧರ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ; ಸರ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಿಷ್ಟನಾದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ; ಅವನೇ ಶಿವಾಲಯ—ಮಂಗಳಧಾಮ. ಅವನು ವಾಲಖಿಲ್ಯ (ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ), ಮಹಾಚಾಪಧಾರಿ, ತಿಗ್ಮಾಂಶು (ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಮಲಿನತೆ ದಹಿಸುವವನು), ಸಿದ್ಧಿಗಳ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯನು.
Verse 79
अभिरामः सुशरणः सुब्रह्मण्यः सुधापतिः मघवान्कौशिको गोमान् विश्रामः सर्वशासनः
ಅವನೇ ಅಭಿರಾಮ—ಸರ್ವರ ಆನಂದ; ಅವನೇ ಸುಶರಣ—ಪಶು (ಬಂಧಿತ ಜೀವ)ಗೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಶರಣು; ಅವನೇ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ—ಸದ್ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಉಪಕಾರಕ; ಹಾಗೂ ಸುಧಾಪತಿ—ಅಮೃತದ ಅಧಿಪತಿ. ಅವನೇ ಮಘವಾನ್, ತೇಜಸ್ವಿ ಸಮರ್ಥ; ಕೌಶಿಕ, ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಯ ಋಷಿಸ್ವರূপ; ಗೋಮಾನ್, ಧರ್ಮಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತ; ವಿಶ್ರಾಮ, ಎಲ್ಲರೂ ಶಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ಆಶ್ರಯ; ಮತ್ತು ಸರ್ವಶಾಸನ, ಸಮಸ್ತ ನಿಯಮಗಳ ಪರಮಾಧಿಪತಿ.
Verse 80
ललाटाक्षो विश्वदेहः सारः संसारचक्रभृत् अमोघदण्डी मध्यस्थो हिरण्यो ब्रह्मवर्चसी
ಲಲಾಟಾಕ್ಷನಾದ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಮಹಾದೇವನು; ಅವನ ದೇಹವೇ ವಿಶ್ವ; ಅವನೇ ಪರಮ ಸಾರ; ಸಂಸಾರಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು; ಅಮೋಘ ದಂಡಧಾರಿ; ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಅಂತర్యಾಮಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಇರುವವನು; ಸ್ವರ್ಣಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನು, ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು।
Verse 81
परमार्थः परमयः शम्बरो व्याघ्रको ऽनलः रुचिर् वररुचिर् वन्द्यो वाचस्पतिरहर्पतिः
ಅವನೇ ಪರಮಾರ್ಥ, ಪರಮ ತತ್ತ್ವ; ಅವನೇ ಶಂಬರ; ವ್ಯಾಘ್ರಸಮಾನ ಮತ್ತು ಅನಲಸ್ವರೂಪ. ಅವನೇ ರುಚಿರ, ವರರುಚಿರ—ಅತಿದೀಪ್ತಿಮಾನ; ವಂದನೀಯ; ವಾಚಸ್ಪತಿ—ಪವಿತ್ರ ವಾಣಿಯ ಅಧಿಪತಿ; ಅಹರ್ಪತಿ—ದಿನದ ಅಧಿಪತಿ।
Verse 82
रविर्विरोचनः स्कन्धः शास्ता वैवस्वतो जनः युक्तिरुन्नतकीर्तिश् च शान्तरागः पराजयः
ಅವನೇ ರವಿ—ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸೂರ್ಯ; ವಿರೋಚನ—ದೀಪ್ತಿಮಾನ; ಸ್ಕಂಧ—ಧರಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಮಹಾಶಕ್ತಿ; ಶಾಸ್ತಾ—ಶಾಸಕ ಹಾಗೂ ಉಪದೇಶಕ; ವೈವಸ್ವತ—ಸೌರಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾಲನಿಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವನು; ಜನ—ಜೀವಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ಯುಕ್ತಿ—ಸಮ್ಯಕ್ ವಿವೇಕತತ್ತ್ವ; ಉನ್ನತಕೀರ್ತಿ—ಯಶಸ್ಸು ಸದಾ ಏರುವವನು; ಶಾಂತರಾಗ—ರಾಗ ಶಮಿಸಿ ಶಾಂತಿಯಾದವನು; ಪರಾಜಯ—ಅಜೇಯ, ಪಶುವಿಗೆ ಪಾಶಬಂಧನದ ಮೇಲೆ ಜಯ ನೀಡುವವನು।
Verse 83
कैलासपतिकामारिः सविता रविलोचनः विद्वत्तमो वीतभयो विश्वहर्ता निवारितः
ಅವನೇ ಕೈಲಾಸಪತಿ; ಕಾಮನ ಶತ್ರು; ಅವನೇ ಸವಿತಾ—ಅಂತರ್ನಿಹಿತ ಸೂರ್ಯ, ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳೇ ಸೂರ್ಯ. ಅವನೇ ಪರಮ ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಭಯರಹಿತ, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವವನು, ಹಾಗೂ ಅಶುಭ ಮತ್ತು ಬಂಧನವನ್ನು ತಡೆಯುವವನು।
Verse 84
नित्यो नियतकल्याणः पुण्यश्रवणकीर्तनः दूरश्रवा विश्वसहो ध्येयो दुःस्वप्ननाशनः
ಅವನೇ ನಿತ್ಯ; ಅವನ ಕಲ್ಯಾಣ ನಿಯತವಾಗಿ ಅಚಲ. ಅವನ ನಾಮಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆ ಸ್ವತಃ ಪುಣ್ಯ. ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ದೂರದೂರಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಅವನು ವಿಶ್ವಭಾರವನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಧ್ಯೇಯ; ದುಃಸ್ವಪ್ನನಾಶಕ—ಅಶುಭ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಭಯವನ್ನೂ ದೂರ ಮಾಡುವವನು।
Verse 85
उत्तारको दुष्कृतिहा दुर्धर्षो दुःसहो ऽभयः अनादिर्भूर्भुवोलक्ष्मीः किरीटी त्रिदशाधिपः
ಅವನು ಉತ್ತಾರಕನು, ಪಾಪನಾಶಕನು, ಅಜೇಯನು, ಅಜ್ಞಾನಬಲಗಳಿಗೆ ಅಸಹ್ಯನು, ನಿರ್ಭಯ ಶರಣನು. ಅವನು ಅನಾದಿ; ಭೂ-ಭುವಃ ಲೋಕಗಳ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ವರೂಪ ಸಮೃದ್ಧಿ; ಕಿರೀಟಧಾರಿ, ದೇವಾಧಿಪತಿ.
Verse 86
विश्वगोप्ता विश्वभर्ता सुधीरो रुचिराङ्गदः जननो जनजन्मादिः प्रीतिमान्नीतिमान्नयः
ಅವನು ವಿಶ್ವರಕ್ಷಕನು, ವಿಶ್ವಪೋಷಕನು; ಗಂಭೀರ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತನು, ರುಚಿರ ಅಂಗದಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನು. ಅವನು ಜನಕನು—ಜೀವಜನ್ಮಗಳ ಆದಿ; ಪ್ರೀತಿಮಂತನು, ನೀತಿ-ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನು, ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವವನು.
Verse 87
विशिष्टः काश्यपो भानुर् भीमो भीमपराक्रमः प्रणवः सप्तधाचारो महाकायो महाधनुः
ಅವನು ವಿಶಿಷ್ಟನು; ಕಾಶ್ಯಪನು; ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಭಾನು; ಭೀಮನು, ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮನು. ಅವನು ಪ್ರಣವ (ಓಂ); ಸಪ್ತಧಾ ಆಚಾರದ ಅಧಿಪತಿ; ಮಹಾಕಾಯ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ—ಪಶುವಿನ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಮಹಾದೇವನು.
Verse 88
जन्माधिपो महादेवः सकलागमपारगः तत्त्वातत्त्वविवेकात्मा विभूष्णुर् भूतिभूषणः
ಮಹಾದೇವನು ಜನ್ಮ-ಉತ್ಪತ್ತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಸಮಸ್ತ ಆಗಮಗಳ ಪಾರಗಾಮಿ. ಅವನ ಸ್ವಭಾವವೇ ತತ್ತ್ವ-ಅತತ್ತ್ವ ವಿವೇಕ. ಅವನು ವಿಭೂತಿಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನು; ಸಮಸ್ತ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಭೂಷಣನು.
Verse 89
ऋषिर्ब्राह्मणविज्जिष्णुर् जन्ममृत्युजरातिगः यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञान्तो ऽमोघविक्रमः
ಅವನು ಋಷಿ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞ, ಸದಾ ವಿಜಯಿ, ಜನ್ಮ-ಮೃತ್ಯು-ಜರೆಯನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದವನು. ಅವನೇ ಯಜ್ಞ, ಯಜ್ಞಪತಿ ಮತ್ತು ಯಜಮಾನ; ಸಮಸ್ತ ವಿಧಿಗಳ ಅಂತ್ಯ—ಅಮೋಘ ವಿಕ್ರಮನು.
Verse 90
महेन्द्रो दुर्भरः सेनी यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः पञ्चब्रह्मसमुत्पत्तिर् विश्वेशो विमलोदयः
ಅವನೇ ಮಹೇಂದ್ರನು—ಅಜೇಯ, ದುರ್ಧರ್ಷ, ಸೇನಾಧಿಪತಿ; ಯಜ್ಞಾಂಗವೂ ಯಜ್ಞವಾಹನವೂ. ಅವನಿಂದಲೇ ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮದ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವ; ಅವನೇ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ನಿರ್ಮಲವಾದ ಉದಯಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳವನು.
Verse 91
आत्मयोनिर् अनाद्यन्तः षड्विंशत्सप्तलोकधृक् गायत्रीवल्लभः प्रांशुर् विश्वावासः प्रभाकरः
ಅವನೇ ಆತ್ಮಯೋನಿ, ಆದಿ-ಅಂತವಿಲ್ಲದವನು; ಸಪ್ತಲೋಕಗಳೂ ಷಡ್ವಿಂಶತಿ ತತ್ತ್ವಗಳೂ ಅವನ ಆಧಾರ. ಗಾಯತ್ರೀಪ್ರಿಯ, ಉನ್ನತ ಹಾಗೂ ತೇಜಸ್ವಿ; ಅವನೇ ವಿಶ್ವಾವಾಸ, ಪ್ರಭಾಕರನು.
Verse 92
शिशुर्गिरिरतः सम्राट् सुषेणः सुरशत्रुहा अमोघो ऽरिष्टमथनो मुकुन्दो विगतज्वरः
ಅವನೇ ನಿತ್ಯನವೀನ ಶಿಶುರೂಪ, ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವವನು; ಸಮ್ರಾಟ್, ಸುಷೇಣ—ಉತ್ತಮ ಸೇನೆಯುಳ್ಳವನು; ದೇವಶತ್ರುಹಾ—ದೇವರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು. ಅಮೋಘ, ಅರಿಷ್ಟಮಥನ; ಮುಕುಂದ—ಮೋಕ್ಷದಾತ; ವಿಗತಜ್ವರ—ಪಶುವನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ದಾಹತಾಪಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು.
Verse 93
स्वयंज्योतिर् अनुज्योतिर् आत्मज्योतिर् अचञ्चलः पिङ्गलः कपिलश्मश्रुः शास्त्रनेत्रस् त्रयीतनुः
ಅವನೇ ಸ್ವಯಂಜ್ಯೋತಿ, ಇತರ ಎಲ್ಲ ಜ್ಯೋತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಜ್ಯೋತಿ; ಆತ್ಮದ ಅಂತರ್ಜ್ಯೋತಿ. ಅಚಂಚಲ, ಪಿಂಗಲವರ್ಣ, ಕಪಿಲ ದಾಡಿಯುಳ್ಳವನು; ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೇ ನೇತ್ರಗಳು, ವೇದತ್ರಯವೇ ತನುವು—ಪಾಶಾತೀತ ಪತಿ ಪಶುವಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 94
ज्ञानस्कन्धो महाज्ञानी निरुत्पत्तिर् उपप्लवः भगो विवस्वानादित्यो योगाचार्यो बृहस्पतिः
ಅವನೇ ಜ್ಞಾನಸ್ಕಂಧ—ಜ್ಞಾನರಾಶಿ, ಮಹಾಜ್ಞಾನಿ; ಅಜನ್ಮ, ಉಪಪ್ಲವದಿಂದ ಅಸ್ಪರ್ಶ. ಅವನೇ ಭಗ—ದೈವಸೌಭಾಗ್ಯ ವಿತರಕ; ವಿವಸ್ವಾನ್ ಆದಿತ್ಯ—ದೀಪ್ತ ಸೂರ್ಯ; ಯೋಗಾಚಾರ್ಯ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ—ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಜ್ಞೆ.
Verse 95
उदारकीर्तिर् उद्योगी सद्योगी सदसन्मयः नक्षत्रमाली राकेशः साधिष्ठानः षडाश्रयः
ಅವರು ಉದಾರ ಹಾಗೂ ಮಹಾಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಸದಾ ಉದ್ಯೋಗಿ, ಸಿದ್ಧಯೋಗಿ, ಸತ್-ಅಸತ್ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪ್ತರು. ನಕ್ಷತ್ರಮಾಲಾಧಾರಿ, ರಾತ್ರಿನಾಥ ಚಂದ್ರಸ್ವರೂಪಿ, ಅಂತರಂಗಾಧಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ದೃಢಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ, ಮತ್ತು ಷಡಾಶ್ರಯಗಳ ಪರಮಾಶ್ರಯರು।
Verse 96
पवित्रपाणिः पापारिर् मणिपूरो मनोगतिः हृत्पुण्डरीकमासीनः शुक्लः शान्तो वृषाकपिः
ಅವರು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವ ಕೈಗಳಿರುವವರು, ಪಾಪದ ಶತ್ರು, ಮಣಿಪೂರಚಕ್ರಾಧಿಷ್ಠಿತ, ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು. ಹೃದಯಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸೀನರು, ಶುದ್ಧ ಶ್ವೇತ ತೇಜಸ್ವಿ, ಪರಮ ಶಾಂತ—ವೃಷಾಕಪಿ, ಧರ್ಮಧಾರಕ ಪ್ರಭು; ಪಶುವನ್ನು ಪಾಶಬಂಧದಿಂದ ಮೋಕ್ಷದತ್ತ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವವರು।
Verse 97
विष्णुर्ग्रहपतिः कृष्णः समर्थो ऽनर्थनाशनः अधर्मशत्रुरक्षय्यः पुरुहूतः पुरुष्टुतः
ಅವರು ವಿಷ್ಣುಸ್ವರೂಪ, ಗ್ರಹಪತಿ, ಕೃಷ್ಣವರ್ಣ, ಸರ್ವಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಅನರ್ಥನಾಶಕ. ಅಧರ್ಮಶತ್ರು, ಅಕ್ಷಯ, ಅನೇಕರಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿತ, ಸರ್ವರಿಂದ ಸ್ತುತ—ಅಂತಹ ಪರಮ ಪತಿ; ಪಶುವಿನ ಪಾಶಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವವರು।
Verse 98
ब्रह्मगर्भो बृहद्गर्भो धर्मधेनुर्धनागमः जगद्धितैषी सुगतः कुमारः कुशलागमः
ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಗರ್ಭ, ಮಹಾಜಗದ್ಗರ್ಭ; ಧರ್ಮಧೇನು, ಧನ ಮತ್ತು ಸದುಪಾಯಗಳ ಉದ್ಗಮ. ಜಗದ್ಹಿತೈಷಿ, ಸುಗತಿದಾತ; ನಿತ್ಯ ಕುಮಾರಸ್ವರೂಪ, ಕ್ಷೇಮಪ್ರದ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಮಾರ್ಗಗಳ ಪ್ರಕಾಶಕರು।
Verse 99
हिरण्यवर्णो ज्योतिष्मान् नानाभूतधरो ध्वनिः अरोगो नियमाध्यक्षो विश्वामित्रो द्विजोत्तमः
ಅವರು ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಂತ, ನಾನಾವಿಧ ಭೂತಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪೋಷಿಸುವವರು, ಆದ್ಯ ಧ್ವನಿಸ್ವರೂಪ. ಅರೋಗ, ನಿಯಮಾಧ್ಯಕ್ಷ; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾದಿ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ, ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು।
Verse 100
बृहज्ज्योतिः सुधामा च महाज्योतिरनुत्तमः मातामहो मातरिश्वा नभस्वान् नागहारधृक्
ಅವನೇ ಬೃಹಜ್ಜ್ಯೋತಿ, ಸುಧಾಮಯ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಧಾಮ; ಅನುತ್ತಮ ಮಹಾಜ್ಯೋತಿ. ಅವನೇ ಆದ್ಯ ಮಾತಾಮಹ, ಮಾತರಿಶ್ವ (ಅಂತರಪ್ರಾಣ), ನಭಸ್ವಾನ್ (ಮಹಾವಾಯು) ಮತ್ತು ನಾಗಹಾರಧಾರಿ—ಶಿವ, ಪಶುಪತಿ, ಪಶುವಿನ ಪಾಶಬಂಧವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವವನು।
Verse 101
पुलस्त्यः पुलहो ऽगस्त्यो जातूकर्ण्यः पराशरः निरावरणधर्मज्ञो विरिञ्चो विष्टरश्रवाः
ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಜಾತೂಕರ್ಣ್ಯ, ಪರಾಶರ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿರಾವರಣ ಧರ್ಮಜ್ಞ, ವಿರಿಞ್ಚ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮತ್ತು ವಿಷ್ಟರಶ್ರವಾ—ಇವರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅರಿಯುವ, ಪರಮ ತತ್ತ್ವದ ಗುರುತಾದ ಲಿಂಗವುಳ್ಳ ಪ್ರಭು (ಪತಿ)ಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ ಪೂಜ್ಯ ಋಷಿಗಳು।
Verse 102
आत्मभूर् अनिरुद्धो ऽत्रिज्ञानमूर्तिर् महायशाः लोकचूडामणिर्वीरः चण्डसत्यपराक्रमः
ಅವನೇ ಆತ್ಮಭೂ, ಅನಿರುದ್ಧ; ಅವನ ರೂಪ ತ್ರಿವಿಧ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರುವ ಜ್ಞಾನಮೂರ್ತಿ. ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ಅವನು ಲೋಕಗಳ ಚೂಡಾಮಣಿ—ವೀರ, ಚಂಡ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು।
Verse 103
व्यालकल्पो महाकल्पो महावृक्षः कलाधरः अलंकरिष्णुस् त्वचलो रोचिष्णुर्विक्रमोत्तमः
ಅವನೇ ವ್ಯಾಲಕಲ್ಪ, ಮಹಾಕಲ್ಪ—ಕಾಲದ ಮಹಾಮಾಪ. ಅವನೇ ಮಹಾವೃಕ್ಷ, ಕಲಾಧರ—ಎಲ್ಲ ಕಲಾ-ಶಕ್ತಿಗಳ ಧಾರಕ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪಾವನಗೊಳಿಸುವ, ಅಚಲ ಪರಮತತ್ತ್ವ; ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ವಿಕ್ರಮೋತ್ತಮ—ಪಶುವಿನ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಮೀರುವ ಪ್ರಭು (ಪತಿ)।
Verse 104
आशुशब्दपतिर्वेगी प्लवनः शिखिसारथिः असंसृष्टो ऽतिथिः शक्रः प्रमाथी पापनाशनः
ಅವನೇ ಆಶು-ಶಬ್ದಪತಿ (ಮಂತ್ರನಾದದ ಅಧಿಪತಿ), ವೇಗಿ, ಶೀಘ್ರಗಾಮಿ; ಸಂಸಾರಸಾಗರ ದಾಟಿಸುವವನು, ಶಿಖಿಸಾರಥಿ (ಸ್ಕಂದನ ಸಾರಥಿ). ಅಸಂಸೃಷ್ಟ, ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಅತಿಥಿ; ಶಕ್ರಸಮಾನ ಶಕ್ತಿವಂತ, ಪ್ರಮಾಥಿ, ಪಾಪನಾಶನ—ಶಿವ, ಪಶುಪತಿ, ಪಾಶಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುವವನು।
Verse 105
वसुश्रवाः कव्यवाहः प्रतप्तो विश्वभोजनः जर्यो जराधिशमनो लोहितश् च तनूनपात्
ಅವನೇ ವಸುಶ್ರವಾಃ, ಕವ್ಯವಾಹಃ, ತೀವ್ರವಾಗಿ ದಹಿಸುವ ಪ್ರತಪ್ತ, ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ವಿಶ್ವಭೋಜನ. ಅವನೇ ಜರ್ಯ, ಜರಾ-ಕ್ಷಯವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಜರಾದಿಶಮನ, ಅಗ್ನಿತೇಜಸ್ಸಿನ ಅರುಣ ಲೋಹಿತ, ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಅಗ್ನಿರೂಪ ತನುನಪಾತ್।
Verse 106
पृषदश्वो नभोयोनिः सुप्रतीकस् तमिस्रहा निदाघस्तपनो मेघः पक्षः परपुरंजयः
ಅವನೇ ಪೃಷದಶ್ವ—ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಕುದುರೆಯಂತೆ ವೇಗವಂತ; ನಭೋಯೋನಿಃ—ಆಕಾಶಗರ್ಭ, ವಿಶಾಲತೆಯ ಮೂಲ; ಸುಪ್ರತೀಕ—ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನ. ಅವನೇ ತಮಿಸ್ರಹಾ—ಅಂಧಕಾರನಾಶಕ; ನಿದಾಘ—ಬೇಸಿಗೆಯ ದಾಹ; ತಪನ—ಪ್ರಖರ ಸೂರ್ಯ; ಮೇಘ—ಮಳೆಯ ಹೊತ್ತು ತರುವ ಮೋಡ; ಪಕ್ಷ—ಜೀವಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ರೆಕ್ಕೆ; ಪರಪುರಂಜಯ—ಶತ್ರುದುರ್ಗವಿಜೇತ, ಪಾಶಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಪಶುಪತಿ ಶಿವ।
Verse 107
मुखानिलः सुनिष्पन्नः सुरभिः शिशिरात्मकः वसंतो माधवो ग्रीष्मो नभस्यो बीजवाहनः
ಅವನೇ ಮುಖಾನಿಲ—ಬಾಯಿಂದ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಾಣವಾಯು; ಸುನಿಷ್ಪನ್ನ—ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತ; ಸುರಭಿ—ಸುಗಂಧಮಯ; ಶಿಶಿರಾತ್ಮಕ—ಶೀತಲ ಸ್ವಭಾವ. ಅವನೇ ವಸಂತ, ಮಾಧವ, ಗ್ರೀಷ್ಮ, ನಭಸ್ಯ (ಮಳೆಕಾಲ) ಮತ್ತು ಬೀಜವಾಹನ—ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲೂ ಸೃಷ್ಟಿಶಕ್ತಿಯ ಬೀಜವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವವನು।
Verse 108
अङ्गिरा मुनिरात्रेयो विमलो विश्ववाहनः पावनः पुरुजिच्छक्रस् त्रिविद्यो नरवाहनः
ಅವನೇ ಅಂಗಿರಾ, ಮುನಿ, ಆತ್ರೇಯ, ವಿಮಲ—ನಿರ್ಮಲ; ವಿಶ್ವವಾಹನ—ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು. ಅವನೇ ಪಾವನ—ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವವನು; ಪುರುಜಿತ್—ಅನೇಕರನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು; ಶಕ್ರ—ಇಂದ್ರಸಮಾನ ಶಕ್ತಿವಂತ; ತ್ರಿವಿದ್ಯ—ತ್ರಿವೇದಜ್ಞ; ನರವಾಹನ—ಮಾನವರನ್ನು ಧರಿಸುವ ಪತಿ ಶಿವ, ಪಾಶಬಂಧದಿಂದ ಪಶುಜೀವಗಳನ್ನು ಉನ್ನತಿಗೇರಿಸುವವನು।
Verse 109
मनो बुद्धिरहङ्कारः क्षेत्रज्ञः क्षेत्रपालकः तेजोनिधिर् ज्ञाननिधिर् विपाको विघ्नकारकः
ಅವನೇ ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ. ಅವನೇ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ—ದೇಹಕ್ಷೇತ್ರದ ಜ್ಞಾತ, ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಕ—ದೇಹಧರ್ಮವನ್ನು ಆಳುವ ರಕ್ಷಕಾಧಿಪತಿ. ಅವನೇ ತೇಜೋನಿಧಿ—ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನ ನಿಧಿ, ಜ್ಞಾನನಿಧಿ—ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ಜ್ಞಾನದ ಭಂಡಾರ. ಅವನೇ ಕರ್ಮಫಲದ ವಿಪಾಕ, ಮತ್ತು ವಿಘ್ನಕಾರಕ—ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಪಾಶಬಂಧಿತ ಪಶುಜೀವವನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿ ಪತಿದಿಕ್ಕಿಗೆ ನಡೆಸುವವನು।
Verse 110
अधरो ऽनुत्तरो ज्ञेयो ज्येष्ठो निःश्रेयसालयः शैलो नगस्तनुर्देहो दानवारिररिन्दमः
ಅವನು ಅಧರನಾಗಿಯೂ ಅನುತ್ತರನು, ಪರಮವಾಗಿ ಜ್ಞೇಯನು; ಜ್ಯೇಷ್ಠನು, ನಿಃಶ್ರೇಯಸದ ಆಲಯ. ಅವನೇ ಶೈಲ, ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ; ದೇಹವೂ ದೇಹಧಾರಿಯೂ; ದಾನವವೈರಿ, ಶತ್ರುದಮನಕನು.
Verse 111
चारुधीर् जनकश्चारुविशल्यो लोकशल्यकृत् चतुर्वेदश्चतुर्भावश् चतुरश्चतुरप्रियः
ಅವನು ಶುಭ-ದೀಪ್ತ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ಜಗತ್ತಿನ ಜನಕ; ಸುಂದರ ವೈದ್ಯನು, ವೇದನೆಯನ್ನು ಹರಿಸುವವನು; ಲೋಕಗಳ ದುಃಖ-ಮುಳ್ಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವವನು. ಅವನೇ ಚತುರ್ವೇದಸ್ವರೂಪ, ಚತುರ್ಭಾವಸ್ವರೂಪ; ಪರಮ ಚತುರ, ಪವಿತ್ರ ಚತುಷ್ಟಯಪ್ರಿಯನು.
Verse 112
आम्नायो ऽथ समाम्नायस् तीर्थदेवशिवालयः बहुरूपो महारूपः सर्वरूपश् चराचरः
ಅವನು ಆಮ್ನಾಯ—ಪ್ರಕಟ ಶ್ರುತಿ ಪರಂಪರೆ—ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಮಾಮ್ನಾಯ; ತೀರ್ಥದೇವನು, ಶಿವಾಲಯವೇ. ಬಹುರೂಪ, ಮಹಾರೂಪ; ಸರ್ವರೂಪವಾಗಿ—ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತಾಗಿ—ವಿರಾಜಮಾನನು.
Verse 113
न्यायनिर्वाहको न्यायो न्यायगम्यो निरञ्जनः सहस्रमूर्धा देवेन्द्रः सर्वशस्त्रप्रभञ्जनः
ಅವನು ನ್ಯಾಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವವನು, ನ್ಯಾಯತತ್ತ್ವವೇ; ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ಲಭ್ಯ, ನಿರಂಜನ. ಸಹಸ್ರಮೂರ್ಧ, ದೇವೇಂದ್ರ; ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಬಲವನ್ನು ಭಂಜಿಸುವವನು.
Verse 114
मुण्डो विरूपो विकृतो दण्डी दान्तो गुणोत्तमः पिङ्गलाक्षो ऽथ हर्यक्षो नीलग्रीवो निरामयः
ಅವನು ಮುಂಡಧಾರಿ, ವಿರೂಪ, ವಿಕೃತ—ಲೌಕಿಕ ರೂಪಗಳಾಚೆ; ದಂಡಧಾರಿ, ದಾಂತ, ಗುಣೋತ್ತಮ. ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಪಿಂಗಲ, ಮತ್ತೆ ಹರ್ಯಕ್ಷ; ಕಂಠ ನೀಲ, ಮತ್ತು ಅವನು ನಿರಾಮಯ—ರೋಗಹರ, ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭು.
Verse 115
सहस्रबाहुः सर्वेशः शरण्यः सर्वलोकभृत् पद्मासनः परं ज्योतिः परावरं परं फलम्
ಅವನು ಸಹಸ್ರಬಾಹು, ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ಶರಣ್ಯ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನು. ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ ಅವನು ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ—ಪರ ಮತ್ತು ಅಪರ ಎರಡಕ್ಕೂ ಅತೀತ—ಬಂಧಿತ ಜೀವಿಗೆ ಪರಮ ಫಲ, ಅಂದರೆ ಮೋಕ್ಷ.
Verse 116
पद्मगर्भो महागर्भो विश्वगर्भो विचक्षणः परावरज्ञो बीजेशः सुमुखः सुमहास्वनः
ಅವನು ಪದ್ಮಗರ್ಭ, ಮಹಾಗರ್ಭ, ವಿಶ್ವಗರ್ಭ ಮತ್ತು ವಿಚಕ್ಷಣ. ಪರ-ಅಪರ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಬೀಜೇಶ್ವರ, ಶುಭಮುಖ, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ಪವಿತ್ರ ನಾದದಿಂದ ನಿನದಿಸುವವನು.
Verse 117
देवासुरगुरुर्देवो देवासुरनमस्कृतः देवासुरमहामात्रो देवासुरमहाश्रयः
ಅವನು ದೇವ—ದೇವರು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಎರಡಕ್ಕೂ ಗುರು; ದೇವಾಸುರರಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತ. ದೇವಾಸುರರಿಗೆ ಮಹಾಮಾತ್ರಸ್ವರೂಪ ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಅವರ ಪರಮ ಆಶ್ರಯವೂ ಅವನೇ.
Verse 118
देवादिदेवो देवर्षिदेवासुरवरप्रदः देवासुरेश्वरो दिव्यो देवासुरमहेश्वरः
ಅವನು ದೇವಾದಿದೇವ, ದೇವರ್ಷಿ, ಮತ್ತು ದೇವ-ಅಸುರರಿಗೆ ವರಪ್ರದ. ಅವನು ದೇವಾಸುರೇಶ್ವರ—ದಿವ್ಯ, ತೇಜೋಮಯ—ಮತ್ತು ದೇವಾಸುರ ಮಹೇಶ್ವರ; ಪತಿಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಪಶುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವವನು ಅವನೇ.
Verse 119
सर्वदेवमयो ऽचिन्त्यो देवतात्मात्मसंभवः ईड्यो ऽनीशः सुरव्याघ्रो देवसिंहो दिवाकरः
ಅವನು ಸರ್ವದೇವಮಯ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಚಿಂತ್ಯ. ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ಆತ್ಮ, ಮತ್ತು ಅಂತರಾತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಭವ. ಅವನು ಸ್ತುತ್ಯ—ಯಾರಿಗೂ ಅಧೀನನಲ್ಲ—ಸುರವ್ಯಾಘ್ರ, ದೇವಸಿಂಹ, ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದಿವಾಕರ.
Verse 120
विबुधाग्रवरश्रेष्ठः सर्वदेवोत्तमोत्तमः शिवज्ञानरतः श्रीमान् शिखिश्रीपर्वतप्रियः
ಅವನು ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರಲ್ಲಿಯೂ ಅಗ್ರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮೋತ್ತಮ. ಶಿವತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತ, ಶ್ರೀಸಂಪನ್ನ ಹಾಗೂ ತೇಜೋಮಯ ಪ್ರಭು ಶಿಖೀ-ಶ್ರೀಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯನು.
Verse 121
जयस्तंभो विशिष्टम्भो नरसिंहनिपातनः ब्रह्मचारी लोकचारी धर्मचारी धनाधिपः
ಅವನು ಜಯಸ್ತಂಭ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಧಾರ, ಅನನ್ಯ ಆಶ್ರಯ. ನರಸಿಂಹನನ್ನು ನಿಪಾತ ಮಾಡಿದವನು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ತಪಸ್ವಿ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು, ಧರ್ಮಮಾರ್ಗಚಾರಿ ಮತ್ತು ಧನಾಧಿಪತಿ.
Verse 122
नन्दी नन्दीश्वरो नग्नो नग्नव्रतधरः शुचिः लिङ्गाध्यक्षः सुराध्यक्षो युगाध्यक्षो युगावहः
ಅವನು ನಂದಿ, ನಂದೀಶ್ವರ; ನಗ್ನ ತಪಸ್ವಿ, ನಗ್ನವ್ರತಧಾರಿ, ಪರಮ ಶುಚಿ. ಅವನು ಲಿಂಗಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಸುರಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಯುಗಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಯುಗಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವವನು.
Verse 123
स्ववशः सवशः स्वर्गः स्वरः स्वरमयस्वनः बीजाध्यक्षो बीजकर्ता धनकृद् धर्मवर्धनः
ಅವನು ಸ್ವವಶ, ಸರ್ವವಶಕರ. ಅವನೇ ಸ್ವರ್ಗ, ಅವನೇ ಆದ್ಯ ಸ್ವರ, ಸರ್ವಸ್ವರಮಯ ನಾದ. ಅವನು ಬೀಜಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಬೀಜಕರ್ತ; ಧನಪ್ರದ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವರ್ಧಕ.
Verse 124
दंभो ऽदम्भो महादंभः सर्वभूतमहेश्वरः श्मशाननिलयस्तिष्यः सेतुरप्रतिमाकृतिः
ಅವನು ದಂಭವೂ, ಅದಂಭವೂ; ಅವನೇ ಮಹಾದಂಭ. ಅವನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮಹೇಶ್ವರ. ಅವನು ಶ್ಮಶಾನನಿವಾಸಿ, ತಿಷ್ಯಸ್ವರೂಪಿ, ಮತ್ತು ಸೇತು—ಅಪ್ರತಿಮಾಕೃತಿಯವನು.
Verse 125
लोकोत्तरस्फुटालोकस् त्र्यंबको नागभूषणः अन्धकारिर्मखद्वेषी विष्णुकन्धरपातनः
ಅವನು ಲೋಕೋತ್ತರ, ಸ್ಫುಟ ಪರಮಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪಿ; ತ್ರ್ಯಂಬಕ, ನಾಗಭೂಷಣ. ಅಂಧಕಸಂಹಾರಕ, ದಂಭಯುಕ್ತ ಯಜ್ಞಾಭಿಮಾನದ್ವೇಷಿ, ವಿಷ್ಣುಕಂಧರಪಾತನಕರ್ತ.
Verse 126
वीतदोषो ऽक्षयगुणो दक्षारिः पूषदन्तहृत् धूर्जटिः खण्डपरशुः सकलो निष्कलो ऽनघः
ಅವನು ದೋಷರಹಿತ, ಅಕ್ಷಯಗುಣಸಂಪನ್ನ; ದಕ್ಷವೈರಿ, ಪೂಷದಂತಹರ. ಧೂರ್ಜಟಿ, ಖಂಡಪರಶುಧಾರಿ; ಸಕಲವೂ ನಿಷ್ಕಲವೂ ಆದ ಅನಘ ಪತಿ—ಪಶುವನ್ನು ಪಾಶಬಂಧದಿಂದ ವಿಮೋಚಿಸುವವನು.
Verse 127
आधारः सकलाधारः पाण्डुराभो मृडो नटः पूर्णः पूरयिता पुण्यः सुकुमारः सुलोचनः
ಅವನು ಆಧಾರ, ಸಮಸ್ತದ ಆಧಾರಭೂತ. ಪಾಂಡುರಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತ, ಮೃಡ—ಕರುಣಾಮಯ, ನಟ—ಜಗನ್ನರ್ತಕ. ಅವನು ಪೂರ್ಣ, ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುವವನು; ಪುಣ್ಯಸ್ವರೂಪಿ, ಸೂಕುಮಾರ, ಸುಲೋಚನ.
Verse 128
सामगेयः प्रियकरः पुण्यकीर्तिरनामयः मनोजवस्तीर्थकरो जटिलो जीवितेश्वरः
ಅವನು ಸಾಮಗಾನಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವವನು, ಪ್ರಿಯಮಂಗಳದಾಯಕ; ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತಿ, ಅನಾಮಯ. ಮನೋಜವ, ತೀರ್ಥಪ್ರವರ್ತಕ; ಜಟಿಲ, ಜೀವಿತೇಶ್ವರ—ಶಿವಪತಿ, ಪಶುವಿನ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುವವನು.
Verse 129
जीवितान्तकरो नित्यो वसुरेता वसुप्रियः सद्गतिः सत्कृतिः सक्तः कालकण्ठः कलाधरः
ಅವನು ಜೀವಿತಾಂತಕರ, ನಿತ್ಯ; ವಸುರೇತಾ—ಸಮೃದ್ಧಿತತ್ತ್ವಮಯ ಬೀಜಧಾರಿ, ವಸುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯ. ಅವನು ಸದ್ಗತಿ, ಸತ್ಕೃತಿದಾತ, ಸದಾ ಸಕ್ತ; ಕಾಲಕಂಠ, ಕಲಾಧರ.
Verse 130
मानी मान्यो महाकालः सद्भूतिः सत्परायणः चन्द्रसंजीवनः शास्ता लोकगूढो ऽमराधिपः
ಅವನು ಆತ್ಮಸಂಯಮಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವಮಾನ್ಯನು; ಅವನು ಮಹಾಕಾಲ—ಸ್ವತಃ ಕಾಲಸ್ವರೂಪ. ಅವನು ಸತ್ಪ್ರಭಾವ/ಸದ್ದೈವ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರ ಪರಮಾಶ್ರಯ. ಅವನು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಸಂಜೀವನ ನೀಡುವವನು, ಶಾಸ್ತಾ-ನಿಯಂತ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಢವಾಗಿ ಇರುವವನು, ಅಮರ ದೇವಾಧಿಪತಿ.
Verse 131
लोकबन्धुर्लोकनाथः कृतज्ञः कृतिभूषणः अनपाय्यक्षरः कान्तः सर्वशास्त्रभृतां वरः
ಅವನು ಲೋಕಗಳ ಬಂಧು ಮತ್ತು ಲೋಕನಾಥನು; ಕೃತಜ್ಞನು, ಕೃತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ. ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ದೂರಾಗದ ಅವ್ಯಯ ಅಕ್ಷರಸ್ವರೂಪ; ಪ್ರಿಯನು, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
Verse 132
तेजोमयो द्युतिधरो लोकमायो ऽग्रणीर् अणुः शुचिस्मितः प्रसन्नात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः
ಅವನು ತೇಜೋಮಯ, ದ್ಯುತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು; ಲೋಕಮಾಯೆಯಿಂದ ಅಗ್ರಣಿಯಾಗಿ ನಿಂತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಡೆಸುವವನು. ಅವನು ಅಣುವಿಗಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ; ಅವನ ನಗು ಶುದ್ಧ-ಮಂಗಳ, ಅವನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಸನ್ನ. ಅವನು ದುರ್ಜಯ, ದುರತಿಕ್ರಮ—ಪಾಶಾತೀತ ಪತಿ.
Verse 133
ज्योतिर्मयो निराकारो जगन्नाथो जलेश्वरः तुम्बवीणी महाकायो विशोकः शोकनाशनः
ಅವನು ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ, ನಿರಾಕಾರ, ನಿರುಪಾಧಿಕ; ಜಗನ್ನಾಥ ಮತ್ತು ಜಲೇಶ್ವರ. ತುಂಭಾ-ವೀಣೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಮಹಾಕಾಯ ವಿಶ್ವರೂಪ; ಅವನು ವಿಷೋಕ, ಬಂಧಿತ ಜೀವಗಳ ಶೋಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು.
Verse 134
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः शुद्धः शुद्धी रथाक्षजः अव्यक्तलक्षणो व्यक्तो व्यक्ताव्यक्तो विशांपतिः
ಅವನು ತ್ರಿಲೋಕಗಳ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ತ್ರಿಲೋಕೇಶ; ಶುದ್ಧನು, ಶುದ್ಧಿಕರನು. ಅವನು ರಥಾಕ್ಷಜ—ರಥದ ಅಕ್ಷದಂತೆ ಅಚಲನ. ಅವ್ಯಕ್ತಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತನಾಗಿಯೂ ಅವನು ವ್ಯಕ್ತ; ಅವನು ವ್ಯಕ್ತ-ಅವ್ಯಕ್ತ ಎರಡೂ, ಎಲ್ಲ ಜನಗಳ ಅಧಿಪತಿ.
Verse 135
वरशीलो वरतुलो मानो मानधनो मयः ब्रह्मा विष्णुः प्रजापालो हंसो हंसगतिर्यमः
ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶೀಲವಂತನು, ಸಮ್ಯಕ್ ಸಮತೋಲನಯುತನು; ಅವನೇ ಮಾನ, ಮಾನ್ಯರ ನಿಜ ಧನ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಳೆಯಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿ ಅವನೇ. ಅವನೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು, ಪ್ರಜಾಪಾಲಕ; ಅವನೇ ಹಂಸ (ಪರಮ ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮ), ಹಂಸಗತಿ, ಯಮ—ಧರ್ಮನಿಯಂತೃ.
Verse 136
वेधा धाता विधाता च अत्ता हर्ता चतुर्मुखः कैलासशिखरावासी सर्वावासी सतां गतिः
ಅವನೇ ವೇಧಾ, ಧಾತಾ, ವಿಧಾತಾ; ಅವನೇ ಅತ್ತಾ (ಭೋಕ್ತ) ಮತ್ತು ಹರ್ತಾ (ಸಂಹಾರಕ); ಚತುರ್ಮುಖನೂ ಅವನೇ. ಅವನು ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವನು, ಆದರೂ ಎಲ್ಲರೊಳಗೂ ವಾಸಿಸುವನು; ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ಶರಣು, ಪರಮಗತಿ ಅವನೇ.
Verse 137
हिरण्यगर्भो हरिणः पुरुषः पूर्वजः पिता भूतालयो भूतपतिर् भूतिदो भुवनेश्वरः
ಅವನೇ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ—ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸ್ವರ್ಣಗರ್ಭ ಮೂಲ; ಹರಿಣ—ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಚಲಿಸುವವನು; ಪರಮಪುರುಷ. ಅವನೇ ಆದಿಜ, ತಂದೆ. ಅವನೇ ಭೂತಗಳ ಆಲಯ, ಭೂತಪತಿ, ಭೂತಿದಾತ, ಭುವನೇಶ್ವರ.
Verse 138
संयोगी योगविद्ब्रह्म ब्रह्मण्यो ब्राह्मणप्रियः देवप्रियो देवनाथो देवज्ञो देवचिन्तकः
ಅವನೇ ಸಂಯೋಗಿ—ಯೋಗಾಧಿಪತಿ, ಯೋಗವಿದ್, ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ—ಧರ್ಮವೇದ ರಕ್ಷಕ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಿಯ. ಅವನು ದೇವಪ್ರಿಯ, ದೇವನಾಥ, ದೇವಜ್ಞ, ದೇವರಿಂದ ನಿತ್ಯ ಧ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುವವನು.
Verse 139
विषमाक्षः कलाध्यक्षो वृषाङ्को वृषवर्धनः निर्मदो निरहङ्कारो निर्मोहो निरुपद्रवः
ಅವನು ವಿಷಮಾಕ್ಷ—ಅಸಮಾನ ನೇತ್ರಗಳ ಪ್ರಭು, ಸಮಸ್ತ ಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. ವೃಷಾಂಕಧಾರಿ ಆಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು (ವೃಷವನ್ನು) ವೃದ್ಧಿಸುವನು. ಅವನು ಗರ್ವರಹಿತ, ಅಹಂಕಾರರಹಿತ, ಮೋಹರಹಿತ, ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರುಪದ್ರವ.
Verse 140
दर्पहा दर्पितो दृप्तः सर्वर्तुपरिवर्तकः सप्तजिह्वः सहस्रार्चिः स्निग्धः प्रकृतिदक्षिणः
ಅವನು ದರ್ಪಹರನು; ಆದರೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾನ‑ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಋತುಚಕ್ರವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ದೀಪ್ತಿಮಾನ ಪ್ರಭು. ಅವನು ಸಪ್ತಜಿಹ್ವ ಅಗ್ನಿ, ಸಹಸ್ರಾರ್ಚಿ ಜ್ಯೋತಿ; ಕೃಪೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಿಗ್ಧ‑ಶಾಂತ, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷ—ಪಶು (ಬಂಧಿತ ಜೀವ) ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕುಶಲವಾಗಿ ನಡೆಸುವವನು।
Verse 141
भूतभव्यभवन्नाथः प्रभवो भ्रान्तिनाशनः अर्थो ऽनर्थो महाकोशः परकार्यैकपण्डितः
ಅವನು ಭೂತ‑ಭವಿಷ್ಯ‑ವರ್ತಮಾನಗಳ ನಾಥ; ಆದಿಸ್ರೋತ ಪ್ರಭವ, ಭ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಅವನೇ ಅರ್ಥವೂ, ಅನರ್ಥವೆಂದು ತೋರುವುದೂ; ಮಹಾಕೋಶ—ಸರ್ವ ಶಕ್ತಿ‑ಜ್ಞಾನಗಳ ಮಹಾನಿಧಿ; ಪರಹಿತ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪಂಡಿತನು।
Verse 142
निष्कण्टकः कृतानन्दो निर्व्याजो व्याजमर्दनः सत्त्ववान् सात्त्विकः सत्यकीर्तिस्तम्भकृतागमः
ಅವನು ನಿಷ್ಕಂಟಕ—ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಹರಿಸುವವನು; ಕೃತಾನಂದದಾತ. ಅವನು ನಿರ್ವ್ಯಾಜ, ಛಲರಹಿತ, ಕಪಟವನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವವನು. ಅವನು ಸತ್ತ್ವಸಂಪನ್ನ, ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಸ್ವರೂಪ, ಸತ್ಯಕೀರ್ತಿಯವನು; ಮತ್ತು ಸ್ತಂಭರೂಪ ಲಿಂಗದ ಮೂಲಕ ಆಗಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವವನು—ಇದರಿಂದ ಶೈವಸಿದ್ಧಾಂತ ಮಾರ್ಗ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 143
अकंपितो गुणग्राही नैकात्मा नैककर्मकृत् सुप्रीतः सुमुखः सूक्ष्मः सुकरो दक्षिणो ऽनलः
ಅವನು ಅಕಂಪಿತ, ಅಚಲ; ಗುಣಗ್ರಾಹಿ—ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವೇಕದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸುವವನು. ಅವನು ಒಂದೇ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತನಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಬಂಧಿತನಲ್ಲ. ಅವನು ಸದಾ ಸುಪ್ರೀತ, ಸುಮുഖ, ಕರುಣಾಮಯ. ಅವನು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಆದರೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಕರ—ಸುಲಭಪ್ರಾಪ್ಯ; ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ, ಮಂಗಳಕರ, ಮತ್ತು ಅಂತರಾಗ್ನಿರೂಪ ಅನಲ—ಮಲ ಮತ್ತು ಪಾಶಬಂಧನವನ್ನು ದಹಿಸುವವನು।
Verse 144
स्कन्धः स्कन्धधरो धुर्यः प्रकटः प्रीतिवर्धनः अपराजितः सर्वसहो विदग्धः सर्ववाहनः
ಅವನು ಸ್ಕಂಧ—ಆಧಾರಸ್ತಂಭ; ಸ್ಕಂಧಧರ, ಧುರ್ಯ—ಜಗತ್ತಿನ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ. ಅವನು ಪ್ರಕಟ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶ, ಭಕ್ತಿಯ ಆನಂದವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವನು. ಅವನು ಅಪರಾಜಿತ, ಸರ್ವಸಹ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸುವವನು; ವಿದಗ್ಧ—ಪರಮ ವಿವೇಕಿ, ಮತ್ತು ಸರ್ವವಾಹನ—ಸರ್ವ ವಾಹನ/ಉಪಾಯಗಳ ಧಾರಕ‑ನಿಯಂತಾ, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸುವವನು।
Verse 145
अधृतः स्वधृतः साध्यः पूर्वमूर्तिर्यशोधरः वराहशृङ्गधृग् वायुर् बलवान् एकनायकः
ಅವನು ಅಧೃತ (ಆಧಾರವಿಲ್ಲದವನು) ಆದರೂ ಸ್ವಧೃತ; ಸಾಧ್ಯ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಮೂರ್ತಿ. ಯಶೋಧರ, ವರಾಹಶೃಂಗಧಾರಿ, ಪ್ರಾಣವಾಯುಸ್ವರೂಪಿ, ಬಲವಂತ, ಏಕನಾಯಕೇಶ್ವರನು.
Verse 146
श्रुतिप्रकाशः श्रुतिमान् एकबन्धुर् अनेकधृक् श्रीवल्लभशिवारम्भः शान्तभद्रः समञ्जसः
ಅವನು ಶ್ರುತಿಪ್ರಕಾಶ, ಶ್ರುತಿಜ್ಞ; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಏಕಬಂಧು, ಅನೇಕರೂಪಧಾರಿ. ಶ್ರೀವಲ್ಲಭ, ಶಿವಮಂಗಳದ ಆರಂಭಕ; ಶಾಂತಭದ್ರ, ಸಮಂಜಸನು.
Verse 147
भूशयो भूतिकृद्भूतिर् भूषणो भूतवाहनः अकायो भक्तकायस्थः कालज्ञानी कलावपुः
ಅವನು ಭೂಮಿಯ ಆಧಾರವಾಗಿ ಶಯನಿಸುವವನು; ಮಂಗಳೈಶ್ವರ್ಯದ ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಭೂತಿ. ಲೋಕಗಳ ಭೂಷಣ, ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳ ವಾಹಕ-ನಾಯಕ. ಪರಮದಲ್ಲಿ ಅಕಾಯ, ಆದರೂ ಭಕ್ತಕಾಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವವನು; ಕಾಲಜ್ಞ, ಕಲಾಮಯ ವಪುಷ್.
Verse 148
सत्यव्रतमहात्यागी निष्ठाशान्तिपरायणः परार्थवृत्तिर् वरदो विविक्तः श्रुतिसागरः
ಅವನು ಸತ್ಯವ್ರತ ಮಹಾತ್ಯಾಗಿ; ನಿಷ್ಠಾವಂತ, ಶಾಂತಿಪರಾಯಣ. ಪರಾರ್ಥವೃತ್ತಿ, ವರದ, ಸದಾ ವಿವಿಕ್ತ; ಶ್ರುತಿಸಾಗರನು.
Verse 149
अनिर्विण्णो गुणग्राही कलङ्काङ्कः कलङ्कहा स्वभावरुद्रो मध्यस्थः शत्रुघ्नो मध्यनाशकः
ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ವಿಣ್ಣನಲ್ಲ; ಗುಣಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವವನು. ಪಾವನ ಗುರುತುಧಾರಿ ಆದರೂ ಕಲಂಕಹರನು. ಸ್ವಭಾವರೂದ್ರ; ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಶತ್ರುಘ್ನ, ಬಂಧನರೂಪ ‘ಮಧ್ಯ’ವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು.
Verse 150
शिखण्डी कवची शूली चण्डी मुण्डी च कुण्डली मेखली कवची खड्गी मायी संसारसारथिः
ಅವಳು ಶಿಖಂಡದಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ, ಕವಚಧಾರಿಣಿ, ಶೂಲಧಾರಿಣಿ; ಚಂಡೀ, ಮುಂಡಮಾಲಾಧಾರಿಣಿ, ಕುಂಡಲಿನಿ. ಮೇಖಲಾಬದ್ಧ, ಕವಚರಕ್ಷಿತ, ಖಡ್ಗಧಾರಿಣಿ, ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪಿಣಿ—ಸಂಸಾರಯಾತ್ರೆಯ ಸಾರಥಿ ಅವಳೇ।
Verse 151
अमृत्युः सर्वदृक् सिंहस् तेजोराशिर् महामणिः असंख्येयो ऽप्रमेयात्मा वीर्यवान् कार्यकोविदः
ಅವನು ಅಮೃತ್ಯು, ಸರ್ವದರ್ಶಿ, ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಸಮಾನ; ದಿವ್ಯ ತೇಜೋರಾಶಿ, ಮಹಾಮಣಿ. ಅವನು ಅಸಂಖ್ಯೇಯ, ಅಪ್ರಮೇಯ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪಿ; ವೀರ್ಯವಂತ, ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು।
Verse 152
वेद्यो वेदार्थविद्गोप्ता सर्वाचारो मुनीश्वरः अनुत्तमो दुराधर्षो मधुरः प्रियदर्शनः
ಅವನು ವೇದಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡಬೇಕಾದವನು, ವೇದಾರ್ಥವಿದ್ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕನು. ಅವನು ಸರ್ವ ಸದಾಚಾರದ ಸ್ವರೂಪ, ಮುನೀಶ್ವರ—ಅನುತ್ತಮ, ದುರಾಧರ್ಷ, ಸ್ವಭಾವಮಧುರ, ಪ್ರಿಯದರ್ಶನನು।
Verse 153
सुरेशः शरणं सर्वः शब्दब्रह्म सतां गतिः कालभक्षः कलङ्कारिः कङ्कणीकृतवासुकिः
ಅವನು ಸುರೇಶ, ಎಲ್ಲರ ಶರಣು, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ; ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಪುರುಷರ ಪರಮಗತಿ. ಅವನು ಕಾಲಭಕ್ಷ, ಕಲಂಕಧಾರಿ (ಪವಿತ್ರಚಿಹ್ನಧಾರಿ), ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಕಂಕಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನು।
Verse 154
महेष्वासो महीभर्ता निष्कलङ्को विशृङ्खलः द्युमणिस् तरणिर् धन्यः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः
ಅವನು ಮಹೇಷ್ವಾಸ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ಸ್ವಾಮಿ. ಅವನು ನಿಷ್ಕಲಂಕ, ವಿಶೃಂಖಲ (ಬಂಧನರಹಿತ); ದ್ಯುಮಣಿ ಮತ್ತು ತರಣಿ (ಸೂರ್ಯ) ಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ. ಅವನು ಧನ್ಯ, ಸಿದ್ಧಿದಾತ, ಸಿದ್ಧಿಸಾಧನಸ್ವರೂಪನು।
Verse 155
निवृत्तः संवृतः शिल्पो व्यूढोरस्को महाभुजः एकज्योतिर् निरातङ्को नरो नारायणप्रियः
ಅವನು ನಿವೃತ್ತ, ಸ್ವಯಂಸಂವೃತ ಹಾಗೂ ಆವೃತನಾದ ಪ್ರಭು; ಪವಿತ್ರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ವಿಶಾಲ ವಕ್ಷಸ್ಥಲ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಾಹು. ಅವನು ಏಕಮಾತ್ರ ಅಖಂಡ ಜ್ಯೋತಿ, ನಿರಾತಂಕ; ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ದಿವ್ಯ ಪುರುಷನು.
Verse 156
निर्लेपो निष्प्रपञ्चात्मा निर्व्यग्रो व्यग्रनाशनः स्तव्यस्तवप्रियः स्तोता व्यासमूर्तिरनाकुलः
ಅವನು ನಿರ್ಲೇಪ, ನಿಷ್ಪ್ರಪಂಚಾತ್ಮ; ತಾನೇ ನಿರ್ವ್ಯಗ್ರ, ಆದರೆ ವ್ಯಗ್ರತೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಅವನು ಸ್ತವ್ಯ, ಸ್ತವಪ್ರಿಯ; ತಾನೇ ಸ್ತೋತಾ; ವ್ಯಾಸಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವವನು, ಅನಾಕುಲ ಹಾಗೂ ಶಾಂತ ಪ್ರಭು.
Verse 157
निरवद्यपदोपायो विद्याराशिरविक्रमः प्रशान्तबुद्धिरक्षुद्रः क्षुद्रहा नित्यसुन्दरः
ಅವನು ಪರಮಪದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ನಿರವದ್ಯ ಉಪಾಯ; ವಿದ್ಯಾರಾಶಿ, ಅಚಲ ವಿಕ್ರಮ. ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಶಾಂತ; ಅವನು ಕ್ಷುದ್ರನಲ್ಲ, ಕ್ಷುದ್ರತೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಅವನು ನಿತ್ಯಸುಂದರನು.
Verse 158
धैर्याग्र्यधुर्यो धात्रीशः शाकल्यः शर्वरीपतिः परमार्थगुरुर् दृष्टिर् गुरुर् आश्रितवत्सलः
ಅವನು ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ, ಭಾರವಹನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಧಾತ್ರೀಶ (ಧಾರಣಶಕ್ತಿಯ ಅಧಿಪತಿ). ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ, ರಾತ್ರಿಯ ಪತಿ; ಪರಮಾರ್ಥಗುರು, ತಾನೇ ದೃಷ್ಟಿ (ಸಮ್ಯಕ್ ಬೋಧ). ಅವನು ಗುರು, ಶರಣಾದವರ ಮೇಲೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯವಿರುವ ರಕ್ಷಕನು.
Verse 159
रसो रसज्ञः सर्वज्ञः सर्वसत्त्वावलंबनः सूत उवाच एवं नाम्नां सहस्रेण तुष्टाव वृषभध्वजम्
ಅವನು ರಸ, ರಸಜ್ಞ; ಸರ್ವಜ್ಞ, ಎಲ್ಲ ಸತ್ತ್ವಗಳ ಆಧಾರ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಸಹಸ್ರ ನಾಮಗಳಿಂದ ಅವನು ವೃಷಭಧ್ವಜ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.
Verse 160
स्नापयामास च विभुः पूजयामास पङ्कजैः परीक्षार्थं हरेः पूजाकमलेषु महेश्वरः
ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭು ಮಹೇಶ್ವರನು (ಪವಿತ್ರ ಲಿಂಗ/ವಸ್ತುವಿಗೆ) ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಕಮಲಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದನು—ಹರಿಯ ಪೂಜೆಗೆಂದು ಇಡಲಾಗಿದ್ದ ಅದೇ ಕಮಲಗಳನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿ।
Verse 161
गोपयामास कमलं तदैकं भुवनेश्वरः हृतपुष्पो हरिस्तत्र किमिदं त्वभ्यचिन्तयत्
ನಂತರ ಭುವನೇಶ್ವರನು ಆ ಒಂದೇ ಕಮಲವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಾರ್ಪಣೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹರಿಯು—“ಇದು ಏನು?” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
Verse 162
ज्ञात्वा स्वनेत्रमुद्धृत्य सर्वसत्त्वावलम्बनम् पूजयामास भावेन नाम्ना तेन जगद्गुरुम्
ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ತನ್ನ ಕಣ್ಣನ್ನೇ ಎತ್ತಿ ಅರ್ಪಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳ ಆಧಾರವಾದ ಜಗದ್ಗುರು ಶಿವನನ್ನು ಅದೇ ನಾಮದಿಂದ ಭಾವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು.
Verse 163
ततस्तत्र विभुर्दृष्ट्वा तथाभूतं हरो हरिम् तस्मादवतताराशु मण्डलात्पावकस्य च
ಆಗ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಹರನು, ಹರಿಯನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಅಗ್ನಿಮಂಡಲದಿಂದಲೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದನು.
Verse 164
कोटिभास्करसंकाशं जटामुकुटमण्डितम् ज्वालामालावृतं दिव्यं तीक्ष्णदंष्ट्रं भयङ्करम्
ಅವನು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಜಟಾಮುಕುಟದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ; ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಯಿಂದ ಆವೃತ ದಿವ್ಯ—ತೀಕ್ಷ್ಣ ದಂಷ್ಟ್ರೆಯುಳ್ಳ, ಭಯಂಕರ।
Verse 165
शूलटङ्कगदाचक्रकुन्तपाशधरं हरम् वरादभयहस्तं च द्वीपिचर्मोत्तरीयकम्
ತ್ರಿಶೂಲ, ಟಂಕ, ಗದೆ, ಚಕ್ರ, ಕುಂತ ಮತ್ತು ಪಾಶವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವರ ಹಾಗೂ ಅಭಯ ನೀಡುವ ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಚಿರತೆಚರ್ಮದ ಉತ್ತರೀಯವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಪ್ರಭು ಹರ (ಪತಿ)ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿರಿ।
Verse 166
इत्थंभूतं तदा दृष्ट्वा भवं भस्मविभूषितम् हृष्टो नमश्चकाराशु देवदेवं जनार्दनः
ಭಸ್ಮವಿಭೂಷಿತನಾದ ಆ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಭವ (ಶಿವ)ನನ್ನು ನೋಡಿ ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು) ಹರ್ಷಭರಿತನಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ದೇವದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।
Verse 167
दुद्रुवुस्तं परिक्रम्य सेन्द्रा देवास्त्रिलोचनम् चचाल ब्रह्मभुवनं चकम्पे च वसुंधरा
ತ್ರಿಲೋಚನ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವರುಗಳು ಅಶಾಂತಿಯಾಗಿ ಓಡಿಹೋದರು; ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ ಕದಲಿತು, ಭೂಮಿಯೂ ಕಂಪಿಸಿತು।
Verse 168
ददाह तेजस्तच्छंभोः प्रान्तं वै शतयोजनम् अधस्ताच्चोर्ध्वतश्चैव हाहेत्यकृत भूतले
ಶಂಭುವಿನ ಆ ದಹಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸು ನೂರು ಯೋಜನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿತು; ಕೆಳಗಿಂದಲೂ ಮೇಲಿಂದಲೂ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ‘ಹಾಯ್! ಹಾಯ್!’ ಎಂದು ಅಳಲಾಡಿದರು।
Verse 169
तदा प्राह महादेवः प्रहसन्निव शङ्करः सम्प्रेक्ष्य प्रणयाद्विष्णुं कृताञ्जलिपुटं स्थितम्
ಆಗ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನು ಮೃದುವಾಗಿ ನಗುವಂತೆ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 170
ज्ञातं मयेदमधुना देवकार्यं जनार्दन सुदर्शनाख्यं चक्रं च ददामि तव शोभनम्
ಹೇ ಜನಾರ್ದನ, ಈಗ ನಾನು ದೇವಕಾರ್ಯದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆನು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ‘ಸುದರ್ಶನ’ ಎಂಬ ಈ ಶೋಭನ ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ।
Verse 171
यद्रूपं भवता दृष्टं सर्वलोकभयंकरम् हिताय तव यत्नेन तव भावाय सुव्रत
ಹೇ ಸುವ್ರತ, ನೀನು ಕಂಡ ಆ ರೂಪವು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಅಂತರಭಾವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।
Verse 172
शान्तं रणाजिरे विष्णो देवानां दुःखसाधनम् शान्तस्य चास्त्रं शान्तः स्याच् छान्तेनास्त्रेण किं फलम्
ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ, ರಣಭೂಮಿ ಶಾಂತವಾದಾಗ ದೇವರಿಗೆ ದುಃಖಕಾರಕವಾದ ಅಸ್ತ್ರದ ಅಗತ್ಯವೇನು? ಶಾಂತನಾದವನು ಶಾಂತನಾಗಿಯೇ ಇರಬೇಕು; ಅಂಥ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ಶಾಂತ’ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಏನು ಫಲ?
Verse 173
शान्तस्य समरे चास्त्रं शान्तिरेव तपस्विनाम् योद्धुः शान्त्या बलच्छेदः परस्य बलवृद्धिदः
ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನಿಗೆ ಸಮರದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಜವಾದ ಅಸ್ತ್ರ ಶಾಂತಿಯೇ; ತಪಸ್ವಿಗಳ ಬಲವೂ ಶಾಂತಿಯೇ. ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಯೋಧನು ತನ್ನ ಆಕ್ರಮಣಬಲವನ್ನು ಕಡಿದು, ಎದುರಾಳಿಯ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದೇ ಶೈವ ಮಾರ್ಗದ ಅಂತರ್ನಿಗ್ರಹದ ಜಯ.
Verse 174
देवैरशान्तैर्यद्रूपं मदीयं भावयाव्ययम् किमायुधेन कार्यं वै योद्धुं देवारिसूदन
ಅಶಾಂತ ದೇವರುಗಳು ನನ್ನ ಅವ್ಯಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಆಯುಧದ ಅಗತ್ಯವೇನು? ಹೇ ದೇವಶತ್ರುಸೂದನ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗು।
Verse 175
क्षमा युधि न कार्यं वै योद्धुं देवारिसूदन अनागते व्यतीते च दौर्बल्ये स्वजनोत्करे
ಹೇ ದೇವಶತ್ರುಸೂದನ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧಿಸಬೇಕು. ಬರುವ ಅಥವಾ ಕಳೆದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುರ್ಬಲತೆ ಕಾಣಿಸಿ ಸ್ವಜನರು ವಿಪತ್ತು-ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಏಳುವಾಗ।
Verse 176
अकालिके त्वधर्मे च अनर्थे वारिसूदन एवमुक्त्वा ददौ चक्रं सूर्यायुतसमप्रभम्
ಹೇ ವಾರಿಸೂದನ! ಅಕಾಲ ವಿಪತ್ತು, ಅಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅನರ್ಥ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರ ಕాంతಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರಭೆಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು।
Verse 177
नेत्रं च नेता जगतां प्रभुर्वै पद्मसन्निभम् तदाप्रभृति तं प्राहुः पद्माक्षमिति सुव्रतम्
ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಭು, ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನ ನೇತ್ರವು ಪದ್ಮದಂತೆ. ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಸುವ್ರತ ಋಷಿಗಳು ಅವನನ್ನು ‘ಪದ್ಮಾಕ್ಷ’—ಪದ್ಮನೇತ್ರ—ಎಂದು ಕರೆದರು।
Verse 178
दत्त्वैनं नयनं चक्रं विष्णवे नीललोहितः पस्पर्श च कराभ्यां वै सुशुभाभ्यामुवाच ह
ನೀಲಲೋಹಿತ (ಶಿವ) ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಈ ನೇತ್ರ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು ನೀಡಿ, ತನ್ನ ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕೈಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।
Verse 179
वरदो ऽहं वरश्रेष्ठ वरान्वरय चेप्सितान् भक्त्या वशीकृतो नूनं त्वयाहं पुरुषोत्तम
ನಾನು ವರದಾತನು. ಹೇ ವರಯಾಚಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇಷ್ಟವಾದ ವರಗಳನ್ನು ಆರಿಸು. ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ! ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಶನಾಗಿದ್ದೇನೆ।
Verse 180
इत्युक्तो देवदेवेन देवदेवं प्रणम्य तम् त्वयि भक्तिर्महादेव प्रसीद वरमुत्तमम्
ದೇವದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ದೇವದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ಮಹಾದೇವಾ! ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ. ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಪರಮ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು।”
Verse 181
नान्यमिच्छामि भक्तानाम् आर्तयो नास्ति यत्प्रभो तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य दयावान् सुतरां भवः
“ನಾನು ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ—ಪ್ರಭೋ, ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರ ದುಃಖ ಉಳಿಯದಿರಲಿ.” ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭವ (ಶಿವ) ಇನ್ನಷ್ಟು ಕರುಣಾಮಯನಾದನು.
Verse 182
पस्पर्श च ददौ तस्मै श्रद्धां शीतांशुभूषणः प्राह चैवं महादेवः परमात्मानमच्युतम्
ಆಮೇಲೆ ಶೀತಾಂಶುಭೂಷಣ (ಚಂದ್ರಭೂಷಿತ ಶಿವ) ಅವನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ದೃಢ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮಹಾದೇವನು ಪರಮಾತ್ಮ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
Verse 183
मयि भक्तश् च वन्द्यश् च पूज्यश्चैव सुरासुरैः भविष्यसि न संदेहो मत्प्रसादात्सुरोत्तम
ನನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನಾಗಿ ನೀನು ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ವಂದಿಸುವ ಮತ್ತು ಪೂಜಿಸುವವನಾಗುವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ—ಸುರೋತ್ತಮ, ಇದು ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ.
Verse 184
यदा सती दक्षपुत्री विनिन्द्यैव सुलोचना मातरं पितरं दक्षं भविष्यति सुरेश्वरी
ಯಾವಾಗ ಸತಿ—ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿ, ಸುಲೋಚನೆ, ಸುರೇಶ್ವರಿ—ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನೂ ತಂದೆ ದಕ್ಷನನ್ನೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿಂದಿಸುವಳೋ,
Verse 185
दिव्या हैमवती विष्णो तदा त्वमपि सुव्रत भगिनीं तव कल्याणीं देवीं हैमवतीमुमाम्
ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ! ಹಿಮವತನ ಪುತ್ರಿ ಹೈಮವತೀ ದಿವ್ಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಓ ಸುವ್ರತ, ನೀನೂ ನಿನ್ನ ಕಲ್ಯಾಣಕರಿಯಾದ ಸಹೋದರಿ—ದೇವಿ ಹೈಮವತೀ ಉಮೆಯನ್ನು—ತಿಳಿದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಿ ಪೂಜಿಸು।
Verse 186
नियोगाद् ब्रह्मणः साध्वीं प्रदास्यसि ममैव ताम् मत्संबन्धी च लोकानां मध्ये पूज्यो भविष्यसि
ಬ್ರಹ್ಮನ ನಿಯೋಗದಿಂದ ನೀನು ಆ ಸಾಧ್ವಿಯನ್ನು ನನಗೇ ಅರ್ಪಿಸುವೆ; ಮತ್ತು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿ ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಪೂಜ್ಯನಾಗಿಯೂ ಗೌರವನೀಯನಾಗಿಯೂ ಆಗುವೆ।
Verse 187
मां दिव्येन च भावेन तदाप्रभृति शङ्करम् द्रक्ष्यसे च प्रसन्नेन मित्रभूतमिवात्मना
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ನೀನು ದಿವ್ಯ ಭಾವದಿಂದ ನನನ್ನು ಶಂಕರನಾಗಿ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವೆ; ಪ್ರಸನ್ನವಾದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ನನನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಿತ್ರನಂತೆ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಕಾಣುವೆ।
Verse 188
इत्युक्त्वान्तर्दधे रुद्रो भगवान्नीललोहितः जनार्दनो ऽपि भगवान् देवानामपि संनिधौ
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ನೀಲಲೋಹಿತ ರುದ್ರನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು; ದೇವತೆಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಭಗವಾನ್ ಜನಾರ್ದನನೂ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅತೀತನಾಗಿ ಅಡಗಿದನು।
Verse 189
अयाचत महादेवं ब्रह्माणं मुनिभिः समम् मया प्रोक्तं स्तवं दिव्यं पद्मयोने सुशोभनम्
ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಯಾಚಿಸಿದನು; ಓ ಪದ್ಮಯೋನಿಯೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಈ ದಿವ್ಯ ಸ್ತವವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ, ಅದು ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನವಾಗಿದೆ।
Verse 190
यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा द्विजोत्तमान् प्रतिनाम्नि हिरण्यस्य तत् तस्य फलम् आप्नुयात्
ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ, ಕೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಪಠಿಸಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ಹಿರಣ್ಯನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲ (ಪುಣ್ಯ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 191
अश्वमेधसहस्रेण फलं भवति तस्य वै घृताद्यैः स्नापयेद्रुद्रं स्थाल्या वै कलशैः शुभैः
ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದರ ಫಲವು ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನ. ಘೃತಾದಿ ಪವಿತ್ರ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ, ಶುಭ ಸ್ಥಾಳಿ ಮತ್ತು ಕಲಶಗಳಿಂದ, ರುದ್ರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 192
नाम्नां सहस्रेणानेन श्रद्धया शिवमीश्वरम् सो ऽपि यज्ञसहस्रस्य फलं लब्ध्वासुरेश्वरैः
ಈ ಸಹಸ್ರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಜಪಿಸಿದರೆ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನ ಆರಾಧನೆ ಆಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಅವನು ಸಾವಿರ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಅದನ್ನು ಅಸುರಾಧಿಪತಿಗಳೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 193
पूज्यो भवति रुद्रस्य प्रीतिर्भवति तस्य वै तथास्त्विति तथा प्राह पद्मयोनेर्जनार्दनम्
ಅವನು ರುದ್ರನಿಗೆ ಪೂಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ರುದ್ರನ ಪ್ರೀತಿ (ಅನುಗ್ರಹ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಪದ್ಮಯೋನಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಜನಾರ್ದನನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು।
Verse 194
जग्मतुः प्रणिपत्यैनं देवदेवं जगद्गुरुम् तस्मान्नाम्नां सहस्रेण पूजयेद् अनघो द्विजाः
ಅವರು ದೇವದೇವನಾದ, ಜಗದ್ಗುರುವಾದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೊರಟರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಪಾಪರಹಿತ ದ್ವಿಜರೇ, ಸಹಸ್ರ ನಾಮಗಳಿಂದ (ಶಿವನನ್ನು) ಪೂಜಿಸಬೇಕು।
Verse 195
जपेन्नाम्नां सहस्रं च स याति परमां गतिम्
ಶ್ರೀಶಿವನ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಜಪವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಪಾಶಬಂಧದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಪತಿಸ್ವರೂಪ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಪರಮಗತಿ—ಸಾಯುಜ್ಯ—ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Frequently Asked Questions
Shiva conceals one lotus from Vishnu’s complete offering, prompting Vishnu to substitute his own eye as the missing ‘lotus’ (padma). The episode signifies akhaṇḍa-bhakti (unbroken devotion), vow-integrity, and the principle that sincere worship transcends material scarcity.
The chakra is granted as a divinely sanctioned instrument for restoring cosmic order—specifically for the Jalandhara conflict—earned through Vishnu’s linga-puja and self-offering. The narrative frames divine power (astra) as arising from devotion and dharmic alignment, not mere force.
Linga-sthapana, abhiṣeka (snāpana), gandha-pushpa offerings, agni-hotra with samid and svāhā, and sahasranāma-recitation—presented as a complete pūjā-krama integrating mantra, yajña, and bhakti.
The text claims immense merit comparable to major sacrifices (yajñas) and states that one who recites/japa or hears it with faith attains the highest destination (paramā gati), indicating a moksha-oriented devotional path.