Adhyaya 39

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे अष्टात्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि संक्षेपेण द्विजोत्तमाः / त्रैलोक्यस्यास्य मानं वो न शक्यं विस्तरेण तु

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾತ್ರಿಂಶ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಈ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು; ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 2

भूर्लोको ऽथ भुवर्लोकः स्वर्लोको ऽथ महस्ततः / जनस्तपश्च सत्यं च लोकास्त्वण्डोद्भवा मताः

ಭೂರ್ಲೋಕ, ನಂತರ ಭುವರ್ಲೋಕ, ಸ್ವರ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಮಹರ್ಲೋಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಜನಲೋಕ, ತಪೋಲೋಕ, ಸತ್ಯಲೋಕ—ಈ ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲ ಅಂಡದಿಂದ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಿಂದ) ಉದ್ಭವಿಸಿದವೆಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 3

सूर्याचन्द्रमसोर्यावत् किरणैरवभासते / तावद् भूर्लोक आख्यातः पुराणे द्विजपुङ्गवाः

ಹೇ ದ್ವಿಜಪುಂಗವರೇ! ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಕಿರಣಗಳು ಎಷ್ಟರವರೆಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೋ, ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಭೂರ್ಲೋಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 4

यावत्प्रमाणो भूर्लोको विस्तरात् परिमण्डलात् / भुवर्लोको ऽपि तावान्स्यान्मण्डलाद् भास्करस्य तु

ಭೂರ್ಳೋಕವು ವೃತ್ತಾಕಾರ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಿದೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಭುವರ್ಲೋಕವೂ—ಭಾಸ್ಕರಮಂಡಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 5

ऊर्ध्वंयन्मण्डलाद् व्योमध्रुवोयावद्व्यवस्थितः / स्वर्लोकः स समाख्यातस्तत्र वायोस्तु नेमयः

ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವತಾರೆಯವರೆಗೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವೇ ಸ್ವರ್ಲೋಕವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಪರಿಕ್ರಮಣಪಥಗಳು (ನೇಮಿಗಳು) ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 6

आवहः प्रवहश्चैव तथैवानुवहः परः / संवहो विवहश्चाथ तदूर्ध्वं स्यात् परावहः

‘ಆವಹ’ ‘ಪ್ರವಹ’ ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ‘ಅನುವಹ’; ನಂತರ ‘ಸಂವಹ’ ‘ವಿವಹ’; ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಪರಾವಹ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಇವೇ ವಾಯುವಿನ ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳು।

Verse 7

तथा परिवहश्चोर्ध्वं वायोर्वै सप्त नेमयः / भूमेर्योजनलक्षे तु भानोर्वै मण्डलं स्थितम्

ಹಾಗೆಯೇ ವಾಯುಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಪರಿವಹ’ ಇದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಏಳು ನೇಮಿಗಳು (ವಲಯಗಳು) ಇವೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 8

लक्षे दिवाकरस्यापि मण्डलं शशिनः स्मृतम् / नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नं तल्लक्षेण प्रकाशते

ಚಂದ್ರಮಂಡಲವೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷ (ಯೋಜನ) ಪರಿಮಾಣವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಸಂಪೂರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರಮಂಡಲವೂ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 9

द्वेलक्षे ह्युत्तरे विप्रा बुधो नक्षत्रमण्डलात् / तावत्प्रमाणभागे तु बुधस्याप्युशनाः स्थितः

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ನಕ್ಷತ್ರಮಂಡಲದಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಮೇಲಾಗಿ ಬುಧನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬುಧನ ಮೇಲೆಯೇ ಶುಕ್ರನು (ಉಶನಾಃ) ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 10

अङ्गारको ऽपि शुक्रस्य तत्प्रमाणो व्यवस्थितः / लक्षद्वयेन भौमस्य स्थितो देवपुरोहितः

ಶುಕ್ರನ ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಙ್ಗಾರಕ (ಮಂಗಳ)ನೂ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಭೌಮ (ಮಂಗಳ)ದಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ದೂರದಲ್ಲಿ ದೇವಪುರೋಹಿತ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 11

सौरिर्द्विलक्षेण गुरोर् ग्रहाणामथ मण्डलम् / सप्तर्षिमण्डलं तस्माल्लक्षमात्रे प्रिकाशते

ಗುರುವಿನ ಮಂಡಲದಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ದೂರದಲ್ಲಿ ಶೌರಿ (ಶನಿ) ಗ್ರಹಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಮಂಡಲ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 12

ऋषीणां मण्डलादूर्ध्वं लक्षमात्रे स्थितो ध्रुवः / मेढीभूतः समस्तस्य ज्योतिश्चक्रस्य वै ध्रुवः / तत्र धर्मः स भगवान् विष्णुर्नारायणः स्थितः

ಸಪ್ತರ್ಷಿಮಂಡಲದ ಮೇಲಾಗಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ದೂರದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಧ್ರುವನೇ ಸಮಸ್ತ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚಕ್ರದ ಅಚಲ ಧುರಿ-ರೂಪ ಆಧಾರ. ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು-ನಾರಾಯಣನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 13

नवयोजनसाहस्त्रो विष्कम्भः सवितुः स्मृतः / त्रिगुणस्तस्य विस्तारो मण्डलस्य प्रमाणतः

ಸವಿತೃ (ಸೂರ್ಯ)ನ ವ್ಯಾಸವು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಮಂಡಲದ ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರ ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವು ಮೂರರಷ್ಟು ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 14

द्विगुणस्तस्य विस्ताराद् विस्तारः शशिनः स्मृतः / तुल्यस्तयोस्तु स्वर्भानुर्भूत्वाधस्तात् प्रसर्पति

ಆ ಪ್ರಮಾಣದ ದ್ವಿಗುಣವೆಂದು ಚಂದ್ರನ ವಿಸ್ತಾರವು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ಸ್ವರ್ಭಾನು (ರಾಹು) ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮನಾಗಿ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರಿದು ಪ್ರಸರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

अद्धृत्य पृथिवीच्छायां निर्मितो मण्डलाकृतिः / स्वर्भानोस्तु वृहत् स्थानं तृतीयं यत् तमोमयम्

ಪೃಥಿವಿಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಒಂದು ಮಂಡಲಾಕೃತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವರ್ಭಾನು (ರಾಹು)ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರನೆಯದು ವಿಶಾಲವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ಅದು ತಮೋಮಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.

Verse 16

चन्द्रस्य षोडशो भागो भार्गवस्य विधीयते / भार्गवात् पादहीनस्तु विज्ञेयो वै बृहस्पतिः

ಚಂದ್ರನ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರ)ನ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರ್ಗವಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಪಾದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ (ಗುರು)ಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 17

बृहस्पतेः पादहीनौ वक्रसौरावुभौ स्मृतौ / विस्तारान्मण्डलाच्चैव पादहीनस्तयोर्बुधः

ಬೃಹಸ್ಪತಿಗಿಂತ ರಾಹು ಮತ್ತು ಶನಿ—ಇಬ್ಬರೂ—ಒಂದು ಪಾದ ಕಡಿಮೆಯೆಂದು ಸ್ಮೃತ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಮಂಡಲದ ಕಾರಣದಿಂದ ಬುಧನು ಅವರಿಬ್ಬರಿಗಿಂತಲೂ ಒಂದು ಪಾದ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 18

तारानक्षत्ररूपाणि वपुष्मन्तीह यानि वै / बुधेन तानि तुल्यानि विस्तारान्मण्डलात् तथा

ಇಲ್ಲಿ ತಾರೆಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವ ಯಾವ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ರೂಪಗಳಿದೆಯೋ, ಅವುಗಳ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಮಂಡಲ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಬುಧನಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 19

तारानक्षत्ररूपाणि हीनानि तु परस्परात् / शतानि पञ्च चत्वारि त्रीणि द्वे चैव योजने

ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರರೂಪಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ದೂರಗಳು ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಐನೂರು, ನಾಲ್ಕುನೂರು, ಮೂರ್ನೂರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂರು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 20

सर्वावरनिकृष्टानि तारकामण्डलानि तु / योजनान्यर्धमात्राणि तेभ्यो ह्रस्वं न विद्यते

ಎಲ್ಲ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಕೀಳಾದ ತಾರಕಮಂಡಲಗಳು ಅರ್ಧ ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣವುಳ್ಳವು. ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು ಯಾವುದೂ ಹೇಳಲಾಗಿಲ್ಲ.

Verse 21

उपरिष्टात् त्रयस्तेषां ग्रहा ये दूरसर्पिणः / सौरो ऽङ्गिराश्च वक्रश्च ज्ञेया मन्दविचारिणः

ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೂರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮೂರು ಗ್ರಹಗಳಿವೆ—ಸೌರ (ಶನೈಶ್ಚರ), ಅಙ್ಗಿರಾ (ಬೃಹಸ್ಪತಿ) ಮತ್ತು ವಕ್ರ (ಮಂಗಳ). ಇವರು ಮಂದಗತಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 22

तेभ्यो ऽधस्ताच्च चत्वारः पुनरन्ये महाग्रहाः / सूर्यः सौमो बुधश्चैव भार्गवश्चैव शीघ्रगाः

ಅವುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ಇತರ ಮಹಾಗ್ರಹಗಳು—ಸೂರ್ಯ, ಸೌಮ್ಯ (ಚಂದ್ರ), ಬುಧ ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರ). ಇವರು ಶೀಘ್ರಗತಿಗಳು.

Verse 23

दक्षिणायनमार्गस्थो यदा चरति रश्मिमान् / तदा सर्वग्रहाणां स सूर्यो ऽधस्तात् प्रसर्पति

ಕಿರಣಮಯ ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳಿಗಿಂತ ಅವನು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಅಧಸ್ತಾತ್) ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 24

विस्तीर्णं मण्डलं कृत्वा तस्योर्ध्वं चरते शशी / नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नं सोमादूर्ध्वं प्रसर्पति

ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಾದ ಮಂಡಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಶಿ (ಚಂದ್ರ) ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸೋಮದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರಮಂಡಲವು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಡುತ್ತದೆ।

Verse 25

नक्षत्रेभ्यो बुधश्चोर्ध्वं बुधादूर्ध्वं तु भार्गवः / वक्रस्तु भार्गवादूर्ध्वं वक्रादूर्ध्वं बृहस्पतिः

ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬುಧನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಬುಧನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರ) ಇದ್ದಾನೆ. ಭಾರ್ಗವನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ವಕ್ರ’ ಎಂಬ ಗ್ರಹ, ವಕ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಇದ್ದಾನೆ.

Verse 26

तस्माच्छनैश्चरो ऽपुयूर्ध्वं तस्मात् सप्तर्षिमण्डलम् / ऋषीणां चैव सप्तानान्ध्रु वश्चोर्ध्वं व्यवस्थितः

ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶನೈಶ್ಚರ (ಶನಿ) ಮಂಡಲವಿದೆ; ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಮಂಡಲವಿದೆ. ಆ ಏಳು ಋಷಿಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಧ್ರುವನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 27

योजनानां सहस्त्राणि भास्करस्य रथो नव / ईषादण्डस्तथैव स्याद् द्विगुणो द्विजसत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ! ಭಾಸ್ಕರನ ರಥವು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು; ಹಾಗೆಯೇ ಈಷಾದಂಡ (ಧುರ) ಅದರ ದ್ವಿಗುಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 28

सार्धकोटिस्तथा सप्त नियुतान्यधिकानि तु / योजनानां तु तस्याक्षस्तत्र चक्रं प्रतिष्ठितम्

ಅದರ ಅಕ್ಷ (ಧುರ) ಏಳು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಯುತ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು; ಆ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆಯೇ ಚಕ್ರವು ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 29

त्रिनाभिमति पञ्चारे षष्णेमिन्यक्षयात्मके / संवत्सरमेय कृत्स्नं कालचक्रं प्रतिष्ठितम्

ಮೂರು ನಾಭಿಗಳು, ಐದು ಪರಿಕ್ರಮೆಗಳು, ಆರು ನೇಮಿಗಳುಳ್ಳ, ಅಕ್ಷಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಈ ಕಾಲಚಕ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂವತ್ಸರ-ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 30

चत्कारिंशत् सहस्त्राणि द्वितीयो ऽक्षो विवस्वतः / पञ्चान्यानि तु सार्धानि स्यन्दनस्य द्विजोत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ವಿವಸ್ವಾನ್ ಸೂರ್ಯದೇವನ ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷವು ನಲವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪ್ರಮಾಣದದು; ರಥಕ್ಕೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಐದು ಸಾವಿರ ಐನೂರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ।

Verse 31

अक्षप्रमाणमुभयोः प्रमाणं तद्युगार्धयोः / ह्रस्वो ऽक्षस्तद्युगार्धेन ध्रुवाधारे रथस्य तु

ಎರಡೂ ಬದಿಗಳ ಅಕ್ಷದ ಪ್ರಮಾಣವು ಎರಡು ಅರ್ಧ-ಯುಗಗಳ (ಅರ್ಧ-ಯೋಕುಗಳ) ಪ್ರಮಾಣವೇ. ಅಕ್ಷವು ಒಂದು ಅರ್ಧ-ಯುಗದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದು; ಅದನ್ನು ರಥದ ಧ್ರುವಾಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 32

द्वितीये ऽक्षे तु तच्चक्रं संस्थितं मानसाचले / हयाश्च सप्त छन्दांसि तन्नामानि निबोधत

ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಆ ಚಕ್ರವು ಮಾನಸಾಚಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಏಳು ಕುದುರೆಗಳಿವೆ—ಅವು ಏಳು ಛಂದಸ್ಸುಗಳು; ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ।

Verse 33

गायत्री च बृहत्युष्णिक् जगती पङ्क्तिरेव च / अनष्टुप् त्रिष्टुबित्युक्ताश्छन्दांसि हरयो हरेः

ಗಾಯತ್ರೀ, ಬೃಹತೀ, ಉಷ್ಣಿಕ್, ಜಗತೀ, ಪಂಕ್ತಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಮತ್ತು ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್—ಈ ಛಂದಸ್ಸುಗಳೇ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಯ ‘ಹರಯ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 34

मानसोपरि माहेन्द्री प्राच्यां दिशि महापुरी / दक्षिणे न यमस्याथ वरुणस्य तु पश्चिमे

ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಮಾಹೇಂದ್ರಿ’ ಎಂಬ ಮಹಾಪುರಿ ಇದೆ; ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಯಮಪುರಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ವರುಣನ ನಗರಿ ಇದೆ.

Verse 35

उत्तरेण तु सोमस्य तन्नामानि निबोधत / अमरावती संयमनी सुखा चैव विभा क्रमात्

ಈಗ ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ)ನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ನಗರಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೋ—ಅಮರಾವತಿ, ಸಂಯಮನಿ, ಸುಖಾ ಮತ್ತು ವಿಭಾ.

Verse 36

काष्ठां गतो दक्षिणतः क्षिप्तेषुरिव सर्पति / ज्योतिषां चक्रमादाय देवदेवः प्रजापतिः

ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಸೀಮೆಗೆ ತಲುಪಿ, ಬಿಡಲಾದ ಬಾಣದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಸರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ದೇವದೇವ ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಿವ್ಯ ಚಕ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

दिवसस्य रविर्मध्ये सर्वकालं व्यवस्थितः / सप्तद्वीपेषु विप्रेन्द्रा निशामध्यस्य संमुखम्

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಸೂರ್ಯನು ದಿನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಅವನು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಬಿಂದುವಿನ ಎದುರಾಗಿ ನಿಂತು ಕಾಲಮಾನದ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

उदयास्तमने चैव सर्वकालं तु संमुखे / अशेषासु दिशास्वेव तथैव विदिशासु च

ಉದಯ-ಅಸ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸದಾಕಾಲವೂ ಅವನು ನೇರವಾಗಿ ಎದುರಿರುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ.

Verse 39

कुलालचक्रपर्यन्तो भ्रमन्नेष यथेश्वरः / करोत्यहस्तथा रात्रिं विमुञ्चन् मेदिनीं द्विजाः

ಹೇ ದ್ವಿಜ ಮುನಿಗಳೇ, ಕುಂಭಾರನ ಚಕ್ರವು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ತಿರುಗುವಂತೆ, ಈ ಜಗತ್ತು ಈಶ್ವರಾಧೀನವಾಗಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ; ಆತನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚಲಿಸಿ ಹಗಲನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ರಾತ್ರಿಯನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 40

दिवाकरकरैरेतत् पूरितं भुवनत्रयम् / त्रैलोक्यं कथितं सद्भिर्लोकानां मुनिपुङ्गवाः

ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭುವನತ್ರಯವು ತುಂಬಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವರೇ, ಸಜ್ಜನರು ಲೋಕಗಳ ನಡುವೆ ಇದನ್ನು ‘ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ।

Verse 41

आदित्यमूलमखिलं त्रिलोकं नात्र संशयः / भवत्यस्मात् जगत् कृत्स्नं सदेवासुरमानुषम्

ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಆದಿತ್ಯನೇ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಅವನಿಂದಲೇ ದೇವಾಸುರಮಾನವರೊಡನೆ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 42

रुद्रेन्द्रोपेन्द्रचन्द्राणां विप्रेन्द्राणां दिवौकसाम् / द्युतिर्द्युतिमतां कृत्स्नं यत्तेजः सार्वलौकिकम्

ಯಾವ ಸರ್ವಲೌಕಿಕ ತೇಜಸ್ಸು ದ್ಯುತಿಮಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ಯುತಿಯಾಗಿದೆಯೋ, ಅದರಿಂದ ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಉಪೇಂದ್ರ (ವಿಷ್ಣು), ಚಂದ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮತ್ತು ದಿವೌಕಸರು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 43

सर्वात्मा सर्वलोकेशो महादेवः प्रजापतिः / सूर्य एव त्रिलोकस्य मूलं परमदैवतम्

ಅವನೇ ಸರ್ವಾತ್ಮ, ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರ, ಮಹಾದೇವ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ; ನಿಜವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನೇ ತ್ರಿಲೋಕದ ಮೂಲ, ಪರಮ ದೈವತ।

Verse 44

द्वादशान्ये तथादित्या देवास्ते ये ऽधिकारिणः / निर्वहन्ति पदं तस्य तदंशा विष्णुमूर्तयः

ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯ ದೇವರುಗಳಿದ್ದಾರೆ—ಅವರು ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು. ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನத்தின் ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಅವನ ಅಂಶಗಳು, ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿಗಳೇ.

Verse 45

सर्वे नमस्यन्ति सहस्त्रभानुं गन्धर्वदेवोरगकिन्वन्नराद्याः / यजन्ति यज्ञैर्विविधैर्द्विजेन्द्रा- श्छन्दोमयं ब्रह्ममयं पुराणम्

ಗಂಧರ್ವರು, ದೇವರು, ಉರಗರು (ನಾಗರು), ಕಿನ್ನರರು ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು—ಎಲ್ಲರೂ ಸಹಸ್ರಕಿರಣ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರು ನಾನಾವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಛಂದೋಮಯವೂ ಬ್ರಹ್ಮಮಯವೂ ಆದ ಆ ಪುರಾಣವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.