Adhyaya 36
Upodghata PadaAdhyaya 3696 Verses

Adhyaya 36

महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम् (Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī)

ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಉತ್ತರಭಾಗದ ಹಯಗ್ರೀವ–ಅಗಸ್ತ್ಯ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ, ಲಲಿತೋಪಾಖ್ಯಾನದೊಳಗೆ, ಮಹಾಪದ್ಮಾಟವಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ-ಗೃಹದ ಸಮೀಪ ಅರ್ಘ್ಯಸ್ಥಾಪನೆಯ ವಿಧಿ-ಕೋಸ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿ/ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕು ಮೊದಲಾದ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ, ಸುಧಾಧಾರೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತ ಸ್ವಯಂಸಿದ್ಧ ‘ಚಿದ್ವಹ್ನಿ’, ಮತ್ತು ನಿತ್ಯಯಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವಿ ಹೋತ್ರಿಯಾಗಿ, ಕಾಮೇಶ್ವರ ಹೋತವಾಗಿ—ಅವರ ನಿರಂತರ ಕರ್ಮ ಜಗದ್ರಕ್ಷಣೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಚಕ್ರರಾಜ ರಥ ಮುಂತಾದ ದಿವ್ಯ ವಾಹನ-ಚಿಹ್ನಗಳ ವಿವರಣೆ, ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ವೇದಗಳು ಚಕ್ರಗಳು, ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು ಅಶ್ವಗಳು, ತತ್ತ್ವಗಳು ಪರಿಚಾರಕರು ಎಂಬ ಪ್ರತೀಕಸಂಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಾಕ್ತ ಆಚಾರತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರನಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ।

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच चिन्तामणिगृहस्याग्निदिग्भागे कुन्दमानकम् / योजनायामविस्तारं योजनोच्छासचातकम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಯಗ್ರೀವ–ಅಗಸ್ತ್ಯ ಸಂವಾದದ ಲಲಿತೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾಪದ್ಮ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಘ್ಯಸ್ಥಾಪನೆ’ ಎಂಬ ಮுப்பತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ಹಯಗ್ರೀವನು ಹೇಳಿದನು—ಚಿಂತಾಮಣಿ ಗೃಹದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕುಂದಪುಷ್ಪದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳವಿದೆ; ಅದು ಒಂದು ಯೋಜನ ಉದ್ದ-ಅಗಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ಯೋಜನ ಎತ್ತರ ಹೊಂದಿದೆ।

Verse 2

तत्र ज्वलति चिद्वह्निः सुधाधाराशतार्चितः / परमैश्वर्यजनकः पावनो ललिताज्ञया

ಅಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯಾಗ್ನಿ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ, ಅಮೃತಧಾರೆಗಳ ಶತಾರ್ಚನೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತ. ಅದು ಪರಮೈಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಜನಿಸುವುದು, ಪಾವನ, ಶ್ರೀಲಲಿತೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 3

अनिन्धनो महाज्वालः सुधया तर्पिताकृतिः / कङ्कोलीपल्लवच्छायस्तत्र ज्वलति चिच्छिखी

ಆ ಅಗ್ನಿ ಇಂಧನವಿಲ್ಲದೇ ಮಹಾಜ್ವಾಲೆ; ಅಮೃತದಿಂದ ತೃಪ್ತವಾದ ಆಕೃತಿ. ಕಂಕೋಳಿ ಪಲ್ಲವದ ಛಾಯೆಯಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯಶಿಖೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 4

तत्र होत्री महादेवी होता कामेश्वरः परः / उभौ तौ नित्यहोतारौ रक्षतः सकलं जगत्

ಅಲ್ಲಿ ಹೋತ್ರೀ ಮಹಾದೇವಿ, ಹೋತಾ ಪರಮ ಕಾಮೇಶ್ವರ. ಆ ಇಬ್ಬರೂ ನಿತ್ಯಹೋತಾರರಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

अनुत्तरपराधीना ललिता संप्रवर्तिता / ललिताचोदितः कामः शङ्करेण प्रवर्तितः

ಅನುತ್ತರ ಪರಮಸತ್ತೆಯ ಅಧೀನವಾಗಿ ಶ್ರೀಲಲಿತೆ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಲಲಿತೆಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಕಾಮ, ಶಂಕರನಿಂದ ಪ್ರವರ್ತಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागेम्बुजाटवौ

ಚಿಂತಾಮಣಿ-ಗೃಹಾಧಿಪತಿಯ ರಕ್ಷಾಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಮಲವನರೂಪವಾದ ಅಂಬುಜಾಟವಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 7

चक्रराजरथश्रेष्ठस्तिष्ठत्युन्नतविग्रहः / नवभिः पर्वभिर्युक्तः सर्वरत्नमयाकृतिः

ಚಕ್ರರಾಜನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವು ಉನ್ನತ ವಿಗ್ರಹದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಅದು ಒಂಬತ್ತು ಪರ್ವಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಸರ್ವರತ್ನಮಯ ಆಕೃತಿಯಾಗಿದೆ॥

Verse 8

चतुर्योजनविस्तारो दशयोजनमुन्नतः / यथोत्तरे ह्रासयुक्तः स्थूलतः कूबरोज्ज्वलः

ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ನಾಲ್ಕು ಯೋಜನಗಳು, ಎತ್ತರ ಹತ್ತು ಯೋಜನಗಳು. ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಕ್ರಮೇಣ ಹ್ರಾಸಗೊಂಡು, ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಕೂಬರದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ॥

Verse 9

चतुर्वेदमहाचक्रः पुरुषार्थमहाहयः / तत्त्वैरु पचरद्भिश्च चामरैरभिमण्डितः

ಅದರ ಮಹಾಚಕ್ರವು ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು; ಮಹಾಹಯಗಳು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು. ತತ್ತ್ವರൂപ ಪರಿಚಾರಕರಿಂದಲೂ ಚಾಮರಗಳಿಂದಲೂ ಅದು ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ॥

Verse 10

पूर्वोक्तलक्षणैर्युक्तो मुक्ताच्छत्रेण शोभितः / भण्डासुरमहायुद्धे कृतसाहसिकक्रियः

ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಅದು ಮುತ್ತಿನ ಛತ್ರದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ. ಭಂಡಾಸುರ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಹಸಿಕ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದೆ॥

Verse 11

वर्तते रथमूर्धन्यः श्रीदेव्यासनपाटितः / चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायुभागेम्बुजाटवौ

ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆ ರಥವು ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಆಸನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಚಿಂತಾಮಣಿ ಗೃಹೇಂದ್ರನ ವಾಯುಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಂಬುಜಾಟವಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ॥

Verse 12

गेयचक्ररथेन्द्रस्तु मन्त्रिण्याः प्रान्ततिष्ठति / चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रुद्रभागेम्बुजाटवौ

ಗೇಯಚಕ್ರರಥಾಧಿಪತಿ ಮಂತ್ರಿಣಿಯ ಸಮೀಪದ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ಚಿಂತಾಮಣಿ-ಗೃಹಾಧಿಪತಿಯ ರುದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಮಲವನವು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 13

वल्लभो दण्डनाथायाः किरिचक्रे महारथः / एतद्रथत्रयं सर्वक्षेत्रश्रीपुरपक्तिषु / समानमेव विज्ञेयमङ्गस्था देवता यथा

ದಂಡನಾಥೆಯ ಪ್ರಿಯ ವಲ್ಲಭನು ಕಿರಿಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಮೂರು ರಥಸಮೂಹಗಳು ಸರ್ವ ಕ್ಷೇತ್ರ-ಶ್ರೀಪುರದ ಪಂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸಮವಾಗಿ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಮಾಡುವಂತೆ.

Verse 14

आनलं कुण्डमाग्नेये यत्तिष्ठति सदा ज्वलत् / तप्तमेतत्तु गायत्री तप्तं स्याद भयङ्करम्

ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜ್ವಲಿಸುವ ಅನಲಕುಂಡವು—ಅದೇ ತಪ್ತ ಗಾಯತ್ರಿ; ಅದರ ತಪ್ತ ಸ್ವರೂಪವು ಭಯಂಕರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 15

घृणिसूर्यस्तु तत्पश्चाद् ओंकारस्य च मन्दिरम् / देवी तुरीयगायत्री चक्षुष्मत्यपि तापस

ಅನಂತರ ಘೃಣಿಸೂರ್ಯನು ಮತ್ತು ಓಂಕಾರದ ಮಂದಿರವಿದೆ; ಹೇ ತಾಪಸ, ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿ ತುರೀಯಗಾಯತ್ರಿಯೂ ಚಕ್ಷುಷ್ಮತೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 16

अथ गन्धर्वराजश्च परिषद्रुद्र एव च / तारांबिका भगवती तत्पश्चाद्भागतः स्थिताः

ನಂತರ ಗಂಧರ್ವರಾಜನೂ ಪರಿಷದ್ರುದ್ರನೂ ಇದ್ದಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅದರ ಬಳಿಕ ಭಾಗಕ್ರಮವಾಗಿ ಭಗವತಿ ತಾರಾಂಬಿಕಾ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 17

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागं समाश्रितः / नामत्रय पहामन्त्रवाच्यो ऽस्ति भगवान्हरिः

ಚಿಂತಾಮಣಿ-ಗೃಹಾಧಿಪತಿಯ ರಕ್ಷೋಭಾಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ನಾಮತ್ರಯ ‘ಪಹಾ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಾಚ್ಯನಾದ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 18

महागणपतिस्तस्योत्तरसंश्रितकेतनः / पञ्चाक्षरीमन्त्रवाच्यस्तस्य चाप्युत्तरे शिवः

ಅವನ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಿತ ನಿವಾಸವಿರುವ ಮಹಾಗಣಪತಿ; ಮತ್ತು ಅವನಿಗೂ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರೀ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಾಚ್ಯನಾದ ಶಿವನು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

अथ मृत्युञ्जयेशश्च वाच्यर्त्र्यक्षरमात्रतः / सरस्वती धारणाख्या ह्यस्य चोत्तरवासिनी

ನಂತರ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರಮಾತ್ರದಿಂದ ವಾಚ್ಯನಾದ ಮೃತ್ಯುಂಜಯೇಶ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಧಾರಣಾ’ ಎಂಬ ಸರಸ್ವತೀ ಕೂಡ ಇದರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 20

अकारादिक्षकारान्तवर्णमूर्तेस्तु मन्दिरम् / मातृकाया उत्तरतस्तस्यां विन्ध्यनिषूदन

ಅಕಾರದಿಂದ ಕ್ಷಕಾರಾಂತ ವರ್ಣಮೂರ್ತಿಯ ಈ ಮಂದಿರ; ಹೇ ವಿಂಧ್ಯನಿಷೂದನ, ಆ ಮಾತೃಕೆಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 21

उत्तरे सम्पदेशी वै कालसंकर्षणी तथा / श्रीमहाशम्भुनाथा च देव्याविर्भावकारणम्

ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ‘ಸಂಪದೇಶೀ’ ಮತ್ತು ‘ಕಾಲಸಂಕರ್ಷಣೀ’ ಇರುವರು; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀಮಹಾಶಂಭುನಾಥನು ದೇವಿಯ ಅವಿರ್ಭಾವಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 22

श्रीः परांबा च विशदज्योत्स्ना निर्मलविग्रहा / उत्तरोत्तरमेतास्तु देवताः कृतमन्दिराः

ಶ್ರೀ, ಪರಾಂಬಾ ಮತ್ತು ವಿಶದ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ—ನಿರ್ಮಲ ವಿಗ್ರಹಧಾರಿಣಿಯರಾದ ಈ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಂದಿರಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 23

बालाचैवान्नपूर्णा च हयारूढा तथैव च / श्रीपादुकाचतस्रस्तदुत्तरोत्तरमन्दिराः

ಬಾಲಾ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾ, ಹಯಾರೂಢಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀಪಾದುಕಾ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಹ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ।

Verse 24

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायव्यवसुधादितः / महापद्माटवौ त्वन्या देवताः कृतमन्दिराः

ಚಿಂತಾಮಣಿ ಗೃಹೇಂದ್ರನ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದಿಂದ ವಸುಧಾ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳವರೆಗೆ, ಮಹಾಪದ್ಮ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮಂದಿರಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 25

उन्मत्तभैरवी चैव स्वप्नवाराहिका परा / तिरस्करणिकांबा च तथान्या पञ्चमी परा

ಉನ್ಮತ್ತಭೈರವೀ, ಪರಾ ಸ್ವಪ್ನವಾರಾಹಿಕಾ, ತಿರಸ್ಕರಣಿಕಾಂಬಾ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ಪರಾ ಪಂಚಮೀ—ಈ ದೇವಿಯರು.

Verse 26

यथापूर्वं कृतगृहा एता देव्यो महोदयाः / श्रीपूर्तिश्च महादेवी श्रीमहापादुकापि च

ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಈ ಮಹೋದಯ ದೇವಿಯರಿಗೆ ಗೃಹ-ಮಂದಿರಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀಪೂರ್ತಿ ಮಹಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಹಾಪಾದುಕಾ ಕೂಡ.

Verse 27

यथापूर्वं कृतगृहे द्वे एते देवतोत्तमे / शङ्करेण षडाम्नायसागरे प्रतिपादिताः / या विद्यास्ताः समस्ताश्च महापद्माटवीस्थले

ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವೋತ್ತಮರು ಇದ್ದರು; ಶಂಕರನು ಷಡಾಮ್ನಾಯಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ವಿದ್ಯೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮಹಾಪದ್ಮ ಅಟವೀಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 28

इत्थं श्रीरश्मिमालाया मणिकॢप्ता गहागृहाः / उच्चध्वजा उच्चशालास्ससोपानास्तपोधन

ಇಂತೆ ಶ್ರೀರಶ್ಮಿಮಾಲೆಯ ಮಣಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಗೃಹಸಮೂಹಗಳು—ಎತ್ತರದ ಧ್ವಜಗಳಿರುವವು, ಎತ್ತರದ ಮಹಾಲಗಳಿರುವವು, ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳೊಡನೆ ಯುಕ್ತವಾದವು, ಹೇ ತಪೋಧನ।

Verse 29

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य पूर्वद्वारे समुद्रप / दक्षिणे पार्श्वभागेतु मन्त्रिनाथागृहं महत्

ಹೇ ಸಮುದ್ರಪ! ಚಿಂತಾಮಣಿ ಗೃಹೇಂದ್ರನ ಪೂರ್ವದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಪಾರ್ಶ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿನಾಥನ ಮಹತ್ತಾದ ಗೃಹವಿತ್ತು.

Verse 30

वामभागे दण्डनाथाभवनं रत्ननिर्मितम् / ब्रह्मविष्णुमहेशानामर्ध्यस्थानम्य पूर्वतः

ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ರತ್ನನಿರ್ಮಿತ ದಂಡನಾಥನ ಭವನವಿತ್ತು; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ಮಹೇಶರ ಅರ್ಘ್ಯಸ್ಥಾನವೂ ಇತ್ತು.

Verse 31

भवनं दीपिताशेषदिक्चक्रं रत्नरश्मिभिः / समस्ता देवता एता ललिताभक्तिनिर्भराः / ललितामन्त्रजाप्याश्च श्रीदेवीं समुपासते

ರತ್ನರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ಆ ಭವನವು ಸಮಸ್ತ ದಿಕ್ಕುಚಕ್ರವನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಲಲಿತಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಲಲಿತಾಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತ ಶ್ರೀದೇವಿಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 32

पूर्वोक्त मर्ध्यस्थानं च पूर्वोक्तं चार्ध्यकल्पनम् / याम्यद्वारप्रभृतिषु सर्वेष्वपि समं स्मृतम्

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಾನವೂ, ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿದ ಅರ್ಘ್ಯ-ಕಲ್ಪನೆಯೂ—ಯಾಮ್ಯದ್ವಾರ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 33

अथ चिन्तामणिगृहं वक्ष्ये शृणु महामुने / तच्छ्रीपट्टनमध्यस्थं योजनद्वयविस्मृतम्

ಇದೀಗ ಚಿಂತಾಮಣಿ-ಗೃಹವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ಮಹಾಮುನೇ, ಕೇಳು. ಅದು ಶ್ರೀಪಟ್ಟಣದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಎರಡು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದೆ।

Verse 34

तस्य चिन्तामणिभयी भित्तिः कोशसुविस्तृता / चिन्तामणिशिलाभिश्च च्छादिनीभिस्तथोपरि

ಅದರ ಗೋಡೆ ಚಿಂತಾಮಣಿ-ಮಯವಾಗಿ, ಕೋಶದಂತೆ ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ; ಮೇಲ್ಭಾಗವೂ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಶಿಲೆಗಳ ಛಾದನಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 35

संवृता कूटरूपेण तत्रतत्र समुन्नता / गृहभित्तिस्तथोन्नम्रा चतुर्योजनमानतः

ಅದು ಕೂಟರೂಪದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಗೃಹದ ಗೋಡೆಯೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ವಾಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದೆ।

Verse 36

विंशतिर्योजनं तस्याश्चोन्नम्रा भूमिरुच्यते / ततोर्ध्वं ह्राससंयुक्तं स्थौल्यत्रिमुकुटोज्ज्वला

ಅದರ ಎತ್ತಿದ ಭೂಮಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಯೋಜನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಕ್ರಮೇಣ ಕುಗ್ಗುತ್ತಾ, ಸ್ಥೌಲ್ಯದ ತ್ರಿಮುಕುಟದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 37

तानि चेच्छाक्रियाज्ञानरूपाणि मुकुटान्यृषे / सदा देदीप्यमानानि चिन्तामणिमयान्यपि

ಋಷೇ! ಆ ಮುಕುಟಗಳು ಇಚ್ಛಾ, ಕ್ರಿಯಾ, ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಗಳಾಗಿದ್ದು; ಸದಾ ದೀಪ್ತಿಮಾನವಾಗಿ, ಚಿಂತಾಮಣಿ ರತ್ನಮಯವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವು.

Verse 38

चिन्तामणिगृहे सर्वं चिन्तामणिमयं स्मृतम् / यस्य द्वाराणि चत्वारि क्रोशार्धायामभाञ्जि च

ಚಿಂತಾಮಣಿ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಚಿಂತಾಮಣಿಮಯವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದರ ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಉದ್ದ ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಶವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 39

क्रोशार्द्धार्द्धं च विस्तारो द्वाराणां कथितो मुने / द्वारेषु सर्वेषु पुनश्चिन्तामणिगृहान्तरे

ಮುನೇ! ದ್ವಾರಗಳ ಅಗಲವೂ ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಶದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತೆ ಆ ಎಲ್ಲ ದ್ವಾರಗಳ ಒಳಗೆ, ಚಿಂತಾಮಣಿ ಗೃಹದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ.

Verse 40

पिहिता ललिता देव्या मूतर्लोहितसिन्धुवत् / तरुणार्कसहस्राभा चन्द्रवच्छीतला ह्यपि / मुहुः प्रवाहरूपेण प्रसरन्ती महामुने

ಮಹಾಮುನೇ! ಲಲಿತಾ ದೇವಿಯು ಅದನ್ನು ಕರಗಿದ ರಕ್ತವರ್ಣ ಸಿಂಧುವಿನಂತೆ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಳು; ಅದು ಸಾವಿರಾರು ಉದಯಸೂರ್ಯಗಳಂತೆ ದೀಪ್ತಿಯಾದರೂ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶೀತಳ; ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರವಾಹರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಡಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 41

पूर्वाम्नाय मयं चैव पूर्वद्वारं प्रकीर्तितम् / दक्षिणद्वारदेशस्तु दक्षिणाम्नायलक्षणः

ಪೂರ್ವದ್ವಾರವನ್ನು ‘ಪೂರ್ವಾಮ್ನಾಯ’ಮಯವೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ದಕ್ಷಿಣದ್ವಾರದ ಪ್ರದೇಶವು ‘ದಕ್ಷಿಣಾಮ್ನಾಯ’ ಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 42

पश्चिमद्वारदेशस्तु पश्चिमाम्नायलक्षणः / उत्तरद्वारदेशः स्यादुत्तराम्नायलक्षणः

ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರದ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಮ್ನಾಯದ ಲಕ್ಷಣ; ಉತ್ತರ ದ್ವಾರದ ಪ್ರದೇಶವು ಉತ್ತರ ಆಮ್ನಾಯದ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 43

गृहराजस्यान्तराले भित्तौ खचितदण्डकाः / रत्नप्रदीपा भास्वन्तः कोट्यर्कसदृशत्विषः / परितस्तत्र वर्तन्ते भासयन्तो गृहान्तरम्

ಗೃಹರಾಜನ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಖಚಿತ ದಂಡಕಗಳು ಇವೆ; ರತ್ನಪ್ರದೀಪಗಳು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಿ ಒಳಗೃಹವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 44

चिन्तामणिगृहस्यास्य मध्यस्थाने महीयसि / अत्युच्चैर्वेदिकाभागे बिन्दुचक्रं महात्तरम्

ಈ ಮಹತ್ತಾದ ಚಿಂತಾಮಣಿಗೃಹದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯುನ್ನತ ವೇದಿಕಾ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಮಹಾವಿಶಾಲ ಬಿಂದುಚಕ್ರವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 45

चिन्तारत्नगृहोत्तुङ्गभिन्त्तेर्बिन्दोश्च मध्यभूः / भित्तिः क्रोशं परित्यज्य क्रोशत्रयमुदाहृतम्

ಚಿಂತಾರತ್ನಗೃಹದ ಎತ್ತರವಾದ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಬಿಂದುಗಳ ಮಧ್ಯಭೂಮಿ—ಗೋಡೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕ್ರೋಶ ಬಿಡಿಸಿ—ಮೂರು ಕ್ರೋಶ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 46

तत्र क्रोशत्रयस्थाने ह्यणिमाद्यात्मरोचिषा / क्रोशत्रयं समस्तं तद्धस्तसंख्याप्रकारतः / चतुर्विंशतिसाहस्रहस्तैः संमितमुच्यते

ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕ್ರೋಶದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಣಿಮಾದಿ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಆತ್ಮಪ್ರಭೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಹಸ್ತಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೂರು ಕ್ರೋಶವು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಹಸ್ತಗಳ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 47

बिन्दुपीठेशपर्यम्तं चतुर्दशविभेदतः / अन्तरे भेदिते जाते हस्तसंख्या मयोच्यते

ಬಿಂದುಪೀಠೇಶನ ತನಕ ಚತುರ್ದಶ ವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಳಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದ ಉಂಟಾದಾಗ ಹಸ್ತಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 48

पद्माटवीस्थलाच्चिन्तामणिवेश्मान्तरं मुने / हस्तविंशतिरुन्नम्रं तत्र स्युरणिमादयः

ಮುನಿಯೇ! ಪದ್ಮಾಟವೀ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಚಿಂತಾಮಣಿ ವೇಶ್ಮದ ಒಳವರೆಗೂ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ ಎತ್ತರ; ಅಲ್ಲಿ ಅಣಿಮಾದಿ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

Verse 49

अणिमान्तरविस्तारश्चतुर्नल्वसमन्वितः / किष्कुश्चतुःशती नल्वकिष्कुर्हस्त उदीर्यते

ಅಣಿಮಾ ಅಂತರದ ವಿಸ್ತಾರವು ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ; ನಾಲ್ಕು ನೂರು ಕಿಷ್ಕುಗಳು ಸೇರಿ ನಲ್ವ-ಕಿಷ್ಕು ಆಗುತ್ತವೆ, ಅದೇ ಒಂದು ಹಸ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 50

तत्रान्तरे ऽणिमाद्यास्तु पूर्वादिकृतमन्दिराः / अणिमा महिमा चैव लघिमा गरिमा तथा

ಆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಅಣಿಮಾದಿ ಸಿದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಾದಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ—ಅಣಿಮಾ, ಮಹಿಮಾ, ಲಘಿಮಾ, ಗರಿಮಾ.

Verse 51

ईशित्वं च वशित्वं च प्राकाम्यं मुक्तिरेव च / इच्छा प्राप्तिः सर्वकामेत्येताः सिद्धय उत्तमाः

ಈಶಿತ್ವ, ವಶಿತ್ವ, ಪ್ರಾಕಾಮ್ಯ, ಮುಕ್ತಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಇಚ್ಛಾ, ಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಸರ್ವಕಾಮ—ಇವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಿಗಳು.

Verse 52

रससिद्धिर्मोक्षसिद्धिर्बलसिद्धिस्तथैव च / खड्गसिद्धिः पादुकाया सिद्धिरञ्जनसिद्धिकः

ರಸಸಿದ್ಧಿ, ಮೋಕ್ಷಸಿದ್ಧಿ, ಬಲಸಿದ್ಧಿ ಹಾಗೆಯೇ ಖಡ್ಗಸಿದ್ಧಿ; ಪಾದುಕಾಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಂಜನಸಿದ್ಧಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 53

वाक्सिद्धिर्लोकसिद्धिश्च देहसिद्धिरनन्तरम् / एता अष्टौ सिद्धयस्तु बह्व्यो ऽन्या योगिसंमताः

ವಾಕ್ಸಿದ್ಧಿ, ಲೋಕಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅನಂತರ ದೇಹಸಿದ್ಧಿ; ಇವು ಎಂಟು ಸಿದ್ಧಿಗಳು, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗಿವೆ।

Verse 54

तत्रान्तरे तु परितः सेवते परमेश्वरीम् / कोटिशः सिद्धयस्तस्मिन्नणिमाद्यन्तरे मुने

ಆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲೂ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮುನೇ, ಆ ಅಣಿಮಾದಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಇವೆ।

Verse 55

नवलावण्यसंपूर्णाः स्मयमानमुखांबुजाः / ज्वलच्चिन्तामणि कराः मदा षोडशवर्षिकाः / अत्युदारप्रकृतयः खेलन्ति मदविह्वलाः

ನವಲಾವಣ್ಯದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ, ನಗುವ ಮುಖಕಮಲಗಳಿರುವವರು; ಜ್ವಲಿಸುವ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಂತೆ ಕರಗಳಿರುವವರು, ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ಮದದಿಂದ; ಅತ್ಯುದಾರ ಸ್ವಭಾವದವರು ಮದವಿಹ್ವಲರಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 56

तस्याणिमाद्यन्तरस्योपरिष्टात्सुमनोहरम् / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

ಆ ಅಣಿಮಾದಿ ಅಂತರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾದ ಸ್ಥಳವಿದೆ; ಅದರ ಎತ್ತರ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ, ವಿಸ್ತಾರ ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ।

Verse 57

चतुर्दिक्षु च सोपानपङ्क्तिभिः सुमनोहरम् / ब्रह्माद्यंबरधिष्ण्यं स्यात्तत्रदेवीः स्थिताः शृणु

ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಅತಿ ಮನೋಹರವಾದ ಆ ಧಾಮ; ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರ ದಿವ್ಯ ಅಧಿಷ್ಠಾನ—ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ದೇವಿಯರನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 58

ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा / वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डाप्यथ सप्तमी / महालक्ष्मीरष्टमी तु तत्रैताः कृतमन्दिराः

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ, ಮಾಹೇಶ್ವರಿ, ಕೌಮಾರಿ, ವೈಷ್ಣವಿ; ವಾರಾಹಿ, ಮಾಹೇಂದ್ರಿ, ಚಾಮುಂಡಾ (ಸಪ್ತಮಿ) ಹಾಗೂ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಅಷ್ಟಮಿ)—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 59

नानाविधायुधाढ्याश्च नानाशक्तिपरिच्छदाः / पूर्वादिदिशमारभ्य प्रादक्षिण्यकृतालयाः

ಅವರು ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 60

अथ ब्राह्यन्तरा तस्योपरिष्टात्कुम्भसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / मुद्रान्तरमिति त्रैधं तत्र मुद्राः कृतालयाः

ಹೇ ಕುಂಭಸಂಭವ! ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಬಾಹ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಂತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದ ‘ಮುದ್ರಾಂತರ’ ಎಂಬ ತ್ರಿವಿಧ ವಿಭಾಗವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮುದ್ರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಆಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ.

Verse 61

संक्षोभद्रावणाकर्षवश्योन्मादमहाङ्कुशाः / खेचरी बीजयोन्याख्या त्रिखण्डा दशमी पुनः

ಸಂಕ್ಷೋಭ, ದ್ರಾವಣ, ಆಕರ್ಷ, ವಶ್ಯ, ಉನ್ಮಾದ, ಮಹಾಂಕುಶ; ಹಾಗೆಯೇ ಖೇಚರೀ, ‘ಬೀಜಯೋನಿ’ ಎಂಬ, ತ್ರಿಖಂಡಾ—ಇವು ಮತ್ತೆ ದಶಮೀ (ಮುದ್ರೆಗಳು) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 62

पूर्वादिदिशमारभ्य मुद्रा एताः प्रतिष्ठिताः / अत्यन्तसुन्दराकारा नवयौवनविह्वलाः

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಈ ಮುದ್ರೆಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ. ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಾಕಾರಗಳಾಗಿ, ನವಯೌವನದ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ವಿಹ್ವಲವಾಗಿವೆ.

Verse 63

कान्तिभिः कमनीयाभिः पूरयन्त्यो गृहान्तरम् / सेवन्ते मुनिशार्दूल ललितापरमेश्वरीम्

ಮನೋಹರ ಕಾಂತಿಗಳಿಂದ ಗೃಹಾಂತರವನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತಾ, ಓ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ, ಅವರು ಲಲಿತಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 64

अन्तरं त्रयमेतत्तु चक्रं त्रैलोक्यमोहनम् / एतस्मिञ्छक्तयो यासु ता उक्ताः प्रकटाभिधाः

ಇದು ಮೂರು ಅಂತರಗಳಿರುವ ಚಕ್ರ, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೋಹನ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕಟ ನಾಮಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 65

एतसां समधिष्ठात्री त्रिपुरा चक्रनायिका / तच्चक्रपालनकरी मुद्रासंक्षोभणात्मिका

ಇವೆಲ್ಲದರ ಅಧಿಷ್ಠಾತ್ರೀ ತ್ರಿಪುರಾ ಚಕ್ರನಾಯಿಕೆ. ಅವಳೇ ಆ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವಳು, ಮುದ್ರಾಸಂಕ್ಷೋಭಣಸ್ವರೂಪಿಣಿ.

Verse 66

अथ मुद्रान्तरस्योर्ध्वं प्रोक्ता नित्याकलां तरम् / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / पर्वतश्चैव सोपानमुत्तरोत्तरमिष्यते

ಅನಂತರ ಮುದ್ರಾಂತರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ನಿತ್ಯಾಕಲಾ’ ಎಂಬ ಪದರವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಎತ್ತರ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ, ವಿಸ್ತಾರ ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ. ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವತವೂ ಮೆಟ್ಟಿಲೂ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೇಲಾಗಿ ಇಷ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 67

नित्याकलान्तरे तस्मिन्कामाकर्षणिकासुखाः / परितः कृतसंस्थानाः षोडशेन्दुकलात्मिकाः

ಆ ನಿತ್ಯ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, ಕಾಮವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸುಖರೂಪಿಣಿಗಳಾಗಿ, ಚಂದ್ರನ ಷೋಡಶ ಕಲಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 68

तर्पयन्त्यो दिशां चक्रं सुधास्यन्दैः सुशीतलैः / तासां नामानि मत्तस्त्वमवधारय कुम्भज

ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಶೀತಲ ಅಮೃತಧಾರೆಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ತರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹೇ ಕುಂಭಜ! ಅವರ ನಾಮಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಿಸು।

Verse 69

कामाकर्षिणिका नित्या बुद्ध्याकर्षणिकापरा / रसाकर्षणिका नित्या गन्धाकर्षणिका कला

ಕಾಮಾಕರ್ಷಿಣಿಕಾ ನಿತ್ಯಾ, ಬುದ್ಧ್ಯಾಕರ್ಷಣಿಕಾ ಪರಾ; ರಸಾಕರ್ಷಣಿಕಾ ನಿತ್ಯಾ, ಗಂಧಾಕರ್ಷಣಿಕಾ ಒಂದು ಕಲಾ.

Verse 70

चित्ताकर्षणिका नित्या धैर्याकर्षणिका कला / स्मृत्याकर्षणिका नित्या नामाकर्षणिका कला

ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಣಿಕಾ ನಿತ್ಯಾ, ಧೈರ್ಯಾಕರ್ಷಣಿಕಾ ಒಂದು ಕಲಾ; ಸ್ಮೃತ್ಯಾಕರ್ಷಣಿಕಾ ನಿತ್ಯಾ, ನಾಮಾಕರ್ಷಣಿಕಾ ಒಂದು ಕಲಾ.

Verse 71

बीजाकर्षणिका नित्या चार्थाकर्षणिका कला / अमृताकर्षणी चान्या शरीराकर्षणी कला

ಬೀಜಾಕರ್ಷಣಿಕಾ ನಿತ್ಯಾ, ಅರ್ಥಾಕರ್ಷಣಿಕಾ ಒಂದು ಕಲಾ; ಇನ್ನೊಂದು ಅಮೃತಾಕರ್ಷಣೀ, ಹಾಗೆಯೇ ಶರೀರಾಕರ್ಷಣೀ ಕೂಡ ಒಂದು ಕಲಾ.

Verse 72

एतास्तु गुप्तयोगिन्यस्त्रिपुरेशी तु चक्रिणी / सर्वाशापूरिकाभिख्या चक्राधिष्ठानदेवता

ಇವೆಯೇ ಗುಪ್ತ ಯೋಗಿನಿಯರು; ತ್ರಿಪುರೇಶೀ ಚಕ್ರಿಣೀ. ಅವಳು ‘ಸರ್ವಾಶಾಪೂರಿಕಾ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಳಾಗಿ, ಚಕ್ರಾಧಿಷ್ಠಾನ ದೇವತೆ॥

Verse 73

एतच्चक्रे पालिका तु मुद्रा द्राविणिकाभिधा / नित्या कलान्तरादूर्ध्वं धिष्ण्य मत्यन्तसुन्दरम्

ಈ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಕಾ ಎಂಬ ಮುದ್ರೆ ‘ದ್ರಾವಿಣಿಕಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಿತ್ಯಾ-ಕಲಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಅದರ ಧಿಷ್ಣ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ॥

Verse 74

हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / प्राग्वत्सोपानसंयुक्तं सर्वसंक्षोभणाभिधम्

ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ ಎತ್ತರ, ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ ವಿಸ್ತಾರ; ಪೂರ್ವವತ್ ಸೋಪಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ‘ಸರ್ವಸಂಕ್ಷೋಭಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ॥

Verse 75

तत्राष्टौ शक्तयस्तीव्रा मदारुणविलोचनाः / नवतारुण्यमच्चाश्च सेवन्ते परमेश्वरीम्

ಅಲ್ಲಿ ಎಂಟು ತೀವ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳು ಇವೆ; ಮದದಿಂದ ಅರುಣ ನೇತ್ರಗಳಿರುವವು. ನವಯೌವನ ಮದದಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ॥

Verse 76

कुसुमा मेखला चैव मदना मदनातुरा / रेखा वेगिन्यङ्कुशा च मालिन्यष्टौ च शक्तयः

ಕುಸುಮಾ, ಮೇಖಲಾ, ಮದನಾ, ಮದನಾತುರಾ, ರೇಖಾ, ವೇಗಿನೀ, ಅಂಕುಶಾ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನೀ—ಇವೆಯೇ ಎಂಟು ಶಕ್ತಿಗಳು॥

Verse 77

कोटिशस्तत्परीवारः शक्तयो ऽनङ्गपूर्विकाः / सर्वसंक्षोभमिदं चक्रं तदधिदेवता

ಕೋಟಿಕೋಟಿ ಪರಿವಾರಗಳೊಡನೆ ಶಕ್ತಿಗಳು ಇವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂಗಾ ಮೊದಲಾದವರು ಮುಂಚೂಣಿಯವರು. ಈ ಚಕ್ರವು ಸರ್ವಸಂಕ್ಷೋಭಕರ; ಇದರ ಅಧಿದೇವತೆ ಅವಳೇ.

Verse 78

सुंदरी नाम विज्ञेया नाम्ना गुप्ततरापि सा / तच्चक्रपालनकरी मुद्राकर्षणिका स्मृता

ಅವಳು ‘ಸುಂದರೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವಳು; ನಾಮದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳೇ ಆ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವಳು, ‘ಮುದ್ರಾ-ಆಕರ್ಷಣಿಕಾ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

Verse 79

अनङ्गशक्त्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / संक्षोभिण्याद्यन्तरं स्यात्सर्वसौभाग्यदायकम्

ಹೇ ಕುಂಭಸಂಭವ! ಅನಂಗಶಕ್ತಿಯ ಅಂತರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಇದೆ—ಎತ್ತರ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ, ವಿಸ್ತಾರ ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ. ಇದು ‘ಸಂಕ್ಷೋಭಿಣೀ’ ಮೊದಲಾದವರ ಅಂತರ; ಸರ್ವಸೌಭಾಗ್ಯದಾಯಕ.

Verse 80

सर्वसंक्षोभिणीमुख्यास्तत्र शक्तय उद्धताः / चतुर्दश वसंत्येव तासां नामानि मच्छृणु

ಅಲ್ಲಿ ‘ಸರ್ವಸಂಕ್ಷೋಭಿಣೀ’ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಉದ್ದತ ಶಕ್ತಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ—ಅವು ಹದಿನಾಲ್ಕು. ಅವುಗಳ ನಾಮಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 81

सर्वसंक्षोभिणी शक्तिः सर्वविद्राविणी तथा / सर्वाकर्षणिका शाक्तिः सर्वाह्लादनिका तथा

‘ಸರ್ವಸಂಕ್ಷೋಭಿಣೀ’ ಶಕ್ತಿ, ‘ಸರ್ವವಿದ್ರಾವಿಣೀ’ ಹಾಗೆಯೇ; ‘ಸರ್ವಆಕರ್ಷಣಿಕಾ’ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ‘ಸರ್ವಆಹ್ಲಾದನಿಕಾ’ ಕೂಡ.

Verse 82

सर्वसंमोहिनी शक्तिः सर्वस्तंभनशक्तिका / सर्वजृंभिणिका शक्तिस्तथा सर्ववशङ्करी

ಆ ಶಕ್ತಿ ಸರ್ವಸಮ್ಮೋಹಿನಿ, ಸರ್ವಸ್ತಂಭನಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದು. ಸರ್ವಜೃಂಭಿಣಿಯಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವವಶಂಕರಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 83

सर्वरञ्जनशक्तिश्च सर्वोन्मादनिशक्तिका / सर्वार्थसाधिका शक्तिः सर्वसंपत्तिपूरिणी

ಆ ಶಕ್ತಿ ಸರ್ವರಂಜನಶಕ್ತಿ, ಸರ್ವೋನ್ಮಾದನಕಾರಿಣಿ. ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧಿಕಾ ಶಕ್ತಿ, ಸರ್ವಸಂಪತ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವವಳು.

Verse 84

सर्वमन्त्रमयी शक्तिः सर्वद्वन्द्वक्षयङ्करी / एताश्च संप्रदायाख्याश्चक्रिणीपुरवासिनीः

ಆ ಶಕ್ತಿ ಸರ್ವಮಂತ್ರಮಯಿ, ಸರ್ವದ್ವಂದ್ವಕ್ಷಯಂಕರಿ. ಇವು ‘ಸಂಪ್ರದಾಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಚಕ್ರಿಣೀಪುರವಾಸಿನಿಯರು.

Verse 85

मुद्राश्च सर्ववश्याख्यास्तच्चक्रे रक्षिका मताः / कोटिशः शक्तयस्तत्र तासां किङ्कर्य्य उद्धृताः

‘ಸರ್ವವಶ್ಯ’ ಎಂಬ ಮುದ್ರೆಗಳು ಆ ಚಕ್ರದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿವೆ ಎಂದು ಮನ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಶಕ್ತಿಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಕಿಂಕರಿಯರು (ಸೇವಿಕೆಯರು) ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತರು.

Verse 86

संक्षोभिण्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / सर्वसिद्धादिकानां तु मन्दिरं विष्ट्यमुच्यते

ಹೇ ಕುಂಭಸಂಭವ! ಸಂಕ್ಷೋಭಿಣಿ ಮೊದಲಾದ ಅಂತರ್ಮಂಡಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ ವಿಸ್ತಾರವಿರುವ ಸ್ಥಳವು ಸರ್ವಸಿದ್ಧಾದಿಗಳ ಮಂದಿರ ‘ವಿಷ್ಟ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 87

सर्वसिद्धिप्रदा चैव सर्वसंपत्प्रदा तथा / सर्वप्रियङ्करी देवी सर्वमङ्गलकारिणी

ದೇವಿ ಸಮಸ್ತ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳು, ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವವಳು; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯಳಾಗಿ, ಸರ್ವಮಂಗಳಕಾರಿಣಿ.

Verse 88

सर्वकामप्रदा देवी सर्वदुःखविमोचनी / सर्वमृत्युप्रशमिनी सर्वविघ्ननिवारिणी

ದೇವಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳು, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚಿಸುವವಳು; ಮರಣಭಯವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವವಳು, ಸರ್ವ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವಳು.

Verse 89

सर्वाङ्गसुन्दरी देवी सर्वसौभाग्यदायिनी / एता देव्यः कलोत्कीर्णा योगिन्यो नामतः स्मृताः

ದೇವಿ ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿ, ಸರ್ವ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವವಳು. ಈ ದೇವಿಯರು ಕಲೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವರು; ನಾಮತಃ ‘ಯೋಗಿನಿಯರು’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 90

चक्रिणी श्रीश्च विज्ञेया चक्रं सर्वार्थसाधकम् / सर्वोन्मादनमुद्राश्च चक्रस्य परिपालिकाः

‘ಚಕ್ರಿಣೀ’ ಮತ್ತು ‘ಶ್ರೀ’—ಇವು ಜ್ಞೇಯ; ಅವರ ಚಕ್ರವು ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕ. ‘ಸರ್ವೋನ್ಮಾದನ’ ಮುದ್ರೆಗಳು ಆ ಚಕ್ರದ ಪರಿಪಾಲಕರು.

Verse 91

सर्वसिद्ध्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुम्भसम्भव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

ಹೇ ಕುಂಭಸಂಭವ! ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿ ಮೊದಲಾದ ಅಂತರಭಾಗದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ (ಚಕ್ರ) ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಸ್ತ ಎತ್ತರ, ನಾಲ್ಕು ನಲ್ವ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದೆ.

Verse 92

सर्वज्ञाद्यन्तरं नाम्ना सर्वरक्षाकरं स्मृतम् / चक्रं महत्तरं दिव्यं सर्वज्ञाद्याः प्रकीर्तिताः

‘ಸರ್ವಜ್ಞಾದ್ಯಂತರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಇದು ಸರ್ವರಕ್ಷಾಕರವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ; ಅದೇ ಮಹತ್ತರ ದಿವ್ಯ ಚಕ್ರ ‘ಸರ್ವಜ್ಞಾದ್ಯಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ।

Verse 93

सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च सर्वैश्वर्यप्रदायिनी / सर्वज्ञानमयी देवी सर्वव्याधिविनाशिनी

ದೇವಿ ಸರ್ವಜ್ಞೆ, ಸರ್ವಶಕ್ತಿಯೂ ಹೌದು, ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವವಳು; ಅವಳು ಸರ್ವಜ್ಞಾನಮಯಿ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವಳು।

Verse 94

सर्वाधारस्वरूपा च सर्वपापहरी तथा / सर्वानन्दमयी देवी सर्वरक्षास्वरूपिणी

ದೇವಿ ಸರ್ವಾಧಾರಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಸರ್ವಪಾಪಹಾರಿಣಿ; ಅವಳು ಸರ್ವಾನಂದಮಯಿ, ಸರ್ವರಕ್ಷಾಸ್ವರೂಪಿಣಿ।

Verse 95

सर्वेप्सितप्रदा चैता निर्गर्वा योगिनीश्वराः

ಈ ದೇವಿ ಸರ್ವ ಇಪ್ಸಿತ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳು, ನಿರ್ಗರ್ವಳಾದ ಯೋಗಿನೀಶ್ವರಿ।

Verse 96

मालिनी चक्रिणी प्रोक्ता मुद्रा सर्वमहाङ्कुशा / इति चिन्तामणि गृहे सर्वज्ञाद्यन्तरावधि / चक्राणि कानिचित्प्रोक्तान्यन्यान्यपि मुने शृणु

ಮಾಲಿನೀ ಮತ್ತು ಚಕ್ರಿಣೀ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮುದ್ರೆ ‘ಸರ್ವಮಹಾಂಕೂಶಾ’. ಹೀಗೆ ಚಿಂತಾಮಣಿ-ಗೃಹದಲ್ಲಿ ‘ಸರ್ವಜ್ಞಾದ್ಯಂತರ’ ವರೆಗೆ ಕೆಲವು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆವು; ಮುನೇ, ಇನ್ನಿತರನ್ನೂ ಕೇಳು।

Frequently Asked Questions

The chapter centers on arghya-sthāpana (the establishment/offering-setting of arghya) in Mahāpadmāṭavī, described in relation to the Cintāmaṇi-gṛha and its directional quadrants.

It gives yojana-based dimensions (e.g., breadth/height) for the divine chariot (Cakrarāja ratha) and uses structured component-symbolism (Vedas as wheels, puruṣārthas as horses, tattvas as attendants).

Cid-vahni represents a self-sustaining consciousness-fire honored by nectar, while Mahādevī (hotrī) and Kāmeśvara (hotā) model a perpetual cosmic rite (nitya-homa) whose function is stated as protection and maintenance of the world-order.