Adhyaya 71
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa (Genealogical Enumeration of the Yādava Clans)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣೀಯ ವಂಶಾನುಕ್ರಮಣ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೂತನು ಸಾತ್ತ್ವತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ, ವೃಷ್ಣಿ–ಅಂಧಕ ಸಮೂಹ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಶಾಖೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ‘ನಾಲ್ಕು ಸರ್ಗಗಳು’ ಎಂಬ ವಿಭಾಗಗಳಂತೆ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ದಾಂಪತ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸಹೋದರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸಂತಾನಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವಾವೃಧ ರಾಜನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸು, ನದಿಕನ್ಯೆಯ ಸಂಕಲ್ಪ, ಅವರ ಸಂಗಮ ಮತ್ತು ಬಭ್ರುವಿನ ಜನನ—ಪರಂಪರಾವಿದರು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಗಾಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸಿತ—ಎಂಬ ಕಥಾಭಾಗ ಗಮನಾರ್ಹ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇದು ಹೆಸರುಗಳು, ಉಪಶಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಆದರ್ಶ ಜನ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಯಾದವ ಸಂಬಂಧಿತ ವಂಶಗಳನ್ನು ಪುರಾಣೀಯ ಇತಿಹಾಸ-ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಘನ ವಂಶ-ನೋಂದಣಿ ಆಗಿದೆ।
Shlokas
Verse 1
[वेर्सेस् २,७०।३ - ४९ नोत् अवैलब्ले अत् प्रेसेन्त्] सूत उवाच सात्त्वताज्जज्ञिरे पुत्राः कौशल्यायां महाबलाः / भजमानो भजिर्द्दिव्यो वृष्णिर्देवावृधो ऽन्धकः
[2.70.3–49 ಶ್ಲೋಕಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ] ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಕೌಶಲ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾತ್ತ್ವತನಿಂದ ಮಹಾಬಲ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು: ಭಜಮಾನ, ಭಜಿ, ದಿವ್ಯ, ವೃಷ್ಣಿ, ದೇವಾವೃಧ ಮತ್ತು ಅಂಧಕ।
Verse 2
महाभोजश्च विख्यातो ब्रह्मण्यस्सत्यसंगरः / तेषां हि सर्गाश्चत्वारः शृणुध्वं विस्तरेण वै
ಮಹಾಭೋಜನು ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭಕ್ತನು, ಸತ್ಯಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಚಲನು. ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಸರ್ಗಗಳಿವೆ—ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.
Verse 3
भजमानस्य सृंजय्यो बाह्यका चोपवाह्यका / सृंज यस्य सुते द्वे तु बाह्यके ते उदावहत्
ಭಜಮಾನನ ಪತ್ನಿಯರು ಸೃಂಜಯ್ಯಾ, ಬಾಹ್ಯಕಾ ಮತ್ತು ಉಪವಾಹ್ಯಕಾ. ಸೃಂಜಯನ ಎರಡು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಬಾಹ್ಯಕಾ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ನೀಡಿದಳು.
Verse 4
तस्य भार्ये भगिन्यौ ते प्रसूते तु सुतान्बहून् / निम्लोचिः किङ्कणश्चैव धृष्टिः पर पुरञ्जयः
ಅವನ ಪತ್ನಿಗಳಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರು ಅನೇಕ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತರು—ನಿಮ್ಲೋಚಿ, ಕಿಂಕಣ, ಧೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪರಪುರಂಜಯ.
Verse 5
ते बाह्यकाया सृंजय्या भजमानाद्विजज्ञिरे / अयुताजित्सहस्राजिच्छताजिदिति नामतः
ಅವರು ಬಾಹ್ಯಕಾ ಮತ್ತು ಸೃಂಜಯ್ಯಾದಿಂದ ಭಜಮಾನನಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು; ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಅಯುತಾಜಿತ್, ಸಹಸ್ರಾಜಿತ್, ಶತಾಜಿತ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.
Verse 6
बाह्यकायां भगिन्यां ते भजमानाद्विजज्ञिरे / तेषां देवावृधो राजा चचार परमं तपः / पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्म ह
ಬಾಹ್ಯಕಾ ಎಂಬ ಆ ಸಹೋದರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಭಜಮಾನನಿಂದ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ರಾಜ ದೇವಾವೃಧನು ‘ನನಗೆ ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನ ಪುತ್ರನು ದೊರಕಲಿ’ ಎಂದು ಪರಮ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದನು.
Verse 7
संयोज्या त्मानमेवं स पर्णाशजलमस्पृशत्
ಹೀಗೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಸಂಯಮಿಸಿ ಅವನು ಪರ್ಣಾಶಾ ನದಿಯ ಜಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು।
Verse 8
सा चोपस्पर्शनात्तस्य चकार प्रियमापगा / कल्याणत्वान्नरपतेस्तस्य सा निम्नगोत्तमा
ಅವನ ಉಪಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆ ಅಪಗಾ ನದಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ನರಪತಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಂಗಳವನ್ನು ಮಾಡಿತು; ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ ರಾಜನಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಕರವಾಯಿತು।
Verse 9
चिन्तयाभिपरीताङ्गी जगामाथ विनिश्चयम् / नाभिगच्छामि तां नारीं यस्यामेवंविधः सुतः
ಚಿಂತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ ಅವಳು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದಳು—‘ಇಂತಹ ಪುತ್ರನಿರುವ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯ ಬಳಿಗೆ ನಾನು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.’
Verse 10
भवेत्सर्वगुणोपेतो राज्ञो देवावृधस्य हि / तस्मादस्य स्वयं चाहं भवाम्यद्य सहव्रता
ದೇವಾವೃಧ ರಾಜನು ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನನಾಗಿರಲಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ನಾನು ಸ್ವಯಂ ಅವನ ಸಹವ್ರತೆಯಾಗಿ, ಪತಿವ್ರತ ಸಹಚರಿಯಾಗಿ ಆಗುವೆನು।
Verse 11
जज्ञे तस्याः स्वयं हृत्स्थो भावस्तस्य यथेरितः / अथ भूत्वा कुमारी तु सा चिन्तापरमेव च
ಅವಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಭಾವವು ಸ್ವತಃ ಉದಯವಾಯಿತು; ನಂತರ ಅವಳು ಕುಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪರಮ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಳು।
Verse 12
वरयामास राजानं तामियेष स पार्थिवः / तस्यामाधत्त गर्भे स तेजस्विनमुदा रधीः
ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ವರಿಸಿದನು; ಅವಳೂ ಆ ಪಾರ್ಥಿವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು. ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವಳು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ವಿ ಪುತ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು.
Verse 13
अथ सा नवमे मासि सुषुवे सरिता वरा / पुत्रं सर्वगुणोपेतं बभ्रुं देवावृधत्तदा
ನಂತರ ಒಂಬತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರಿತಾ ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತವಾದ ಬಭ್ರು ಎಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಆಗ ದೇವರುಗಳು ದೇವಾವೃಧನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿದರು.
Verse 14
तत्र वंशे पुराणज्ञा गाथां गायन्ति वै द्विजाः / गुणान्देवावृधस्यापि कीर्तयन्तो महात्मनः
ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣಜ್ಞರಾದ ದ್ವಿಜರು ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ; ಮಹಾತ್ಮ ದೇವಾವೃಧನ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 15
यथैव शृणुमो दूरात्सपंश्यामस्तथान्तिकात् / बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृथः समः
ನಾವು ದೂರದಿಂದ ಹೇಗೆ ಕೇಳುತ್ತೇವೋ ಹಾಗೆಯೇ ಸಮೀಪದಿಂದಲೂ ನೋಡುತ್ತೇವೆ—ಬಭ್ರು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ದೇವರಲ್ಲಿ ದೇವಾವೃಧನಿಗೆ ಸಮಾನನು.
Verse 16
पुरुषाः पञ्चषष्टिश्च सहस्राणि च सप्ततिः / येमृतत्वमनुप्राप्ता बब्रोर्देवावृधादपि
ಅರವತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಎಪ್ಪತ್ತು ಪುರುಷರು—ಅವರು ಬಭ್ರು ಹಾಗೂ ದೇವಾವೃಧನಿಂದ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು.
Verse 17
यज्वा दानपतिर्धीरो ब्रह्मण्यः सत्यवाग्बुधः / कीर्त्तिमांश्च महाभोजः सात्त्वतानां महारथः
ಅವನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವನು, ದಾನದ ಅಧಿಪತಿ, ಧೀರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭಕ್ತ, ಸತ್ಯವಾಕ್ಯನೂ ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಕೀರ್ತಿಮಂತ ಮಹಾಭೋಜನು, ಸಾತ್ತ್ವತರ ಮಹಾರಥನು.
Verse 18
तस्यान्ववायः सुमहान्भोजा ये भुवि विश्रुताः / गान्धारी चैव माद्री च धृष्टैर्भार्ये बभूवतुः
ಅವನ ವಂಶವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾನ್; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಭೋಜರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು. ಧೃಷ್ಟನಿಗೆ ಗಾಂಧಾರೀ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರೀ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಪತ್ನಿಯರಾದರು.
Verse 19
गान्धारी जनयामास सुमित्रं मित्रनन्दनम् / साद्री युधाजितं पुत्रं ततो मीढ्वांसमेव च
ಗಾಂಧಾರೀ ಮಿತ್ರನಂದನನಾದ ಸುಮಿತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಮಾದ್ರೀ ಯುಧಾಜಿತ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನೂ, ನಂತರ ಮೀಢ್ವಾಂಸನನ್ನೂ ಹೆತ್ತಳು.
Verse 20
अनमित्रं शिनं चैव ताबुभौ पुरुषोत्तमौ / अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्य द्वौ बभूवतुः
ಅನಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಶಿನ—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರಾದರು. ಅನಮಿತ್ರನ ಪುತ್ರ ನಿಘ್ನ; ನಿಘ್ನನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.
Verse 21
प्रसेनश्च महाभागः सत्राजिच्च सुताबुभौ / तस्य सत्राजितः सूर्यः सखा प्राणसमो ऽभवत्
ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಪ್ರಸೇನ ಮತ್ತು ಸತ್ರಾಜಿತ—ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಾದರು. ಸತ್ರಾಜಿತನಿಗೆ ಸೂರ್ಯದೇವನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣಸಮಾನವಾದ ಸ್ನೇಹವಿತ್ತು.
Verse 22
स कदाचिन्निशापाये रथेन रथिनां वरः / तोयं कूलात्समुद्धर्तुमुपस्थातुं ययौरविम्
ಒಮ್ಮೆ ರಾತ್ರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ರಾಜನು ರಥದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ತೀರದಿಂದ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದು ಸೂರ್ಯದೇವನ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಲು ಹೊರಟನು।
Verse 23
तस्योपतिष्ठतः सूर्यं विवस्वानग्रतः स्थितः / सुस्पष्टमूर्त्तिर्भगवांस्तेजोमण्डलवान्विभुः
ಅವನು ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸೂರ್ಯನಾದ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಅವನ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತನು—ಸ್ಪಷ್ಟ ಮೂರ್ತಿಯುಳ್ಳ ಭಗವಾನ್, ತೇಜೋಮಂಡಲದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ।
Verse 24
अथ राजा विवस्वन्तमुवाच स्थितमग्रतः / यथैव व्योम्नि पश्यामि त्वामहं ज्योतिषां पते
ಆಮೇಲೆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತ ವಿವಸ್ವಾನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಅಧಿಪತೇ! ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತೇನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ।
Verse 25
तेजोमण्डलिनं चैव तथैवाप्यग्रतः स्थितम् / को विशेषो विवस्वंस्ते सख्येनोपगतस्य वै
ಮತ್ತು ನಿನ್ನನ್ನು ತೇಜೋಮಂಡಲದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ವಿವಸ್ವಾನ್, ಸ್ನೇಹಭಾವದಿಂದ ಬಂದ ನಿನ್ನ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಏನು ವಿಶೇಷತೆ?
Verse 26
एतच्छ्रुत्वा स भगवान्मणिरत्नं स्यमन्तकम् / स्वकण्ठादवमुच्याथ बबन्ध नृपतेस्तदा
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯದೇವನು ‘ಸ್ಯಮಂತಕ’ ಎಂಬ ಮಣಿರತ್ನವನ್ನು ತನ್ನ ಕಂಠದಿಂದ ತೆಗೆದು, ಆಗಲೇ ರಾಜನಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದನು।
Verse 27
ततो विग्रहवन्तं तं ददर्श नृपतिस्तदा / प्रीतिमानथ तं दृष्ट्वा मुहूर्त्तं कृतवान्कथाम्
ಆಗ ರಾಜನು ಆ ದೇಹಧಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮಾಡಿದನು.
Verse 28
तमभिप्रस्थितं भूयो विवस्वन्तं स सत्रजित् / प्रोवाचाग्निसवर्णं त्वां येन लोकः प्रपश्यति
ಮತ್ತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದ ವಿವಸ್ವಂತನಿಗೆ ಸತ್ರಜಿತನು ಹೇಳಿದನು— “ಅಗ್ನಿವರ್ಣ ತೇಜಸ್ವಿಯೇ! ಲೋಕವು ಯಾರಿಂದ ನೋಡುವುದೋ, ಆವನು ನೀನೇ.”
Verse 29
तदेतन्मणिरत्नं मे भगवन्दातुमर्हसि / स्यमं तकं नाममणिं दत्तवांस्तस्य भास्करः
ಹೇ ಭಗವನ್! ಈ ಮಣಿರತ್ನವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಿ ನೀಡಿರಿ. ‘ಸ್ಯಮಂತಕ’ ಎಂಬ ಈ ಮಣಿಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಭಾಸ್ಕರನು ನೀಡಿದ್ದನು.
Verse 30
स तमामुच्य नगरीं प्रविवेश महीपतिः / विस्मापयित्वाथ ततः पुरीमन्तःपुरं ययौ
ಅವನನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ ರಾಜನು ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಿಸಿ ನಂತರ ಅರಮನೆಯ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
Verse 31
स प्रसेनाय तद्दिव्यं मणिरत्नं स्यमन्तकम् / ददौ भ्रात्रे नरपतिः प्रेम्णा सत्राजिदुत्तमम्
ಆ ನರಪತಿ ಸತ್ರಜಿತನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಪ್ರಸೇನನಿಗೆ ಆ ದಿವ್ಯ ‘ಸ್ಯಮಂತಕ’ ಮಣಿರತ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
Verse 32
स्यमन्तको नाम मणिर्यस्मिन्राष्ट्रे स्थितो भवेत् / कामवर्षी च पर्जन्यो न च व्याधिभयं तथा
ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಸ್ಯಮಂತಕ’ ಎಂಬ ಮಣಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ಪರ್ಜನ್ಯನಿರುತ್ತಾನೆ; ರೋಗಭಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 33
लिप्सां चक्रे प्रसेनात्तु मणिरत्नं स्यमन्तकम् / गोविन्दो न च तं लेभे शक्तो ऽपि न जहार च
ಪ್ರಸೇನನು ಸ್ಯಮಂತಕ ಮಣಿರತ್ನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಲಾಲಸೆಯಿಟ್ಟನು; ಆದರೆ ಗೋವಿಂದನು ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ, ಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲೂ ಇಲ್ಲ.
Verse 34
कधाचिन्मृगयां यातः प्रसेनस्तेन भूषितः / स्यमन्तककृते सिंहाद्वधं प्राप सुदारुणम्
ಒಮ್ಮೆ ಆ ಮಣಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾದ ಪ್ರಸೇನನು ಬೇಟೆಗೆ ಹೋದನು; ಸ್ಯಮಂತಕದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವನು ಸಿಂಹದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
Verse 35
जांबवानृक्षराजस्तु तं सिंहं निजघान वै / आदाय च मणिं दिव्यं स्वबिलं प्रविवेश ह
ಆಮೇಲೆ ಋಕ್ಷರಾಜ ಜಾಂಬವಾನನು ಆ ಸಿಂಹವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೊಂದನು; ದಿವ್ಯ ಮಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಗುಹೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
Verse 36
तत्कर्म कृष्णस्य ततो वृष्ण्यन्धकमहत्तराः / मणिं गृध्नोस्तु मन्वानास्तमेव विशशङ्किरे
ಆ ಕಾರ್ಯದ ನಂತರ ವೃಷ್ಣಿ-ಅಂಧಕ ವಂಶಗಳ ಹಿರಿಯರು, ಮಣಿಗೆ ಲೋಭಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಕೃತ್ಯದ ಕುರಿತು ಕೃಷ್ಣನನ್ನೇ ಸಂಶಯಿಸಿದರು.
Verse 37
मिथ्यापवादं तेभ्यस्तं बलवानरिसूदनः / अमृष्यमाणो भगवान्वनं स विचचार ह
ಅವರು ಮಾಡಿದ ಸುಳ್ಳು ಅಪವಾದವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಬಲವಂತನಾದ ಅರಿಸೂದನ ಭಗವಾನ್ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು।
Verse 38
स तु प्रोसेनो मृगयामचरद्यत्र चाप्यथ / प्रसेनस्य पदं ग्राह्यं पुरं पौराप्तकारिभिः
ಆಗ ಪ್ರೋಸೇನನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಪ್ರೋಸೇನನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಣದವರು ಹಿಡಿದು ಹೋದರು।
Verse 39
ऋक्षवन्तं गिरिवरं विन्ध्यं च नगमुत्तमम् / अन्वेषयत्परिश्रान्तः स ददर्श महामनाः
ಋಕ್ಷವಂತ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನೂ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತವನ್ನೂ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ದಣಿದರೂ ಆ ಮಹಾಮನಸ್ಸು ಅವನ್ನು ಕಂಡನು।
Verse 40
साश्वं हतं प्रसेनं तं नाविन्दत्तत्र वै मणिम् / अथ सिंहः प्रसेनस्य शरीरस्याविदूरतः
ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯೊಡನೆ ಹತನಾದ ಪ್ರೋಸೇನನನ್ನು ಕಂಡನು; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಪ್ರೋಸೇನನ ದೇಹದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಿಂಹವಿತ್ತು।
Verse 41
ऋक्षेण निहतो दृष्टः पदैरृक्षस्य सूचितः / पदैरन्वेषयामास गुहामृक्षस्य यादवः
ಅವನು ಕರಡಿಯಿಂದ ಹತನಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಕರಡಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಸೂಚಿಸಿದವು; ಆಗ ಯಾದವನು ಆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕರಡಿಯ ಗುಹೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದನು।
Verse 42
महत्यन्तर्बिले वाणीं शश्राव प्रमदेरिताम् / धात्र्या कुमारमादाय सुतं जांबवतो द्विजाः / क्रीडयन्त्याथ मणिना मारोदीरित्युदीरितम्
ಮಹಾ ಗುಹೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ವಾಣಿಯನ್ನು ಅವನು ಕೇಳಿದನು. ಧಾತ್ರಿ ಜಾಂಬವಂತನ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಮಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ—“ಮಾರೋ, ಕೊಡಿ!” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದಳು, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ।
Verse 43
धात्र्युवाच प्रसेनमवधीत्सिंहः सिंहो जांबवता हतः
ಧಾತ್ರಿ ಹೇಳಿದರು—ಸಿಂಹವು ಪ್ರಸೇನನನ್ನು ವಧಿಸಿತು; ಆ ಸಿಂಹವನ್ನು ಜಾಂಬವಂತನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।
Verse 44
सुकुमारक मारो दीस्तव ह्यें स्यमन्तकः / व्यक्तीकृतश्च शब्दः स तूर्णं चापि ययौ बिलम्
“ಸೂಕುಮಾರಕಾ, ಹೊಡೆ—ಕೊಡು; ಈ ಸ್ಯಮಂತಕ ನಿನ್ನದೇ.” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗುಹೆಯತ್ತ ಹೋದನು।
Verse 45
अपश्यच्च बिलाभ्याशे प्रसेन मवदारितम् / प्रविश्य चापि भगवान्स ऋक्षबिलमञ्जसा
ಗುಹೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರಸೇನನನ್ನು ಚಿದ್ರಗೊಂಡ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡನು. ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆ ಋಕ್ಷ-ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।
Verse 46
ददर्श ऋक्षराजानं जांबवन्तमुदारधीः / युयुधे वासुदेवस्तु बिले जांबवता सह
ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಅವನು ಋಕ್ಷರಾಜ ಜಾಂಬವಂತನನ್ನು ಕಂಡನು. ನಂತರ ವಾಸುದೇವನು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವಂತನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು।
Verse 47
बाहुभ्यामेव गोविन्दो दिवसानेकविंशतिम् / प्रविष्टे च बिलं कृष्णे वसुदेवापुरस्सराः
ಗೋವಿಂದನು ತನ್ನ ಭುಜಬಲದಿಂದಲೇ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು; ಕೃಷ್ಣನು ಬಿಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ವಸುದೇವಾದಿಗಳು ಮುಂಚಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು।
Verse 48
पुनर्द्वारवतीं चैत्य हतं कृष्णं न्यवेदयन् / वासुदेवस्तु निर्जित्य जांबवन्तं महाबलम्
ಮತ್ತೆ ದ್ವಾರವತಿಗೆ ಹೋಗಿ ಚೈತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಕೃಷ್ಣನು ಹತನಾದನು’ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು; ಆದರೆ ವಾಸುದೇವನು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಜಾಂಬವಂತನನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು।
Verse 49
लेभे जांबवन्तीं कन्यामृक्षराजस्य सम्मनाम् / भगवत्तेजसा ग्रस्तो जांबवांन्प्रसभं मणिम्
ಅವನು ಋಕ್ಷರಾಜನ ಪ್ರಿಯ ಕನ್ಯೆ ಜಾಂಬವತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಭಗವತ್ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವರಿತನಾದ ಜಾಂಬವಾನ್ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಪಡೆದ ಮಣಿಯನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು।
Verse 50
सुतां जांबवतीमाशु विष्वक्सेनाय दत्तवान् / मणिं स्यमन्तकं चैव जग्रहात्मविशुद्धये
ಜಾಂಬವತಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಅವನು ತಕ್ಷಣ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ಯಮಂತಕ ಮಣಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।
Verse 51
अनुनीयर्क्षराजं तं निर्ययौ च तदा बिलात् / एवं स मणिमाहृत्य विशोध्यात्मानमात्मना
ಆ ಋಕ್ಷರಾಜನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಅವನು ಆಗ ಬಿಲದಿಂದ ಹೊರಬಂದನು; ಹೀಗೆ ಮಣಿಯನ್ನು ತಂದು ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದನು।
Verse 52
ददौ सत्राजिते रत्नं मणिं सात्त्वतसन्निधौ / कन्यां पुनर्जांबवतीमुवाह मधुसूदनः
ಸಾತ್ತ್ವತರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ರಾಜಿತನು ಆ ರತ್ನಮಣಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ನಂತರ ಮಧುಸೂದನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಜಾಂಬವತೀ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದನು।
Verse 53
तस्मान्मिथ्याभिशापात्तु व्यशुध्यन्मधुसूदनः / इमां मिथ्याभिशप्तिं यः कृष्णस्येह व्यपोहिताम्
ಆ ಮಿಥ್ಯಾ ಶಾಪದಿಂದ ಮಧುಸೂದನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಿರ್ದೋಷನಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾದನು; ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿದ ಈ ಸುಳ್ಳು ಶಾಪದ ನಿವಾರಣೆಯನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುವರೋ।
Verse 54
वेद मिथ्याभिशप्तिं स नाभिस्पृशति कर्हिचित् / दश त्वासन्सत्रजितो भार्यास्तस्यायुतं सुताः
ಈ ಮಿಥ್ಯಾ ಶಾಪವನ್ನು ತಿಳಿದವನನ್ನು ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸತ್ರಾಜಿತನಿಗೆ ಹತ್ತು ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು, ಅವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು।
Verse 55
ख्यातिमन्तस्त्रयस्तेषां भङ्गकारस्तु पूर्वजः / वीरो वातपतिश्चैव तपस्वी च बहुप्रियः
ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಬಹುಖ್ಯಾತರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು ಭಂಗಕಾರನು—ವೀರ, ವಾತಪತಿ, ತಪಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು।
Verse 56
अथ वीरमती नाम भङ्गकारस्य तु प्रसूः / सुषुवे सा कुमारीस्तु तिस्रो रूपगुणान्विताः
ನಂತರ ಭಂಗಕಾರನ ಪತ್ನಿ ವೀರಮತೀ ಎಂಬಳು; ಅವಳು ರೂಪಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಮೂರು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು।
Verse 57
सत्यभामोत्तमा स्त्रीणां व्रतिनी च दृढव्रता / तथा तपस्विनी चैव पिता कृष्णय तां ददौ
ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೆ, ವ್ರತಿನಿ, ದೃಢವ್ರತೆ ಹಾಗೂ ತಪಸ್ವಿನಿ; ಅವಳ ತಂದೆ ಅವಳನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.
Verse 58
न च सत्राजितः कृष्णो मणिरत्नं स्यमन्तकम् / आदत्त तदुपश्रुत्य भोजेन शतधन्वना
ಸತ್ರಾಜಿತನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸ್ಯಮಂತಕ ಮಣಿರತ್ನವನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೋಜವಂಶೀಯ ಶತಧನ್ವನು (ಕೋಪದಿಂದ) ಚಲಿಸಿದನು.
Verse 59
तदा हि प्रार्थयामास सत्यभामामनिन्दिताम् / अक्रूरो धनमन्विच्छन्मणिं चैव स्यमन्तकम्
ಆಗ ಅಕ್ರೂರನು ಧನವನ್ನೂ ಸ್ಯಮಂತಕ ಮಣಿಯನ್ನೂ ಬಯಸಿ, ನಿಂದಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯನ್ನು ವರವಾಗಿ ಬೇಡಿದನು.
Verse 60
सत्राजितं ततो इत्वा शतधन्वा महाबलः / रात्रौ तं मणिमादाय ततो ऽक्रूराय दत्तवान्
ನಂತರ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಶತಧನ್ವನು ಸತ್ರಾಜಿತನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ರಾತ್ರಿ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಳಿಕ ಅಕ್ರೂರನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
Verse 61
अक्रूरस्तु तदा रत्नमादाय स नरर्षभः / समयं कारयाञ्चक्रे बोध्यो नान्यस्य चेत्युत
ಆಗ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅಕ್ರೂರನು ಆ ರತ್ನವನ್ನು ಪಡೆದು, ‘ಇದು ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯಬಾರದು’ ಎಂದು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಸಿದನು.
Verse 62
वयमभ्युपयोत्स्यामः कृष्णेन त्वां प्रधर्षितम् / मम वै द्वारका सर्वा वेशे तिष्ठत्य संशयम्
ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅವಮಾನಿತನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾವು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ; ನನ್ನ ದ್ವಾರಕೆಯೆಲ್ಲವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶೋಕವೇಷದಲ್ಲಿದೆ.
Verse 63
हते पितरि दुःखार्त्ता सत्यभामा यशस्विनी / प्रययौ रथमारुह्य नगरं वारणावतम्
ತಂದೆ ಹತನಾದಾಗ ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾದ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಸತ್ಯಭಾಮೆ ರಥಾರೂಢಳಾಗಿ ವಾರಣಾವತ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟಳು.
Verse 64
सत्यभामा तु तद्वृत्तं भोजस्य शतधन्वनः / भर्तुर्निवेद्य दुःखार्त्ता पार्श्वस्थाश्रूण्यवर्त्तयत्
ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಭೋಜನಾದ ಶತಧನ್ವನ ಆ ಘಟನೆವನ್ನು ಗಂಡನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ದುಃಖಾರ್ತಳಾಗಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದವರ ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
Verse 65
पाण्डवानां तु दग्धानां हरिः कृत्वोदकक्रियाम् / कल्यार्थे चैव भ्रातॄणां न्ययोजयत सात्यकिम्
ದಗ್ಧರಾದ ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ಹರಿ ಉದಕಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಸಹೋದರರ ಕಲ್ಯಾಣಾರ್ಥ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು.
Verse 66
ततस्त्वरितमागत्य द्वारकां मधुसूदनः / पूर्वजं हलिनं श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्
ನಂತರ ಮಧುಸೂದನನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಬಂದು, ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿ ತನ್ನ ಹಿರಿಯನಾದ ಹಲಿನನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 67
हतः प्रसेनः सिंहेन सत्राजिच्छतधन्वना / स्यमन्तको मार्गणीयस्तस्य प्रभुरहं प्रभो
ಪ್ರಸೇನನು ಸಿಂಹದಿಂದ ಹತನಾದನು; ಶತಧನ್ವನು ಸತ್ರಾಜಿತನನ್ನೂ ವಧಿಸಿದನು. ಶ್ಯಮಂತಕ ಮಣಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು; ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ಅದರ ಸ್ವಾಮಿ ನಾನೇ.
Verse 68
तहारोह रथं शीघ्रं भोजं हत्वा महाबलम् / स्यमन्तकं महाबाहो सामान्यं वो भविष्यति
ಆಗ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಆ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಭೋಜನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು. ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ, ಶ್ಯಮಂತಕ ಮಣಿ ನಿನಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದು.
Verse 69
ततः प्रवृत्ते युद्धे तु तुमुले भोजकृष्णयोः / शतधन्वा तमक्रूरमवैक्षत्सर्वतो दिशम्
ನಂತರ ಭೋಜ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರ ನಡುವೆ ಭಯಂಕರ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಗ ಶತಧನ್ವನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ನೋಡುತ್ತ ಅಕ್ರೂರನನ್ನು ಕಂಡನು.
Verse 70
अनालब्धावहारौ तु कृत्वा भोजजनार्द्दनौ / शक्तो ऽपि शाठ्याद्धार्दिक्यो नाक्रूरो ऽभ्युपपद्यत
ಭೋಜ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನರಿಗೆ (ಮಣಿಯನ್ನು) ಸಿಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಹಾರ್ದಿಕ್ಯ ಅಕ್ರೂರನು ಕಪಟದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.
Verse 71
अपयोते ततो बुद्धिं भूयश्चक्रे भयान्वितः / योजनानां शतं साग्रं हृदया प्रत्यपद्यत
ನಂತರ ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡು ಅವನು ಮತ್ತೆ ಓಡಿಹೋಗುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದನು; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಜನ ದೂರ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದನು.
Verse 72
विख्याता हृदया नाम शतयोजनगामिनी / भोजस्य वडवा दिव्या यया कृष्णमयोधयत्
‘ಹೃದಯಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಶತಯೋಜನ ಓಡಬಲ್ಲ ಭೋಜನ ದಿವ್ಯ ಕುದುರೆ; ಅದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು.
Verse 73
क्षीणां जवेन त्दृदयामध्वनः शतयोजने / दृष्ट्वा रथस्य तां वृद्धिं शतधन्वा समुद्रवत्
ಶತಯೋಜನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವೇಗದಿಂದ ಓಡುತ್ತ ‘ಹೃದಯಾ’ ಕ್ಷೀಣವಾಯಿತು; ರಥದ ಆ ಮುನ್ನಡೆ ಕಂಡು ಶತಧನ್ವನು ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಅಶಾಂತನಾದನು.
Verse 74
ततस्तस्या हयायास्तु श्रमात्खेदाच्च वै द्विजाः / खमुत्पेतुरथ प्राणाः कृष्णो राममथाब्रवीत्
ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಆ ಕುದುರೆಯ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕ್ಲೇಶದಿಂದ ಅದರ ಪ್ರಾಣಗಳು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋಯಿತು; ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
Verse 75
तिष्ठस्वेह महाबाहो दृष्टदोषा मया हयी / पद्भ्यां गत्वा हरिष्यामि मणिरत्नं स्यमन्तकम्
ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲು; ಕುದುರೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಸ್ಯಮಂತಕ ಮಣಿರತ್ನವನ್ನು ತರುತ್ತೇನೆ.
Verse 76
पद्भ्यामेव ततो गत्वा शतधन्वानमच्युतः / मिथिलोपवने तं वै जघान परमास्त्रवित्
ನಂತರ ಅಚ್ಯುತನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಪರಮಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ, ಮಿಥಿಲೆಯ ಉಪವನದಲ್ಲಿ ಶತಧನ್ವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
Verse 77
स्यमन्तकं न चापश्यद्धत्वा भोजं महाबलम् / निवृत्तं चाब्र वीत्कृष्णं रत्नं देहीति लाङ्गली
ಶ್ಯಾಮಂತಕ ರತ್ನ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಭೋಜನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿ ಲಾಂಗಲಿ (ಬಲರಾಮ) — “ರತ್ನವನ್ನು ಕೊಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
Verse 78
नास्तीति कृष्णश्चोवाच ततो रामो रुषान्वितः / धिक्छब्दपूर्वमसकृत्प्रत्युवाच जनार्द्दनम्
ಕೃಷ್ಣನು “ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಮನು ‘ಧಿಕ್’ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೊದಲು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಮರುಮರು ಪ್ರತಿವಚನ ನೀಡಿದನು.
Verse 79
भातृत्वान्मर्षयाम्वेष स्वस्ति ते ऽस्तु व्रजाम्यहम् / कृत्यं न मे द्वारकया न त्वया न च वृष्णिभिः
ಸಹೋದರತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಸಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ, ನಾನು ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ. ನನಗೆ ದ್ವಾರಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲ, ವೃಷ್ಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ.
Verse 80
प्रविवेश ततो रामो मिथिलामरिमर्द्दनः / सर्वकामैरुपहृतैर्मैथिलेनैव पूजितः
ನಂತರ ಶತ್ರುಮರ್ದನ ರಾಮನು ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಮೈಥಿಲ ರಾಜನು ತಾನೇ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.
Verse 81
एतस्मिन्नेव काले तु बभ्रुर्मतिमतां वरः / नानारूपान्क्रतून्सर्वा नाजहार निरर्गलान्
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬಭ್ರುನು ನಾನಾವಿಧವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರತುಗಳನ್ನು (ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು) ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
Verse 82
दीक्षामयं सकवचं रक्षार्थं प्रविवेश ह / स्यमन्तककृते प्राज्ञो कान्दिनीजो महामनाः
ಸ್ಯಮಂತಕದ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಾಜ್ಞನೂ ಮಹಾಮನಸ್ಕನೂ ಆದ ಕಾಂದಿನೀಜನು ದೀಕ್ಷಾಮಯ ರಕ್ಷಾಕವಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।
Verse 83
अकूर यज्ञा इति ते ख्यातास्तस्य महात्मनः / बह्वन्नदक्षिणाः सर्वे सर्वकामप्रदायिनः
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಯಜ್ಞಗಳು ‘ಅಕೂರ ಯಜ್ಞಗಳು’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ; ಅವೆಲ್ಲವೂ ಬಹು ಅನ್ನ-ದಕ್ಷಿಣೆಯುಳ್ಳವು, ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಾಯಕವು.
Verse 84
अथ दुर्योधनो राजा गत्वाथ मिथिलां प्रभुः / गदाशिक्षां ततो दिव्यां बलभद्रादवाप्तवान्
ನಂತರ ಪ್ರಭುವಾದ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಬಲಭದ್ರನಿಂದ ದಿವ್ಯ ಗದಾಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು।
Verse 85
प्रसाद्य तु ततो रामो वृष्ण्यन्धकमहारथैः / आनीतो द्वारकामेव कृष्णेन च महात्मना
ನಂತರ ವೃಷ್ಣಿ-ಅಂಧಕ ಮಹಾರಥಿಗಳು ರಾಮನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದರು; ಮಹಾತ್ಮ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನನ್ನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಕರೆತಂದನು।
Verse 86
अक्रूरश्चान्धकैः सार्द्धमथायात्पुरुषर्षभः / युद्धे हत्वा तु शत्रुघ्नं सह बन्धुमता बली
ನಂತರ ಪುರುಷರ್ಷಭನಾದ ಅಕೂರನು ಅಂಧಕರೊಂದಿಗೆ ಬಂದನು; ಬಲಿಷ್ಠನು ಬಂಧುಮತೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನು ಹತಮಾಡಿ।
Verse 87
सुयज्ञतनयायां तु नरायां नरसत्तमौ / भङ्गकारस्य तनयौ विश्रुतौ सुमहाबलौ
ಸುಯಜ್ಞನ ಪುತ್ರಿ ನರೆಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರು ಭಂಗಕಾರನ ಪುತ್ರರು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.
Verse 88
जज्ञातेंऽधकमुख्यस्य शक्रघ्नो बन्धुमांश्च तौ / वधे च भङ्गकारस्य कृष्णो न प्रीतिमानभूत्
ಅಂಧಕಮುಖ್ಯನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಕ್ರಘ್ನ ಮತ್ತು ಬಂಧುಮಾನ ಎಂದು ಜನಿಸಿದರು; ಭಂಗಕಾರನ ವಧದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
Verse 89
ज्ञातिभेदभयाद्भीतस्तमुबेक्षितवानथ / अपयाते ततो ऽक्रूरे नावर्षत्पाकशासनः
ಬಂಧುಭೇದದ ಭಯದಿಂದ ಭೀತನಾಗಿ ಅವನು ಅವನನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದನು; ಅಕ್ರೂರನು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ಪಾಕಶಾಸನ (ಇಂದ್ರ) ಮಳೆ ಸುರಿಸಲಿಲ್ಲ.
Verse 90
अनावृष्ट्या हतं राष्ट्रमभवद्बहुधा यतः / ततः प्रसादयामासुरक्रूरं कुकुरान्धकाः
ಮಳೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ರಾಜ್ಯವು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು; ಆಗ ಕುಕುರು-ಅಂಧಕರು ಅಕ್ರೂರನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು.
Verse 91
पुनर्द्वारवतीं प्राप्ते तदा दानपतौ तथा / प्रववर्ष सहस्राक्षः कुक्षौ जलनिधेस्ततः
ದಾನಪತಿ ಅಕ್ರೂರನು ಮತ್ತೆ ದ್ವಾರವತಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ)ನು ಸಮುದ್ರದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.
Verse 92
कन्यां वै वासुदेवाय स्वसारं शीलसंमताम् / अक्रूरः प्रददौ श्रीमान्प्रीत्यर्थं मुनिपुङ्गवाः
ಮುನಿಪುಂಗವನಾದ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಅಕ್ರೂರನು ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ತನ್ನ ಶೀಲಸಮ್ಮತ ಸಹೋದರಿ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು।
Verse 93
अथ विज्ञाय योगेन कृष्णो बभ्रुगतं मणिम् / सभामध्ये तदा प्राह तमक्रूरं जनार्द्दनः
ಆಮೇಲೆ ಕೃಷ್ಣನು ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಬಭ್ರುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದ ಮಣಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನು ಅಕ್ರೂರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।
Verse 94
यत्तद्रत्नं मणिवरं तव हस्तगतं प्रभो / तत्प्रयच्छ स्वमानार्ह मयि मानार्यकं कृथाः
ಪ್ರಭೋ! ನಿನ್ನ ಕೈಗೆ ಬಂದಿರುವ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನಮಣಿಯನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಕೊಡು; ನೀನು ಮಾನಾರ್ಹನು—ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಬೇಡ।
Verse 95
षष्टिवर्षगते काले यद्रोषो ऽभूत्तदा मम / सुसंरूढो ऽसकृत्प्राप्तस्तदा कालात्ययो महान्
ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಾಗ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಆ ಕೋಪವು ಮರುಮರು ಬಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತು; ಆಗ ಮಹಾ ಕಾಲಾತ್ಯಯ ಸಂಭವಿಸಿತು।
Verse 96
ततः कृष्णस्य वचनात्सर्वसात्त्वतसंसदि / प्रददौ तं मणिं बभ्रुरक्लेशेन महामतिः
ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನ ವಚನದಿಂದ, ಸರ್ವ ಸಾತ್ವತರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಬಭ್ರು ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು।
Verse 97
ततस्तमार्जवप्राप्तं बभ्रोर्हस्तादरिन्दमः / ददौ हृष्टमनास्तुष्टस्तं मणिं बभ्रवे पुनः
ಆಗ ಶತ್ರುದಮನನಾದವನು ಬಭ್ರುವಿನ ಕೈಯಿಂದ ಸರಳತೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಭ್ರುವಿಗೇ ನೀಡಿದನು।
Verse 98
स कृष्णहस्तात्संप्राप्य मणिरत्नं स्यमन्तकम् / आबध्य गान्दिनीपुत्रो विरराजांशुमानिव
ಕೃಷ್ಣನ ಕೈಯಿಂದ ಸ್ಯಮಂತಕವೆಂಬ ಮಣಿರತ್ನವನ್ನು ಪಡೆದು ಗಾಂದಿನೀಪುತ್ರನು ಅದನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕಿರಣಮಯನಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸಿದನು।
Verse 99
इमां मिथ्याभिशाप्तिं यो विशुद्धिमपि चोत्तमाम् / वेद मिथ्याभिशप्तिं स न लभेत कथञ्चन
ಈ ಸುಳ್ಳು ಶಾಪವನ್ನೂ, ಜೊತೆಗೆ ಪರಮ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಯಾರು ಅರಿತಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸುಳ್ಳಾಗಿ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಹಾನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯರು।
Verse 100
अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे कनिष्ठाद्वृष्णिनन्दनात् / सत्यवान्सत्यसंपन्नः सत्यकस्तस्य चात्मजः
ವೃಷ್ಣಿನಂದನನ ಕಿರಿಯನಾದ ಅನಮಿತ್ರನಿಂದ ಶಿನಿ ಜನಿಸಿದನು; ಶಿನಿಗೆ ಸತ್ಯವಂತನೂ ಸತ್ಯಸಂಪನ್ನನೂ ಆದ ಸತ್ಯಕನು ಪುತ್ರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದನು।
Verse 101
सात्यकिर्युयुधानश्च तस्य भूतिः सुतो ऽभवत् / भूतेर्युगन्धरः पुत्र इति भौत्यः प्रकीर्त्तितः
ಸತ್ಯಕನು ಯುಯುಧಾನನೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು; ಅವನಿಗೆ ಭೂತಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು. ಭೂತಿಯ ಪುತ್ರ ಯುಗಂಧರ; ಆದಕಾರಣ ಅವನು ‘ಭೌತ್ಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು।
Verse 102
माड्याः सुतस्य जज्ञे तु सुतो वृष्णिर्युधाजितः / जज्ञाते तनयौ वृष्णेः श्वफल्कश्चित्रकश्च यः
ಮಾಡ್ಯಾ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಯುಧಾಜಿತ್ ಎಂಬ ವೃಷ್ಣಿ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ವೃಷ್ಣಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು—ಶ್ವಫಲ್ಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕ—ಜನಿಸಿದರು.
Verse 103
श्वफल्कस्तु महाराजो धर्मात्मा यत्र वर्तते / नास्ति व्याधिभयं तत्र न चावृष्टिभयं तथा
ಶ್ವಫಲ್ಕನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಮಹಾರಾಜನು; ಅವನು ಇರುವಲ್ಲಿ ರೋಗಭಯವಿಲ್ಲ, ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ.
Verse 104
कादाचित्काशिराजस्य विभोस्तु द्विजसत्तमाः / त्रीणि वर्षाणि विषये नावर्षत्पाकशासनः
ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ! ಒಮ್ಮೆ ಕಾಶಿರಾಜನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಾಕಶಾಸನ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆ ಸುರಿಸಲಿಲ್ಲ.
Verse 105
स तत्रवासयामास श्वफल्कं परमार्चितम् / श्वफल्कपरिवासेन प्रावर्षत्पाकशासनः
ಆಗ ಅವನು ಪರಮಾರ್ಚಿತನಾದ ಶ್ವಫಲ್ಕನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿಸಿದನು; ಶ್ವಫಲ್ಕನ ವಾಸದಿಂದಲೇ ಪಾಕಶಾಸನ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.
Verse 106
श्वफल्कः काशिराजस्य सुतां भार्यामविन्दत / गान्दिनींनाम गां सा हि ददौ विप्राय नित्यशः
ಶ್ವಫಲ್ಕನು ಕಾಶಿರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಡೆದನು; ಆಕೆಯ ಹೆಸರು ಗಾಂದಿನೀ, ಆಕೆ ನಿತ್ಯವೂ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಒಂದು ಹಸುವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
Verse 107
सा मातुरुदरस्था वै बहून्वर्षशातान्किल / निवसंती न वै जज्ञे गर्भस्थां तां पिताब्रवीत्
ಅವಳು ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಅನೇಕ ಶತವರ್ಷಗಳು ವಾಸಿಸಿದ್ದರೂ ಜನಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ತಂದೆ ಗರ್ಭಸ್ಥ ಕನ್ಯೆಗೆ ಹೇಳಿದರು.
Verse 108
जायस्व शीघ्रं भद्रं ते किमर्थं वापि तिष्ठसि / प्रोवाच चैनं गर्भस्था सा कन्या गां दिने दिने
“ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜನಿಸು, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ಏಕೆ ನಿಂತಿರುವೆ?” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಗರ್ಭಸ್ಥ ಕನ್ಯೆ ಅವನಿಗೆ ದಿನೇದಿನೇ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
Verse 109
यदि दद्यास्ततो गर्भाद्बहिः स्यां हायनैस्त्रिभिः / तथेत्युवाच तां तस्याः पिता काममपूरयत्
ಕನ್ಯೆ ಹೇಳಿದಳು, “ನೀವು ಅನುಮತಿಸಿದರೆ, ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತೇನೆ.” ತಂದೆ “ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು.
Verse 110
दाता यज्वा च शुरश्च श्रुतवानतिथिप्रियः / तस्याः पुत्रः स्मृतो ऽक्रूरः श्वाफल्को भूरिदक्षिणः
ಅವನು ದಾತ, ಯಜ್ಞಕರ್ತ, ಶೂರ, ಶ್ರುತವಂತ, ಅತಿಥಿಪ್ರಿಯ; ಅವಳ ಪುತ್ರನು ಅಕ್ರೂರನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ಶ್ವಾಫಲ್ಕನ ವಂಶಜ, ಬಹು ದಕ್ಷಿಣಾದಾತಾ।
Verse 111
उपमङ्गुस्तथा मङ्गुर्मृदुरश्चारिमेजयः / गिरिरक्षस्ततो यक्षः शत्रुघ्नो ऽथारिमर्दनः
ಉಪಮಂಗು, ಮಂಗು, ಮೃದುರ, ಚಾರಿಮೇಜಯ; ನಂತರ ಗಿರಿರಕ್ಷ, ಯಕ್ಷ, ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ಅರಿಮರ್ಧನ—ಇವರೂ (ಇತರ) ಪುತ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು.
Verse 112
धर्मवृद्धः सुकर्मा च गन्धमादस्तथापरः / आवाहप्रतिवाहौ च वसुदेवा वराङ्गना
ಧರ್ಮವೃದ್ಧ, ಸುಕರ್ಮ, ಗಂಧಮಾದ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬನು; ಹಾಗೆಯೇ ಆವಾಹ, ಪ್ರತಿವಾಹ; ಹಾಗೂ ವಸುದೇವಾ ಎಂಬ ವರಾಂಗನೆ ಇದ್ದಳು.
Verse 113
अक्रूरादौग्रसेन्यां तु सुतौ द्वौ कुलनन्दिनौ / देववानुपदेवश्च जज्ञाते देवसंनिभौ
ಅಕ್ರೂರನ ಔಗ್ರಸೇನ್ಯಾ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಕುಲಾನಂದಕರರಾದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ದೇವವಾನ್ ಮತ್ತು ಉಪದೇವ—ದೇವಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳವರು.
Verse 114
चित्रकस्याभवन्पुत्राः पृथुर्विपृथुरेव च / अश्वग्रीवो ऽश्ववाहश्च सुपार्श्वकगवेषणौ
ಚಿತ್ರಕನ ಪುತ್ರರು—ಪೃಥು ಮತ್ತು ವಿಪೃಥು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಶ್ವಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ಅಶ್ವವಾಹ; ಹಾಗೂ ಸುಪಾರ್ಶ್ವಕ ಮತ್ತು ಗವೇಷಣ ಎಂಬವರು.
Verse 115
अरिष्टनेमिरश्वास्यः सुवार्मा वर्मभृत्तथा / अभूमिर्बहुभूमिश्च श्रविष्ठाश्रवणे स्त्रियौ
ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಅಶ್ವಾಸ್ಯ, ಸುವಾರ್ಮಾ ಮತ್ತು ವರ್ಮಭೃತ; ಅಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಬಹುಭೂಮಿ; ಹಾಗೂ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇದ್ದರು.
Verse 116
सत्यकात्काशिदुहिता लेभे या चतुरः सुतान् / कुकुरं भजमानं च शुचिं कंबल बर्हिषम्
ಸತ್ಯಕನಿಂದ ಕಾಶಿಯ ಪುತ್ರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಲಭಿಸಿದರು—ಕುಕುರು, ಭಜಮಾನ, ಶುಚಿ, ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಬರ್ಹಿಷ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.
Verse 117
कुकुरस्य सुतो वृष्णिर्वृष्णेस्तु तनयो ऽभवत् / कपोतरोमा तस्याथ विलोमाभवदात्मजः
ಕುಕುರನ ಪುತ್ರ ವೃಷ್ಣಿ; ವೃಷ್ಣಿಗೂ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರ ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ಕಪೋತರೋಮಾ; ನಂತರ ಅವನ ಆತ್ಮಜ ವಿಲೋಮಾ ಎಂಬವನಾದನು.
Verse 118
तस्यासीत्तुंबुरुसखा विद्वान्पुत्रोंऽधकः किल / ख्यायते यस्य नामान्यच्चन्दनोदकदुन्दुभिः
ಅವನಿಗೆ ತುಂಬುರುಸಖಾ ಎಂಬ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು; ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವನ ಪುತ್ರ ಅಂಧಕನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾದನು. ಅವನ ನಾಮಗಳು ಚಂದನಜಲ ಮತ್ತು ದುಂದುಭಿ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
Verse 119
तस्याभिजित्ततः पुत्र उत्पन्नस्तु पुनर्वसुः / अश्वमेधं तु पुत्रार्थमाजहार नरोत्तमः
ಅವನಿಗೆ ಅಭಿಜಿತ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು; ಅವನಿಂದ ಪುನರ್ವಸು ಜನಿಸಿದನು. ಆ ನರೋತ್ತಮನು ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.
Verse 120
तस्य मध्ये ऽतिरात्रस्य सदोमध्यात्ससुच्छ्रितः / ततस्तु विद्वान्धर्मज्ञो दाता यज्वा पुनर्वसुः
ಆ ಅತಿರಾತ್ರ ಯಜ್ಞದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸದೋಮಧ್ಯದಿಂದ ಶುಭವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು. ನಂತರ ಪುನರ್ವಸು ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಧರ್ಮಜ್ಞ, ದಾತ ಮತ್ತು ಯಜ್ವನಾದನು.
Verse 121
तस्याथ पुत्रमिथुनं बभूवाभिजितः किल / आहुकश्चाहुकी चैव ख्यातौ मतिमतां वरौ
ನಂತರ ಅಭಿಜಿತನಿಗೆ ಜೋಡಿ ಸಂತಾನ ಜನಿಸಿತು. ಆಹುಕ ಮತ್ತು ಆಹುಕೀ—ಇಬ್ಬರೂ ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಂದು ಖ್ಯಾತರಾದರು.
Verse 122
इमांश्चोदा हरन्त्यत्र श्लोकान्प्रति तमाहुकम् / सोपासांगानुकर्षाणां सध्वजानां वरूथिनाम्
ಇಲ್ಲಿ ಚೋದಾ ತಮಾಹುಕನನ್ನು ಕುರಿತು ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು—ಉಪಾಂಗಗಳೊಡನೆ, ಅನುಚರರೊಡನೆ, ಧ್ವಜಗಳೊಡನೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ವರೂಥಿನಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ।
Verse 123
रथानां मेघघोषाणां महस्राणि दशैव तु / नासत्यवादी चासीत्तु नायज्ञो नासहस्रदः
ಮೇಘಘೋಷದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ ರಥಗಳು ದಶಸಹಸ್ರ; ಅವನು ಅಸತ್ಯವಾದಿ ಅಲ್ಲ, ಯಜ್ಞವಿಮುಖನಲ್ಲ, ಸಹಸ್ರದಾನ ನೀಡದವನೂ ಅಲ್ಲ।
Verse 124
नाशुचिर्नाप्यधर्मात्मा नाविद्वान्न कृशो ऽभवत् / आर्द्रकस्य धृतिः पुत्र इत्येवमनुशुश्रुम्
ಅವನು ಅಶುಚಿಯಲ್ಲ, ಅಧರ್ಮಾತ್ಮನಲ್ಲ; ಅವಿದ್ಯಾವಂತನಲ್ಲ, ಕೃಶನಾಗಿಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ—ಆರ್ದ್ರಕನ ಪುತ್ರ ಧೃತಿ ಎಂದು.
Verse 125
स तेन परिवारेण किशोरप्रतिमान्हयान् / अशीतिमश्वनियुतान्याहुको ऽप्रतिमो व्रजन्
ಅವನು ಆ ಪರಿವಾರದೊಡನೆ, ಕಿಶೋರನಂತೆ ತಾಜಾ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು—ಎಂಭತ್ತು ನಿಯುತ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು—ಕೊಂಡೊಯ್ದು, ಅಪ್ರತಿಮನಾದ ಆಹುಕನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।
Verse 126
पूर्वस्यां दिशि नागानां भोजस्य त्वतिभावयन् / रूप्यकाञ्चनकक्षाणां स्रहस्राण्येकविंशतिः
ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ನಾಗರ ಭೋಜನ ವೈಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತೆ, ಬೆಳ್ಳಿ-ಬಂಗಾರದ ಕಕ್ಷೆಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಹಸ್ರಗಳಿದ್ದವು।
Verse 127
तावन्त्येव सहस्राणि उत्तरस्यां तथादिशि / भूमिपालस्य भोजस्य उत्तिष्टेत्किङ्कणी किल
ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಸಹಸ್ರಗಳಿದ್ದವು; ಭೂಮಿಪಾಲ ಭೋಜನ ಕಿಂಕಿಣಿ (ಘುಂಗರು) ಎದ್ದು ಮೊಳಗಿತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 128
आहुकश्चाप्यवन्तीषु स्वसारं त्वाहुकीं ददौ / आहुकात्काश्यदुहितुर्द्वै पुत्रौ संबभूवतुः
ಅವಂತಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುಕನು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಆಹುಕಿಯನ್ನು ವಿವಾಹದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು; ಆಹುಕನಿಂದ ಕಾಶ್ಯನ ಪುತ್ರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು.
Verse 129
देवकश्चोग्रसेनश्च देवगर्भसमावुभौ / देवकस्य सुता वीरा जज्ञिरे त्रिदशोपमाः
ದೇವಕ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನ—ಇಬ್ಬರೂ ದೇವಗರ್ಭೆಯ ಪುತ್ರರು; ದೇವಕನ ವೀರ ಪುತ್ರಿಯರು ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಜನಿಸಿದರು.
Verse 130
देववानुपदेवश्च सुदेवो देवरक्षितः / तेषां स्वसारः सप्तासन्वसुदेवाय ता ददौ
ದೇವವಾನ್, ಉಪದೇವ, ಸುದೇವ, ದೇವರಕ್ಷಿತ—ಇವರು ಇದ್ದರು; ಅವರ ಏಳು ಸಹೋದರಿಯರನ್ನು ವಸುದೇವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
Verse 131
धृतदेवोपदेवा च तथान्या देवरक्षिता / श्रीदेवा शान्तिदेवा च सहदेवा तथापरा
ಧೃತದೇವಾ, ಉಪದೇವಾ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ದೇವರಕ್ಷಿತಾ; ಶ್ರೀದೇವಾ, ಶಾಂತಿದೇವಾ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಹದೇವಾ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.
Verse 132
सप्तमी देवकी तासां सानुजा चारुदर्शना / नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषां तु पूर्वजः
ಅವರಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯದು ದೇವಕೀ; ಅನುಜೆಯೊಡನೆ ಸುಂದರದರ್ಶನಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವರು ನವೋಗ್ರಸೇನನ ಪುತ್ರರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಕಂಸನು ಹಿರಿಯನು.
Verse 133
न्यग्रो दश्च सुनामा च कङ्कशङ्कुसुभूमयः / सुतनू राष्ट्रपालश्च युद्धतुष्टश्च तुष्टिमान्
ನ್ಯಗ್ರ, ದಶ, ಸುನಾಮಾ, ಕಂಕ, ಶಂಕು, ಸುಭೂಮಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುತನೂ, ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲ, ಯುದ್ಧತುಷ್ಟ, ತುಷ್ಟಿಮಾನರೂ ಇದ್ದರು.
Verse 134
तेषां स्वसारः पञ्चैव कंसा कंसवती तथा / सुतनू राष्ट्रपाली च कङ्का चैव वराङ्गना
ಅವರಿಗೆ ಐದು ಸಹೋದರಿಯರು—ಕಂಸಾ, ಕಂಸವತೀ, ಸುತನೂ, ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲೀ ಮತ್ತು ಕಂಕಾ—ಎಲ್ಲರೂ ವರಾಂಗನೆಯರು.
Verse 135
उग्रसेनो महापत्यो व्याख्यातः कुकुरोद्भवः / कुकुराणामिमं वंशं धारयन्नमितौजसाम्
ಕುಕುರುವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾಪ್ರತಾಪಿ ಉಗ್ರಸೇನನ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ; ಅವನು ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಕುಕುರುಗಳ ಈ ವಂಶವನ್ನು ಧಾರಣೆಮಾಡಿ ಉಳಿಸಿದನು.
Verse 136
आत्मनोविपुलं वंशं प्रजावांश्च भवेन्नरः / भजमानस्य पुत्रस्तु रथिमुख्यो विदूरथः
ಮಾನವನು ತನ್ನಿಗೆ ವಿಶಾಲ ವಂಶವನ್ನೂ ಸಂತಾನಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಭಜಮಾನನ ಪುತ್ರನು ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿದೂರಥನು.
Verse 137
राजाधिदेवः शूरश्च विदूरथसुतो ऽभवत् / तस्य शूरस्य तु सुता जज्ञिरे बलवत्तराः
ವಿದೂರಥನ ಪುತ್ರನು ರಾಜಾಧಿದೇವನೂ ಶೂರನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಆ ಶೂರನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂತಾನಗಳು ಜನಿಸಿದವು.
Verse 138
वातश्चैव निवातश्च शोणितः श्वेतवाहनः / शमी च गदवर्मा च निदान्तः खलु शत्रुजित्
ವಾತ, ನಿವಾತ, ಶೋಣಿತ, ಶ್ವೇತವಾಹನ, ಶಮೀ, ಗದವರ್ಮ, ನಿದಾಂತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಜಿತ್—ಇವರು (ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ) ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.
Verse 139
शमीपुत्रः प्रतिक्षत्रः प्रतिक्षत्रस्य चात्मजः / स्वयंभोजः स्वयंभोजाद्धृदिकः संबभूव ह
ಶಮೀಯ ಪುತ್ರನು ಪ್ರತಿಕ್ಷತ್ರ, ಪ್ರತಿಕ್ಷತ್ರನ ಪುತ್ರನು ಸ್ವಯಂಭೋಜ. ಸ್ವಯಂಭೋಜನಿಂದ ಹೃದಿಕನು ಜನಿಸಿದನು.
Verse 140
हृदिकस्य सुतास्त्वासन्दश भीमपराक्रमाः / कृतवर्माग्रजस्तेषां शतधन्वा तु मध्यमः
ಹೃದಿಕನಿಗೆ ಭೀಮನಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮವಿರುವ ಹತ್ತು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೃತವರ್ಮನು ಹಿರಿಯನು, ಶತಧನ್ವನು ಮಧ್ಯಮನು.
Verse 141
देवबाहुस्सुबाहुश्च भिषक्श्वेतरथश्च यः / सुदान्तश्चाधिदान्तश्च कनकः कनकोद्भवः
ದೇವಬಾಹು, ಸುಬಾಹು, ಭಿಷಕ್, ಶ್ವೇತರಥ, ಸುದಾಂತ, ಅಧಿದಾಂತ, ಕನಕ ಮತ್ತು ಕನಕೋದ್ಭವ—ಇವರು (ಇತರರು) ಆಗಿದ್ದರು.
Verse 142
देवबाहोस्सुतो विद्वाञ्जज्ञे कंबलबर्हिषः / असमौजाः सुतस्तस्य सुसमौजाश्च विश्रुतः
ದೇವಬಾಹುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಕಂಬಲಬರ್ಹಿಷನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ಅಸಮೌಜನು, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸुसಮೌಜನು ಇದ್ದನು.
Verse 143
अजातपुत्राय ततः प्रददावसमौजसे / सुचन्द्रं वसुरूपं च कृष्ण इत्यन्धकाः स्मृताः
ನಂತರ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಅಸಮೌಜನಿಗೆ ಸುಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಸುರೂಪ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟರು; ‘ಕೃಷ್ಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಂಧಕರು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
Verse 144
अन्धकानामिमं वंशं कीर्त्तयेद्यस्तु नित्यशः / आत्मनो विपुलं वंशं लभते नात्र संशयः
ಅಂಧಕರ ಈ ವಂಶವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಕೀರ್ತಿಸುವವನು ತನ್ನಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ವಂಶವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 145
अश्मक्यां जनयामास शूरं वै देव मीढुषम् / मारिष्यां जज्ञिरे शूराद्भोजायां पुरुषा दश
ದೇವಮೀಢುಷನು ಅಶ್ಮಕಿಯಿಂದ ಶೂರನನ್ನು ಜನಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶೂರನಿಂದ ಮಾರಿಷ್ಯಾ ಎಂಬ ಭೋಜಾ ಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು.
Verse 146
वसुदेवो महाबाहुः पूर्वमानकदुन्दुभिः / जज्ञे तस्य प्रसूतस्य दुन्दुभिः प्राणदद्दिवि
ಮಹಾಬಾಹು ವಸುದೇವನು ಮೊದಲು ‘ಆನಕದುಂದುಭಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ಜನಿಸಿದಾಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು.
Verse 147
आनकानां च संह्नादः सुमहानभवद्दिवि / पपात पुष्पवर्षं च शरस्य भवने महत्
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಆನಕಗಳ ಮಹಾನಾದ ಉಂಟಾಯಿತು; ಶರನ ಭವನದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು.
Verse 148
मनुष्यलोके कृत्स्ने ऽपि रूपे नास्ति समो भुवि / यस्यासीत्पुरुषाग्र्यस्य कान्तिश्चन्द्रमसो यथा
ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಇರಲಿಲ್ಲ; ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನ ಕಾಂತಿ ಚಂದ್ರನಂತಿತ್ತು.
Verse 149
देवभागस्ततो जज्ञे ततो देवश्रवाः पुनः / अनाधृष्टिवृकश्चैव नन्दनश्चैव सृंजयः
ನಂತರ ದೇವಭಾಗನು ಜನಿಸಿದನು; ಮತ್ತೆ ದೇವಶ್ರವಾಃ ಜನಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಅನಾಧೃಷ್ಟಿವೃಕ, ನಂದನ ಮತ್ತು ಸೃಂಜಯರೂ ಜನಿಸಿದರು.
Verse 150
श्यामः शमीको गण्डूषः स्वसारस्तु वरागनाः / पृथा च श्रुतदेवा च श्रुतकीर्तिः श्रुत श्रवाः
ಶ್ಯಾಮ, ಶಮೀಕ, ಗಂಡೂಷ; ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರಿಯರು—ವರಾಂಗನಾ, ಪೃಥಾ, ಶ್ರುತದೇವಾ, ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ, ಶ್ರುತಶ್ರವಾ.
Verse 151
राजाधिदेवी च तथा पञ्चैता वीरमातरः / पृथां दुहितरं शूरः कुन्तिभोजाय वै ददौ
ರಾಜಾಧಿದೇವಿಯೂ ಸಹ; ಈ ಐವರೂ ವೀರಮಾತೆಯರು. ಶೂರನು ತನ್ನ ಮಗಳು ಪೃಥೆಯನ್ನು ಕುಂತಿಭೋಜನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
Verse 152
तस्मात्सा तु स्मृता कुन्ती कुन्तिभोजात्मजा पृथा / कुरुवीरः पाण्डुमुख्यस्तस्माद्भार्यामविन्दत
ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ‘ಕುಂತೀ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಕುಂತಿಭೋಜನ ಪುತ್ರಿ ಪೃಥಾ; ಕುರುವೀರ ಪಾಂಡು ಅವಳನ್ನು ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಡೆದನು।
Verse 153
पुथा जज्ञे ततः पुत्रांस्त्रीनग्निसमतेजसः / लोके प्रतिरथान्वीराञ्छक्रतुल्यपराक्रमान्
ನಂತರ ಪೃಥಾ ಅಗ್ನಿಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಮೂರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಅವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರಥರು, ವೀರರು, ಇಂದ್ರಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು.
Verse 154
धर्माद्युधिष्टिरं पुत्रं मारुताच्च वृकोदरम् / इन्द्राद्धनञ्जयं चैव पृथा पुत्रानजीचनत्
ಧರ್ಮದಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಪುತ್ರ, ಮಾರುತದಿಂದ ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ), ಮತ್ತು ಇಂದ್ರದಿಂದ ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ)—ಈ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪೃಥಾ ಹೆತ್ತಳು।
Verse 155
माद्रवत्या तु जनितावश्विनाविति विश्रुतम् / नकुलः सहदेवश्च रुपसत्त्वगुणान्वितौ
ಮಾದ್ರಿಯಿಂದ ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರಿಂದ ಜನಿಸಿದರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವ; ಅವರು ರೂಪ, ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರು.
Verse 156
जज्ञे तु श्रुतदेवायां तनयो वृद्धशर्मणः / करूषाधिपतेर्ंवीरो दन्तवक्रो महाबलः
ಶ್ರುತದೇವೆಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಶರ್ಮನ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಕರೂಷಾಧಿಪತಿಯ ವೀರ, ಮಹಾಬಲ ದಂತವಕ್ರನು.
Verse 157
कैकयाच्छ्रुतिकीर्त्यं तु जज्ञे संतर्दनो बली / चेकितानबृहत्क्षत्रौ तथैवान्यौ महाबलौ
ಕೈಕಯದ ಶ್ರುತಿಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಬಲವಂತನಾದ ಸಂತರ್ಧನನು ಜನಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಚೇಕಿತಾನ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರ, ಇನ್ನೂ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಬಲರೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು।
Verse 158
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ भ्रातरौ सुमहाबलौ / श्रुतश्रवायां चैद्यस्तु शिशुपालो बभूव ह
ಅವಂತಿಯ ವಿಂದ ಮತ್ತು ಅನುವಿಂದ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾಬಲಿಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರುತಶ್ರವೆಯಿಂದ ಚೈದ್ಯನಾದ ಶಿಶುಪಾಲನು ಜನಿಸಿದನು।
Verse 159
दमघोषस्य राजर्षेः पुत्रो विख्यातपौरुषः / यः पुरा सदशग्रीवः संबभूवारिमर्दनः
ರಾಜರ್ಷಿ ದಮಘೋಷನ ಪುತ್ರನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರಾಕ್ರಮಿ; ಅವನು ಹಿಂದೆ ದಶಗ್ರೀವ (ರಾವಣ)ನಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಶತ್ರುಮರ್ಧನನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 160
वैश्रवाणानुजस्तस्य कुंभकर्णो ऽनुजस्तथा पत्न्यस्तु वसुदेवस्य त्रयोदश वराङ्गनाः
ಅವನಿಗೆ ವೈಶ್ರವಣ (ಕುಬೇರ)ನು ಅನುಜನು; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಂಭಕರ್ಣನೂ ಅವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ. ವಸುದೇವನ ಪತ್ನಿಯರು ಹದಿಮೂರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರು.
Verse 161
पौरवी रोहिणी चैव मदिरा चापरा तथा / तथैव भद्रवैशाखी सुनाम्नी पञ्चमी तथा
ಪೌರವೀ, ರೋಹಿಣೀ, ಮದಿರಾ ಮತ್ತು ಅಪರಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಭದ್ರವೈಶಾಖೀ, ಸುನಾಮ್ನೀ—ಇವಳು ಐದನೆಯದಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿತಳು।
Verse 162
सहदेवा शान्तिदेवा श्रीदेवा देवरक्षिता / धृतदेवोपदेवा च देवकी सप्तमी तथा
ಸಹದೇವಾ, ಶಾಂತಿದೇವಾ, ಶ್ರೀದೇವಾ, ದೇವರಕ್ಷಿತಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಧೃತದೇವಾ, ಉಪದೇವಾ ಮತ್ತು ದೇವಕೀ—ಇವಳು ಏಳನೆಯವಳಾಗಿದ್ದಳು.
Verse 163
सुगन्धा वनराजी च द्वेचान्ये परिचारिके / रोहिणी पौरवी चैव बाह्लीकस्यानुजाभवत्
ಸುಗಂಧಾ ಮತ್ತು ವನರಾಜೀ—ಇವರು ಇನ್ನೆರಡು ಪರಿಚಾರಿಕೆಯರು; ಹಾಗೆಯೇ ರೋಹಿಣೀ, ಪೌರವೀ—ಬಾಹ್ಲೀಕನ ಅನುಜೆಯಾಗಿ (ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿಯರಾಗಿ) ಇದ್ದರು.
Verse 164
ज्येष्ठा पत्नी महाभागदयिताऽनकदुन्दुभेः / ज्येष्ठे लेभे सुतं रामं सारणं हि शठं तथा
ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಅನಕದುಂದುಭಿಯ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಿಯಾದ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ; ಜ್ಯೇಷ್ಠೆಯಿಂದ ರಾಮ, ಸಾರಣ ಮತ್ತು ಶಠ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು.
Verse 165
दुर्दमं दमनं शुभ्रं पिण्डारककुशीतकौ / चित्रां नाम कुमारीं च रोहिण्यष्टौ व्यजायत
ರೋಹಿಣೀ ದುರ್ಧಮ, ದಮನ, ಶುಭ್ರ, ಪಿಣ್ಡಾರಕ, ಕುಶೀತಕ—ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ—ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಸಂತಾನವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
Verse 166
पुत्रौ रामस्य जज्ञाते विज्ञातौ निशठोल्मुकौ / पार्श्वी च पार्श्वमर्दी च शिशुः सत्यधृतिस्तथा
ರಾಮನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ನಿಶಠ ಮತ್ತು ಉಲ್ಮುಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾರ್ಶ್ವೀ, ಪಾರ್ಶ್ವಮರ್ಧೀ, ಶಿಶು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಧೃತಿ ಕೂಡ ಜನಿಸಿದರು.
Verse 167
मन्दबाह्यो ऽथ रामणाङ्गिरिको गिरिरेव च / शुल्कगुल्मो ऽतिगुल्मश्च दरिद्रान्तक एव च
ಮಂದಬಾಹು, ರಾಮಣಾಂಗಿರಿಕ, ಗಿರಿರೇವ; ಹಾಗೆಯೇ ಶುಲ್ಕಗುಲ್ಮ, ಅತಿಗುಲ್ಮ, ದರಿದ್ರಾಂತಕ—ಇವು ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।
Verse 168
कुमार्यश्चापि पञ्जान्या नामतस्ता निबोधत / अर्चिष्मती सुनन्दा च सुरसा सुवचास्तथा
ಪಂಜಾನ್ಯೆಯ ಕುಮಾರಿಯರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಿ—ಅರ್ಚಿಷ್ಮತೀ, ಸುನಂದಾ, ಸುರಸಾ, ಸುವಚಾ.
Verse 169
तथा शतबला चैव सारणस्य सुतास्त्विमाः / भद्राश्वो भद्रगुप्तिश्च भद्रविष्टस्तथैव च
ಹಾಗೆಯೇ ಶತಬಲಾ; ಇವರು ಸಾರಣನ ಪುತ್ರರು—ಭದ್ರಾಶ್ವ, ಭದ್ರಗುಪ್ತಿ, ಭದ್ರವಿಷ್ಟ.
Verse 170
भद्रबाहुर्भद्ररथो भद्रकल्पस्तथैव च / सुपार्श्वकः कीर्त्तिमांश्च रोहिताश्वः शठात्मजाः
ಭದ್ರಬಾಹು, ಭದ್ರರಥ, ಭದ್ರಕಲ್ಪ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಪಾರ್ಶ್ವಕ, ಕೀರ್ತಿಮಾನ್, ರೋಹಿತಾಶ್ವ—ಇವರು ಶಠನ ಪುತ್ರರು.
Verse 171
दुर्मदस्याभिभूतश्च रोहिण्याः कुलजाः स्मृताः / नन्दोपनन्दौ मित्रश्च कुक्षिमित्रस्तथा बलः
ದುರ್ಮದನ ಅಭಿಭೂತನು ಕೂಡ ರೋಹಿಣಿಯ ಕುಲಜನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ನಂದ, ಉಪನಂದ, ಮಿತ್ರ, ಕುಕ್ಷಿಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಬಲ.
Verse 172
चित्रोपचित्रौ कृतकस्तुष्टिः पुष्टिरथापरः / मदिरायाः सुता एते वसुदेवाद्धिजज्ञिरे
ಚಿತ್ರೋಪಚಿತ್ರ, ಕೃತಕ, ತುಷ್ಟಿ, ಪುಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಅಪರ—ಇವರು ಮದಿರೆಯ ಪುತ್ರರು; ವಸುದೇವನಿಂದಲೇ ಜನಿಸಿದರು.
Verse 173
उपबिंबो ऽथ बिंबश्च सत्त्वदन्तमहौजसौ / चत्वार एते विख्याता भद्रापुत्रा महाबलाः
ಉಪಬಿಂಬ, ಬಿಂಬ, ಸತ್ತ್ವದಂತ, ಮಹೌಜಸ—ಈ ನಾಲ್ವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಭದ್ರೆಯ ಪುತ್ರರು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು.
Verse 174
वैशाल्यामदधाच्छौरिः पुत्रं कौशिकमुत्तमम् / देवक्यां जज्ञिरे सौरेः सुषेणः कीर्त्तिमानपि
ಶೌರಿಯು ವೈಶಾಲ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ ಕೌಶಿಕನನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಕಿಯಲ್ಲಿ ಶೌರಿಯ ಕೀರ್ತಿವಂತ ಪುತ್ರ ಸುಷೇಣನೂ ಜನಿಸಿದನು.
Verse 175
उदर्षिर्भद्रसेनश्च ऋजुदायश्च पञ्चमः / षष्ठो हि भद्रदेवश्च कंसः सर्वाञ्जघान तान्
ಉದರ್ಷಿ, ಭದ್ರಸೇನ, ಐದನೆಯ ಋಜುದಾಯ, ಆರನೆಯ ಭದ್ರದೇವ—ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಕಂಸನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
Verse 176
अथ तस्या मवस्थाया आयुष्मान्संबभूव ह / लोकनाथः पुनर्विष्णुः पूर्वं कृष्णः प्रजापतिः
ಆಮೇಲೆ ಅವಳ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು; ಲೋಕನಾಥನಾದ ವಿಷ್ಣು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕೃಷ್ಣನಾಗಿದ್ದವನು, ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.
Verse 177
अनुजाताभवकृष्णात्सुभद्रा भद्रभाषिणी / कृष्णा सुभद्रेति पुनर्व्याख्याता वृष्णिनन्दिनी
ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಜೆಯಾಗಿ ಸುಭದ್ರೆ ಜನಿಸಿದಳು; ಅವಳು ಮಂಗಳವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವವಳು. ‘ಕೃಷ್ಣಾ’ ‘ಸುಭದ್ರೆ’ ಎಂದು ಪುನರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಳಾದ ವೃಷ್ಣಿಕುಲ ನಂದಿನಿ.
Verse 178
सुभद्रायां रथी पार्थादभिमन्युरजायत / वसुदेवस्य भार्यासु महाभागासु सप्तसु
ಸುಭದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥ ಅರ್ಜುನನಿಂದ ರಥೀ ಅಭಿಮನ್ಯು ಜನಿಸಿದನು. ವಸುದೇವನ ಏಳು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಿಯಾದ ಪತ್ನಿಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (ಇದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ).
Verse 179
ये पुत्रा जज्ञिरे शुरा नामतस्तान्निबोधत / पूर्वाद्याः सहदेवायां शूराद्वै जज्ञिरे सुताः
ಶೂರನಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಮೊದಲಾದವರು ಸಹದೇವೆಯಲ್ಲಿ ಶೂರನಿಂದಲೇ ಪುತ್ರರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.
Verse 180
शान्तिदेवा जनस्तम्बं शौरेर्जज्ञे कुलोद्वहम् / आगावहो महात्मा च वृकदेव्या मजायत
ಶಾಂತಿದೇವೆಯಲ್ಲಿ ಶೌರಿಯಿಂದ ‘ಜನಸ್ತಂಬ’ ಎಂಬ ಕುಲೋದ್ಧಾರಕನು ಜನಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ವೃಕದೇವಿಯಲ್ಲಿ ‘ಆಗಾವಹ’ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಹಾತ್ಮ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು.
Verse 181
श्रीदेवायां स्वयं जज्ञे मन्दको नाम नामतः / उपासंगं वसुं चापि तनयौ देवरक्षिता
ಶ್ರೀದೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ‘ಮಂದಕ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ದೇವರಕ್ಷಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಉಪಾಸಂಗ’ ಮತ್ತು ‘ವಸು’ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರೂ ಜನಿಸಿದರು.
Verse 182
एवं दश सुतास्तस्य कंसस्तानप्यघातयत् / विजयं रोचनं चैव वर्द्धमानं च देवलम्
ಹೀಗೆ ಅವನ ಹತ್ತು ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಕಂಸನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ವಿಜಯ, ರೋಚನ, ವರ್ಧಮಾನ ಮತ್ತು ದೇವಲರನ್ನೂ ಕೊಂದನು।
Verse 183
एतान्महात्मनः पुत्रान्सुषाव शिशिरावती / सप्तमी देवकी पुत्रं सुनामानमसूयत
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಈ ಪುತ್ರರನ್ನು ಶಿಶಿರಾವತಿ ಹೆತ್ತಳು; ಏಳನೇ ಬಾರಿ ದೇವಕಿ ‘ಸುನಾಮ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು।
Verse 184
गवेषणं महाभागं संग्रामे चित्रयोधिनम् / श्राद्धदेव्यां पुरोद्याने वने तु विचरन्द्विजाः
ಮಹಾಭಾಗ ಗವೇಷಣನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರ ಯೋಧನಾಗಿದ್ದನು; ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಶ್ರಾದ್ಧದೇವಿಯ ಪುರೋದ್ಯಾನದ ವನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 185
वैश्यायामदधाच्छौरिः पुत्रं कौशिकमव्ययम् / सुगन्धी वनराजी च शौरेरास्तां परिग्रहौ
ಶೌರಿಯು ವೈಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಿಕ ಎಂಬ ಅವ್ಯಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು; ಸುಗಂಧೀ ಮತ್ತು ವನರಾಜೀ ಶೌರಿಯ ಪರಿಗ್ರಹಗಳು (ಸಹಚರಿಯರು) ಆಗಿದ್ದರು।
Verse 186
पुण्डश्च कपिलश्चैव सुगन्ध्याश्चात्मजौ तु तौ / तयो राजाभवत्पुण्ड्रः कपिलस्तु वनं ययौ
ಸುಗಂಧೀಗೆ ಪುಂಡ ಮತ್ತು ಕಪಿಲ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಪುಂಡ್ರನು ರಾಜನಾದನು, ಕಪಿಲನು ವನಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।
Verse 187
अन्यस्यामभवद्वीरो वसुदेवात्मजो बली / जरा नाम निषादो ऽसौ प्रथमः स धनुर्द्धरः
ಮತ್ತೊಂದು ಪತ್ನಿಯಿಂದ ವಸುದೇವನ ಬಲಿಷ್ಠ ವೀರಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ‘ಜರಾ’ ಎಂಬ ನಿಷಾದ; ಮೊದಲ ಧನುರ್ಧರನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾದನು.
Verse 188
विख्यातो देवभाग्यस्य महाभागः सुतो ऽभवत् / पण्डितानां मतं प्राहुर्देवश्रवसमुद्भवम्
ದೇವಭಾಗ್ಯನಿಗೆ ಮಹಾಭಾಗನಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಪಂಡಿತರ ಮತದಂತೆ ಅವನು ದೇವಶ್ರವಸದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು.
Verse 189
अश्मक्यां लभते पुत्रमनाधृष्टिर्यशास्विनम् / निवृत्तशत्रुं शत्रुघ्नं श्राद्धदेवं महाबलम्
ಅಶ್ಮಕಿಯಲ್ಲಿ ಅನಾಧೃಷ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪುತ್ರನು ದೊರಕಿದನು—ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಶತ್ರುಘ್ನ, ‘ಶ್ರಾದ್ಧದೇವ’ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ.
Verse 190
व्यजायत श्राद्धदेवो नैषादिर्यः पारिश्रुतः / एकलव्यो महाभागो निषादैः परिवर्द्धितः
‘ಶ್ರಾದ್ಧದೇವ’ ಎಂಬ ನೈಷಾದನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ‘ಪಾರಿಶ್ರುತ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಮಹಾಭಾಗ ಏಕಲವ್ಯನು ನಿಷಾದರಿಂದ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
Verse 191
गण्डूषायानपत्याय कृष्णस्तुष्टो ऽददात्सुतौ / चारुदेष्णं च सांबं च कृतास्त्रौ शस्तलक्षणौ
ಗಂಡೂಷಾ ಸಂತಾನರಹಿತಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಕೃಷ್ಣನು ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ನೀಡಿದನು—ಚಾರುದೇಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಬ; ಇಬ್ಬರೂ ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಶಸ್ತ್ರಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನರು.
Verse 192
रन्तिश्च रन्तिपालश्च द्वौ पुत्रौ नन्दनस्य च / वृकाय वै त्वपुत्राय वसुदेवः प्रतापवान्
ನಂದನನಿಗೆ ರಂತಿ ಮತ್ತು ರಂತಿಪಾಲ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು. ವೃಕನು ಸಂತಾನಹೀನನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಾಪವಂತ ವಸುದೇವನು ಅವನಿಗೆ ಪುತ್ರನಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟನು.
Verse 193
सौमिं ददौ सुत वीरं शौरिः कौशिकमेव च / सृंजयस्य धनुश्चैव विरजाश्च सुताविमौ
ಶೌರಿಯು ಸೌಮಿ ಎಂಬ ವೀರ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ಕೌಶಿಕನನ್ನೂ ನೀಡಿದನು. ಸೃಂಜಯನಿಗೆ ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು—ಧನು ಮತ್ತು ವಿರಜಾ.
Verse 194
अनपत्यो ऽभवच्छ्यामः शमीकस्तु वनं ययौ / जुगुप्समानो भोजत्वं राजर्षित्वमवाप्तवान्
ಶ್ಯಾಮನು ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವನಾದನು; ಆದರೆ ಶಮೀಕನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಭೋಜತ್ವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನು ರಾಜರ್ಷಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು.
Verse 195
य इदं जन्म कृष्णस्य पठते नियतव्रतः / श्रावयेद्ब्राह्मणंवापि स महात्सुखमवाप्नुयात्
ನಿಯತವ್ರತನಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಈ ಜನ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಓದುವವನು, ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವವನು, ಮಹಾಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 196
देवदेवो महातेजाः पूर्वं कृष्णः प्रजापतिः / विहारार्थं मनुष्येषु जज्ञे नारायणः प्रभुः
ದೇವದೇವನಾದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ—ಹಿಂದೆ ಕೃಷ್ಣನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿದ್ದವನು—ಲೀಲಾವಿಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ನಾರಾಯಣನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.
Verse 197
देवक्यां वसुदेवेन तपसा पुष्करेक्षणः / चतुर्बाहुस्तु संजज्ञे दिव्यरूपश्रियान्वितः
ದೇವಕಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಸುದೇವನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪದ್ಮನೇತ್ರನು ದಿವ್ಯರೂಪಶ್ರೀಯುಕ್ತ ಚತುರ್ಭುಜನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಿದನು।
Verse 198
प्रकाश्यो भगवान्योगी कृष्णो मानुषतां गतः / अव्यक्तो व्यक्तलिङ्गश्च स एव भगवान्प्रभुः
ಪ್ರಕಾಶ್ಯನಾದ ಯೋಗೀ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅವ್ಯಕ್ತನಾಗಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ಪ್ರಭು ಭಗವಾನೇ।
Verse 199
नारायणो यतश्चक्रे व्ययं चैवाव्ययं हि यत् / देवो नारायणो भूत्वा हरिरासीत्सनातनः
ಯಾವ ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಕ್ಷಯವೂ ಅಕ್ಷಯವೂ ಉಂಟಾದವೋ, ಆ ದೇವ ನಾರಾಯಣನೇ ಸನಾತನ ಹರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾದನು।
Verse 200
यो ऽबुञ्जाच्चादिपुरुषं पुरा चक्रे प्रजापतिम् / अदितेरपि पुत्रत्वमेत्य यादवनन्दनः
ಯಾವನು ಆದಿಪುರುಷನಿಗೂ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿತ್ವವನ್ನು ನೀಡಿದನೋ, ಆ ಯಾದವನಂದನನೇ ಅದಿತಿಯ ಪುತ್ರತ್ವವನ್ನೂ ಪಡೆದು ಅವತರಿಸಿದನು।
Frequently Asked Questions
The chapter catalogs Sāttvata-linked Yādava branches, foregrounding the Vṛṣṇi and Andhaka-associated lines and connected sub-branches through named descendants and family linkages.
It exemplifies a Purāṇic pattern where austerity authorizes an ideal heir; Babhru’s birth is then validated by communal memory via a gāthā, reinforcing dynastic prestige and continuity.
Based on the provided excerpt, the emphasis is genealogical rather than bhuvana-kośa measurement; the chapter’s core function is lineage enumeration and exemplary dynastic episodes.