Adhyaya 27

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादेर्ऽजुनोपाख्याने षड्विंशतितमो ऽध्यायः // २६// वसिष्ठ उवाच तस्मिन्पुरे सन्तुलितामरेद्रपुरीप्रभावे मुनिवर्यधेनुः / विनिर्ममे तेषु गृहेषु पश्चात्तद्योग्यनारीनरवृन्दजातम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ಧಾತಪಾದದ ಅರ್ಜುನೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಇಂದ್ರಪುರಿಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನ ಧೇನು ನಂತರ ಆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು।

Verse 2

विचित्रवेषाभरणप्रसूनगन्धांशुकालङ्कृतविग्रहाभिः / सहावभावाभिरुदारचेष्टाश्रीकान्तिसौन्दर्यगुणान्विताभिः

ಅವರು ವಿಚಿತ್ರ ವೇಷಭೂಷಣ, ಆಭರಣ, ಪುಷ್ಪಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ದೇಹವಂತರಾಗಿದ್ದು; ಸಹಜ ಸೌಮ್ಯಭಾವ, ಉದಾರ ಚೇಷ್ಟೆ, ಶ್ರೀ, ಕಾಂತಿ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 3

मन्दस्फुरद्दन्तमरीचिजाल विद्योतिताननसरोजजितेन्दुभाभिः / प्रत्यग्रयौवनभरासवल्गुगीर्भिः स प्रेममन्थरकटाक्षनिरीक्षणाभिः

ಅವರ ಮಂದಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ದಂತಕಿರಣಗಳ ಜಾಲವು ಮುಖಕಮಲವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಚಂದ್ರನ ಕಾಂತಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ನವಯೌವನದ ಭಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಧುರ ವಾಣಿಯವರು, ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಮಂದಗತಿಯಾದ ಕಟಾಕ್ಷಗಳಿಂದ ನೋಡುವವರು ಆಗಿದ್ದರು।

Verse 4

प्रीतिप्रसन्नहृदयाभिरतिप्रभाभिः शृङ्गारकल्पतरुपुष्पविभूषिताभिः / देवाङ्गनातुलितसौभगसौकुमार्यरूपाभिलाषमधुराकृतिरञ्जिताभिः

ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನ ಹೃದಯವುಳ್ಳ, ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದೀಪ್ತ, ಶೃಂಗಾರ-ಕಲ್ಪತರುವಿನ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ; ದೇವಾಂಗನೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಸೌಭಾಗ್ಯ-ಸೌಕುಮಾರ್ಯ ರೂಪದ ಮಧುರಾಕೃತಿಯಿಂದ ರಂಜಿತವಾಗಿದ್ದವರು ಅವರು.

Verse 5

उत्तप्तहेमकलशोपमचारुपीनवक्षोरुहद्वयभरानतमध्यमाभिः / श्रोणीभराक्रमणखेदपरिश्रितास्मृगारक्तपावकरसारुणिताङ्घ्रिभूभिः

ತಪ್ತ ಸ್ವರ್ಣಕಲಶದಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ತುಂಬಿದ ಸ್ತನಯುಗ್ಮದ ಭಾರದಿಂದ ಮಧ್ಯಭಾಗ ವಾಲಿದವರು; ಶ್ರೋಣಿಭಾರದಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ದಣಿವಿನಿಂದ ಪಾದತಳಗಳು ಅಗ್ನಿ-ರಕ್ತ ರಸದಂತೆ ಅರుణವಾಗಿದ್ದವರು.

Verse 6

केयूरहारमणिकङ्कणहेम कण्ठसूत्रामलश्रवणमण्डलमण्डिताभिः / स्रग्दामचुम्बितसकुन्तलकेशपाशकाञ्चीकलापपरिशिञ्जितनूपुराभिः

ಕೇಯೂರ, ಹಾರ, ಮಣಿಕಂಕಣ, ಸ್ವರ್ಣ ಕಂಠಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲ ಕರ್ಣಮಂಡಲಗಳಿಂದ ಅವರು ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು; ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳು ಮುತ್ತಿಟ್ಟ ಕೇಶಪಾಶ, ಕಾಞ್ಚೀಕಲಾಪದ ಝಂಝಣ ಮತ್ತು ನೂಪುರಗಳ ಮಧುರ ರಣರಣದಿಂದ ಶೋಭಿಸಿದರು.

Verse 7

आमृष्टरोषपरिसांत्वननर्महासकेलीप्रियालपनभर्त्सनरोषणेषु / भावेषु पार्थिवनिजप्रियधैर्यबन्धसर्वापहारचतुरेषु कृतान्तराभिः

ಕೋಪವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು, ಮೃದು ಹಾಸ್ಯ-ಪರಿಹಾಸ, ಕ್ರೀಡೆ, ಪ್ರಿಯ ಮಾತು, ಗದರಿಕೆ ಮತ್ತು ರೋಷ—ಇಂತಹ ಭಾವಗಳಲ್ಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜನ ಪ್ರಿಯನ ಧೈರ್ಯಬಂಧವನ್ನು ಮುರಿದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಪಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಚತುರರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 8

तन्त्रीस्वनोपमितमञ्जुलसौम्यगेयगन्धर्वतारमधुरारवभाषिणीभिः / वीणाप्रवीणतरपाणितलाङ्गुलीभिर्गंभीरचक्रचटुवादरतोत्सुकाभिः

ತಂತ್ರೀಸ್ವರದಂತೆ ಮನೋಹರವಾದ ಸೌಮ್ಯ ಗೀತಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ, ಗಂಧರ್ವತಾರೆಯಂತೆ ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ; ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರವೀಣ, ಕೈತಳ-ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಗಂಭೀರ ತಾಳಚಕ್ರವನ್ನು ಚತುರವಾಗಿ ವಾದಿಸಲು ರತ ಹಾಗೂ ಉತ್ಸುಕವಾಗಿದ್ದವರು ಅವರು.

Verse 9

स्त्रीभिर्मदालस तराभिरतिप्रगल्भभावाभिराकुलितकामुकमानसाभिः / कामप्रयोगनिपुणाभिरहीनसंपदौदार्यरूपगुणशीलसमन्विताभिः

ಅವನು ಮದಾಲಸ ಹಾಗೂ ಅತಿಪ್ರಗಲ್ಭ ಸ್ವಭಾವದ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು; ಅವರಿಂದ ಕಾಮುಕ ಮನಸ್ಸು ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಕಾಮಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು, ಔದಾರ್ಯ, ರೂಪ, ಗುಣ, ಶೀಲಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 10

संख्यातिगाभिरनिशं गृहकृत्यकर्मव्यग्रात्मकाभिरपि तत्परिचारिकाभिः / पुंभिश्च तद्गुणगणोचितरूपशोभैरुद्भासितैर्गृहचरैः परितः परीतम्

ಅವನು ಎಣಿಸಲಾರದ ದಾಸಿಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು; ಅವರು ನಿರಂತರ ಗೃಹಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ಅವನ ಪರಿಚರ್ಯೆಗೆ ಸದಾ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಗುಣಗಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ರೂಪಶೋಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಗೃಹಸೇವಕ ಪುರುಷರೂ ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು.

Verse 11

सराजमार्गापणसौधसद्मसोपानदेवालयचत्वरेषु / पौरैरशेषार्थगुणैः समन्तादध्यास्यमानं परिपूर्णकामैः

ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು, ಸೌಧಗಳು, ಮನೆಗಳು, ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಚೌಕಗಳಲ್ಲಿ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆ ನಗರವು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕಾಮನೆಗಳಿರುವ ಪೌರರಿಂದ, ಸಮಸ್ತ ಐಶ್ವರ್ಯ-ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

Verse 12

अनेक रत्नोज्ज्वलितैर्विचित्रैः प्रासादसंघैरतुलैरसंख्यैः / रथाश्वमातङ्गखरोष्ट्रगोजायोग्यैरनेकैरपि मन्दिरैश्च

ಆ ನಗರವು ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವ, ವಿಚಿತ್ರ, ಅತುಲ ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಸಾದಸಂಘಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ರಥ, ಕುದುರೆ, ಆನೆ, ಕತ್ತೆ, ಒಂಟೆ, ಹಸು ಮತ್ತು ಆಡುಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅನೇಕ ಮಂದಿರ/ಶಾಲೆಗಳಿನಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

Verse 13

नरेद्रसामन्तनिषादिसादिपदातिसेनपतिनायकानाम् / विप्रादिकानां रथिसारथीनां गृहैस्तथा मागधबन्दिनां च

ಆ ನಗರವು ನರೇಂದ್ರರು, ಸಾಮಂತರು, ನಿಷಾದಾದಿಗಳು, ಪಾದಾತಿ ಸೈನಿಕರು, ಸೇನಾಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಕರುಗಳ ಮನೆಗಳಿಂದ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಪ್ರಾದಿಗಳು, ರಥಿಗಳು, ಸಾರಥಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮಾಘಧರು ಹಾಗೂ ಬಂದಿಗಳ ಮನೆಗಳಿಂದಲೂ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 14

विविक्तरथ्यापणचित्रचत्वरैरनेकवस्तुक्रयविक्रयैश्च / महाधनोपस्करसाधुनिर्मितैर्गृहैश्च शुभ्रैर्गणिकाजनानाम्

ಅಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಶಬ್ದ ಬೀದಿಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿತ ಚೌಕಗಳು ಇದ್ದವು; ನಾನಾ ವಸ್ತುಗಳ ಖರೀದಿ-ಮಾರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಹಾಗೂ ಗಣಿಕರ ಶುಭ್ರ, ಮಹಾಧನೋಪಕರಣಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ ಗೃಹಗಳು ಇದ್ದವು।

Verse 15

महार्हरत्नोज्ज्वलतुङ्गगोपुरैः सह श्वगृध्रव्रजनर्तनालयैः / चित्रैर्ध्वचैश्चापि पताकिकाभिः शुभ्रैः पटैर्मण्डपिकाभिरुन्नतैः

ಅಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳು ಇದ್ದವು; ಜೊತೆಗೆ ನಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಿಡುಗಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ನೃತ್ಯಾಲಯಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜಗಳು, ಪತಾಕೆಗಳು, ಶುಭ್ರ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಮಂಟಪಗಳು ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿತು।

Verse 16

कह्लारकञ्जकुमुदोत्पलरेणुवासितैश्चकाह्वहंसकुररीबकसारसानाम् / नानारवाढ्यरमणीयतटाकवापीसरोवरैश्चापि जलोपपन्नैः

ಕಹ್ಲಾರ, ಕಂಜ, ಕುಮುದ, ಉತ್ಪಲಗಳ ರೇಣುವಿನಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾಗಿ, ಚಕ್ರವಾಕ-ಹಂಸ, ಕುರರೀ, ಬಕ ಮತ್ತು ಸಾರಸಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ; ನಾನಾ ಕಿಲಕಿಲ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ಜಲಸಂಪನ್ನವಾದ ಮನೋಹರ ಕೆರೆಗಳು, ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು।

Verse 17

चूतप्रियालपनसाम्रमधूकजंबूप्लक्षैर्नवैश्च तरुभिश्च कृतालवालैः / पर्यन्तरोपितमनोरमनागकेतकीपुन्नागचंपकवनैश्च पतत्रिजुष्टैः

ಹೊಸ ಮಾವು, ಪ್ರಿಯಾಲ, ಪನಸ, ಆಮ್ರ, ಮಧೂಕ, ಜಂಬೂ, ಪ್ಲಕ್ಷ ಮೊದಲಾದ ಮರಗಳು—ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಲವಾಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ—ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದವು; ಗಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗ, ಕೇತಕೀ, ಪುನ್ನಾಗ ಮತ್ತು ಚಂಪಕದ ಮನೋಹರ ವನಗಳು ಇದ್ದು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದವು।

Verse 18

मन्दारकुन्दकरवीरमनोज्ञयूथिकाजात्यादिकैर्विविधपुष्पफलैश्च वृक्षैः / संलक्ष्यमाणपरितोपवनालिभिश्च संशोभितं जगति विस्मयनीयरूपैः

ಮಂದಾರ, ಕುಂದ, ಕರವೀರ, ಮನೋಹರ ಯೂಥಿಕಾ, ಜಾತಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳೂ, ನಾನಾ ಹೂ-ಹಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮರಗಳೂ; ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲೂ ಕಾಣುವ ಉಪವನಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ—ವಿಸ್ಮಯಕರ ರೂಪದಲ್ಲಿ—ಆ ಸ್ಥಳವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸಿತು।

Verse 19

सर्वर्त्तुकप्रवरसौरभवायुमन्दमन्दप्रचारिभर्त्सितधर्मकालम् / इत्थ सुरासुरमनोरमभोगसंपद्विस्पष्टमानविभवं नगरं नरेद्र

ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೌರಭಯುಕ್ತ ವಾಯು ನಿಧಾನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕಾಲವೂ ನಿಂದಿತನಾದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಓ ನರೆಂದ್ರ, ದೇವಾಸುರರಿಗೆ ಮನೋಹರವಾದ ಭೋಗಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಅದರ ವೈಭವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 20

सौभाग्यभोगममितं मुनिहोमधेनुः सद्यो विधाय विनिवेदयदाशु तस्मै / ज्ञात्वा ततो मुनिवरो द्विजहोमधेन्वा संपादितं नरपते रुचिरातिथेयम्

ಮುನಿಯ ಹೋಮಧೇನು ಅಪಾರ ಸೌಭಾಗ್ಯಭೋಗವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿತು. ಆಗ ಮುನಿವರನು, ದ್ವಿಜರ ಹೋಮಧೇನುವಿನಿಂದ ನರಪತಿಗೆ ರುಚಿಕರವಾದ ಆತಿಥ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದನು.

Verse 21

आहूय कञ्चन तदन्तिक मात्मशिष्यं प्रास्थापयत्सगुणशालिनमाशु राजन् / गत्वा विशामधिपतेस्तरसा समीपं संप्रश्रयं मुनिसुतस्तमिदं बभाषे

ಓ ರಾಜನ್, ಅವನು ತನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಗುಣಶಾಲಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕರೆದು ತಕ್ಷಣ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಮುನಿಸುತನು ವೇಗವಾಗಿ ನಗರಾಧಿಪತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 22

आतिथ्यमस्मदुपपादितमाशु राज्ञा संभावनीयमिति नः कुलदेशिकाज्ञा / राजा ततो मुनिवरेण कृताभ्यनुज्ञः संप्राविशत्पुरवरं स्वकृते कृतं तत्

ರಾಜನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆತಿಥ್ಯವು ಗೌರವಿಸಬೇಕಾದದ್ದು—ಇದು ನಮ್ಮ ಕುಲದೇಶಿಕರ ಆಜ್ಞೆ. ನಂತರ ಮುನಿವರನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ರಾಜನು, ತನ್ನಿಗಾಗಿಯೇ ಸಿದ್ಧವಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 23

सर्वोपभोग्यनिलयं मुनिहोमधेनुसामर्थ्यसूचकमशोषबलैः समेतः / अन्तः प्रविश्य नगरर्द्धिमशेषलोकसंमोहिनीम् भिसमीक्ष्य स राजवर्यः

ಆ ನಗರವು ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳ ನಿವಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಮುನಿಯ ಹೋಮಧೇನುವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯ ಬಲಸಂಪತ್ತಿಯೂ ಸೇರಿತ್ತು. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ನಗರಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು.

Verse 24

प्रीतिप्रसन्नवदनः सबलस्तु दानी धीरो ऽपि विस्मयमवाप भृशं तदानीम् / गच्छन्सुरस्त्रीनयना लियूथपानैकपात्रोचितचारुमूर्त्तिः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಾನಶೀಲನೂ ಬಲವಂತನೂ ಆದ ರಾಜನು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ನಡೆಯುತ್ತಿರಲು ಅವನ ಮನೋಹರ ಮೂರ್ತಿ ದೇವಸ್ತ್ರೀಯರ ದೃಷ್ಟಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆಯೇ, ಮಧುಪಾನದ ಏಕಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದಂತೆ ತೋಚಿತು.

Verse 25

रेमे स हैहयपतिः पुरराजमार्गे शक्रः कुबेरवसताविव सामरौघः / तं प्रस्थितं राजपथात्समन्तात्पौराङ्गनाश्चन्दनवारिसिक्तैः

ಹೈಹಯಪತಿ ರಾಜನು ನಗರದ ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವಿಹರಿಸಿದನು; ಕುಬೇರನ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ದೇವಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಇರುವಂತೆಯೇ. ಅವನು ರಾಜಪಥದಿಂದ ಹೊರಟಾಗ, ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಗರದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಚಂದನಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಛಿಟಕಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿದರು.

Verse 26

प्रसूनलाजाप्रकरैरजस्रमवीपृषन्सौधगताः सुत्दृद्यैः / अभ्यागतार्हणसमुत्सुकपौरकान्ता हस्तारविन्दगलितामललाजवर्षैः

ಮಹಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಸುಂದರಿಯರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪುಷ್ಪಗಳೂ ಲಾಜಗಳ (ಬಾಡಿಸಿದ ಧಾನ್ಯ) ರಾಶಿಗಳನ್ನು ಚಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗಂತುಕನಿಗೆ ಅರ್ಹಣ-ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಲು ಉತ್ಸುಕವಾದ ನಗರಕಾಂತೆಯರು ತಮ್ಮ ಕಮಲಹಸ್ತಗಳಿಂದ ಜಾರುವ ನಿರ್ಮಲ ಲಾಜವನ್ನು ಮಳೆಯಂತೆ ಸುರಿಸಿದರು.

Verse 27

कालेयपङ्कसुरभीकृतनन्दनोत्थशुभ्रप्रसूननिकरैरलिवृन्दगीतैः / तत्रत्यपौरवनिताञ्जनरत्नसारमुक्ताभिरप्यनुपदं प्रविकीर्यमामः

ನಂದನವನದಿಂದ ತಂದ ಶುಭ್ರ ಪುಷ್ಪಸಮೂಹಗಳು ಕಾಳೇಯ ಚಂದನದ ಲೇಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಜೇನುಹುಳಗಳ ಗುಂಪಿನ ಗಾನವೂ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ನಗರವನಿತೆಯರು ಅಂಜನ, ರತ್ನಸಾರ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಚದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 28

व्यभ्राजतावनिपतिर्विशदैः समन्ताच्छीतांशुरश्मिनिकरैरिव मन्दराद्रिः / ब्राह्मीं तपःश्रिय मुदारगणमचिन्त्यां लोकेषु दुर्लभतरां स्पृहणीयशोभाम्

ಆ ನೃಪತಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ವಿಶದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೀಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು; ಮಂದರ ಪರ್ವತವು ಶೀತಾಂಶು (ಚಂದ್ರ) ಕಿರಣಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ. ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ತಪಃಶ್ರೀಯನ್ನು—ಉದಾರಗುಣಸಂಪನ್ನ, ಅಚಿಂತ್ಯ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ ಹಾಗೂ ಆಕಾಂಕ್ಷಿತವಾದ ಶೋಭೆಯನ್ನು—ಪಡೆದಿದ್ದನು.

Verse 29

पश्यन्विशामधिपतिः पुरसंपदं तामुच्चैः शशंस मनसा वचसेव राजन् / मेने च हैहयपतिर्भुवि दुर्लभेयं क्षात्री मनोहरतरा महिता हि संपत्

ಆ ನಗರಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಜಾಧಿಪತಿ ರಾಜನು ಮನಸಿನಿಂದಲೂ ವಾಕ್ಯದಿಂದಲೂ ಉನ್ನತವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದನು. ಹೈಹಯಪತಿಯೂ—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮಹಿತವಾದ, ಇನ್ನೂ ಮನೋಹರ ಕ್ಷಾತ್ರಸಂಪತ್ತು ದುರ್ಲಭವೆಂದು ಮನಗಂಡನು।

Verse 30

अस्याः शतांशतुलनामपि नोपगन्तुं विप्रशियः प्रभवतीति सुरार्चितायाः / मध्येपुरं पुरजनोपचितां विभूतिमालोकयन्सह पुरोहितमन्त्रिसार्थैः

ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ ಈ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಶತಾಂಶ ಸಮಾನತೆಯಿಗೂ ವಿಪ್ರಶ್ರೀ ತಲುಪಲಾರದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನು ಪುರೋಹಿತ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ನಾಗರಿಕರಿಂದ ಸಂಚಿತವಾದ ಆ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 31

गच्छत्स्वपार्श्वचर दर्शितवर्णसौधो लेभे मुदं पुरजनैः परिपूज्यमानः / राजा ततो मुनिवरोपचितां सपर्यामात्मानुरूपमिह सानुचरो लभस्व

ತನ್ನ ಪಾರ್ಶ್ವಚರರು ತೋರಿಸಿದ ವರ್ಣಮಯ ಸೌಧಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಗುತ್ತಾ, ನಗರಜನರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ಹರ್ಷವನ್ನಪ್ಪಿದನು. ನಂತರ ಹೇಳಲಾಯಿತು—ಓ ರಾಜಾ, ಇಲ್ಲಿ ಮುನಿವರರಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ, ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸೇವಾ-ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಪಡೆಯು।

Verse 32

इत्यश्रमेण नृपतिर्विनिवर्त्तयित्वा स्वार्थं प्राल्पितगृहाभिमुखो जगाम / पौरेः समेत्य विविधार्हणपाणिभिश्च मार्गे मुदा विरचिताजलिभिः समन्तात्

ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ನೃಪತಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ, ಅವನು ಮನೆಮುಖವಾಗಿ ಹೊರಟನು. ಪೌರರೂ ವಿವಿಧ ಅರ್ಘ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಸೇರಿದರು।

Verse 33

संभावितोभ्यनुपदं जयशब्दघोषैस्तूर्यारवैश्च बधिरीकृतदिग्विभागैः / कक्षान्तराणि नृपतिः शनकैरतीत्य त्रीणि क्रमेण च ससंभ्रमकञ्चुकीनि

ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ‘ಜಯ’ ಘೋಷಗಳು ಮತ್ತು ತೂರ್ಯನಾದಗಳು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಧಿರಗೊಳಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ನೃಪತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಕ್ಷಾಂತರಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರಾಂಗಣಗಳನ್ನು ದಾಟಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಕಂಚುಕಿಗಳು ಆತುರಭರಿತ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದರು।

Verse 34

दूरप्रसारितपृथग्जनसंकुलानि सद्माविवेश सचिवादरदत्तहृस्तः / तत्र प्रदीपदधिदर्पणगन्धपुष्पदूर्वाक्षतादिभिरलं पुरकामिनीभिः

ದೂರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ, ವಿಭಿನ್ನ ಜನಸಮೂಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭವನಗಳಿಗೆ ಅವನು ಸಚಿವನ ಆದರಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಗತದಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ನಗರಕಾಮಿನಿಯರು ದೀಪ, ಮೊಸರು, ದರ್ಪಣ, ಸುಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ದೂರ್ವಾ, ಅಕ್ಷತ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಮಂಗಳಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರು।

Verse 35

निर्याय राजभवनान्तरतः सलीलमानन्दितो नरपतिर्बहुमान पूर्वकम् / ताभिः समाभिविनिवेशितमाशु नानारत्नप्रवेकरुचिजालविराजमानम्

ರಾಜಭವನದ ಒಳಭಾಗದಿಂದ ರಾಜನು ಕ್ರೀಡಾಭಾವದಿಂದ ಹೊರಬಂದನು; ಆನಂದದಿಂದ ಮಹಾಮಾನದಿಂದ. ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಾನಾರತ್ನಗಳ ಕಿರಣಜಾಲದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದರು।

Verse 36

सूक्ष्मोत्तरच्छदमुदारयशा मनोज्ञमध्या रुरोह कनकोत्तरविष्टरं तम् / तस्मिन्गृहे नृप तदीयपुरन्ध्रिवर्गः स्वासीनमाशु नृपतिर्विविधार्हणाभिः

ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉತ್ತರೀಯದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಉದಾರ ಯಶಸ್ಸುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಮನೋಹರ ಮಧ್ಯಭಾಗವಿರುವ ಆ ರಾಜನು ಆ ಕನಕಮಯ ಆಸನವನ್ನು ಏರಿದನು. ಆ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ನೃಪತಿಯನ್ನು ಅವನ ಅಂತಃಪುರಸ್ತ್ರೀಯರ ವರ್ಗವು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿವಿಧ ಅರ್ಘ್ಯ-ಸತ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿತು।

Verse 37

वाद्यादिभिस्तदनुभूषणगन्धपुष्पवस्त्राद्यलङ्कृतिभिरग्र्यमुदं ततान / तस्मिन्नशेषदिवसोचितकर्म सर्वं निर्वर्त्य हैहयपतिः स्वमतानुसारम्

ವಾದ್ಯಾದಿಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಭರಣ, ಸುಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ವಸ್ತ್ರ ಮೊದಲಾದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದಲೂ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನಂದವನ್ನು ಹರಡಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಹೈಹಯಪತಿಯಾದ ಅವನು ತನ್ನ ಮತಾನುಸಾರ ದಿನೋಚಿತವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 38

नाना विधालयननर्मविचित्रकेलीसंप्रेक्षितैर्दिनमशेषमलं निनाय / कृत्वा दिनान्तसमयोचितकर्म चैव राजा स्वमन्त्रिसचिवानुगतः समन्तात्

ನಾನಾವಿಧ ಗೃಹೋತ್ಸವಗಳು, ಹಾಸ್ಯವಿನೋದಗಳು, ವಿಚಿತ್ರ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದಿನವನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ಕಳೆಯಿತು. ನಂತರ ದಿನಾಂತಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿ-ಸಚಿವರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ ಹೊರಟನು।

Verse 39

आसन्नभृत्यकरसंस्थितदीपकौधसंशान्तसंतमसमाशु सदः प्रपेदे / तत्रासने समुपविश्य पुरोधमन्त्रिसामन्तनायकशतैः समुपास्यमानः

ಸಮೀಪದ ಭೃತ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೀಪಸಮೂಹವು ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಭೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪುರೋಹಿತರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಸಾಮಂತರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ನಾಯಕರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 40

अन्वास्त राजसमितौ विविधैर्विनोदैर्हृष्टः सुरेद्र इव देवगणैरुपेतः / ततश्चिरं विविधवाद्यविनोदनृत्तप्रेक्षाप्रवृत्तहसनादिकथाप्रसंगः

ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ನಾನಾವಿಧ ವಿನೋದಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು, ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ದೇವೇಂದ್ರನಂತೆ. ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯವಿನೋದ, ನೃತ್ಯದರ್ಶನ, ನಗು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕಥಾಪ್ರಸಂಗಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದವು।

Verse 41

आसांचकार गणिकाजन्नर्महासक्रीडाविलासपरितोषितचित्तवृत्तिः / इत्थं विशामधिपतिर्भृशमानिशार्द्धं नानाविहारविभवानुभवैरनेकैः

ಗಣಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ಹಾಸ್ಯವಿನೋದ, ಮದ್ಯೋತ್ಸವ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ವಿಲಾಸಗಳಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ತೃಪ್ತವಾಯಿತು; ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯಿತು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಜಾಧಿಪತಿ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿವರೆಗೆ ನಾನಾವಿಧ ವಿಹಾರ ಹಾಗೂ ವೈಭವದ ಅನೇಕ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 42

स्थित्वानुगान्नरपतीनपि तन्निवासं प्रस्थाप्य वासभवनं स्वयमप्ययासीत् / तद्राजसैन्यमखिलं निजवीर्यशौर्यसंपत्प्रभावमहिमानुगुणं गृहेषु

ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನಿಂತು, ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಇತರ ನರಪತಿಗಳನ್ನೂ ಅವರ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ತಾನೂ ತನ್ನ ವಾಸಭವನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ಆ ರಾಜನ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯೂ ತಮ್ಮ ವೀರ್ಯ, ಶೌರ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು, ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತು।

Verse 43

आत्मानुरुपविभवेषु महार्हवस्त्रस्रग्भूषणादिभिरलं मुदितं बभूव / सैन्यानि तानि नृपतेर्विविधान्नपानसद्भक्ष्यभोज्यमधुमांसपयोघृताद्यैः

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವೈಭವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತ್ರ, ಪುಷ್ಪಮಾಲೆ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವರು ಹರ್ಷಪಟ್ಟರು. ರಾಜನ ಆ ಸೇನೆಗಳು ನಾನಾವಿಧ ಅನ್ನಪಾನ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯ, ಮಧು, ಮಾಂಸ, ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಗೊಂಡವು।

Verse 44

तृप्तान्यवात्सुरखिलानि सुखोपभौगैस्तस्यां नरेद्रपुरि देवगणा दिवीव / एवं तदा नरपतेरनुयायिनस्ते नानाविधोचितसुखानुभवप्रतीताः

ಆ ನರೆಂದ್ರಪುರಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಗಣಗಳು ದಿವ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಸುಖೋಪಭೋಗಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ತೃಪ್ತರಾದರು. ಆಗ ರಾಜನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೂ ನಾನಾವಿಧ ಯೋಗ್ಯ ಸುಖಾನುಭವದಿಂದ ಪರಮ ಸಂತೃಪ್ತರಾದರು.

Verse 45

अन्योन्यमूचुरिति गेहधनादिभिर्वा किं साध्यते वयमिहैव वसाम सर्वे / राजापि शार्वरविधानमथो विधाय निर्वर्त्य वासभवने शयनीयमग्र्यम् / अध्यास्य रत्ननिकरैरति शैभि भद्रं निद्रामसेवत नरेद्र चिरं प्रतीतः

ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು—ಮನೆ, ಧನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಏನು ಸಾಧ್ಯ? ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸೋಣ. ನಂತರ ರಾಜನು ರಾತ್ರಿಯ ವಿಧಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ, ವಾಸಭವನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಯನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ; ರತ್ನರಾಶಿಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸುವ ಮಂಗಳಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.