Adhyaya 25

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादेर्ऽजुनोपाख्याने चतुर्विंशतितमो ऽध्यायः // २४// वसिष्ठ उवाच ततस्त द्रक्तियोगेन स प्रीतात्मा जगत्पतिः / प्रत्यक्षमगमत्तस्य सर्वैः सह मरुद्गणैः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದ ಅರ್ಜುನೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ದರ್ಶನಯೋಗದಿಂದ ಪ್ರೀತಾತ್ಮನಾದ ಜಗತ್ಪತಿ (ಶಿವ) ಎಲ್ಲಾ ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು।

Verse 2

तं दृष्ट्वा देवदेवेशं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम् / वृषेन्द्रवाहनं शंभुं भूतकोटिसमन्वितम्

ಅವನನ್ನು ಕಂಡು—ದೇವದೇವೇಶ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ, ವೃಷಭವಾಹನ ಶಂಭು, ಭೂತಕೋಟಿಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತ।

Verse 3

ससंभ्रमं समुत्थाय हर्षेणाकुललोचनः / प्रणाममकरोद्भक्त्या शर्वाय भुवि भार्गवः

ಹರ್ಷದಿಂದ ಅಲುಗಾಡಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಭಾರ್ಗವನು ಆತುರದಿಂದ ಎದ್ದು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶರ್ವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 4

उत्थायोत्थाय देवेशं प्रणम्य शिरसासकृत् / कृताञ्जलिपुटो रामस्तुष्टाव च जगत्पतिम्

ಮರುಮರು ಎದ್ದು ದೇವೇಶನಿಗೆ ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ರಾಮನು ಜಗತ್ಪತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 5

राम उवाच नमस्ते देवदेवेश नमस्ते परमेश्वर / नमस्ते जगतो नाथ नमस्ते त्रिपुरान्तक

ರಾಮನು ಹೇಳಿದರು: ದೇವದೇವೇಶನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ; ಪರಮೇಶ್ವರನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ. ಜಗದ್ನಾಥನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ; ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 6

नमस्ते सकलाध्यक्ष नमस्ते भक्तवत्सल / नमस्ते सर्वभूतेश नमस्ते वृषभध्वज

ಸಕಲಾಧ್ಯಕ್ಷನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ; ಭಕ್ತವತ್ಸಲನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ. ಸರ್ವಭೂತೇಶನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ; ವೃಷಭಧ್ವಜನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 7

नमस्ते सकलाधीश नमस्ते करुणाकर / नमस्ते सकलावास नमस्ते नीललोहित

ಸಕಲಾಧೀಶ್ವರನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕರುಣಾಕರನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ಸಕಲಾವಾಸನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನೀಲಲೋಹಿತ (ನೀಲಕಂಠ) ಪ್ರಭುವೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 8

नमः सकलदेवारिगणनाशाय शूलिने / कपालिने नमस्तुभ्यं सर्वलोकैकपालिने

ಸಕಲ ದೇವಶತ್ರುಗಳ ಗಣವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶೂಲಧಾರಿಗೇ ನಮಃ। ಕಪಾಲಧಾರೀ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಏಕಪಾಲಕನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 9

श्मशानवासिने नित्यं नमः कैलासवासिने / नमो ऽस्तु पाशिने तुभ्यं कालकूटविषाशिने

ಶ್ಮಶಾನವಾಸಿಗೆ ನಿತ್ಯ ನಮಃ; ಕೈಲಾಸವಾಸಿಗೆ ನಮಃ। ಪಾಶಧಾರೀ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಃ।

Verse 10

विभवे ऽमरवन्द्याय प्रभवे ते स्वयंभुवे / नमो ऽखिलजगत्कर्मसाक्षिभूताय शंभवे

ವಿಭವಸ್ವರೂಪನೇ, ಅಮರರಿಂದ ವಂದಿತನೇ, ಪ್ರಭವನೇ, ಸ್ವಯಂಭುವೇ—ನಿಮಗೆ ನಮಃ। ಶಂಭುವೇ, ಅಖಿಲ ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಭೂತನಾದವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 11

नमस्त्रिपथ गाफेनभासिगार्द्धन्दुमौलिने / महाभोगीन्द्रहाराय शिवाय परमात्मने

ತ್ರಿಪಥಗಾ (ಗಂಗೆ)ಯ ನುರಿಯ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಮೌಲಿನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ಮಹಾಭೋಗೀಂದ್ರ (ಮಹಾನಾಗ) ಹಾರಧಾರಿಯಾದ ಶಿವ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಃ।

Verse 12

भस्मसंच्छन्नदेहाय नमोर्ऽकाग्नीन्दुचक्षुषे / कपर्दिने नमस्तुभ्यमन्धकासुरमर्द्दिने

ಭಸ್ಮದಿಂದ ಆವೃತ ದೇಹವಿರುವವನೇ, ಸೂರ್ಯ-ಅಗ್ನಿ-ಚಂದ್ರ ನೇತ್ರಧಾರಿಯೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಜಟಾಧಾರಿಯೇ, ಅಂಧಕಾಸುರಮರ್ದನಕರನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಃ.

Verse 13

त्रिपुरध्वंसिने दक्षयज्ञविध्वंसिने नमः / गिरिजाकुचकाश्मीरविरञ्जितमहोरसे

ತ್ರಿಪುರಧ್ವಂಸಕರನೇ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞವಿಧ್ವಂಸಕರನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಃ. ಗಿರಿಜೆಯ ಕುಚಕುಂಕುಮದಿಂದ ರಂಜಿತ ಮಹಾವಕ್ಷಸ್ಥಲಧಾರಿಯೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 14

महादेवाय मह ते नमस्ते कृत्तिवाससे / योगिध्येयस्वरूपाय शिवायाचिन्त्यतेजसे

ಮಹಾದೇವನೇ, ನಿಮಗೆ ಮಹಾ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕೃತ್ತಿವಾಸ (ಚರ್ಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ) ಯೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಃ. ಯೋಗಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಸ್ವರೂಪವಿರುವ, ಅಚಿಂತ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 15

स्वभक्तहृदयांभोजकर्णिकामध्यवर्त्तिने / सकलागमसिद्धान्तसाररूपाय ते नमः

ಸ್ವಭಕ್ತರ ಹೃದಯಾಂಬೋಜದ ಕರ್ಣಿಕಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಃ. ಸಮಸ್ತ ಆಗಮಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಸಾರಸ್ವರೂಪನೇ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 16

नमो निखिलयोगेन्द्रबोधनायामृतात्मने / शङ्करायाखिलव्याप्तमहिम्ने परमात्मने

ನಿಖಿಲ ಯೋಗೇಂದ್ರರಿಗೆ ಬೋಧನೆ ನೀಡುವವನೇ, ಅಮೃತಾತ್ಮನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಃ. ಅಖಿಲವ್ಯಾಪ್ತ ಮಹಿಮೆಯ ಶಂಕರನೇ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 17

नमः शर्वाय शान्ताय ब्रह्मणे विश्वरुपिणे / आदिमध्यान्तहीनाय नित्यायाव्यक्तमूर्त्तये

ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ ಶರ್ವನಿಗೂ, ವಿಶ್ವರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ; ಆದಿ‑ಮಧ್ಯ‑ಅಂತವಿಲ್ಲದ ನಿತ್ಯನಾದ ಅವ್ಯಕ್ತಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮಃ।

Verse 18

व्यक्ताव्यक्तस्वरूपाय स्थूलसूक्ष्मात्मने नमः / नमो वेदान्तवेद्याय विश्वविज्ञानरूपिणे

ವ್ಯಕ್ತ‑ಅವ್ಯಕ್ತ ಸ್ವರೂಪನಾದ, ಸ್ಥೂಲ‑ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವೇದಾಂತದಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವ, ವಿಶ್ವವಿಜ್ಞಾನರೂಪಿಗೆ ನಮೋ ನಮಃ।

Verse 19

नमः सुरासुरश्रेणिमौलिपुष्पार्चिताङ्घ्रये / श्रीकण्ठाय जगद्धात्रे लोककर्त्रे नमोनमः

ಸುರ‑ಅಸುರ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಮೌಲಿ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿತ ಪಾದಗಳಿರುವ ಶ್ರೀಕಂಠನಿಗೆ, ಜಗದ್ಧಾತ್ರೆ ಲೋಕಕರ್ತೆಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 20

रजोगुणात्मने तुभ्यं विश्वसृष्टिविधायिने / हिरण्यगर्भरूपाय हराय जगदादये

ರಜೋಗುಣಾತ್ಮನಾದ ನಿನಗೆ, ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವವನೆ, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭರೂಪಿಯಾದ ಹರಾ, ಜಗದಾದಿಯೇ—ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 21

नमो विश्वात्मने लोकस्थितिव्या पारकारिणे / सत्त्वविज्ञानरुपाय पराय प्रत्यगात्मने

ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ, ಲೋಕಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುವವನೆ—ನಮಸ್ಕಾರ; ಸತ್ತ್ವವಿಜ್ಞಾನರೂಪಿಯಾದ ಪರಮ, ಪ್ರತ್ಯಗಾತ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 22

तमोगुणविकाराय जगत्संहारकारिणे / क्ल्पान्ते रुद्ररूपाय परापर विदे नमः

ತಮೋಗುಣವಿಕಾರಸ್ವರೂಪನಾಗಿ, ಜಗತ್ಸಂಹಾರಕರ್ತನಾಗಿ, ಕಲ್ಪಾಂತದಲ್ಲಿ ರುದ್ರರೂಪಧಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪರಾಪರವಿದ್ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 23

अविकाराय नित्याय नमः सदसदात्मने / बुद्धिबुद्धिप्रबोधाय बुद्धीन्द्रियविकारिणे

ಅವಿಕಾರಿಯಾದ ನಿತ್ಯನಾದ ಸತ್-ಅಸತ್ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವವನಿಗೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ-ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಕಾರಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾತನಿಗೆ ವಂದನೆ.

Verse 24

वस्वादित्यमरुद्भिश्च साध्यरुद्राश्विभेदतः / यन्मायाभिन्नमतयो देवास्तस्मै नमोनमः

ವಸು, ಆದಿತ್ಯ, ಮರುತ್, ಸಾಧ್ಯ, ರುದ್ರ, ಅಶ್ವಿನಿ ಎಂಬ ಭೇದಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೇವತೆಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಯಾರ ಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 25

अविकारमजं नित्यं सूक्ष्मरूपमनौपमम् / तव यत्तन्न जानन्ति योगिनो ऽपि सदामलाः

ನಿನ್ನ ಆ ಸ್ವರೂಪವು ಅವಿಕಾರಿ, ಅಜನ್ಮ, ನಿತ್ಯ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಅನೌಪಮ್ಯ; ಅದನ್ನು ಸದಾ ನಿರ್ಮಲರಾದ ಯೋಗಿಗಳೂ ಸಹ ತಿಳಿಯಲಾರರು.

Verse 26

त्वामविज्ञाय दुर्ज्ञेयं सम्यग्ब्रह्मादयो ऽपि हि / संसरन्ति भवे नूनं न तत्कर्मात्मकाश्चिरम्

ಹೇ ದುರ್ಜ್ಞೇಯ ಪ್ರಭು! ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಅರಿಯದೆ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭವಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕರ್ಮಸ್ವರೂಪರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸ್ಥಿರರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 27

यावन्नोपैति चरणौ तवाज्ञानविघातिनः / तावद्भ्रमति संसारे पण्डितो ऽचेतनो ऽपि वा

ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ನಿನ್ನ ಪಾದಯುಗ್ಮವನ್ನು ಸೇರುವವರೆಗೆ, ಪಂಡಿತನಾದರೂ ಅಚೇತನನಾದರೂ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

स एव दक्षः स कृती स मुनिः स च पण्डितः / भवतश्चरणांभोजे येन बुद्धिः स्थिरीकृता

ನಿನ್ನ ಚರಣಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ದಕ್ಷನು, ಕೃತಾರ್ಥನು, ಮುನಿಯೂ ಪಂಡಿತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 29

सुसूक्ष्मत्वेन गहनः सद्भावस्ते त्रयीमयः / विदुषामपि मूढेन स मया ज्ञायते कथम्

ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ನಿನ್ನ ತ್ರಯೀಮಯ ಸತ್ಸ್ವರೂಪ ಗಹನವಾಗಿದೆ; ಪಂಡಿತರಿಗೂ ಅಗ್ರಾಹ್ಯ—ಹಾಗಾದರೆ ಮೂಢನಾದ ನಾನು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ?

Verse 30

अशब्दगोजरत्वेन महिम्नस्तव सांप्रतम् / स्तोतुमप्यनलं सम्यक्त्वा महं जडधीर्यतः

ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಅತೀತ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜಡಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ನಾನು ಅದನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲೂ ಅಸಮರ್ಥನು.

Verse 31

तस्मादज्ञानतो वापि मया भक्त्यैव संस्तुतः / प्रीतश्च भव देवेश ननु त्वं भक्तवत्सलः

ಆದ್ದರಿಂದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಾದರೂ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದೇನೆ; ದೇವೇಶಾ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು—ನೀನು ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಲ್ಲವೇ.

Verse 32

वसिष्ठ उवाच इति स्तुतस्तदा तेन भक्त्या रामेण शङ्करः / मेघगंभीरया वाचा तमुवाच हसन्निव

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾಮನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ ಶಂಕರನು ಮೇಘಗಂಭೀರವಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ, ನಗುವಂತೆ, ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 33

भगवानुवाच रामाहं सुप्रसन्नो ऽस्मि शोर्ंयशालितया तव / तपसा मयि भक्त्या च स्तोत्रेण च विशेषतः

ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮ, ನಿನ್ನ ಶೌರ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 34

वरं वरय तस्मात्त्वं यद्यदिच्छसि चेतसा / तुभ्यं तत्तदशेषेण दास्याम्यहमशेषतः

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನೇ ವರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀಯೋ ಅದನ್ನು ಬೇಡು; ನಾನು ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡುವೆನು।

Verse 35

वसिष्ठ उवाच इत्युक्तो देवदेवेन तं प्रणम्य भृगूद्वहः / कृताञ्जलिपुटो भूत्वा राजन्निदमुवाच ह

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಭೃಗುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 36

यदि देव प्रसन्नस्त्वं वारर्हे ऽस्मि च यद्यहम् / भवतस्तदभीप्सामि हेतुमस्त्राण्यशेषतः

ಹೇ ದೇವ, ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನಾನು ವರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕಾರಣಸಹಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 37

अस्त्रे शस्त्रे च शास्त्रे च न मत्तो ऽभ्यधिको भवेत् / लोकेषु मांरणेजेता न भवेत्त्वत्प्रसादतः

ಅಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಯಾರೂ ಆಗಬಾರದು; ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣಜಯಿಯೂ ಯಾರೂ ಆಗಬಾರದು.

Verse 38

वसिष्ठ उवाच तथेत्युक्त्वा ततः शंभुरस्त्रशस्त्राण्यशेषतः / ददौ रामाय सुप्रीतः समन्त्राणि क्रमान्नृप

ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನಂತರ ಶಂಭು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಅಸ್ತ್ರ-ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಗಳೊಡನೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಾಮನಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿದನು, ಓ ನೃಪ.

Verse 39

सप्रयोगं ससंहारमस्त्रग्रामं चतुर्विधम् / प्रसादाभिमुखो रामं ग्राहयामास शङ्करः

ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರ ಸಹಿತ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಅಸ್ತ್ರಸಮೂಹವನ್ನು—ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ—ಶಂಕರನು ರಾಮನಿಗೆ ಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 40

असंगवेगं शुभ्राश्वं सुध्वजं च रथोत्तमम् / इषुधी चाक्षयशरौ ददौ रामाय शङ्करः

ಶಂಕರನು ರಾಮನಿಗೆ ಅಸಂಗ ವೇಗದ ಶುಭ್ರಾಶ್ವ, ಸುಧ್ವಜಯುಕ್ತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಕ್ಷಯ ಬಾಣಗಳಿರುವ ಇಷುಧಿಯನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.

Verse 41

अभेद्यमजरं दिव्यं दृढज्यं विजयं धनुः / सर्वशस्त्रसहं चित्रं कवचं च महाधनम्

ಅಭೇದ್ಯ, ಅಜರ, ದಿವ್ಯ, ದೃಢಜ್ಯಯುಕ್ತ ‘ವಿಜಯ’ ಧನುಸ್ಸು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಾಳುವ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಮಹಾಮೌಲ್ಯದ ಕವಚವೂ.

Verse 42

अजेयत्वं च युद्धेषु शौर्यं चाप्रतिमं भुवि / स्वेच्छया धारणे शाक्तिं प्राणानां च नराधिप

ಹೇ ನರಾಧಿಪಾ! ಅವನು ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಜೇಯತ್ವ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಶೌರ್ಯ, ಹಾಗೂ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಿದನು।

Verse 43

ख्यातिं च बीजमेत्रेण तन्नाम्ना सर्वलौकिकीम् / तपः प्रभावं च महत्प्रददौ भार्गवाय सः

ಆ ನಾಮಬೀಜಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಭಾರ್ಗವನಿಗೆ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಃಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಅವನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು।

Verse 44

भक्ति चात्मनि रामाय दत्त्वा राजन्यथोचिताम् / सहितः सकलैर्भूतैश्चामरैश्चन्द्रशेखरः

ಚಂದ್ರಶೇಖರನು ರಾಮನಿಗೆ ತನ್ನಲ್ಲಿ ರಾಜೋಚಿತ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಣಗಳೂ ಚಾಮರಧಾರಿಗಳೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು।

Verse 45

तेनैव वपुषा शंभुः क्षिप्रमन्तरधाद्धरः / कृतकृत्यस्ततो रामो लब्ध्वा सर्वमभीप्सितम्

ಅದೇ ದಿವ್ಯ ವಪುವಿನಿಂದ ಧರಾಧರ ಶಂಭು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ನಂತರ ರಾಮನು ಎಲ್ಲ ಅಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದನು।

Verse 46

अदृश्यतां गते शर्वे महोदरमुवाच ह / महोदर मदर्थे त्वमिदं सर्वमशेषतः

ಶರ್ವನು ಅದೃಶ್ಯನಾದ ಬಳಿಕ (ರಾಮನು) ಮಹೋದರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಮಹೋದರಾ! ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ನೆರವೇರಿಸು.”

Verse 47

रथचापादिकं तावत्परिरक्षितुमर्हसि / यदा कृत्यं ममैतेन तदानीं त्वं मया स्मृतः / रथचापादिकं सर्वं प्रहिणु त्वं मदन्तिकम्

ಈಗ ನೀನು ರಥ, ಧನುಸ್ಸು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ಇವುಗಳಿಂದ ನನಗೆ ಕೆಲಸ ಬಂದಾಗ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವೆನು. ಆಗ ರಥ-ಧನುಸ್ಸಾದಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸು.

Verse 48

वसिष्ठ उवाच तथेत्युक्त्वा गते तस्मिन्भृगुवर्यो महोदरे / कृतकृत्यो गुरुजनं द्रष्टुं गन्तुमियेष सः

ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು— ‘ಹಾಗೆಯೇ.’ ಅವನು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ, ಮಹೋದರದಲ್ಲಿ ಭೃಗುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಗುರುಜನರನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು.

Verse 49

गच्छन्नथ तदासौ तु हिमाद्रिवनगह्वरे / विवेश कन्दरं रामो भाविकर्मप्रचोदितः

ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ರಾಮನು ಹಿಮಾದ್ರಿಯ ಅರಣ್ಯಗಹ್ವರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಭವಿಷ್ಯಕರ್ಮದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಒಂದು ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 50

स तत्र ददृशे बालं धृतप्राणमनुद्रुतम् / व्याघ्रेण विप्रतनयं रुदन्तं भीतभीतवत्

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದು ಬಾಲಕನನ್ನು ಕಂಡನು—ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಓಡಲಾರದೆ—ಹುಲಿಯ ಭಯದಿಂದ ಭೀತಭೀತನಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪುತ್ರನನ್ನು.

Verse 51

दृष्ट्वानुकंपहृदयस्तत्परित्राणकातरः / तिष्ठतिष्ठेति तं व्याघ्रं वदन्नुच्चैरथान्वयात्

ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ ಹೃದಯ ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಆತುರಗೊಂಡು, ‘ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು’ ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ಆ ಹುಲಿಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದನು.

Verse 52

तमनुद्रुत्य वेगेन चिरादिव भृगूद्वहः / आससाद वने घोरं शार्दूलमतिभीषणम्

ಅವನನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಭೃಗುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಬಹುಕಾಲದ ಬಳಿಕವಂತೆ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಅತಿಭೀಕರ ವ್ಯಾಘ್ರವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು।

Verse 53

व्याघ्रेणानुद्रुतः सो ऽपि पलायन्वनगह्वरे / निपपात द्विजसुतस्त्रस्तः प्राणभयातुरः

ವ್ಯಾಘ್ರನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ದ್ವಿಜಪುತ್ರನು ಅರಣ್ಯದ ಗುಹ್ಯ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಾ, ಪ್ರಾಣಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದನು।

Verse 54

रामो ऽपि क्रोधरक्ताक्षो विप्रपुत्रपरीप्सया / तृणमूलं समादाय कुशास्त्रेणाभ्यमन्त्रयत्

ವಿಪ್ರಪುತ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ರಾಮನು ತೃಣಮೂಲವನ್ನು ತೆಗೆದು ಕುಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿದನು।

Verse 55

तावत्तरक्षुर्बलवानाद्रवत्पतितं द्विजम् / दृष्ट्वा ननादसुभृशं रोदसी कम्पयन्निव

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಕರಡಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ದ್ವಿಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಓಡಿಬಂದು, ಭೂಮಿಯೂ ಆಕಾಶವೂ ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿತು।

Verse 56

दग्ध्वा त्वस्त्राग्निना व्याघ्रं प्रहरन्तं नखाङ्कुरैः / अकृतव्रणमेवाशु मोक्षयामास तं द्विजम्

ನಖಾಂಕುರಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಾಘ್ರವನ್ನು ಅಸ್ತ್ರಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಿ, ಆ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಗಾಯವಿಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 57

सो ऽपि ब्रह्माग्निनिर्दग्धदेहः पाप्मा नभस्तले / गान्धर्वं वपुरास्थाय राममाहेति सादरम्

ಅವನು ಸಹ ಬ್ರಹ್ಮಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧವಾದ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಆಕಾಶಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧರ್ವ ವಪುವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 58

विप्रशापेन भोपूर्वमहं प्राप्तस्तरक्षुताम् / गच्छामि मोचितः शापात्त्वयाहमधुना दिवम्

ಓ ಭದ್ರಾ! ಹಿಂದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪದಿಂದ ನಾನು ರಾಕ್ಷಸತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆ; ಈಗ ನೀನು ಶಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ನಾನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ।

Verse 59

इत्युक्त्वा तु गते तस्मिन्रामो वेगेन विस्मितः / पतितं द्विजपुत्रं तं कृपया व्यवपद्यत

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ, ರಾಮನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು, ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಆ ದ್ವಿಜಪುತ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಹೋದನು।

Verse 60

माभैरेवं वदन्वाणीमारादेव द्विजात्मजम् / परमृशत्तदङ्गानि शनैरुज्जीवयन्नृप

‘ಭಯಪಡಬೇಡ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ರಾಜ ರಾಮನು ಸಮೀಪದಿಂದಲೇ ಆ ದ್ವಿಜಾತ್ಮಜನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದನು।

Verse 61

रामेणोत्थापितश्चैवं स तदोन्मील्य लोचने / विलोकयन्ददर्शाग्रे भृगुश्रेष्ठमवस्थितम्

ರಾಮನು ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದನು; ನೋಡುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠನು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 62

भस्मीकृतं च शार्दूलं दृष्टवा विस्मयमागतः / गतभीराह कस्त्वं भोः कथं वेह समागतः

ಭಸ್ಮವಾದ ಹುಲಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು. ಭಯ ತೊರೆದು—“ಹೇ ಭದ್ರ, ನೀನು ಯಾರು? ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಂದೆ?” ಎಂದನು.

Verse 63

केन वायं निहन्तुं मामुद्यतो भस्मसात्कृतः / तरक्षुर्भीषणाकारः साक्षान्मृत्युरिवापरः

ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಉದ್ಧತನಾಗಿದ್ದ ಈವನು ಯಾರಿಂದ ಭಸ್ಮವಾಯಿತು? ಭೀಷಣಾಕಾರದ ಈ ತರಕ್ಷು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮತ್ತೊಂದು ಮೃತ್ಯುವಿನಂತಿದೆ.

Verse 64

भयसंमूढमनमो ममाद्यापि महामते / हते ऽपि तस्मिन्नखिला भान्ति वै तन्मया दिशः

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಇನ್ನೂ ಭಯದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿದೆ. ಅವನು ಹತನಾದರೂ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಅವನಿಂದಲೇ ತುಂಬಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.

Verse 65

त्वामेव मन्ये सकलं पिता माता सुत्दृद्गुरू / परमापदमापन्नं त्वं मां समुपजीवयन्

ನಿನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ಎಲ್ಲವೂ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ—ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ದೃಢಗುರು. ನಾನು ಪರಮ ವಿಪತ್ತಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾಗ ನೀನೇ ನನಗೆ ಜೀವಾಧಾರನಾದೆ.

Verse 66

आसीन्मुनिवरः कश्चिच्छान्तो नाम महातपाः / पुत्रस्तस्यास्मि तीर्थार्थी शालग्राममयासिषम्

‘ಶಾಂತ’ ಎಂಬ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಮುನಿವರನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು. ನಾನು ಅವನ ಪುತ್ರ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾರ್ಥಿ; ನನ್ನ ಬಳಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಖಡ್ಗವಿದೆ.

Verse 67

तस्मात्संप्रस्थितश्शैलं दिदृक्षुर्गन्धमादनम् / नानामुनिगणैर्जुष्टं पुण्यं बदरिकाश्रमम्

ಆದಕಾರಣ ನಾನು ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೊರಟು, ಅನೇಕ ಮುನಿಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಪುಣ್ಯ ಬದరికಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದೆನು।

Verse 68

गन्तुकामो ऽपहायाहं पन्थानं तु हिमाचले / प्रविशन्गहनं रम्यं प्रदेशालोकनाकुलम्

ಹಿಮಾಚಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ನಾನು ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದಟ್ಟವೂ ಮನೋಹರವೂ ಆದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆನು; ಸುತ್ತಲಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದವು।

Verse 69

दिशंप्राचीं समुद्दिश्य क्रोशमात्रमयासिषम् / ततो दिष्टवशेनाहं प्राद्रवं भयपीडितः

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ನಾನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕ್ರೋಶಮಾತ್ರ ನಡೆದಿದ್ದೆನು; ನಂತರ ವಿಧಿವಶಾತ್ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನಾನು ಓಡಿಹೋದೆನು।

Verse 70

पतितश्च त्वया भूयोभूमेरुत्थापितो ऽधुना / पित्रेव नितरां पुत्रः प्रेम्णात्यर्थं दयालुना / इत्येष मम वृत्तान्तः साकल्येनोदितस्तव

ನಾನು ಬಿದ್ದಿದ್ದೆನು; ಆದರೆ ಈಗ ನೀನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಎತ್ತಿದೆ—ಅತಿದಯಾಳು ತಂದೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಗನನ್ನು ಎತ್ತುವಂತೆ. ಇಂತೆಯೇ ನನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು।

Verse 71

वसिष्ठ उवाच इति पृष्टस्तदा तेन स्ववृत्तान्तमशेषतः / कथयामास राजेन्द्र रामस्तस्मै यथाक्रमम्

ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಹೀಗೆ ಅವನು ಕೇಳಿದಾಗ ರಾಮನು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 72

ततस्तौ प्रीतिसंयुक्तौ कथयन्तौ परस्परम् / स्थित्वा नातिचिरं कालमथ गन्तुमियेष सः

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನಿಂತರು; ನಂತರ ಅವನು ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು.

Verse 73

अन्वीयमानस्तेनाथ रामस्तस्माद्गुहामुखात् / निष्क्रम्यावसथं पित्रोः संप्रतस्थे मुदान्वितः

ಅವನು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರಾಮನು ಆ ಗುಹಾಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ನಿವಾಸದ ಕಡೆಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೊರಟನು.

Verse 74

अकृतव्रण एवासौ व्याघ्रेण भुवि पातितः / रामेण रक्षितश्चाभुद्यस्माद्ध्याघ्रं विनिघ्नता

ಅವನು ಗಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಹುಲಿಯಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಆದರೆ ರಾಮನು ಹುಲಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದುದರಿಂದ ಅವನು ಉಳಿದನು.

Verse 75

तस्मात्तदेव नामास्य बभूव प्रथितं भुवि / विप्रपुत्रस्य राजेन्द्र तदेतत्सो ऽकृतव्रणः

ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪುತ್ರನಿಗೆ ಅದೇ ಹೆಸರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು; ಅವನು ‘ಅಕೃತವ್ರಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 76

तदा प्रभृति रामस्य च्छायेवातपगा भुवि / बभूव मित्रमत्यर्थं सर्वावस्थासु पार्थिव

ಆ ದಿನದಿಂದ, ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಗೆ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿನ ನೆರಳಿನಂತೆ ಆಯಿತನು; ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಮಿತ್ರನಾಗಿ ಉಳಿದನು.

Verse 77

स तेनानुगतो राजन्भृगोरासाद्य सन्निधिम् / दृष्ट्वा ख्यातिं च सो ऽभ्येत्य विनयेनाभ्यवादयत्

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಭೃಗುಮುನಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ತಲುಪಿದನು. ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಮುಂದೆ ಬಂದು ವಿನಯದಿಂದ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

Verse 78

स ताभ्यां प्रियमाणाभ्यामाशीर्भिरभिनन्दितः / दिनानि कतिचित्तत्र न्यवसत्तत्प्रियेप्सया

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 79

ततस्तयोरनुमते च्यवनस्य महामुनेः / आश्रमं प्रतिचक्राम शिष्यसंघैः समावृतम्

ನಂತರ ಅವರಿಬ್ಬರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅವನು ಮಹಾಮುನಿ ಚ್ಯವನರ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಮರಳಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಿಷ್ಯಸಂಘಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 80

नियन्त्रितान्तः करणं तं च संशान्तमानसम् / सुकन्याचापि तद्भार्यामवन्दत महामनाः

ಅಂತರಂಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಸುಕನ್ಯೆಯನ್ನೂ ಆ ಮಹಾಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು ವಂದಿಸಿದನು.

Verse 81

ताभ्यां च प्रीतियुक्ताभ्यां रामः समभिनन्दितः / और्वाश्रमं समापेदे द्रष्टुकामस्तपोनिधिम्

ಅವರಿಬ್ಬರ ಪ್ರೀತಿಭರಿತ ಅಭಿನಂದನೆಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಮನು, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯನ್ನು ಕಾಣಬೇಕೆಂದು ಔರ್ವರ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿದನು.

Verse 82

तं चाभिवाद्य मेधावी तेन च प्रतिनन्दितः / उवास तत्र तत्प्रीत्या दिनानि कतिचिन्नृप

ಆ ಮೇಧಾವಿ ಅವನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು; ಅವನು ಸಹ ಸ्नेಹದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದನು. ಓ ನೃಪ, ಅವನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 83

विसृष्टस्तेन शनकैरृचीकभवनं मुदा / प्रतस्थे भार्गवः श्रीमानकृतव्रणसंयुतः

ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿದಾಯ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ, ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಭಾರ್ಗವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಋಚೀಕನ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆ ಹೊರಟನು; ಅವನ ಗಾಯಗಳು ಗುಣಗೊಂಡಿದ್ದವು.

Verse 84

अवन्दत पितुः पित्रोर्नत्वा पादौ पृथक् पृथक् / तौ च तं नृप संहर्षाच्चाशिषा प्रत्यनन्दताम्

ಅವನು ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಓ ನೃಪ, ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರು.

Verse 85

पृष्टश्च ताभ्यामखिलं निजवृत्तमुदारधीः / कथयामास राजेन्द्र यथावृत्तमनुक्रमात्

ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಕೇಳಿದಾಗ, ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯವನು ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಡೆದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 86

स्थित्वा दिनानि कतिचित्तत्रापि तदनुज्ञया / जगामावसथं पित्रोर्मुदा परमया युतः

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ಉಳಿದು, ಅವರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಪರಮ ಆನಂದದಿಂದ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 87

अभ्येत्य पितरौ राजन्नासी नावाश्रमोत्तमे / अवन्दत तयोः पादौ यथावद्भृगुनन्दन

ಓ ರಾಜನೇ, ಭೃಗುನಂದನನು ತಂದೆತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾವಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅವರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

Verse 88

पादप्रणामावनतं समुत्थाप्य च सादरम् / आश्लिष्य नेत्रसलिलैर्नन्दन्तौ पर्यषिञ्चताम्

ಪಾದಪ್ರಣಾಮದಿಂದ ವಂಗಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಅವರು ಸಾದರವಾಗಿ ಎತ್ತಿ, ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆನಂದದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರುಜಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಿಂಚಿಸಿದರು.

Verse 89

आशीर्भिरभिनन्द्याङ्के समारोप्य सुहुर्मुखम् / विक्षन्तौ तस्य चाङ्गानि परिस्पृश्यापतुर्मुदम्

ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ಸುಮುಖನಾದ ಅವನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ, ಅವನ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಇಬ್ಬರೂ ಅಪಾರ ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 90

अपृच्छताञ्च तौ रामं कलेनैतावता त्वया / किं कृतं पुत्र को वायं कुत्र वा त्वमुपस्थितः

ನಂತರ ಅವರು ರಾಮನನ್ನು ಕೇಳಿದರು— “ಮಗನೇ, ಇಷ್ಟು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದೆ? ಇವನು ಯಾರು? ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ?”

Verse 91

कथं सह सकाशे त्वमास्थितो वात्र वागतः / त्वयेतदखिलं वत्स कथ्यतां तथ्यमावयोः

“ನೀನು ಅವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇದ್ದೆ, ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಂದೆ? ವತ್ಸ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಮಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು.”