
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam (The Austerities of Rama Jamadagnya)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ (ವಸಿಷ್ಠ–ಸಾಗರ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನೋಪಾಖ್ಯಾನದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ) ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ರಾಮನು ತಪಸ್ವಿಯ ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಏಕಾಗ್ರ, ಗುಪ್ತ, ನಿಯಮಬದ್ಧ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಲು ವಯಸ್ಸು‑ಜ್ಞಾನ‑ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಿಪಕ್ವರಾದ ಶುದ್ಧ ಋಷಿಗಳು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಬಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವೇ ಪರಮವೆಂದು ಹೊಗಳಿ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ದಿವ್ಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಶಿವನು ರಾಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಭಯಂಕರ ಮೃಗವ್ಯಾಧನ ವೇಷದಲ್ಲಿ—ಆಯುಧಧಾರಿ, ರಕ್ತವರ್ಣ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಮಾಂಸಲಿಪ್ತ ದೇಹ, ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಅಂಗಗಳು—ಬಂದು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ರಾಮನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीये उपोद्धातपादे वसिष्ठसगरसंवादे अर्चुनोपाख्याने जामदग्न्यतपश्चरणं नाम द्वाविंशतितमो ऽध्यायः // २२// वसिष्ठ उवाच तपस्विनं तदा राममेकाग्रमनसं भवे / रहस्येकान्तनिरतं नियतं शंसितव्रतम्
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದಲ್ಲಿ, ವಸಿಷ್ಠ-ಸಗರ ಸಂವಾದದ ಅರ್ಚುನೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ತಪಶ್ಚರಣ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ವಿ ರಾಮನು ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ರಹಸ್ಯ ಏಕಾಂತ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ನಿಯಮಶೀಲನಾಗಿ, ಪ್ರಶಂಸಿತ ವ್ರತಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು।
Verse 2
श्रुत्वा तमृषयः सर्वे तपोनिर्धूतकल्मषाः / ज्ञानकर्मवयोवृद्धा महान्तः शंसितव्रताः
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು—ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪಕಲ್ಮಷವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕಿದವರು—ಜ್ಞಾನ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧರಾದ ಮಹಾತ್ಮರು, ಪ್ರಶಂಸಿತ ವ್ರತಧಾರಿಗಳು ಆಗಿದ್ದರು।
Verse 3
दिदृक्षवः समाजग्मुः कुतूहलसमन्विताः / ख्यापयन्तस्तपः श्रेष्ठं तस्य राजन्महात्मनः
ಅವನನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವರು ಸೇರಿಕೊಂಡರು; ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಪಸ್ಸಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾ ಬಂದರು।
Verse 4
भृग्वत्रिक्रतुजाबालिवामदेवमृकण्डवः / संभावयन्तस्ते रामं मुनयो वृद्धसंमताः
ಭೃಗು, ವತ್ರಿ, ಕ್ರತು, ಜಾಬಾಲಿ, ವಾಮದೇವ, ಮೃಕಂಡು ಮೊದಲಾದ—ವೃದ್ಧರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮುನಿಗಳು ರಾಮನನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।
Verse 5
आजग्मुराश्रमं तस्य रामस्य तपसस्तपः / दूरादेव महान्तस्ते पुण्यक्षेत्रनिवासिनः
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು, ದೂರದಿಂದಲೇ ತಪಸ್ಸಿಗೂ ತಪಸ್ಸಾದ ರಾಮನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದರು।
Verse 6
गरीयः सर्वलोकेषु तपो ऽग्र्यं ज्ञानमेव च / प्रशस्य तस्य ते सर्वेप्रययुः स्वं स्वमाश्रमम्
ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಜ್ಞಾನವೇ ಪರಮ; ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
Verse 7
एवं प्रवर्त्ततस्तस्य रामस्य भगवाञ्छिवः / प्रसन्नचेता नितरां बभूव नृपसत्तम
ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ರಾಮನ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾದನು.
Verse 8
जिज्ञासुस्तस्य भगवान् भक्तिमात्मनि शङ्करः / मृगव्याधवपुर्भूत्वा ययौ राजंस्तदन्तिकम्
ಓ ರಾಜನೇ! ಅವನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಭಗವಾನ್ ಶಂಕರನು ಮೃಗವ್ಯಾಧನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
Verse 9
भिन्नाञ्जनचयप्रख्यो रक्तान्तायतलोचनः / शरचापधरः प्रांशुर्वज्रसंहननो युवा
ಅವನು ಒಡೆದ ಅಂಜನದ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದು, ಕೆಂಪು ಅಂಚಿನ ದೀರ್ಘ ಕಣ್ಣುಗಳವನು; ಬಾಣ-ಧನುಸ್ಸು ಧರಿಸಿ, ಎತ್ತರವಾಗಿ, ವಜ್ರದಂತೆ ದೃಢದೇಹದ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದನು.
Verse 10
उत्तुङ्गहनुबाह्वंसः पिङ्गलश्मश्रुमूर्द्धजः / मांसविस्रवसागन्धी सर्वप्राणिविहिंसकः
ಅವನಿಗೆ ಎತ್ತಿದ ಹನು, ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಭುಜಬಂಧ; ಪಿಂಗಲ ಬಣ್ಣದ ಮೀಸೆ ಮತ್ತು ಕೂದಲು; ಮಾಂಸ-ರಕ್ತ-ಕೊಬ್ಬಿನ ವಾಸನೆ ಹೊಮ್ಮುವ, ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವವನು.
Verse 11
सकण्टकुलतास्पर्शक्षतारूषितविग्रहः / सामटक्संचर्वमाणश्च मांसखण्डमनेकशः
ಮುಳ್ಳುಲತೆಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು ರೋಷಗೊಂಡ ದೇಹವಿದ್ದ ಅವನು, ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಅನೇಕ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋದನು।
Verse 12
मांसभारद्वयालंबिविधानानतकन्धरः / आरुजंस्तरसा वृक्षानूरुवेगेन संघशः
ಎರಡು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ತೂಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಂಸದ ಭಾರದಿಂದ ಅವನ ಕತ್ತು ವಾಲಿತ್ತು; ತೊಡೆಯ ವೇಗದಿಂದ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅನೇಕ ಮರಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಮುರಿದನು।
Verse 13
अभ्यवर्त्तत तं देशं पादचारीव पर्वतः / आसाद्य सरसस्तस्य तीरं कुसुमितद्रुमम्
ಅವನು ಆ ದೇಶದತ್ತ ಮುಂದುವರಿದನು, ಕಾಲಿನಿಂದ ನಡೆಯುವ ಪರ್ವತದಂತೆ; ಮತ್ತು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಗಳಿರುವ ಆ ಸರೋವರದ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು।
Verse 14
न्यदधान्मासभारं च स मूले कस्यचित्तरोः / निषसाद क्षणन्तत्र तरुच्छायामुपाश्रितः
ಅವನು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮರದ ಬೇರು ಬಳಿ ಮಾಂಸದ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸಿಟ್ಟನು; ನಂತರ ಮರದ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಕುಳಿತನು।
Verse 15
तिष्ठन्तं सरसस्तीरे सो ऽपश्यद्भृगुनन्दनम् / ततः स शीघ्रमुत्थाय समीपमुपसृत्य च
ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಭೃಗು-ನಂದನನನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು; ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಬೇಗನೆ ಎದ್ದು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು।
Verse 16
रामाय सेषुचापाभ्यां कराभ्यां विदधेंऽजलिम् / सजलांभोदसन्नादगंभीरेण स्वरेण च
ರಾಮನಿಗೆ ನಾನು ಧನುಸ್ಸೊಡನೆ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಅಂಜಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಜಲಭರಿತ ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದೆನು।
Verse 17
जगाद भृगुशार्दूलं गुहान्तरविसर्पिणा / तोषप्रवर्षव्याधो ऽहं वसाम्यस्मिन्महावने
ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಹರಡುವ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅವನು ಹೇಳಿದನು— “ಓ ಭೃಗುಶಾರ್ದೂಲಾ! ನಾನು ತೋಷಪ್ರವರ್ಷ ಎಂಬ ವ್ಯಾಧನು; ಈ ಮಹಾವನದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ।”
Verse 18
ईशो ऽहमस्य देशस्य सप्राणितरुवीरुधः / चरामि समचित्तात्मा नानासत्त्वा मिषाशनः
ಪ್ರಾಣವಂತ ಮರ-ಬಳ್ಳಿಗಳೊಡನೆ ಈ ದೇಶದ ಅಧಿಪತಿ ನಾನು. ಸಮಚಿತ್ತನಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಾನಾ ಸತ್ತ್ವಗಳ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ನಾನು.
Verse 19
समश्च सर्वभूतेषु न च पित्रादयो ऽपि मे / अभक्ष्यागम्यपेयादिच्छन्दवस्तुषु कुत्रचित्
ನಾನು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನನಗೆ ತಂದೆ ಮೊದಲಾದವರೂ ಇಲ್ಲ. ಅಭಕ್ಷ್ಯ, ಅಗಮ್ಯ, ಅಪೇಯ ಇತ್ಯಾದಿ ನಿಷಿದ್ಧ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಕೋಚವಿಲ್ಲ.
Verse 20
कृत्याकृत्यविधौचैव न विशेषितधीरहम् / प्रपन्नो नाभिगमनं निवासमपि कस्यचित्
ಕರ್ತವ್ಯ-ಅಕರ್ತವ್ಯಗಳ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಭೇದ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಯಾರಿಗೂ ಶರಣಾಗಿಲ್ಲ; ಯಾರ ಬಳಿಗೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾರಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 21
शक्रस्यापि बलेनाहमनुमन्ये न संशयः / जानते तध्यथा सर्वे देशो ऽयं मदुपाश्रयः
ಇಂದ್ರನ ಬಲದಿಂದಲೂ ನಾನು ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ತಿಳಿದಂತೆ, ಈ ದೇಶವು ನನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದೆ.
Verse 22
तस्मान्न कश्चिदायाति ममात्रानुमतिं विना / इत्येष मम वृत्तान्तः कार्त्स्न्येन कथितस्तव
ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ನನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತ; ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು.
Verse 23
त्वं च मे ब्रूहि तत्त्वेन निजवृत्तमशेषतः / कस्त्वं कस्मादिहायातः किमर्थमिह धिष्ठितः / उद्यतो ऽन्यत्र वा गन्तुं किं वा तव चिकीर्षितम्
ನೀನು ಕೂಡ ನನಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು. ನೀನು ಯಾರು, ಎಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ, ಏಕೆ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೀ? ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧನೇ, ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
Verse 24
वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तः प्रहसंस्तेन रामो महाद्युतिः / तूष्णीं क्षणमिव स्थित्वा दध्यौ किञ्चिदवाङ्मुखः
ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮಹಾದ್ಯುತಿ ರಾಮನು ನಗುತ್ತ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತು, ಸ್ವಲ್ಪ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು.
Verse 25
को ऽयमेव दुराधर्षः सजलांभोदनिस्वनः / ब्रवीति च गिरो ऽत्यर्थं विस्पष्टार्थपदाक्षराः
ಇವನು ಯಾರು—ದುರಾಧರ್ಷ, ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮೋಡದ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ನಾದಿಸುವವನು, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟಾರ್ಥದ ಪದಾಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಣಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವವನು?
Verse 26
किं तु मे महतीं शङ्कां तनुरस्य तनोति वै / विजातिसंश्रयत्वेन रमणीया तथा शराः
ಆದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಯ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಈ ದೇಹವೂ ಮನೋಹರವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಬಾಣಗಳೂ।
Verse 27
एवं चिन्तयतस्तस्य निमित्तानि शुभानि वै / बभूवुर्भुवि देहे च स्वाभिप्रेतार्थदान्यलम्
ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಶುಭ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು; ಅವು ಅವನ ಅಭಿಪ್ರೇತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವುಗಳಾಗಿದ್ದವು.
Verse 28
ततो विमृश्य बहुशो मनसाभृगुपुङ्गवः / उवाच शनकैर्व्याधं वचनं सूनृताक्षरम्
ನಂತರ ಭೃಗುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆ ವ್ಯಾಧನಿಗೆ ಮಧುರವಾದ ಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 29
जामदग्न्यो ऽस्मि भद्रं ते रामो नाम्ना तु भार्गवः / तपश्चर्तुमिहायातः सांप्रतं गुरुशासनात्
ನಾನು ಜಾಮದಗ್ನ್ಯನು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನಾನು ಭಾರ್ಗವ, ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಮ; ಈಗ ಗುರುಗಳ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
Verse 30
तपसा सर्वलोकेशं भक्त्या च नियमेन च / आराधयितुमस्मिंस्तु चिरायाहं समुद्यतः
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ನಿಯಮದಿಂದ ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ನಾನು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೇ ಉದ್ಯತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
Verse 31
तस्मात्मर्वेश्वरं सर्वशरण्यमभयप्रदम् / त्रिनेत्रं पापदमनं शङ्करं भक्तवत्सलम्
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ಎಲ್ಲರ ಶರಣ್ಯ, ಅಭಯಪ್ರದ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಪಾಪದಮನಕರ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ಶಂಕರನ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ।
Verse 32
तपसा तोषयिष्यामि सर्वज्ञं त्रिपुरान्तकम् / आश्रमे ऽस्मिनसरस्तीरे नियमं समुपाश्रितः
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವಜ್ಞ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವೆನು; ಈ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸರೋವರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ವಾಸಿಸುವೆನು।
Verse 33
भक्तानुकंपी भगवान्यावत्प्रत्यक्षतां हरः / उपैति तावदत्रैव स्थास्यामीति मतिर्मम
ಭಕ್ತಾನುಕಂಪಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ಹರನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುವವರೆಗೆ, ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲುವೆನು—ಇದೇ ನನ್ನ ನಿರ್ಧಾರ।
Verse 34
तस्मादितस्त्वयाद्यैव गन्तुमन्यत्र युज्यते / न चेद्भवति मे हानिः स्वकृतेर्नियमस्य च
ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಇಂದುಲೇ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಯುಕ್ತ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಾನು ಕೈಗೊಂಡ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಭಂಗವಾಗಿ ನನಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 35
माननीयो ऽथ वाहं ते भक्त्या देशान्तरातिथिः / स्वनिवासमुपायातस्तपस्वी च तथा मुनिः
ಅಥವಾ ನಾನು ನಿನಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಂದ ದೇಶಾಂತರ ಅತಿಥಿ, ಗೌರವನೀಯನು; ಸ್ವನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದ ತಪಸ್ವಿ ಹಾಗೂ ಮುನಿಯೂ ಹೌದು।
Verse 36
त्वतसंनिधौ निवासो मे भवेत्पापाय केवलम् / तव चाप्यसुखोदर्कं मत्समीपनिषेवणम्
ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಾಸವು ಕೇವಲ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಸಮೀಪಸೇವೆಯು ನಿನಗೂ ದುಃಖಕರ ಫಲವನ್ನು ತರುವುದು.
Verse 37
स त्वंमदाश्रमोपान्ते परिचङ्क्रमणादिकम् / परित्यज्य सुखीभूया लोकयोरुभयोरपि
ಆದುದರಿಂದ ನೀನು ನನ್ನ ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುವುದು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖಿಯಾಗಿರು.
Verse 38
वसिष्ठ उवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा स भूयो भृगुपुङ्गवम् / उवाच रोषताम्राक्षस्ताम्राक्षमिदमुत्तरम्
ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಭೃಗುಪುಂಗವನಿಗೆ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಈ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 39
ब्रह्मन् किमिदमत्यर्थं समीपे वसतिं मम / परिगर्हयसे येन कृतघ्नस्येव कांप्रतम्
ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ನನ್ನ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುವುದನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗರ್ಹಿಸುತ್ತೀಯೆ, ನಾನು ಕೃತಘ್ನನಾದಂತೆ?
Verse 40
किं मयापकृतं लोके भवतो ऽन्यस्य वा क्वचित् / अनागस्कारिणं दान्तं को ऽवमन्येत नामतः
ನಾನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾರಿಗಾದರೂ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಏನಾದರೂ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದೇನಾ? ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ, ದಾಂತನಾದವನನ್ನು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಯಾರು ಅವಮಾನಿಸುವರು?
Verse 41
सन्निधिः परिहर्त्तव्यो यदि मे विप्रपुङ्गव / दर्शनं सह संवासः संभाषणमथापि च
ಹೇ ವಿಪ್ರಪುಂಗವ! ನನ್ನ ಮಾತು ಒಪ್ಪಿದರೆ ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ದೂರಮಾಡು—ದರ್ಶನ, ಸಹವಾಸ, ಸಂಭಾಷಣೆಯೂ ಸಹ।
Verse 42
आयुष्मताधुनैवास्मादपसर्त्तव्यमाश्रमात् / स्वसंश्रयं परित्यज्य क्वाहं यास्ये बुभुक्षितः
ಹೇ ಆಯುಷ್ಮಂತನೇ! ಈಗಲೇ ಈ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ನಾನು ದೂರ ಸರಿಯಬೇಕು; ನನ್ನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹಸಿದ ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?
Verse 43
स्वाधिवासं परित्यज्य भवता योदितः कथम् / इतो ऽन्यस्मिन् गामिष्यामि दूरे नाहं विशेषतः
ನನ್ನ ಸ್ವನಿವಾಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕೆಂದು ನೀವು ಹೇಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತೀರಿ? ಇಲ್ಲಿಂದ ನಾನು ಬೇರೆಡೆ ದೂರ ಹೋಗಲಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲ್ಲ।
Verse 44
गम्यतां भवतान्यत्र स्थीयतामत्र वेच्छया / नाहं चालयितुं शक्यः स्थानादस्मात्कथञ्चन
ನೀವು ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗಿರಿ, ಅಥವಾ ಇಚ್ಛೆಯಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿರಿ; ಆದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕದಲಿಸಲಾಗದು।
Verse 45
वसिष्ठ उवाच तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य किञ्चित्कोपसमन्वितः / तमुवाच पुनर्वाक्यमिदं राजन्भृगूद्वहः
ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೋಪದಿಂದ ಕೂಡಿದರು; ಆಗ, ಓ ರಾಜನೇ, ಭೃಗುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದರು।
Verse 46
व्याधजातिरियं क्रूरा सर्वसत्त्वभयावहा / खलकर्मरता नित्यं धिक्कृता सर्वजन्तुभिः
ಈ ವ್ಯಾಧ (ಬೇಟೆಗಾರ) ಜಾತಿಯು ಕ್ರೂರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಧಿಕ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
Verse 47
तस्यां जातो ऽसि पापीयान्सर्वप्राणिविहिंसकः / स कथं न परित्याज्यः सुजनैः स्यात्तु दुर्मते
ನೀನು ಆ ಪಾಪಿ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವವನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಎಲೈ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೇ, ಸಜ್ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು?
Verse 48
तस्माद्विहीनजातीयं विदित्वात्मानमब्यथ / शीघ्रमस्माद्व्रजान्यत्र नात्र कार्या विचारणा
ಆದಕಾರಣ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನು ಹೀನ ಜಾತಿಯವನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಎಲೈ ನಿರ್ಭಯನೇ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಬೇಗನೆ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗು; ಇಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದೇನೂ ಇಲ್ಲ.
Verse 49
शरीरत्राणकारुण्यात्समीपं नोपसर्पसि / यथा त्वं कण्टकादीनामसहिष्णुतया व्यथाम्
ನಿನ್ನ ಶರೀರದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ನೀನು ಹೇಗೆ ಅವುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲವೋ...
Verse 50
तथावेहि समस्तानां प्रियाः प्राणाः शरीरिणाम् / व्यथा चाभिहतानां तु विद्यते भवतो ऽन्यथा
ಅಂತೆಯೇ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವು ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಹೊಡೆತ ತಿಂದಾಗ ಅವರಿಗೂ ನಿನಗಾಗುವಂತೆಯೇ ನೋವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 51
अहिंसा सर्वभूतानामिति धर्मः सनातनः / एतद्विरुद्धाचरणान्नित्यं सद्भिर्विगर्हितः
ಸರ್ವಭೂತಗಳ प्रति ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ; ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಆಚರಣೆ ಸದಾ ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಗರ್ಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 52
आत्मप्राणाभिरक्षार्थं त्वमशेषशरीरिणः / हनिष्यसि कथं सत्सुनाप्नोषि वचनीयताम्
ಸ್ವಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀನು ಎಲ್ಲ ದೇಹಧಾರಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಲ್ಲುವೆ? ಸಜ್ಜನರ ನಡುವೆ ನೀನು ಹೇಗೆ ಗೌರವನೀಯನಾಗುವೆ?
Verse 53
तस्माच्छीघ्रं तु भोगच्छ त्वमेव पुरुषाधम / त्वया मे कृत्यदोषस्य हानिश्च न भविष्यति
ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಪುರುಷಾಧಮ, ನೀನೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಭೋಗಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು; ನಿನ್ನಿಂದ ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯದೋಷವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 54
न चत्स्वयमितो गच्छेश्ततस्तव बलादपि / अपसर्पणताबुद्धिमहमुत्पादये स्फुटम्
ನೀನು ಸ್ವಯಂ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ, ನಿನ್ನ ಬಲ ಇದ್ದರೂ ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ದೂರ ಸರಿಯುವ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 55
क्षणार्द्धमपि ते पाप श्रेयसी नेह संस्थितिः / विरुद्धाचरणो नित्यं धर्मद्रिष् को लभेच्च शाम्
ಓ ಪಾಪಿ, ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧವೂ ನಿಲ್ಲುವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಲ್ಲ; ಸದಾ ಧರ್ಮವಿರೋಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವವನು ಧರ್ಮದೃಷ್ಟನಾಗಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವನು?
Verse 56
वसिष्ठ उवाच रामस्य वचनं श्रुत्वा प्रीतो ऽपि तमिदं वचः / उवाच संक्रुद्ध इव व्याधरूपी पिनाकधृक्
ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ರಾಮನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಪಿನಾಕಧಾರಿ (ಶಿವ) ವ್ಯಾಧರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರುದ್ಧನಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।
Verse 57
सर्वमेतदहं मन्यं व्यर्थं व्यवसितं तव / कुतस्त्वं प्रथमो ज्ञानी कुतः शंभुः कुतस्तपः
ನಿನ್ನ ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ವ್ಯರ್ಥವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲಿ ‘ಮೊದಲ ಜ್ಞಾನಿ’? ಶಂಭು ಎಲ್ಲಿ? ತಪಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿ?
Verse 58
कुतस्त्वं क्लिश्यसे मूढ तपसा तेन ते ऽधुना / घ्रुवं मिथ्याप्रवृत्तस्य न हि तुष्यति शङ्करः
ಓ ಮೂಢನೇ! ಈ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ಏಕೆ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತೀ? ಮಿಥ್ಯಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನ ಮೇಲೆ ಶಂಕರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 59
विरुद्धलोकाचरणः शंभुस्तस्य वितुष्टये / प्रतपत्यबुधो मर्त्त्यस्त्वां विना कः मुदुर्मते
ಶಂಭು ಲೋಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವವನು; ಅವನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು, ಓ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾವ ಅಜ್ಞಾನಿ ಮನುಷ್ಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗುವನು?
Verse 60
अथ वा च गतं मे ऽद्य युक्तमेतदसंशयम् / संपूज्य पूजकविद्धौ शंभोस्तव च संगमः
ಅಥವಾ ಇಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಇದು ಯುಕ್ತ: ಪೂಜಕವಿಧಿಯಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಶಂಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಸಂಗಮ ಸಂಭವಿಸಿದೆ।
Verse 61
त्वया पूजयितुं युक्तः स एव भुवने रतः / संपूजको ऽपि तस्य त्वं योग्यो नात्र विचारणा
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವ ಆತನೇ ನಿನ್ನಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡಲು ಅರ್ಹನು. ನೀನು ಕೂಡ ಅವನ ಪೂಜಕನಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 62
पितामहस्य लोकानां ब्रह्मणः परमेष्ठिनः / शिरश्छित्त्वा पुनः शंभुर्ब्रह्महत्यामवाप्तवान्
ಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹನೂ ಪರಮೇಷ್ಠಿಯೂ ಆದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಿರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಶಂಭುವು ಪುನಃ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷವನ್ನು ಪಡೆದನು.
Verse 63
ब्रह्महत्याभिभूतेन प्रायस्त्वं शंभुना द्विज / उपदिष्टो ऽसि तत्कर्तुं नोचेदेवं कथं कृथाः
ಎಲೈ ದ್ವಿಜನೇ, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಶಂಭುವೇ ಬಹುಶಃ ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಉಪದೇಶಿಸಿರಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀನು ಇಂತಹ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ?
Verse 64
तादात्म्यगुणसंयोगान्मन्यं रुद्रस्य ते ऽधुना / तपः सिद्धिरनुप्राप्ता कोलेनाल्पीयसा मुने
ಎಲೈ ಮುನಿಯೇ, ರುದ್ರನ ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾದಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ, ನಿನಗೆ ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ತಪಸ್ಸಿನ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 65
प्रायो ऽद्य मातरं हत्वा सर्वैलोङ्कैर्निराकृतः / तपोव्याजेन गहने निर्जने संप्रवर्त्तसे
ಬಹುಶಃ ಇಂದು ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂದು, ಸಕಲ ಲೋಕಗಳಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತನಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಜನವಾದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
Verse 66
गुरुस्त्रीब्रह्महत्योत्थपातकक्षपणाय च / तपश्चरसि नानेन तपसा तत्प्रणश्यति
ಗುರುಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾಪವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ, ಆದರೆ ಈ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅದು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 67
पातकानां किलान्येषां प्रायश्चित्तानि संत्यपि / मातृद्रुहामवेहि त्वं न क्वचित्किल निष्कृतिः
ಇತರ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ತಾಯಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆಯುವವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ವಿಮೋಚನೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ.
Verse 68
अहिंसालक्षणो धर्मो लोकेषु यदि ते मतः / स्वहस्तेन कथं राम मातरं कृत्तवानसि
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣ ಅಹಿಂಸೆ ಎಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸುವುದಾದರೆ, ಎಲೈ ರಾಮನೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಹಸ್ತದಿಂದ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಂದೆ?
Verse 69
कृत्वा मातृवधं घोरं सर्वलोकविगर्हितम् / त्वं पुनर्धार्मिको भूत्वा कामतो ऽन्यान्विनिन्दसि
ಸರ್ವಲೋಕ ನಿಂದಿತವಾದ ಘೋರ ಮಾತೃಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ನೀನು ಪುನಃ ಧಾರ್ಮಿಕನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾ ಇಚ್ಛానుಸಾರ ಇತರರನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ.
Verse 70
पश्यता हसतामोघं आत्मदोषमजानता / अपर्याप्तमहं नन्यं परं दोषविमर्शनाम्
ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ದೋಷವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳದೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ ನಗುತ್ತಿರುವ ನೀನು, ಇತರರ ದೋಷಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ.
Verse 71
स्वधर्मं यद्यहं त्यक्त्वा वर्त्तेयमकुलोभयम् / तर्हि गर्हय मां कामं निरुप्य मनसा स्वयम्
ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕುಲಕ್ಕೆ ಕಳಂಕ ತರುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ, ಆಗ ನೀನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ನಿಂದಿಸು.
Verse 72
मातापितृसुतादीनां भरणायैव केवलम् / क्रियते प्राणिहननं निजधर्मतया मया
ಕೇವಲ ತಾಯಿ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿಯೇ ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪ್ರಾಣಿ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 73
स्वधर्मादामिषेणाहं सकुटुम्बो दिनेदिने / वर्त्तामि सापि मे वृत्तिर्विधात्रा विहिता पुरा
ನನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ದೊರೆತ ಮಾಂಸದಿಂದ ನಾನು ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಜೀವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಈ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಹಿಂದೆಯೇ ನನಗೆ ವಿಧಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Verse 74
मांसेन यावता मे स्यान्नित्यं पित्रादि पोषणम् / हनिष्ये चेत्तदधिकं तर्हि युज्येयमेनसा
ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ನಿತ್ಯ ಪೋಷಣೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಮಾಂಸ ಬೇಕೋ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾನು ಕೊಂದರೆ, ಆಗ ನಾನು ಪಾಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತೇನೆ.
Verse 75
यावत्पोषणघातेन न वयं स्याम निन्दिताः / तदेतत्संप्रधार्य त्वं निन्दवा मां प्रशंस वा
ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕೊಲ್ಲುವುದರಿಂದ ನಾವು ನಿಂದೆಗೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ; ಆದುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸು ಅಥವಾ ಪ್ರಶಂಸಿಸು.
Verse 76
साधु वासाधु वा कर्म यस्य यद्विहितं पुरा / तदेव तेन कर्त्तव्यमापद्यपि कथञ्चन
ಯಾರಿಗೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕರ್ಮ—ಸಾಧುವೋ ಅಸಾಧುವೋ—ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಗಾದರೂ ಅದನ್ನೇ ಅವನು ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 77
निरूपय स्वभुद्ध्या त्वमात्मनो मम चान्तरम् / अहं तु सर्वभावेन मित्रादिभरणे रतः
ನಿನ್ನ ಸ್ವಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಿನ್ನದು ಮತ್ತು ನನ್ನದು ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸು; ನಾನು ಮಾತ್ರ ಸರ್ವಭಾವದಿಂದ ಮಿತ್ರಾದಿಗಳ ಭರಣಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿದ್ದೇನೆ।
Verse 78
संत्यज्य पितरं वृद्धं विनिहत्य च मातरम् / भूत्वा तु धार्मिकस्त्वं तु तपश्चर्तुमिहागतः
ವೃದ್ಧ ತಂದೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂದು, ಆದರೂ ಧಾರ್ಮಿಕನೆಂದು ತಾನು ಭಾವಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಬಂದಿರುವೆ.
Verse 79
ये तु मूलविदस्तेषां विस्पष्टं यत्र दर्शनम् / यथाजिह्वं भवेन्नात्र वचसापि समीहितुम्
ಮೂಲತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ದರ್ಶನವು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ; ಅಲ್ಲಿ ಮಾತಿನಿಂದಲೂ ಹೇಳಲು ಯತ್ನಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ—ಜಿಹ್ವೆಯೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ.
Verse 80
अहं तु सम्यग्जानामि तव वृत्तमशेषतः / तस्मादलं ते तपसा निष्फलेन भृगूद्वह
ಹೇ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠ! ನಿನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಷ್ಫಲವಾದ ಈ ತಪಸ್ಸು ಸಾಕು—ಇನ್ನು ಬೇಡ.
Verse 81
सुखमिच्छसि चेत्त्यक्त्वा कायक्लेशकरं तपः / याहि राम त्वमन्यत्र यत्र वा न विदुर्जनाः
ನಿನಗೆ ಸುಖ ಬೇಕಾದರೆ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಕ್ಲೇಶ ಉಂಟುಮಾಡುವ ತಪಸ್ಸನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ; ಹೇ ರಾಮ, ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗು—ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯರು.
The chapter centers on Jāmadagnya Rāma’s intense tapas, first acknowledged by visiting ṛṣis and then examined by Śiva, who approaches in disguise as a hunter to test or assess Rāma’s devotion.
The sample names include Bhṛgu, Atri, Kratu, Jābāli, Vāmadeva, and Mṛkaṇḍu—presented as senior, vow-observant sages who come to observe and praise the austerity.
The disguise encodes a Purāṇic validation pattern: divine beings test devotion without revealing identity, using a socially/ritually challenging form to measure steadiness, discernment, and non-reactivity grounded in tapas and dharma.