Adhyaya 266
Māheśvara-snāna: Lakṣa/Koṭi-homa, Protective Baths, Unguents, and Graha-Śānti
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಹಿಂದಿನ ವಿನಾಯಕ-ಸ್ನಾನದಿಂದ ಸಂಕ್ರಮಣ-ಸೂಚಕದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಉಶನರು ಬಲಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದಂತೆ ರಾಜರು/ನಾಯಕರಿಗೆ ವಿಜಯವರ್ಧಕವಾದ ‘ಮಾಹೇಶ್ವರ-ಸ್ನಾನ’ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾತಃಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ದೇವಪೀಠ/ದೇವತೆಯನ್ನು ಕಲಶಜಲಗಳಿಂದ ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಿ, ವಿವಾದ-ಭಂಗ ಮಂತ್ರ, ಹಾಗೂ ಉಗ್ರ ಸೌರತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂವರ್ತಕಾಗ್ನಿಯಂತೆ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ರಕ್ಷಾಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುವುದು ಹೇಳಿದೆ. ನಂತರ ಎಳ್ಳು-ಅಕ್ಕಿ ಆಹುತಿಗಳು, ಪಂಚಾಮೃತ ಸ್ನಾನ, ಶೂಲಪಾಣಿಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮುಂದಾಗಿ ತುಪ್ಪ, ಗೋ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಹಾಲು-ಮೊಸರು, ಕುಶಜಲ, ಶತಮೂಲ, ಶೃಂಗ-ಸಂಸ್ಕೃತ ಜಲ, ಔಷಧಿ-ವನಸ್ಪತಿ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಸ್ನಾನ ದ್ರವ್ಯಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಿ ಫಲಗಳು—ಆಯು, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಪಾಪಕ್ಷಯ, ರಕ್ಷೆ, ಮೇಧೆ—ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುಪಾದೋದಕವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ನಾನವೆಂದು ಉನ್ನತಪಡಿಸಿ, ಏಕಾಕಿ ಅರ್ಕಪೂಜೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿತ್-ಬಂಧನವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಪಿತ್ತ, ಅತಿಸಾರ, ವಾತ, ಕಫಗಳಿಗೆ ಗುರಿತಪ್ಪದ ಆಹುತಿ ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹ-ಸ್ನಾನ ಚಿಕಿತ್ಸಾವಿಧಿಗಳು ಇವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚತುರಸ್ರ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ/ಕೋಟಿ ಹೋಮ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಹುತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿಯಿಂದ ಗ್ರಹಪೂಜೆ ಮೂಲಕ ಕ್ರಮೇಣ ಸಮಗ್ರ ಶಾಂತಿ ಸಾಧನೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Shlokas
Verse 1
ये महापुराणे विनायकस्नानं नाम पञ्चषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः वषट्कारसमन्वितैर् इति घ , ज , ञ , ट च अथ षट्षष्ठ्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः माहेश्वरस्नानलक्षकोटिहोमादयः पुष्कर उवाच स्नानं माहेश्वरं वक्ष्ये राजादेर्जयवर्धनम् दानवेन्द्राय बलये यज्जगादोशनाः पुरा
ಈ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ವಿನಾಯಕಸ್ನಾನ’ ಎಂಬ ಎರಡು ನೂರ ಅರವತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು; ಘ, ಜ, ಞ ಮತ್ತು ಟ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಪನ ವಾಕ್ಯ ‘ವಷಟ್ಕಾರಸಮನ್ವಿತೈಃ’ ಎಂದು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಎರಡು ನೂರ ಅರವತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭ—‘ಮಾಹೇಶ್ವರಸ್ನಾನ, ಲಕ್ಷ-ಕೋಟಿ ಪುಣ್ಯ, ಹೋಮಾದಿಗಳು’. ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜರು ಮೊದಲಾದವರ ಜಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಮಾಹೇಶ್ವರ (ಶಿವಸಂಬಂಧ) ಸ್ನಾನವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಶನಾ (ಶುಕ್ರ) ದಾನವೇಂದ್ರ ಬಲಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದನು।
Verse 2
भास्करे ऽनुदिते पीठे प्रातः संस्नापयेद् घटैः वादेषु भञ्जय ॐ मथ मथ सर्वपथिकान्योसौ युगान्तकाले दिधक्षति इमां पूजां रौद्रमूर्तिः सहस्रांशुः शुक्रः स ते रक्षतु जीवितं सम्बर्तकाग्नितुल्यश् च त्रिपुरान्तकरः शिवः सर्वदेवमयः सोपि तव रक्षतु जीवितं लिखि लिखि खिलि स्वाहा एवं स्नतस्तु मन्त्रेण जुहुयात्तिलतण्डुलम्
ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಘಟಜಲಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ವಾದವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ (ವಿರೋಧಬಲವನ್ನು) ‘ಭಂಜಯ’—“ಓಂ ಮಥ ಮಥ! ಯುಗಾಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪಥಿಕರನ್ನು ದಹಿಸುವವನು; ರೌದ್ರಮೂರ್ತಿಯಾದ ಸಹಸ್ರಾಂಶು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರನು ನಿನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಂವರ್ತಕಾಗ್ನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ ಶಿವನು, ಸರ್ವದೇವಮಯನಾದ ಅವನೂ ನಿನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಲಿಖಿ ಲಿಖಿ, ಖಿಲಿ—ಸ್ವಾಹಾ।” ಹೀಗೆ ಸ್ನಾತನಾಗಿ ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿದಾಣಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 3
पञ्चामृतैस्तु संस्नाप्य पूजयेच्छूलपाणिनं स्नानान्यन्यानि वक्ष्यामि सर्वदा विजयाय ते
ಪಂಚಾಮೃತಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ಶೂಲಪಾಣಿ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಿನ್ನ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಸದಾ ಫಲಿಸುವ ಇತರ ಸ್ನಾನವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
Verse 4
स्नानं घृतेन कथितमायुष्यवर्धनं परम् गोमयेन च लक्ष्मीः स्याद्गोमूत्रेणाघमर्दनम्
ತುಪ್ಪಿನಿಂದ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಪರಮ ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಗೋಮಯದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಗೋಮೂತ್ರದಿಂದ ಪಾಪ/ಮಲಿನತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 5
क्षीरेण बलबुद्धिः स्याद्दध्ना लक्ष्मीविवर्धनं कुशोदकेन पापान्तः पञ्चगव्येन सर्वभाक्
ಹಾಲಿನಿಂದ ಬಲವೂ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಸಾದವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಮೊಸರಿನಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಕುಶಸಂಸ್ಕೃತ ಜಲದಿಂದ ಪಾಪಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ; ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಸರ್ವಭಾಗೀ (ಸರ್ವಕರ್ಮಯೋಗ್ಯ)ನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 6
शतमूलेन सर्वाप्तिर्गोशृङ्गोदकतो ऽघजित् पलाशबिल्वकमलकुशस्नानन्तु सर्वदं
ಶತಮೂಲ ಸಿದ್ಧದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಗೋಶೃಂಗಸಂಸ್ಕೃತ ಜಲದಿಂದ ಪಾಪಜಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಲಾಶ, ಬಿಲ್ವ, ಕಮಲ, ಕುಶಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸ್ನಾನ ಸರ್ವಫಲಪ್ರದ.
Verse 7
वचा हरिद्रे द्वे मुस्तं स्नानं रक्षोहणं परं आयुष्यञ्च यशस्यञ्च धर्ममेधाविवर्धनम्
ವಚಾ, ಹರಿದ್ರಾದ್ವಯ ಮತ್ತು ಮುಸ್ತಾ ಯುಕ್ತ ಸ್ನಾನವು ರಾಕ್ಷಸಾದಿ ದುಷ್ಟಬಾಧೆಗಳನ್ನು ಪರಮವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆಯುಷ್ಯ, ಯಶಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೇಧೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 8
हैमाद्भिश् चैव माङ्गल्यं रूप्यताम्रोदकैस् तथा रत्नोदकैस्तु विजयः सौभाग्यं सर्वगन्धकैः
ಚಿನ್ನಸಂಬಂಧಿತ ಜಲದಿಂದ ಮಾಙ್ಗಲ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರಸಂಬಂಧಿತ ಜಲದಿಂದಲೂ. ರತ್ನಸಂಸ್ಕೃತ ಜಲದಿಂದ ವಿಜಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಸರ್ವಗಂಧಯುಕ್ತ ಜಲದಿಂದ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 9
फलाद्भिश् च तथारोग्यं धात्र्यद्भिः परमां श्रियम् तिलसिद्धार्थकैर् लक्ष्मीः सौभाग्यञ्च प्रियङ्गुणा
ಹಣ್ಣುಸಂಸ್ಕೃತ ಜಲದಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಧಾತ್ರಿ (ಆಮಲಕಿ) ಯುಕ್ತ ಜಲದಿಂದ ಪರಮ ಶ್ರೀ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕ (ಬಿಳಿ ಸಾಸಿವೆ)ಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಲಭಿಸಿ, ಪ್ರಿಯಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 10
पद्मोत्पलकदम्बैश् च श्रीर्बलं बलाद्रुमोदकैः विष्णुपादोदकस्नानं सर्वस्नानेभ्य उत्तमम्
ಪದ್ಮ, ನೀಲಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಕದಂಬ ಪುಷ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶ್ರೀ-ಬಲ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿ, ಬಲಾ ವೃಕ್ಷದ ಜಲ ಸಹಿತ—ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿಸಿದ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವು ಎಲ್ಲ ಸ್ನಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮೋತ್ತಮ.
Verse 11
एकाकी एककामायेत्येकोर्कं विधिवच्चरेत् अक्रन्दयतिसूक्तेन प्रबध्नीयान्मणिं करे
ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ, ಒಂದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ, ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ)ನ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ‘ಅಕ್ರಂದಯತಿ…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಸೂಕ್ತದಿಂದ ಮಣಿ (ತಾಯಿತ)ಯನ್ನು ಕೈಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ಕಟ್ಟಬೇಕು.
Verse 12
कुष्ठपाठा वाचा शुण्ठी शङ्खलोहादिको मणिः सर्वेषामेवकामानामीश्वरो भगवान् हरिः
ಕುಷ್ಠ, ಪಾಠಾ, ವಾಚಾ, ಶುಣ್ಠೀ—ಮತ್ತು ಶಂಖ, ಲೋಹ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದಾದ ಮಣಿ (ತಾಯಿತ/ರತ್ನ)—ಇವು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳ ಅಧೀಶ್ವರನು ಭಗವಾನ್ ಹರಿ.
Verse 13
तस्य संपूजनादेव सर्वान्कामान्समश्नुते स्नापयित्वा घृतक्षीरैः पूजयित्वा च पित्तहा
ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳೂ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅದು ಪಿತ್ತನಾಶಕವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 14
पञ्चमुद्गबलिन्दत्वा अतिसारात् प्रमुच्यते पञ्चगव्येन संस्नाप्य वातव्याधिं विनाशयेत्
ಐದು ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಸರುಕಾಳಿನ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಅತಿಸಾರ (ಜಲಬಾಧೆ)ದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ವಾತವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಕು.
Verse 15
द्विस्नेहस्नपनात् श्लेष्मरोगहा चातिपूजया घृतं तैलं तथा क्षौद्रं स्नानन्तु त्रिरसं परं
ಎರಡು ಸ್ನಿಗ್ಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಕಫಜನ್ಯ ರೋಗಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷ ಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಘೃತ, ತೈಲ ಮತ್ತು ಮಧು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ತ್ರಿರಸ/ಸಾರಯುಕ್ತ ಈ ಸ್ನಾನ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 16
स्नानं घृताम्बु द्विस्नेहं समलं घृततैलकम् क्षौद्रमिक्षुरसं क्षीरं स्नानं त्रिमधुरं स्मृतम्
ಘೃತಮಿಶ್ರಿತ ಜಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸ್ನಾನವನ್ನು ‘ದ್ವಿಸ್ನೇಹ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಘೃತ ಮತ್ತು (ಎಳ್ಳು) ತೈಲ ಸಂಯೋಜನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಧು, ಇಕ್ಷುರಸ ಮತ್ತು ಕ್ಷೀರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸ್ನಾನ ‘ತ್ರಿಮಧುರ’ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 17
घृतमिशुरसं तैलं क्षौद्रञ्च त्रिरसं श्रिये यवकामायेत्येकोर्कमिति क , छ च अनुलेपस्त्रिशुक्रस्तु कर्पूरोशीरचन्दनैः
ಘೃತಮಿಶ್ರಿತ ತೈಲಕ್ಕೆ ಮಧುವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದ ‘ತ್ರಿರಸ’ ಮಿಶ್ರಣವು ಶ್ರೀ-ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ. ‘ತ್ರಿಶುಕ್ರ’ ಎಂಬ ಅನುಲೇಪವು ಕರ್ಪೂರ, ಉಶೀರ ಮತ್ತು ಚಂದನಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 18
चन्दनागुरुकर्पूरमृगदर्पैः सकुङ्कुमैः पञ्चानुलेपनं विष्णोः सर्वकामफलप्रदं
ಚಂದನ, ಅಗುರು, ಕರ್ಪೂರ, ಮೃಗದರ್ಪ (ಕಸ್ತೂರಿ) ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಂಚಾನುಲೇಪನವು ಸರ್ವಕಾಮಫಲಪ್ರದವಾಗಿದೆ.
Verse 19
त्रिसुगन्धञ्च कर्पूरं तथा चन्दनकुङ्कुमैः मृगदर्पं सकर्पूरं मलयं सर्वकामदम्
‘ತ್ರಿಸುಗಂಧ’ ಮತ್ತು ಕರ್ಪೂರ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದನ-ಕುಂಕುಮಗಳೊಂದಿಗೆ; ಕರ್ಪೂರಸಹಿತ ಮೃಗದರ್ಪದ ಸುಗಂಧ—ಇದು ‘ಮಲಯ’ ಎಂದು, ಸರ್ವಕಾಮದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 20
जातीफलं सकर्पूरं चन्दनञ्च त्रिशीतकम् पीतानि शुक्लवर्णानि तथा शुक्लानि भार्गव
ಜಾತೀಫಲ, ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ಚಂದನ—ಈ ಮೂರು ಶೀತಲ ದ್ರವ್ಯಗಳು. ಹೇ ಭಾರ್ಗವ, ಇವು ಪೀತಾಭ-ಶ್ವೇತ ವರ್ಣದ ಔಷಧದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ‘ಶುಕ್ಲ’ ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿವೆ.
Verse 21
कृष्णानि चैव रक्तानि पञ्चवर्णानि निर्दिशेत् उत्पलं पद्मजाती च त्रिशीतं हरिपूजने
ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಣಗಳ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು; ಅದರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ/ನೀಲಾಭ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ವರ್ಣಗಳೂ ಇರಲಿ—ಉತ್ಪಲ, ಪದ್ಮಜಾತಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೀತ ಪುಷ್ಪಗಳಂತೆ.
Verse 22
कुङ्कुमं रक्तपद्मानि त्रिरक्तमुत्पलं धूपदीपादिभिः प्रार्च्य विष्णुं शान्तिर्भवेन्नृणां
ಕುಂಕುಮ, ರಕ್ತಪದ್ಮಗಳು, ತ್ರಿರಕ್ತ ಉತ್ಪಲ ಮತ್ತು ಧೂಪ-ದೀಪಾದಿಗಳಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಮಾನವರಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 23
चतुरस्रकरे कुण्डे ब्राह्मणाश्चाष्ट शोडश लक्षहोमङ्कोटिहोमन्तिलाज्ययवधान्यकैः
ಚತುರಸ್ರ (ಚೌಕಾಕಾರದ) ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಅಥವಾ ಹದಿನಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಿಲ, ಘೃತ, ಯವ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಹೋಮ ಅಥವಾ ಕೋಟಿಹೋಮದಷ್ಟು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 24
ग्रहानभ्यर्च्य गायत्र्या सर्वशान्तिः क्रमाद्भवेत्
ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Frequently Asked Questions
It is presented as a Śiva-related bath rite that increases victory (jaya-vardhana), especially for rulers and those engaged in conflict, while also functioning as a broad protective and purificatory discipline.
Bathing with Viṣṇu-pāda-udaka (water that has washed Viṣṇu’s feet, i.e., caraṇāmṛta) is declared the supreme (uttama) among all snānas.
It assigns specific rites and substances to conditions resembling doṣa disorders—e.g., ghee-and-milk worship as pitta-hara, pañcagavya bathing for vāta disorders, and double-unctuous bathing for kapha-related ailments.
It prescribes lakṣa or koṭi oblations in a square (caturasra) fire-pit, performed by eight or sixteen brāhmaṇas using tila, ājya, yava, and grains, culminating in graha worship with the Gāyatrī for complete pacification.