Adhyaya 223

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे राजधर्मो नाम द्वाविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ त्रयोविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः राजधर्माः पुष्कर उवाच वक्ष्ये ऽन्तःपुरचिन्तां च धर्माद्याः पुरुषार्थकाः अन्योन्यरक्षया तेषां सेवा कार्या स्त्रिया नृपैः

ಇಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ “ರಾಜಧರ್ಮ” ಎಂಬ ದ್ವಿಶತ ದ್ವಾವಿಂಶತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ “ರಾಜಧರ್ಮಾಃ” ವಿಷಯಕ ದ್ವಿಶತ ತ್ರಯೋವಿಂಶತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು—ಅಂತಃಪುರ (ರಾಜಗೃಹ) ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಧರ್ಮಾದಿ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ರಾಜರು ಅಂತಃಪುರದ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 2

मासेनैकेनेति छ , ज च धर्ममूलो ऽर्थविटपस् तथा कर्मफलो महान् त्रिवर्गपादपस्तत्र रक्षया फलभागं भवेत्

ಧರ್ಮವು ಅದರ ಬೇರು, ಅರ್ಥವು ಅದರ ಕೊಂಬೆಗಳು, ಮತ್ತು ಕರ್ಮಫಲವೇ ಅದರ ಮಹಾ ಫಲ. ಇದು ತ್ರಿವರ್ಗದ ವೃಕ್ಷ; ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಫಲದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 3

कामाधीनाः स्त्रियो राम तदर्थं रत्नसङ्ग्रहः सेव्यास्ता नातिसेव्याश् च भूभुजा विषयैषिणा

ಓ ರಾಮ! ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕಾಮಾಧೀನರು; ಅವರ ನಿಮಿತ್ತ ರತ್ನಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷಯಭೋಗವನ್ನು ಬಯಸುವ ರಾಜನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಬಾರದು।

Verse 4

आहारो मैथुनन्निद्रा सेव्या नाति हि रुग् भवेत् मञ्चाधिकारे कर्तव्याः स्त्रियः सेव्याः स्वरामिकाः

ಆಹಾರ, ಮೈಥುನ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ—ಇವುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅತಿಯಾದರೆ ರೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಶಯ್ಯಾಸಂಬಂಧಿ ಯೋಗ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭದ ಮર્યಾದೆ ಕಾಪಾಡಿ, ತಾನಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಿಸಬೇಕು।

Verse 5

दुष्टान्याचरते या तु नाबिनन्दति तत्कथां ऐक्यं द्विषद्भिर्व्रजति गर्वं वहति चोद्धता

ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ದುಷ್ಟಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಆ (ಧರ್ಮೋಪದೇಶ) ಕಥೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲವೋ, ದ್ವೇಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕ್ಯ ಹೊಂದುತ್ತಾಳೋ, ಮತ್ತು ಉದ್ದತವಾಗಿ ಗರ್ವವನ್ನು ಹೊರುತ್ತಾಳೋ—ಅವಳು ದೂಷಿತ ಸ್ವಭಾವದವಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 6

चुम्बिता मार्ष्टि वदनं दत्तन्न बहु मन्यते स्वपित्यादौ प्रसुप्तापि तथा पश्चाद्विबुध्यते

ಚುಂಬಿಸಿದಾಗ ಅವಳು ಮುಖವನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; ನೀಡಿದ ಆಹಾರವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯವನ್ನಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲಿಗೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ನಂತರ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಗಮನವಂತಾಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 7

स्पृष्टा धुनोति गात्राणि गात्रञ्च विरुणद्धि या ईषच्छृणोति वाक्यानि प्रियाण्यपि पराङ्मुखी

ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಅವಳು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಝಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ದೂರ ಸರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರಿಯನ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಧವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿ, ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 8

न पश्यत्यग्रदत्तन्तु जघनञ्च निगूहति दृष्टे विवर्णवदना मित्रेष्वथ पराङ्मुखी

ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಅವಳು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ನಿತಂಬವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನೋಡಿದಾಗ ಮುಖ ಬಿಳಿಬಿಳಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಸ್ನೇಹಿತರ ನಡುವೆ ಕೂಡ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 9

तत्कामितासु च स्त्रीसु मध्यस्थेव च लक्ष्यते ज्ञातमण्डनकालापि न करोति च मण्डनं

ಅವನು ಬಯಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯರ ನಡುವೆ ಕೂಡ ಅವನು ಮಧ್ಯಸ್ಥನಂತೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅಲಂಕಾರದ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 10

या सा विरक्ता तान्त्यक्त्वा सानुरागां स्त्रियम्भजेत् दृष्ट्वैव हृष्टा भवति वीक्षिते च पराङ्मुखी

ವಿರಕ್ತಳಾದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅನುರಾಗವಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ಅನುರಾಗಿಣಿ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಕಂಡಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಆದರೆ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 11

कामाधरा इति घ , ञ च लज्जाधिकारे इति ख , छ च सुवासिका इति क द्विष्टान्याचक्षते इति ञ न पश्यत्यग्रदत्तन्त्वित्यादिः, मित्रेष्वथ पराङ्मुखीत्यन्तः पाठः ज पुस्तके नास्ति स्त्रियं व्रजेदिति घ , ञ च दृश्यमना तथान्यत्र दृष्टिं क्षिपति चञ्चलां तथाप्युपावर्तयितुं नैव शक्नोत्यशेषतः

‘ಕಾಮಾಧರಾ’—ಘ ಮತ್ತು ಞ ಪ್ರತಿಗಳ ಪಾಠ; ‘ಲಜ್ಜಾಧಿಕಾರೆ’—ಖ ಮತ್ತು ಛ ಪ್ರತಿಗಳ ಪಾಠ; ‘ಸುವಾಸಿಕಾ’—ಕ ಪ್ರತಿಯ ಪಾಠ; ‘ದ್ವಿಷ್ಟಾನ್ಯಾಚಕ್ಷತೆ’—ಞ ಪ್ರತಿಯ ಪಾಠ. ‘…ನ ಪಶ್ಯತಿ…’ (‘ಅಗ್ರದತ್ತಂತ್ವ…’ ಇತ್ಯಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭ) ಪಾಠ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ; ‘ಮಿತ್ರೇಷ್ವಥ ಪರಾಙ್ಮುಖೀ…’ ಅಂತ್ಯಪಾಠ ಜ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ‘ಸ್ತ್ರಿಯಂ ವ್ರಜೇತ್’—ಘ ಮತ್ತು ಞ ಪಾಠ. ಅರ್ಥ: ನೋಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವಳು ಚಂಚಲ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಲಾರಳು.

Verse 12

विवृणीति तथाङ्गानि स्वस्या गुह्यानि भार्गव गर्हितञ्च तथैवाङ्गं प्रयत्नेन निगूहति

ಓ ಭಾರ್ಗವ! ಕೆಲವರು ತಮ್ಮದೇ ಗುಹ್ಯಾಂಗಗಳನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂದನೀಯ ಅಂಗ (ಅಥವಾ ದೋಷ)ವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 13

तद्दर्शने च कुरुते बालालिङ्गनचुम्बनं आभाष्यमाणा भवति सत्यवाक्या तथैव च

ಅವನನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅವಳು ಮಗುವಿನಂತೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ ಮುತ್ತಿಡುತ್ತಾಳೆ; ಮಾತನಾಡಿಸಿದಾಗ ಅವಳು ಸತ್ಯವಚನಳಾಗುತ್ತಾಳೆ—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 14

स्पृष्टा पुलकितैर् अङ्गैः स्वेदेनैव च भुज्यते करोति च तथा राम सुलभद्रव्ययाचनं

ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವಳ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಬೆವರಿನಿಂದಲೇ ಕರಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಓ ರಾಮ, ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರಕುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ।

Verse 15

ततः स्वल्पमपि प्राप्य करोति परमां मुदं नामसङ्कीर्तनादेव मुदिता बहु मन्यते

ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ದೊರೆತರೆ ಅವನು ಪರಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ನಾಮಸಂಕೀರ್ತನೆಯಿಂದಲೇ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ಆ (ಅಲ್ಪ)ವನ್ನೂ ಮಹತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 16

करजाङ्काङ्कितान्यस्य फलानि प्रेषयत्यपि तत्प्रेषितञ्च हृदये विन्यसत्यपि चादरात्

ತನ್ನ ಕೈಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಅಂಕಿತವಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರೂ, ಆ ಭಕ್ತನು ಕಳುಹಿಸಿದುದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೂ, ಅದೂ ಭಕ್ತ್ಯರ್ಪಣವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 17

आलिङ्गनैश् च गात्राणि लिम्पतीवामृतेन या सुप्ते स्वपित्यथादौ च तथा तस्य विबुध्यते

ಯಾವಳು ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಅಮೃತ ಲೇಪಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೋ; ಅವನು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಅನುಭವಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 18

उरू स्पृशति चात्यर्थं सुप्तञ्चैनं विबुध्यते कपित्थचूर्णयोगेन तथा दघ्नः स्रजा तथा

ಅವನ ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಅವನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕಪಿತ್ಥ (ವುಡ್-ಆಪಲ್) ಪುಡಿಯ ಯೋಗವನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಬಹುದು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೊಸರಿನ ಸ್ರಜಾ (ಹಾರ)ದಿಂದಲೂ ಅವನು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

घृतं सुगन्धि भवति दुग्धैः क्षिप्तैस् तथा यवैः भोज्यस्य कल्पनैवं स्याद्गन्धमुक्तिः प्रदर्श्यते

ತುಪ್ಪಕ್ಕೆ ಹಾಲನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅದು ಸುಗಂಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯವವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೂ. ಹೀಗೆ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊರತರುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 20

शौचमाचमनं राम तथैव च विरेचनं भावना चैव पाकश् च बोधनं धूपनन्तथा

ಹೇ ರಾಮ! ಶೌಚ, ಆಚಮನ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿರೇಚನ; ಜೊತೆಗೆ ಭಾವನಾ, ಪಾಕ, ಬೋಧನ ಮತ್ತು ಧೂಪನ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದವುಗಳು।

Verse 21

वासनञ्चैव निर्दिष्टं कर्माष्टकमिदं स्मृतं कपित्थबिल्वजम्वाम्रकरवीरकपल्लवैः

ವಾಸನ (ಸುಗಂಧಲೇಪನ)ವೂ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇದು ಅಷ್ಟಕರ್ಮವೆಂದು ಸ್ಮೃತ. ಕಪಿತ್ಥ, ಬಿಲ್ವ, ಜಂಬೂ, ಆಮ್ರ, ಕರವೀರಗಳ কোমಲ ಪಲ್ಲವಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 22

कृत्वोदकन्तु यद्द्रव्यं शौचितं शौचनन्तु तत् तेषामभावे शौचन्तु मृगदर्पाम्भसा भवेत्

ಜಲಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುವ ದ್ರವ್ಯವೇ ಶೌಚನ (ಶುದ್ಧಿಯ ಸಾಧನ) ಎಂದು ಸ್ಮೃತ. ಅವುಗಳ ಅಭಾವದಲ್ಲಿ ಮೃಗದರ್ಪ (ಹರಣ-ಕಸ್ತೂರಿ) ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನಿಂದ ಶೌಚವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 23

नखं कुष्ठं घनं मांसी स्पृक्कशैलेयजं जलं तथैव कुङ्कुमं लाक्षा चन्दनागुरुनीरदं

ನಖ, ಕುಷ್ಠ, ಘನ, ಮಾಂಸೀ, ಸ್ಪೃಕ್ಕ, ಶೈಲೆಯಸಿದ್ಧ ಜಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಂಕುಮ, ಲಾಕ್ಷಾ, ಚಂದನ, ಅಗುರು, ನೀರದ (ಕಸ್ತೂರಿ)— ಇವು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು.

Verse 24

सरलं देवकाष्ठञ्च कर्पूरं कान्तया सह बालः कुन्दुरुकश् चैव गुग्गुलुः श्रीनिवासकः

ಸರಲ, ದೇವಕಾಷ್ಠ, ಕರ್ಪೂರ— ಕಾಂತೆಯೊಂದಿಗೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬಾಲ, ಕುಂದುರುಕ (ಲೋಬಾನ), ಗುಗ್ಗುಲು, ಶ್ರೀನಿವಾಸಕ— ಇವು ಸಹ ಧೂಪ/ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು.

Verse 25

सह सर्जरसेनैवं धूपद्रव्यैकविंशतिः धूपद्रव्यगणादस्मादेकविंशाद्यथेच्छया

ಈ ರೀತಿ ಸರ್ಜರಸದೊಂದಿಗೆ ಧೂಪದ್ರವ್ಯಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಆಗುತ್ತವೆ. ಈ ಧೂಪದ್ರವ್ಯಗಣದಿಂದ ಇಷ್ಟಾನುಸಾರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.

Verse 26

द्वे द्वे द्रव्ये समादाय सर्जभागैर् नियोजयेत् नखपिण्याकमलयैः संयोज्य मधुना तथा

ಎರಡು ಎರಡು ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸರ್ಜರಸ (ಸರ್ಜ)ದ ನಿಯತ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ನಖ, ಪಿಣ್ಯಾಕ ಮತ್ತು ಕಮಲತಂತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಮಧುವಿನ ಜೊತೆಯೂ ಸಂಯೋಜಿಸಬೇಕು.

Verse 27

धूपयोगा भवन्तीह यथावत् स्वेच्छया कृताः त्वचन्नाडीं फलन्तैलं कुङ्कुमं ग्रन्थि प्रवर्तकं

ಇಲ್ಲಿ ಧೂಪಯೋಗಗಳು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಮಾಡಿದಾಗ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವಚೆ (ಬರ್ಕ್) ಮತ್ತು ನಾಳಿಯಂತ ಕಾಂಡಗಳು, ಫಲ ಮತ್ತು ತೈಲ, ಕುಂಕುಮ ಹಾಗೂ ಗ್ರಂಥಿ-ಪ್ರವರ್ತಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.

Verse 28

शैलेयन्तगरं क्रान्तां चोलङ्कर्पूरमेव च मांसीं सुराञ्च कुष्ठञ्च स्नानद्रव्याणि निर्दिशेत्

ಸ್ನಾನದ್ರವ್ಯಗಳಾಗಿ ಶೈಲೇಯ, ತಗರ, ಕ್ರಾಂತಾ, ಚೋಲ, ಕರ್ಪೂರ, ಮಾಂಸೀ, ಸುರಾ ಮತ್ತು ಕುಷ್ಠ—ಇವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು.

Verse 29

एतेभ्यस्तु समादाय द्रव्यत्रयमथेच्छया मृगदर्पयुतं स्नानं कार्यं कन्दर्पवर्धनं

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಮೂರು ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಮೃಗದರ್ಪ (ಕಸ್ತೂರಿ)ಯುಕ್ತ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ಕಂದರ್ಪ (ಕಾಮ)ವರ್ಧಕವಾಗಿದೆ.

Verse 30

त्वङ्मुरानलदैस्तुल्यैर् वालकार्धसमायुतैः स्नानमुत्पलगन्धि स्यात् सतैलं कुङ्कुमायते

ತ್ವಕ್ (ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ), ಮುರಾ ಮತ್ತು ನಲದ—ಸಮಾನ ಭಾಗಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ವಾಲಕಾ ಅರ್ಧಭಾಗ ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ನಾನವು ಉತ್ಪಲಗಂಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ತೈಲದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅದು ಕುಂಕುಮಸಮಾನ ಗುಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 31

जातीपुषसुगन्धि स्यात् तगरार्धेन योजितं सद्ध्यामकं स्याद्वकुलैस्तुल्यगन्धि मनोहरं

ತಗರದ ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಇದು ಜಾತಿ-ಪುಷ್ಪದಂತೆ ಮಧುರ ಸುಗಂಧಿಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧ್ಯಾಮಕ-ಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿ, ವಕುಲ-ಪುಷ್ಪಸಮಾನ ಮನೋಹರ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.

Verse 32

चन्दनागुरुशैलजमिति ख , छ च देवदारुश्चेति घ , ञ च ग्रन्थिपर्णकमिति ग , घ , ञ च सह सर्जरसेनेत्यादिः चोलं कर्पूरमेव चेत्यन्तः पाठः ट पुस्तके नास्ति मञ्जिष्ठातगरं चोलं त्वचं व्यघ्रनखं नक्खं गन्धपत्रञ्च विन्यस्य गन्धतैलं भवेच्छुभं

ಮಂಜಿಷ್ಠಾ, ತಗರ, ಚೋಳ (ಶೋಧನೆ/ನೆನೆಸಲು ಬಟ್ಟೆ), ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ ತ್ವಚೆ, ವ್ಯಾಘ್ರನಖ, ನಕ್ಕ್ಖ ಮತ್ತು ಗಂಧಪತ್ರ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇಟ್ಟರೆ ಶುಭವಾದ ಗಂಧತೈಲ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 33

तैलं निपीडितं राम तिलैः पुष्पाधिवासितैः वासनात् पुष्पसदृशं गन्धेन तु भवेद् ध्रुवं

ಹೇ ರಾಮ! ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧಿತಗೊಳಿಸಿ ಇಟ್ಟ ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ನಿಪೀಡಿಸಿದ ತೈಲವು, ಆ ವಾಸನೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪರಿಮಳದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಸಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 34

एलालवङ्गकक्कोलजातीफलनिशाकराः जातीपत्रिकया सार्धं स्वतन्त्रा मुखवासकाः

ಏಲಕ್ಕಿ, ಲವಂಗ, ಕಕ್ಕೋಲ, ಜಾತಿಫಲ, ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ಜಾತಿಪತ್ರಿಕೆ (ಜಾವಿತ್ರಿ)—ಇವು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಯೂ ಮುಖವಾಸಕ (ಬಾಯಿಗೆ ಸುಗಂಧ)ಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ.

Verse 35

कर्पूरं कुङ्कुमं कान्ता मृगदर्पं हरेणुकं कक्कोलैलालवङ्गञ्च जातौ कोशकमेव च

ಕರ್ಪೂರ, ಕುಂಕುಮ, ಕಾಂತಾ, ಮೃಗದರ್ಪ (ಕಸ್ತೂರಿ), ಹರೇಣುಕ, ಕಕ್ಕೋಲ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಲವಂಗ, ಜಾತಿಫಲ ಮತ್ತು ಕೋಶಕ—ಇವೆಲ್ಲ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 36

त्वक्पत्रं त्रुटिमुस्तौ च लतां कस्तूरिकं तथा कण्टकानि लवङ्गस्य फलपत्रे च जातितः

ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ ತ್ವಕ್ ಮತ್ತು ತೇಜಪತ್ರ, ತ್ರುಟಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ತಾ, ಸುಗಂಧ ಲತೆ (ಜಟಾಮಾಂಸೀ-ವರ್ಗ), ಹಾಗೆಯೇ ಕಸ್ತೂರಿ; ಲವಂಗದ ಮೊಗ್ಗುಗಳು (ಕಂಟಕಗಳು) ಮತ್ತು ಜಾಯಿಕಾಯಿ ಫಲ ಹಾಗೂ ಎಲೆ—ಇವು ಇಲ್ಲಿ ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 37

कटुकञ्च फलं राम कार्षिकाण्युपकल्पयेत् तच्चूर्णे खदिरं सारं दद्यात्तुर्यं तु वासितं

ಮತ್ತು ಓ ರಾಮಾ, ಕಟುಕ ಫಲ (ಹರೀತಕೀ ಮೊದಲಾದವು) ಕರ್ಷ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಆ ಚೂರ್ಣದಲ್ಲಿ ಖದಿರ ಸಾರವನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ ಸೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸುಗಂಧಿತವಾಗಿ (ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಪಕ್ವಗೊಳಿಸಿ) ಇಡಬೇಕು.

Verse 38

सहकाररसेनास्मात् कर्तव्या गुटिकाः शुभाः मुख न्यस्ताः सुगन्धास्ता मुखरोगविनाशनाः

ಇದರಿಂದ ಮಾವಿನ ರಸದಿಂದ ಶುಭ ಗುಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು. ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಾಗ ಅವು ಸುಗಂಧವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮುಖರೋಗಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.

Verse 39

पूगं प्रक्षालितं सम्यक् पञ्चपल्लववारिणा शक्त्या तु गुटिकाद्रव्यैर् वासितं मुखवासकं

ಅಡಿಕೆ (ಪೂಗ)ಯನ್ನು ಐದು কোমಲ ಪಲ್ಲವಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಗುಟಿಕಾ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಅದು ಮುಖವಾಸಕ (ಬಾಯಿಗೆ ಸುಗಂಧ ನೀಡುವದು) ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 40

कटुकं दन्तकाष्ठञ्च गोमूत्रे वासितं त्र्यहं कृतञ्च पूगवद्राम मुखसौगन्धिकारकं

ಕಟುಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದಂತಕಾಷ್ಠವನ್ನು ಗೋಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನ ನೆನೆಸಿಟ್ಟು, ನಂತರ ಅಡಿಕೆಯಂತೆ ರೂಪಿಸಿ—ಓ ರಾಮಾ—ಅದು ಬಾಯಿಗೆ ಸುಗಂಧ ಉಂಟುಮಾಡುವದಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 41

त्वक्पथ्ययोः समावंशौ शशिभागार्धसंयुतौ नागवल्लीसमो भाति मुखवासो मनोहरः

ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ ತ್ವಚೆ ಮತ್ತು ಹರೀತಕಿಯನ್ನು ಸಮಭಾಗವಾಗಿ ತೆಗೆದು, ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಮನೋಹರ ಮುಖವಾಸ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ತಾಂಬೂಲದಂತೆ ಸುಗಂಧ ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 42

कन्दुकञ्चेति ख , छ च दद्यात्तुर्थं तुलोन्मितमिति ट , छ च कक्कोलैलेत्यादिः गुटिकाः शुभा इत्य् अन्तः पाठः घ , ज पुस्तकद्वये नास्ति एवं कुर्यात् सदा स्त्रीणां रक्षणं पृथिवीपतिः न चासां विश्वसेज्जातु पुत्रमातुर्विशेषतः

‘ಕಂದುಕಂಚ’—ಖ ಮತ್ತು ಛ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪಾಠ; ‘ತೂಕದಂತೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ ನೀಡಬೇಕು’—ಟ ಮತ್ತು ಛ ಪಾಠ; ಹಾಗೂ ‘ಕಕ್ಕೋಲ ಮೊದಲಾದವು—ಈ ಗುಟಿಕೆಗಳು ಶುಭ’—ಘ ಮತ್ತು ಜ ಪರಂಪರೆಯ ಅಂತಃಪಾಠ, ಆದರೆ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಭೂಪತಿಯಾದ ರಾಜನು ಸದಾ ಸ್ತ್ರೀಯರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅವರ ಮೇಲೆ ಎಂದಿಗೂ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬಾರದು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುತ್ರನ ತಾಯಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ।

Verse 43

न स्वपेत् स्त्रीगृहे रात्रौ विश्वासः कृत्रिमो भवेत्

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನಿದ್ರಿಸಬಾರದು; ಅಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಕೃತಕವಾಗಿ, ಅವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಬಹುದು।