Adhyaya 324
Rudra-śānti (रुद्रशान्ति)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರ-ಶಾಂತಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಕರ್ಮ-ತತ್ತ್ವ ವಿಭಾಗವು ಸಮಾಪ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಯಂಕರ ರುದ್ರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಂಗಳಕರ ಸಮತೋಲನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಶಾಂತಿ-ಚೌಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದ ಮಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಂತಿವಿಧಾನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಸಾಧಕನು ರುದ್ರನನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ತುತಿಸಬೇಕಾದ ದೇವನಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಸರಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ವಿಧಿಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅಧ್ಯಾಯದ ಸ್ಥಾನವು ಶಮನ-ಸ್ಥೈರ್ಯ (ಶಾಂತಿ) ಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರ-ಯಂತ್ರಣ/ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನೇಯ ವಿದ್ಯೆಯ ವಿಶ್ವಕೋಶೀಯ ತರ್ಕದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಕ್ತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಸಿದ್ಧತೆ—ಸಾಧಕ, ಯಜ್ಞಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಾಲನಿಯಮಗಳು, ತತ್ತ್ವಸಂಬಂಧಗಳು, ಪರಂಪರಾ ಗುರುತುಗಳು ಮುಂತಾದ ಮುಂದಿನ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे रुद्रशान्तिर्नाम त्रयोविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ चतुर्विंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अंशकादिः ईश्वर उवाच रुद्राक्षकटकं धार्यं विषमं सुसमं दृडम् एकत्रिपञ्चवदनं यथालाभन्तु धारयेत्
ಇಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ರುದ್ರ-ಶಾಂತಿ’ ಎಂಬ ಮೂರುನೂರು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ‘ಅಂಶಕಾದಿ’ ವಿಷಯಕ ಮೂರುನೂರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಮಣಿಗಳ ಕಂಕಣವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು; ಅದು ಅಸಮವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸುಸಮವಾಗಿರಲಿ, ಆದರೆ ದೃಢವಾಗಿರಬೇಕು. ಒಂದು, ಮೂರು ಅಥವಾ ಐದು ಮುಖಗಳ ರುದ್ರಾಕ್ಷವನ್ನು ಲಭ್ಯವಾದಂತೆ ಧರಿಸಲಿ.
Verse 2
द्विचतुःषण्मुखं शस्तमव्रणं तीव्रकण्ठकं दक्षवाहौ शिखादौ च धारयेच्चतुराननं
ಎರಡು, ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಆರು ಮುಖಗಳಿರುವ ಪ್ರಶಂಸಿತ ದೇವರೂಪವನ್ನು ಗಾಯರಹಿತ, ದೋಷರಹಿತ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಕಂಠವಂತಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ/ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಚತುರಾನನ (ಬ್ರಹ್ಮ) ರೂಪವನ್ನು ಬಲಬಾಹುವಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಿಖೆ ಮೊದಲಾದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು/ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 3
अब्रह्मचारी ब्रह्मचारी अस्नातः स्नातको भवेत् हैमी वा मुद्रिका धार्या शिवमन्त्रेण चार्च्य तु
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಪಾಲಿಸದವನಾಗಲಿ ಪಾಲಿಸುವವನಾಗಲಿ, ಇನ್ನೂ ಸ್ನಾನ-ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡದವನಾಗಲಿ—ಅವನು ಸ್ನಾತಕನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಚಿನ್ನದ ಉಂಗುರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶಿವಮಂತ್ರದಿಂದ (ಅದನ್ನು/ಶಿವನನ್ನು) ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.
Verse 4
कार्येति ख शिवः शिखा तथा ज्योतिः सवित्रश्चेतिगोचराः गोचरन्तु कुलं ज्ञेयं तेन लक्ष्यस्तु दीक्षितः
‘ಕಾರ್ಯ’, ‘ಖ’, ‘ಶಿವ’, ‘ಶಿಖಾ’, ‘ಜ್ಯೋತಿಃ’, ‘ಸವಿತೃ’—ಇವುಗಳನ್ನು ‘ಗೋಚರಗಳು’ (ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸೂಚಕಗಳು) ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಗೋಚರಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಕುಲ/ಪರಂಪರೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ದೀಕ್ಷಿತನ ಸರಿಯಾದ ಗುರುತು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 5
प्राजापत्यो महीपालः कपोतो ग्रन्थिकः शिवे कुटिलाश् चैव वेतालाः पद्महंसाः शिखाकुले
ಶಿವನ (ಪರಿವಾರ/ಲೋಕ)ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ, ಮಹೀಪಾಲ, ಕಪೋತ, ಗ್ರಂಥಿಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಟಿಲರು ಮತ್ತು ವೇತಾಳರು; ಮತ್ತು ಶಿಖಾಕುಲದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಹಂಸರು (ಎಂಬ ವರ್ಗ) ಇರುತ್ತಾರೆ.
Verse 6
धृतराष्ट्रा वकाः काका गोपाला ज्योतिसंज्ञके कुटिका साठराश् चैव गुटिका दण्डिनो ऽपरे
ಜ್ಯೋತಿಷಶಾಸ್ತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ—ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಾ, ವಕಾಃ (ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು), ಕಾಕಾಃ (ಕಾಗೆಗಳು), ಗೋಪಾಲಾಃ; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಟಿಕಾ, ಸಾಠರರು; ಇನ್ನಿತರರು ಗುಟಿಕಾ ಮತ್ತು ದಂಡಿನರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।
Verse 7
सावित्री गोचरे चैवमेकैकस्तु चतुर्विधः सिद्धाद्यंशकमाख्यास्ये येन मन्त्रःसुसिद्धिदः
ಹೀಗೆ ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರೀ)ಯ ಗೋಚರ/ಪ್ರಯೋಗವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಧನೆಯೂ ನಾಲ್ಕು ವಿಧ. ‘ಸಿದ್ಧಿ’ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವುಗಳಿಂದ ಮಂತ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 8
भूमौ तु मातृका लेख्याः कूटषण्डाववर्जिताः मन्त्राक्षराणि विश्लिष्य अनुस्वारं नयेत् पृथक्
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾತೃಕಾ (ವರ್ಣಮಾಲೆ/ಬೀಜಾಕ್ಷರಕ್ರಮ) ಬರೆಯಬೇಕು; ಕೂಟ ಮತ್ತು ಷಂಡ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು. ಮಂತ್ರಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅನುಸ್ವಾರ (ಂ)ವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು।
Verse 9
साधकस्य तु या संज्ञा तस्या विश्लेषणं चरेत् मन्त्रस्यादौ तथा चान्ते साधकार्णानि योजयेत्
ಸಾಧಕನಿಗೆ ಇರುವ ಸಂಜ್ಞೆ (ದೀಕ್ಷಾನಾಮ)ಯನ್ನು ಅಕ್ಷರವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕು। ನಂತರ ಮಂತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಧಕನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು।
Verse 10
सिद्धः साध्यः सुशिद्धो ऽरिः संज्ञातो गणयेत् क्रमात् मन्त्रस्यादौ तथा चान्ते सिद्धिदः स्याच्छतांशतः
‘ಸಿದ್ಧ’, ‘ಸಾಧ್ಯ’, ‘ಸು-ಸಿದ್ಧ’, ‘ಅರಿ’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಣನೆ ಮಾಡಬೇಕು। ಇವುಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ, ಅದು ಶತಗুণ ಫಲ ನೀಡುವ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 11
सिद्धादिश्चान्तसिद्धश् च तत्क्षणादेव सिध्यति सुसिद्धादिः सुसिद्धन्तःसिद्धवत् परिकल्पयेत्
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಸಿದ್ಧ’ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಶಾಂತ-ಸಿದ್ಧ’ ಇರುವ ಮಂತ್ರವು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಸು-ಸಿದ್ಧ’ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ಸು-ಸಿದ್ಧಾಂತ’ದಿಂದ ಮುಗಿಯುವ ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಮಂತ್ರದಂತೆ ಪರಿಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 12
अरिमादौ तथान्ते च दूरतः परिवर्जयेत् सिद्धः सुसिद्धश् चैकार्थे अरिः साध्यस्तथैव च
‘ಅರಿ’ ಎಂಬ ಶಬ್ದ/ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ದೂರವಿಟ್ಟು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಒಂದೇ ಅಭಿಪ್ರೇತಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ‘ಸಿದ್ಧ’ ಮತ್ತು ‘ಸು-ಸಿದ್ಧ’ ಎಂದು, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಅರಿ’ ಮತ್ತು ‘ಸಾಧ್ಯ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 13
आदौ सिद्धः स्थितो मन्त्रे तदन्ते तद्वदेव हि मध्ये रिपुसहस्राणि न दोषाय भवन्ति हि
ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಸಿದ್ಧ’ ಅಂಶವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ಇಟ್ಟರೂ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಸಾವಿರಾರು (ವಿಘ್ನಗಳು) ಇದ್ದರೂ ಅವು ದೋಷವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 14
मायाप्रसादप्रणवेनांशकः ख्यातमन्त्रके ब्रह्मांशको ब्रह्मविद्या विष्ण्वङ्गो वैष्णवःस्मृतः
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಂತ್ರವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಜೊತೆಗೆ ‘ಮಾಯಾ’ ಮತ್ತು ‘ಪ್ರಸಾದ’ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳು ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ‘ಅಂಶಕ’ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಶವಾದುದು ‘ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆ’; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಗವಾದುದು ‘ವೈಷ್ಣವ’ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 15
विष्ण्वंश इति ञ रुद्रांशको भवेद्वीर इन्द्रांशश्चेश्वरप्रियः नागांशो नागस्तब्धाक्षो यक्षांशो भूषणप्रियः
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶ/ವಂಶವನ್ನು ‘ಞ’ ವರ್ಣದಿಂದ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ರುದ್ರಾಂಶ ಹೊಂದಿದವನು ವೀರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರಾಂಶ ಹೊಂದಿದವನು ಈಶ್ವರಪ್ರಿಯ (ಮತ್ತು ಈಶ್ವರಭಕ್ತ)ನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಾಗಾಂಶ ಹೊಂದಿದವನು ನಾಗನಂತೆ ಸ್ಥಿರ, ನಿಮಿಷರಹಿತ ದೃಷ್ಟಿಯವನು; ಯಕ್ಷಾಂಶ ಹೊಂದಿದವನು ಆಭರಣಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 16
गन्धर्वांशो ऽतिगीतादि भीमांशो राक्षसांशकः दैर्यांशः स्याद् युद्धकार्यो मानी विद्याधरांशकः
ಗಂಧರ್ವ-ತತ್ತ್ವಾಂಶವಿರುವವನು ಗೀತಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣನು. ಭೀಮಾಂಶಧಾರಿ ರಾಕ್ಷಸಸ್ವಭಾವದ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ದೈರ್ಯಾಂಶಯುಕ್ತನು ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು. ಮಾನೀ (ಉನ್ನತಾಭಿಮಾನಿ) ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿದ್ಯಾಧರಾಂಶದ ಭಾಗಿಯೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 17
पिशाचांशो मलाक्रान्तो मन्त्रं दद्यान्निरीक्ष्य च मन्त्र एकात् फडन्तः स्यात् विद्यापञ्चाशतावधि
ಯಾವನಾದರೂ ಪಿಶಾಚಾಂಶದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಮಲ/ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮಂತ್ರಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಮೊದಲ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ಫಟ್’ ಎಂಬ ಉದ್ಗಾರದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗಬೇಕು; ವಿದ್ಯಾಮಂತ್ರಗಳು ಐವತ್ತು ತನಕ ಇರಲಿ.
Verse 18
बाला विंशाक्षरान्ता च रुद्रा द्वाविंशगायुधा तत ऊर्ध्वन्तु ये मन्त्रा दृद्धा यावच्छतत्रयं
ಬಾಲಾ ಮಂತ್ರವು ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರುದ್ರಾ ಮಂತ್ರವು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು (ಅಕ್ಷರರೂಪ) ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ದೃಢ/ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮಂತ್ರಗಳು ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿ ಮೂನೂರು ಅಕ್ಷರಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.
Verse 19
अकारादिहकारन्ताः क्रमात् पक्षौ सितासितौ अनुस्वारविसर्गेण विना चैव स्वरा दश
‘ಅ’ದಿಂದ ‘ಹ’ವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳು—ಶ್ವೇತ (ಸಿತ) ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ (ಅಸಿತ). ಹಾಗೆಯೇ ಅನುಸ್ವಾರ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಗವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸ್ವರಗಳು ಹತ್ತು.
Verse 20
ह्रस्वाः शुक्ला दीर्घाः श्यामांस्तिथयःप्रतिपम्मुखाः उदिते शान्तिकादीनि भ्रमिते वश्यकादिकम्
ಪ್ರತಿಪದೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ತಿಥಿಗಳು ಎರಡು ವಿಧ—ಶುಕ್ಲ (ಪ್ರಕಾಶ) ತಿಥಿಗಳು ‘ಹ್ರಸ್ವ’, ಕೃಷ್ಣ/ಶ್ಯಾಮ (ಅಂಧಕಾರ) ತಿಥಿಗಳು ‘ದೀರ್ಘ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ತಿಥಿ ಉದಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮೊದಲಾದ ಕರ್ಮಗಳು ವಿಧೇಯ; ತಿಥಿ ಭ್ರಮಿತ/ವಿಕೃತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಶ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 21
भ्रामिते सन्धयो द्वेषोच्चाटने स्तम्भने ऽस्तकम् इहावाहे शान्तिकाद्यं पिङ्गले कर्षणादिकम्
ಭ್ರಾಮಿತ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ (ಸಮಾಧಾನ/ಸಮ್ಮಿಲನ) ಕರ್ಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ದ್ವೇಷ–ಉಚ್ಚಾಟನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಂಭನ (ನಿಶ್ಚಲಗೊಳಿಸುವ) ಕರ್ಮ ವಿಧೇಯ. ಇಲ್ಲಿ ಆವಾಹನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮೊದಲಾದ ಶಾಂತಿಕ ಕರ್ಮಗಳು; ಪಿಂಗಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕರ್ಷಣಾದಿ ಆಕರ್ಷಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 22
मारणोच्चाटनादीनि विषुवे पञ्चधा पृथक् अधरस्य गृहे पृथ्वी ऊर्ध्वे तेजो ऽन्तरा द्रवः
ಮಾರಣ, ಉಚ್ಚಾಟನ ಮೊದಲಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಷುವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಧಃ ‘ಗೃಹ’ದಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿ; ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ (ಅಗ್ನಿ); ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ರವ ತತ್ತ್ವ (ಜಲ) ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 23
रन्ध्रपार्श्वे वहिर्वायुः सर्वं व्याप्य महेश्वरः स्तम्भनं पार्थिवे शान्तिर्जले वश्यादि तेजसे वायौ स्याद् भ्रमणं शून्ये पुण्यं कालं समभ्यसेत्
ರಂಧ್ರಗಳ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಬಹಿರ್ವಾಯು ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ; ಮಹೇಶ್ವರನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪಾರ್ಥಿವ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಂಭನ, ಜಲ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ತೇಜ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ವಶ್ಯಾದಿ, ವಾಯು ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಭ್ರಮಣ ಕರ್ಮ. ಶೂನ್ಯ (ಆಕಾಶ) ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯ—ಕಾಲಸಾಧನೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.
Frequently Asked Questions
The chapter’s emphasis is the ritual function of śānti as a stabilizing operation—positioned as a prerequisite layer before advanced mantra classifications and operational rites are introduced.
By framing Rudra’s power as something to be reconciled through dharmic rite, it cultivates inner steadiness and ritual readiness—supporting both protective worldly outcomes and disciplined spiritual progress.