Adhyaya 34

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पवित्रारोहणे श्रीधरनित्यपूजाकथनं नाम त्रयस्त्रिंशोध्यायः अथ चतुस्त्रिंशो ऽध्यायः होमादिविधिः अग्निर् उवाच विशेदनेन मन्त्रेण यागस्थानञ्च भूषयेत् नमो ब्रह्मण्यदेवाय श्रीधरायाव्ययात्मने

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಆಗ್ನೇಯ (ಅಗ್ನಿ) ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರಾರೋಹಣ ಪ್ರಕರಣದ ‘ಶ್ರೀಧರನಿತ್ಯಪೂಜಾಕಥನ’ ಎಂಬ ಮுப்பತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಮുപ്പತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ಹೋಮಾದಿ ವಿಧಿ’. ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದರು—ವಿಶೇದನ (ಶುದ್ಧಿ/ಪ್ರೋಕ್ಷಣ) ಮಂತ್ರದಿಂದ ಯಾಗಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭೂಷಿಸಿ (ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವನಾದ, ಅವ್ಯಯಾತ್ಮನಾದ ಶ್ರೀಧರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 2

ॐ क्रीमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ऋग्यजुःसामरूपाय शब्ददेहाय विलिख्य मण्डलं सायं यागद्रव्यादि चाहरेत्

‘ಓಂ ಕ್ರೀಂ’—ಇದು ಬೀಜಾಕ್ಷರ. ಚಿಹ್ನಿತ ಪಾಠಾನುಸಾರ ಋಗ್‑ಯಜುಃ‑ಸಾಮರೂಪವಾದ ಶಬ್ದದೇಹ ದೇವತೆಗೆ ಮಂಡಲವನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿ, ಸಂಜೆ ಯಾಗದ್ರವ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತರಬೇಕು.

Verse 3

प्रक्षालितकराङ्घ्रिः सन् विन्यस्यार्घ्यकरो नरः अर्घ्यादिभिस्तु शिरः प्रोक्ष्य द्वारदेशादिकं यथा

ಕೈ‑ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಮನುಷ್ಯನು ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲಿ; ಅರ್ಘ್ಯಾದಿ ಪವಿತ್ರ ಜಲಗಳಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದ್ವಾರಸ್ಥಳಾದಿ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಿ.

Verse 4

आरभेद् द्वारयागञ्च तोरणेशान् प्रपूजयेत् अश्वत्थोदुम्बरवटप्रक्षाः पूर्वादिगा नगाः

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಯಾಗವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ತೋರಣಾಧೀಶ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅಶ್ವತ್ಥ, ಉದುಂಬರ, ವಟ, ಪ್ರಕ್ಷಾ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 5

ऋगिन्द्रशोभनं प्रास्यां युजुर्यमसुभद्रकम् सामापश् च सुधन्वाख्यं सोमाथर्वसुहोत्रकम्

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದವು ‘ಇಂದ್ರಶೋಭನ’, ಯಜುರ್ವೇದವು ‘ಯಮಸುಭದ್ರಕ’, ಸಾಮವೇದವು ‘ಸುಧನ್ವಾ’, ಮತ್ತು ಸೋಮಪರಂಪರೆಯೊಡನೆ ಅಥರ್ವವೇದವು ‘ಸುಹೋತ್ರಕ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 6

तोरणान्तः पताकाश् च कुमुदाद्या घटद्वयम् द्वारि द्वारि स्वनाम्नार्च्याः पूर्वे पूर्णश् च पुष्करः

ತೋರಣದ ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪತಾಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವಾರದಲ್ಲೂ ‘ಕುಮುದ’ ಮೊದಲಾದ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ಘಟಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸ್ವನಾಮಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ‘ಪೂರ್ಣ’ ಮತ್ತು ‘ಪುಷ್ಕರ’ ಘಟಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 7

आनन्दनन्दनौ दक्षे वीरसेनः सुषेणकः सम्भवप्रभवौ सौम्ये द्वारपांश् चैव पूजयेत्

ದ್ವಾರದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಮತ್ತು ನಂದನರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವೀರಸೇನ ಮತ್ತು ಸುಷೇಣಕರನ್ನು; ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವ ಮತ್ತು ಪ್ರಭವರನ್ನು—ಹೀಗೆ ದ್ವಾರಪಾಲಕರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 8

अस्त्रजप्तपुष्पक्षेपाद्विघ्नानुत्सार्य संविशेत् भूतशुद्धिं विधायाथ विन्यस्य कृतमुद्रवः

ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಜಪಿಸಿದ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ನಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು। ಅನಂತರ ಭೂತಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಿ, ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಸಾಧಕನು ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು।

Verse 9

फट्कारान्तां शिखां जप्त्वा सर्षपान् दिक्षु निक्षिपेत् वासुदेवेन गोमूत्रं सङ्कर्षणेन गोमयम्

‘ಫಟ್’ಕಾರಾಂತ ಶಿಖಾಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲಬೇಕು। ವಾಸುದೇವಮಂತ್ರದಿಂದ ಗೋಮೂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಿ, ಸಂಕರ್ಷಣಮಂತ್ರದಿಂದ ಗೋಮಯವನ್ನು ಲೇಪಿಸಬೇಕು।

Verse 10

प्रद्युम्नेन पयस्तज्जात् दधि नारायणाद् घृतम् एकद्वित्र्यादिवाराणि घृताद्वै भागतोधिकम्

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಹಾಲು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ಮೊಸರು ಜನಿಸುತ್ತದೆ; ನಾರಾಯಣನಿಂದ ತುಪ್ಪ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ। ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು ಇತ್ಯಾದಿ ಬಾರಿ ಮಥನ/ಪಾಕ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ತುಪ್ಪಕ್ಕಿಂತ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಧಿಕ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 11

घृतपात्रे तदेकत्र पञ्चगव्यमुदाहृतम् मण्डपप्रोक्षणायैकञ्चापरम्प्राशनाय च

ತುಪ್ಪದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು। ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಂಡಪ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ (ಪವಿತ್ರೀಕರಣ)ಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾಶನ/ಆಚಮನಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 12

आनीय दशकुम्भेषु इन्द्राद्यान् लोकपान् यजेत् पूज्याज्ञां श्रावयेत्तांश् च स्थातव्यं चाज्ञया हरेः

ಹತ್ತು ಕುಂಭಗಳನ್ನು ತಂದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ಲೋಕಪಾಲರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವಿಸಬೇಕಾದ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸಿ, ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಯ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 13

यागद्रव्यादि संरक्ष्य विकिरान् विकिरेत्ततः मूलाष्टशतसञ्जप्तान् कुशकूर्चान् हरेश् च तान्

ಯಾಗದ್ರವ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ನಂತರ ವಿಕಿರ (ವಿಧಿಕಣ)ಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಎಂಟು ನೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕುಶಕೂರ್ಚಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು.

Verse 14

ऐशान्यां दिशि तत्रस्थं स्थाप्यं कुम्भञ्च वर्धनीं कुम्भे साङ्गं हरिं प्रार्च्य वर्धन्यामस्त्रमर्चयेत्

ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕುಂಭ ಮತ್ತು ವರ್ಧನೀ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಸಾಂಗವಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸಿ, ವರ್ಧನಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 15

प्रदक्षिणं यागगृहं वर्धन्याच्छिन्नधारया सिञ्चन्नयेत्ततः कुम्भं पूजयेच्च स्थिरासने

ಯಾಗಗೃಹವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ವರ್ಧನಿಯಿಂದ ತುಂಡಾಗದ ಜಲಧಾರೆಯಿಂದ ಸಿಂಚನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಸ್ಥಿರ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತು ಕುಂಭವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 16

सपञ्चरत्नवस्त्राढ्यकुम्भे गन्धादिभिर्हरिम् वर्धन्यां हेमगर्भायां यजेदस्त्रञ्च वामतः

ಪಂಚರತ್ನ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಮಗರ್ಭ (ಸ್ವರ್ಣಾಂತಃ) ವರ್ಧನಿಯಲ್ಲಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 17

तत्समीपे वास्तुलक्ष्मीं भूविनायकमर्चयेत् स्रपनं कल्पयेद्विष्णोः सङ्क्रान्त्यादौ तथैव च

ಆ ಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತು-ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮತ್ತು ಭೂ-ವಿನಾಯಕನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಮೊದಲಾದ ಶುಭಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸ್ರಪನ (ಅಭಿಷೇಕ)ವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 18

पूर्णकुम्भान् नव स्थाप्य नवकोणेषु निर्ब्रणान्

ಒಂಬತ್ತು ಪೂರ್ಣಕುಂಭಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅವನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಕೋಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು; ಅವೆಲ್ಲವೂ ದೋಷರಹಿತವಾಗಿ, ಅಖಂಡವಾಗಿ, ಹಾನಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇರಬೇಕು.

Verse 19

पूर्वादिकलसेग्न्यादौ पञ्चामृतजलादिकम् दधि क्षीरं मधूष्णीदं पाद्यं स्याच्चतुरङ्गकम्

ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕಲಶವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಪ್ರಜ್ವಲನ ಮೊದಲಾದ ವಿಧಿಗಳು ಆರಂಭವಾದಾಗ ಪಂಚಾಮೃತ, ಜಲ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮೊಸರು, ಹಾಲು, ಜೇನು ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು—ಇವು ನಾಲ್ಕು ಅಂಗಗಳ ಪಾದ್ಯ (ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಳನ ಜಲ).

Verse 20

पद्मश्यामाकदूर्वाश् च विष्णुपत्नी च पाद्यकम् तथाष्टाङ्गार्घ्यमाख्यातं यवगन्धफलाक्षतम्

ಪಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ, ಶ್ಯಾಮಾಕ ಧಾನ್ಯ, ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಪತ್ನಿ (ತುಳಸಿ)ಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಅಷ್ಟಾಂಗ ಅರ್ಘ್ಯವು ಯವ, ಗಂಧದ್ರವ್ಯ, ಫಲ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 21

कुशाः सिद्धार्थपुष्पानि तिला द्रव्याणि चार्हणम् लवङ्गकक्कोलयुते दद्यादाचमनीयकम्

ಕುಶ ಹುಲ್ಲು, ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಇತರ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಲವಂಗ ಮತ್ತು ಕಕ್ಕೋಲ ಸೇರಿಸಿ ಸುಗಂಧಿತ ಆಚಮನೀಯ (ಆಚಮನ ಜಲ)ವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 22

स्नापयेन्मूलमन्त्रेण देवं पञ्चामृतैर् अपि शुद्धोदं मध्यकुम्भेन देवमूर्ध्नि विनिःक्षिपेत्

ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಪಂಚಾಮೃತಗಳಿಂದಲೂ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಮಧ್ಯಕಲಶದ ಶುದ್ಧಜಲವನ್ನು ದೇವರ ಶಿರೋಮಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯಬೇಕು.

Verse 23

कलशान्निःसृतं तोयं कूर्चाग्रं संस्पृशेन्नरः शुद्धोदकेन पाद्यञ्च अर्घ्यमाचमनन्ददेत्

ಕಲಶದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನೀರನ್ನು ಕೂರ್ಚ (ಕುಶಗುಚ್ಛ)ದ ಅಗ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಶುದ್ಧಜಲದಿಂದ ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಆಚಮನೀಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 24

परिमृज्य पटेनाङ्गं सवस्त्रं मण्डलं नयेत् तत्राभ्यर्च्याचरेद्धोमं कुण्डादौ प्राणसंयमी

ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಒರೆಸಿ, ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ಮಂಡಲಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಸಂಯಮಿಯು ಕುಂಡಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 25

प्रक्षाल्य हस्तौ रेखाश् च तिस्रः पूर्वाग्रगामिनीः चार्हणा इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः दूर्वाग्रमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः दक्षिणादुत्तराश् च तिस्रश् चैवओत्तराग्रगाः

ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಅಗ್ರಭಾಗ ಪೂರ್ವದತ್ತ ಹೋಗುವಂತೆ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. (ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ‘ಚಾರ್ಹಣಾ’ ಎಂದು, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ‘ದೂರ್ವಾ ಅಗ್ರದಿಂದ’ ಎಂದು ಪಾಠಾಂತರವಿದೆ.) ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರದತ್ತ, ಅಗ್ರಭಾಗ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗುವಂತೆ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆಯಬೇಕು.

Verse 26

अर्घ्योदकेन सम्प्रोक्ष्य योनिमुद्राम्प्रदर्शयेत् ध्यात्वाग्निरूपञ्चाग्निन्तु योन्यां कुण्डे क्षिपेन्नरः

ಅರ್ಘ್ಯಜಲದಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಿ ಯೋನಿಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಗ್ನಿರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪಿಸಬೇಕು.

Verse 27

पात्राण्यासादयेत् पश्चाद्दर्भश्रुक्श्रुवकादिभिः बाहुमात्राः परिधय इध्मव्रश् चनमेव च

ನಂತರ ದರ್ಭ, ಶ್ರುಕ್, ಶ್ರುವಾ ಮೊದಲಾದ ಯಜ್ಞೋಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಭುಜಮಾತ್ರ ಪರಿಧಿ ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಇಧ್ಮ (ಇಂಧನಕಡ್ಡಿಗಳು) ಮತ್ತು ವ್ರಶ್ಚನ (ಚಿಕ್ಕ ಕಡ್ಡಿ/ಜ್ಹಾಡು)ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಇಡಬೇಕು.

Verse 28

प्रणीता प्रोक्षणीपात्रमाज्यस्थाली घृतादिकम् प्रस्थद्वयं तण्डुलानां युग्मं युग्ममधोमुखम्

ಪ್ರಣೀತಾ ಪಾತ್ರ, ಪ್ರೋಕ್ಷಣೀ ಪಾತ್ರ, ಆಜ್ಯಸ್ಥಾಲಿ ಹಾಗೂ ಘೃತಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಇಡಬೇಕು. ತಂಡುಲ (ಅಕ್ಕಿ) ಪ್ರಮಾಣ ಎರಡು ಪ್ರಸ್ಥ; ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೋಡಿಯನ್ನು ಬಾಯಿಮುಖ ಕೆಳಗೆ ಇಡಬೇಕು.

Verse 29

प्रणीताप्रोक्षणीपात्रे न्यसेत् प्रागग्रगं कुशम् अद्भिः पूर्यप्रणीतान्तु ध्यात्वा देवं प्रपूज्य च

ಪ್ರಣೀತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಕ್ಷಣೀ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖ ಅಗ್ರವಿರುವ ಕುಶವನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪ್ರಣೀತಾವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 30

प्रणीतां स्थापयेदग्रे द्रव्याणाञ्चैव मध्यतः प्रोक्षणीमद्भिः सम्पूर्य प्रार्च्य दक्षे तु विन्यसेत्

ಪ್ರಣೀತಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪ್ರೋಕ್ಷಣಿಯನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅದನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ ಬಲ (ದಕ್ಷಿಣ) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.

Verse 31

चरुञ्च श्रपयेदग्नौ ब्रह्माणं दक्षिणे न्यसेत् कुशानास्तीर्य पूर्वादौ परिधीन् स्थापयेत्ततः

ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಚರು (ಯಜ್ಞಪಾಕ)ವನ್ನು ಬೇಯಿಸಬೇಕು; ಬ್ರಹ್ಮಾ ಋತ್ವಿಜನನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು. ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕುಶವನ್ನು ಹಾಸಿ, ನಂತರ ಪರಿಧಿ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 32

वैष्णवीकरणं कुर्याद् गर्भाधानादिना नरः गर्भाधानं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनञ्जनिः

ನರನು ಗರ್ಭಾಧಾನಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ವೈಷ್ಣವೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ಗರ್ಭಾಧಾನ, ಪುಂಸವನ ಮತ್ತು ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನ।

Verse 33

नामादिसमावर्तनान्तं जुहुयादष्ट चाहुतीः पूर्णाहुतीः प्रतिकर्म श्रुचा स्रुवसुयुक्तया

‘ನಾಮ’ ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸಮಾವರ್ತನಾಂತವರೆಗೆ ಎಂಟು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಪ್ರತಿಕರ್ಮದಲ್ಲೂ ಶ್ರುಚಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ರುವವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 34

कुण्डमध्ये ऋतुमतीं लक्ष्मीं सञ्चिन्त्य होमयेत् कुण्डलक्ष्मीः समाख्याता प्रकृतिस्त्रिगुणात्मका

ಕುಂಡದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಋತುಮತೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಅವಳು ‘ಕುಂಡ-ಲಕ್ಷ್ಮೀ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕೃತಿ।

Verse 35

सा योनिः सर्वभूतानां विद्यामन्त्रगणस्य च विमुक्तेः कारणं वह्निः परमात्मा च मुक्तिदः

ವಹ್ನಿ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಯೋನಿ/ಮೂಲವೂ, ವಿದ್ಯಾ-ಮಂತ್ರಗಣಗಳ ಮೂಲವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಅಗ್ನಿ ವಿಮುಕ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ, ಪರಮಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದಾತ।

Verse 36

प्राच्यां शिरः समाख्यातं बाहू कोणे व्यवस्थितौ ईशानाग्नेयकोणे तु जङ्घे वायव्यनैरृते

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ಸು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಎರಡೂ ಬಾಹುಗಳು ಕೋಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ; ಈಶಾನ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಕೋಣಗಳಲ್ಲಿ ಜಂಘೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಯವ್ಯ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯ ಕೋಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಪಾದ/ಜಂಘಾ ನಿಯೋಜನೆ) ಇದೆ।

Verse 37

उदरं कुण्डमित्युक्तं योनिर्योनिर्विधीयते गुणत्रयं मेखलाः स्युर्ध्यात्वैवं समिधो दश

ಉದರವನ್ನು ಕುಂಡವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಗರ್ಭಾಶಯವನ್ನು ಯೋನಿ-ಆಸನವೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೇಖಲಾರೂಪವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಹತ್ತು ಸಮಿಧೆಗಳನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 38

पञ्चाधिकांस्तु जुहुयात् प्रणवान्मुष्टिमुद्रया पुनराघारौ जुहुयाद्वाय्वग्न्यन्तं ततः श्रपेत्

ನಿಗದಿತ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಐದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಮುಷ್ಟಿ-ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವಾಯು-ಅಗ್ನಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಆಘಾರ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅನಂತರ ಶ್ರಪಣ (ಪಾಕ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 39

ईशान्तं मूलमन्त्रेण आज्यभागौ तु होमयेत् उत्तरे द्वादशान्तेन दक्षिणे तेन मध्यतः

ಈಶಾನಾಂತ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಎರಡು ಆಜ್ಯಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಾದಶಾಂತ’ ಸೂತ್ರದಿಂದ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ಸೂತ್ರದಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 40

व्याहृत्या पद्ममध्यस्थं ध्यायेद्वह्निन्तु संस्कृतम् वैष्णवं सप्तजिह्वं च सूर्यकोटिसमप्रभम्

ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಪದ್ಮಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಅದು ವೈಷ್ಣವಸ್ವರೂಪ, ಸಪ್ತಜಿಹ್ವ, ಮತ್ತು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 41

चन्द्रवक्त्रञ्च सूर्याक्षं जुहुयाच्छतमष्ट च तदर्धञ्चाष्ट मूलेन अङ्गानाञ्च दशांशतः

‘ಚಂದ್ರವಕ್ತ್ರ’ ಮತ್ತು ‘ಸೂರ್ಯಾಕ್ಷ’ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನೂರ ಎಂಟು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅದರ ಅರ್ಧವಾದ ಐವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಮತ್ತೆ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಂಗಮಂತ್ರಗಳ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದಶಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.