
Jambūdvīpa-varṣa-parvata-pramāṇa-varṇana
Ancient-Geography (Purāṇic Cosmography)
ក្នុងស៊ុមបង្រៀន វរាហ–ព្រឹថ្វី (តាមអត្ថបទដែលទទួលស្គាល់ គេដាក់ឲ្យ រុទ្រ ជាអ្នកនិយាយ) ជំពូនេះជាមេរៀនអំពីភូមិសាស្ត្រពិភពលោក៖ រចនាសម្ព័ន្ធជំបូទ្វីប សមុទ្រដែលព័ទ្ធជុំវិញ និងភាពលំបាកក្នុងការយល់អំពីសច្ចៈលើសអារម្មណ៍ដោយតែតរក្ក (tarka) ប៉ុណ្ណោះ។ អត្ថបទរាយនាមវර්ษa ទាំង៩ នៃជំបូទ្វីប និងភ្នំវර්ษa-បរវតសំខាន់ៗ—ហិមវត ហេមកូត និសធ នីល ស្វេត ស្រឹងគវាន—ជាមួយវិមាត្រតាមយោជនៈ។ បន្ទាប់មកផ្តោតលើភ្នំមេរុ៖ ពណ៌៤ ទម្រង់រេਖាគណិត កម្ពស់ និងដែនជុំវិញ—ភទ្រាស្វ ភារត កេតុមាល ឧត្តរកុរុ។ ក៏មានការបកស្រាយកំណើតលោកជាបែបបង្រៀន៖ ពីអវ្យក្ត កើតផែនដីដូចផ្កាឈូក ដោយមេរុជាគ្រាប់កណ្ដាល (‘ករណិកា’), ប្រាហ្មា លេចឡើង និងពិពណ៌នាសភាទេវតា។ ការរៀបចំតំបន់ភ្នំ ទន្លេ និងទីជម្រកយ៉ាងមានលំដាប់ បង្ហាញន័យសមតុល្យជីវិតទាំងមនុស្ស និងសត្វនៅគ្រប់តំបន់។
Verse 1
रुद्र उवाच । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । संख्यां चापि समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् ॥ ७५.१ ॥
រុទ្រៈបានមានព្រះវាចា៖ ចាប់ពីនេះទៅ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីជម្បូទ្វីប (Jambūdvīpa) ដូចដែលវាមានពិត និងចំនួនសមុទ្រ ព្រមទាំងវិសាលភាពនៃទ្វីប (dvīpa) ទាំងឡាយ។
Verse 2
यावन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च याः स्मृताः । महाभूतप्रमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोः पृथक् ॥ ७५.२ ॥
«(ខ្ញុំនឹងពិពណ៌នា) ចំនួនឆ្នាំទាំងឡាយ និងទន្លេដែលត្រូវបានចងចាំនៅក្នុងតំបន់ទាំងនោះ; ព្រមទាំងមាត្រដ្ឋាននៃមហាភូត (ធាតុធំ) និងផ្លូវដំណើររបស់ព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យ ដោយឡែកពីគ្នា»។
Verse 3
द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च । न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैर् विततं जगत् ॥ ७५.३ ॥
«ការបែងចែកទ្វីប (dvīpa) រាប់ពាន់ និងអ្វីៗដែលស្ថិតនៅក្នុងទាំងប្រាំពីរ (ទ្វីបធំ) មិនអាចនិយាយរៀបតាមលំដាប់នៅទីនេះបានទេ; ដោយវាទាំងនោះ ពិភពលោកត្រូវបានពង្រីកសាយភាយ»។
Verse 4
सप्तद्वीपान् प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह । येषां मनुष्यास्तर्केण प्रमाणानि प्रचक्षते ॥ ७५.४ ॥
«ខ្ញុំនឹងបកស្រាយទ្វីបប្រាំពីរ (dvīpa) ព្រមទាំងគ្រោះចន្ទ និងគ្រោះអាទិត្យ; អំពីវាទាំងនោះ មនុស្សលោកដោយការពិចារណាហេតុផល បានបញ្ជាក់មាត្រដ្ឋាន (និងស្តង់ដារ)»។
Verse 5
अचिन्त्याः खलु ये भावाः न तांस्तर्केण साधयेत् । प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं विभाव्यते ॥ ७५.५ ॥
ពិតប្រាកដណាស់ សភាពធម៌ដែលមិនអាចគិតឲ្យដល់ មិនគួរត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយតក្កវិជ្ជាប៉ុណ្ណោះទេ; អ្វីៗណាដែលលើសពីប្រក្រឹតិ (ធាតុសម្ភារៈ) នោះត្រូវបានយល់ថា «មិនអាចគិតឲ្យដល់»។
Verse 6
नव वर्षं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । विस्तारान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत ॥ ७५.६ ॥
ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីវರ್ಷៈទាំង៩ នៃជំបូទ្វីប ដូចដែលវាមានពិតប្រាកដ—ទាំងវិសាលភាព រង្វង់មណ្ឌល និងការវាស់វែងជាយោជនៈ; ដូច្នេះ ចូរយល់ដឹងដោយការយកចិត្តទុកដាក់។
Verse 7
शतमेकें सहस्राणां योजनानां समन्ततः । नानाजनपदाकीर्णं योजनेर्विविधैः शुभैः ॥ ७५.७ ॥
វាមានវិសាលភាពមួយសែនយោជនៈជុំវិញគ្រប់ទិស ហើយពោរពេញដោយជនបទជាច្រើន ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយការវាស់វែងយោជនៈនានា ដ៏មង្គល។
Verse 8
सिद्धचारणसंकीर्णं पर्वतैरुपशोभितम् । सर्वधातुविवृद्धैश्च शिलाजालसमुद्भवैः । पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतश्चितम् ॥ ७५.८ ॥
ទីនោះពោរពេញដោយសិទ្ធៈ និងចារណៈ ហើយត្រូវបានលម្អដោយភ្នំជាច្រើន—សម្បូរទៅដោយធាតុរ៉ែគ្រប់ប្រភេទ និងបណ្តាញថ្មដែលកើតឡើងនៅទីនោះ—ពេញលេញគ្រប់ទិសដោយទន្លេនានា ដែលមានប្រភពពីភ្នំ។
Verse 9
जम्बूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः परिमण्डलः । नवभिश्चावृतः श्रीमान् भुवनैर्भूतभावनः ॥ ७५.९ ॥
ជំបូទ្វីបមានវិសាលភាពធំទូលាយ និងរុងរឿង សព្វទិសមានរាងមូល។ វាត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយវರ್ಷៈទាំង៩; វារុងរឿង ហើយដោយលោកធាតុរបស់វា វាបំប៉នសត្វមានជីវិតទាំងឡាយ។
Verse 10
लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः ॥ ७५.१० ॥
វាត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញគ្រប់ទិសដោយសមុទ្រអំបិល ហើយជុំវិញទាំងមូល វាលាតសន្ធឹងស្មើៗគ្នា តាមទំហំទទឹងនៃជម្ពូទ្វីប។
Verse 11
तस्य प्रागायताः दीर्घाः षडेते वर्षपर्वताः । उभयत्रावगाढाश्च समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ ॥ ७५.११ ॥
សម្រាប់ដែននោះ ដែលលាតសន្ធឹងទៅទិសកើត និងវែងជាយូរ នេះជាភ្នំវර්ෂៈចំនួនប្រាំមួយ; ហើយនៅទាំងពីរខាង មានសមុទ្រនៅទិសកើត និងទិសលិច។
Verse 12
हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् । सर्वत्र सुसुखश्चापि निषधः पर्वतो महान् ॥ ७५.१२ ॥
ហិមប្រាយ និង ហិមវាន; ហេមកូដ និង ហេមវាន; ហើយនិសធ—ភ្នំដ៏មហិមា—ត្រូវបានពិពណ៌នាថា នាំមកនូវសុខសាន្ត និងសេចក្តីសុខមង្គលគ្រប់ទីកន្លែង។
Verse 13
चतुर्वर्णः स सुवर्णो मेरुश्चोल्बमयो गिरिः । वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्त्रः समुच्छितः ॥ ७५.१३ ॥
ភ្នំមេរុនោះ ត្រូវបានពិពណ៌នាថាមានពណ៌បួន; វាជាមាស និងជាភ្នំដែលកើតពីមាសធាតុភ្លឺរលោង។ ទំហំរបស់វាមានរាងមូល ហើយក៏មានបួនជ្រុង ដ៏ខ្ពស់លើសលប់។
Verse 14
नानावर्णस्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः । नाभिमण्डलसम्भूतो ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ॥ ७५.१४ ॥
នៅតាមជ្រុងទាំងឡាយ វាបង្ហាញពណ៌នានា ហើយប្រកបដោយគុណលក្ខណៈនៃប្រជាបតិ។ វាបានកើតចេញពីតំបន់ផ្ចិតនៃព្រះព្រហ្មា ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិឧត្តម (បរមេស្ឋិន)។
Verse 15
पूर्वतः श्वेतवर्णस्तु ब्राह्मण्यं तेन तस्य तत् । पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते ॥ ७५.१५ ॥
បែរមុខទៅទិសកើត គាត់មានពណ៌ស ដូច្នេះស្ថានភាព «ព្រហ្មណ៍» ត្រូវបានកំណត់សម្រាប់គាត់។ ហើយនៅខាងត្បូងមានពណ៌លឿង ដូច្នេះគេរាប់ថាជា «វៃស្យ»។
Verse 16
भृङ्गपत्रनिभश्चासौ पश्चिमेन यतोऽथ सः । तेनास्य शूद्रता प्रोक्ता मेरोर् नामार्थकर्मणः ॥ ७५.१६ ॥
ហើយគាត់មានពណ៌ដូចស្លឹករុក្ខជាតិ «ភ្រឹង្គ»; លើសពីនេះ ព្រោះគាត់ស្ថិតទៅទិសលិច ដូច្នេះការចាត់ថ្នាក់របស់គាត់ជា «សូទ្រ» ត្រូវបានប្រកាស—ដោយយោងតាមនាម អត្ថន័យ និងកិច្ចការដែលពាក់ព័ន្ធនឹង «មេរុ»។
Verse 17
पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्णं विभाव्यते। तेनास्य क्षत्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्तिताः॥ ७५.१७॥
នៅខាងជើងរបស់គាត់ គេឃើញពណ៌ក្រហម; ដោយហេតុនោះ គេយល់ថាគាត់មានសភាព «ក្សត្រីយ»—ដូច្នេះវណ្ណៈទាំងឡាយត្រូវបានពិពណ៌នា។
Verse 18
वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः । नीलश्च वैडूर्यमयः श्वेतशुक्लो हिरण्मयः । मयूरबर्हिवर्णस्तु शातकुम्भश्च श्रृङ्गवान् ॥ ७५.१८ ॥
គាត់ត្រូវបានពិពណ៌នាថា មានរាងមូលតាមធម្មជាតិ មានលក្ខណៈដោយពណ៌ និងដោយមាត្រា៖ ពណ៌ខៀវ និងធ្វើពី «វៃឌូរយ» (កែវដូចឡាពីស), ពណ៌ស—សសុទ្ធ—មាស; ហើយមានពណ៌ដូចរោមកន្ទុយមយូរ ក៏ជាមាសល្អ «សាតកុម្ភ» និងមានស្នែង។
Verse 19
एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः । तेषामन्तरविष्कम्भो नवसाहस्र उच्यते ॥ ७५.१९ ॥
ទាំងនេះគឺជាព្រះរាជភ្នំទាំងឡាយ ដែលសិទ្ធៈ និងចារណៈមកបម្រើ; ហើយទទឹងខាងក្នុង (ឬចន្លោះរវាងពួកវា) ត្រូវបាននិយាយថា មានចំនួនប្រាំបួនពាន់ (ឯកតា)។
Verse 20
मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः स सम्भवः । नवैव तु सहस्राणि विस्तीर्णः सर्वतश्च सः ॥ ७५.२० ॥
នៅកណ្ដាលមានដែនដីឈ្មោះ អិលាវ្រឹត (Ilāvṛta) ជាដែនកណ្ដាលដែលពាក់ព័ន្ធនឹងមហាមេរុ (Mahāmeru)។ វាលាតសន្ធឹងចំនួន៩ពាន់យោជន៍ទៅគ្រប់ទិស។
Verse 21
मध्यं तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः । वेद्यर्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्धं तथोत्तरम् ॥ ७५.२१ ॥
នៅកណ្ដាលនោះ មានមហាមេរុ (Mahāmeru) ឈរលេចធ្លោ ដូចភ្លើងគ្មានផ្សែង។ ផ្នែកខាងត្បូងនៃមេរុហៅថា វេឌ្យាអរធ (Vedya-ardha) ហើយផ្នែកខាងជើងក៏ហៅថា ផ្នែកខាងជើងដូចគ្នា។
Verse 22
वर्षाणि यानि षडत्र तेषां ते वर्षपर्वताः । योजनाग्रं तु वर्षाणां सर्वेषां तद्विधीयते ॥ ७५.२२ ॥
នៅទីនេះ មានប្រាំមួយវರ್ಷ (varṣa) ដែលបានពណ៌នាមកហើយ—វាៗនោះមានភ្នំប្រចាំវర్ష របស់ខ្លួន (varṣaparvata)។ សម្រាប់វర్షទាំងអស់ គេកំណត់ទំហំទទឹងតាមស្តង់ដារ ជា១យោជន៍។
Verse 23
द्वे द्वे वर्षे सहस्राणां योजनानां समुच्छ्रयः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारस्तेषामायाम उच्यते ॥ ७५.२३ ॥
សម្រាប់វర్షរៀងរាល់ពីរៗ កម្ពស់ត្រូវបាននិយាយថា មាន២ពាន់យោជន៍។ ហើយទទឹងនៃជម្ពូទ្វីប (Jambūdvīpa) ត្រូវបានពណ៌នាថា ជាប្រវែងតាមទិសបណ្ដោយរបស់វាៗនោះ។
Verse 24
योजनानां सहस्राणि शतौ द्वौ चायतौ गिरौ । नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनाश्च ये परे । श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवान् शृङ्गवांश्च यः ॥ ७५.२४ ॥
មានភ្នំពីរ គឺ នីល (Nīla) និង និષធ (Niṣadha) លាតសន្ធឹងប្រវែងពីររយពាន់យោជន៍។ ភ្នំដែលស្ថិតលើសពីវាទាំងពីរ មានទំហំតិចជាង៖ ស្វេត (Śveta), ហេមកូដ (Hemakūṭa), និង ហិមវាន (Himavān) ជាជួរភ្នំមានកំពូលជាច្រើន។
Verse 25
जम्बूद्वीपप्रमाणेन निषधः परिकीर्तितः । तस्माद् द्वादशभागेन हेमकूटः प्रहीयते । हिमवान् विंशभागेन हेमकूटात् प्रहीयते ॥ ७५.२५ ॥
តាមរង្វាស់នៃ ជម្បូទ្វីប និសធៈ ត្រូវបានពិពណ៌នាដូច្នេះ។ ពីស្តង់ដារនោះ ហេមកូដៈ ត្រូវបានបន្ថយមួយភាគដប់ពីរ; ហិមវាន ត្រូវបានបន្ថយមួយភាគម្ភៃ ប្រៀបនឹង ហេមកូដៈ។
Verse 26
अष्टाशीतिसहस्राणि हेमकूटो महागिरिः । अशीतिर्हिमवान्शैल आयतः पूर्वपश्चिमे ॥ ७५.२६ ॥
ហេមកូដៈ ជាមហាគិរី មានប្រវែង ប៉ែតសិបប្រាំបីពាន់ យោជនៈ។ ខ្សែភ្នំហិមវាន មានប្រវែង ប៉ែតសិបពាន់ យោជនៈ តាមទិសកើតទៅលិច។
Verse 27
द्वीपस्य मण्डलीभावाद् ह्रासवृद्धी प्रकीर्त्यते । वर्षाणां पर्वतानां च यथा चेमे तथोत्तरम् ॥ ७५.२७ ॥
ដោយសារទ្វីបមានរាងមូល ការថយចុះ និងការកើនឡើងរបស់វា ត្រូវបានពិពណ៌នា។ ដូចគ្នានេះដែរ តំបន់ (វರ್ಷៈ) និងភ្នំ ត្រូវបានបង្ហាញ—ដូចដែលបាននិយាយនៅទីនេះ នោះក៏នឹងត្រូវពណ៌នាបន្តទៅមុខផងដែរ។
Verse 28
तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्षाणि चैव तत् । प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु ॥ ७५.२८ ॥
នៅកណ្ដាលរបស់វាទាំងនោះ មានជនបទដែលមានមនុស្សរស់នៅ ហើយមានតំបន់ (វർഷៈ) ទាំងនោះផងដែរ។ តំបន់ទាំងនេះ ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយភ្នំ ដែលរឹងរូស មានជ្រោះជ្រៅ និងដីមិនស្មើ។
Verse 29
संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम् । वसन्ति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः ॥ ७५.२९ ॥
ដោយការបែងចែកនៃសាខានទន្លេ តំបន់ទាំងនោះបន្តលាតសន្ធឹង ហើយមិនអាចឆ្លងទៅរកគ្នាបាន។ នៅក្នុងតំបន់ទាំងនោះ សត្វមានជីវិតជាច្រើនពូជជាតិ រស់នៅគ្រប់ទិសទាំងអស់។
Verse 30
एतद्धैमवतं वर्षं भारती यत्र सन्ततिः । हेमकूटं परं यत्र नाम्ना किम्पुरुषोत्तमः ॥ ७५.३० ॥
នេះគឺជាតំបន់ ហៃមវត (ហិមាល័យ) ដែលពូជពង្សភារតី (កូនចៅភារត) ស្នាក់នៅ; ហើយនៅទីនោះមាន ហេមកូដៈ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលគេហៅតាមនាមថា គិំពុរុសោត្តម។
Verse 31
हेमकूटात् तु निषधं हरिवर्षं तदुच्यते । हरिवर्षात् परं चैव मेरुपार्श्व इलावृतम् ॥ ७५.३१ ॥
ចាប់ពី ហេមកូដៈ ទៅ គេពិពណ៌នាថា និសធៈ ជា ហរិវರ್ಷៈ; ហើយលើសពី ហរិវർഷៈ ទៀត នៅជាយភ្នំ មេរុ មាន អិលាវ្រឹត។
Verse 32
इलावृतात् परं नीलं रम्यकं नाम विश्रुतम् । रम्यकाच्च परं श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् । हिरण्मयात् परं चैव शृङ्गवन्तं कुरु स्मृतम् ॥ ७५.३२ ॥
លើសពី អិលាវ្រឹត មាន នីលៈ និងតំបន់ដែលល្បីឈ្មោះថា រាម្យកៈ។ លើសពី រាម្យកៈ មាន ភ្នំ ស្វេតៈ ដ៏ល្បី; ហើយលើសពីនោះ គឺ ហិរណ្មយៈ។ លើសពី ហិរណ្មយៈ គេរំលឹកថា កុរុ ជា សೃង្គវន្ត (ដែនភ្ជាប់នឹងភ្នំ សೃង្គវត)។
Verse 33
धनुःसंस्थे तु द्वे वर्षे विज्ञेये दक्षिणोत्तरे । द्वीपानि खलु चत्वारि चतुरस्त्रमिलावृतम् ॥ ७५.३३ ॥
នៅក្នុងតំបន់ដែលមានរាងដូចធ្នូ មាន វర్షៈ ពីរ ត្រូវយល់ថា ជាភាគខាងត្បូង និងភាគខាងជើង។ ពិតប្រាកដ មានកោះ (ទ្វីប) ចំនួនបួន ហើយ អិលាវ្រឹត មានរាងជាចតុកោណ។
Verse 34
अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्धं दक्षिणं स्मृतम् । परं शृङ्गवतो यच्च वेद्यर्धं हि तदुत्तरम् ॥ ७५.३४ ॥
នៅខាងត្បូងនៃ និសធៈ គេតែងយល់ថា ជាពាក់កណ្តាលខាងត្បូងនៃ វេទី; ហើយអ្វីដែលស្ថិតលើសពី សૃង្គវត នោះជាពាក់កណ្តាលខាងជើងនៃ វេទី ពិតប្រាកដ។
Verse 35
वेद्यर्धे दक्षिणे त्रीणि वर्षाणि त्रीणि चोत्तरे । तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो यत्र मेरुस्त्विलावृतः ॥ ७५.३५ ॥
នៅក្នុងពាក់កណ្តាលខាងត្បូងនៃវេទី មានវರ್ಷៈបី ហើយនៅពាក់កណ្តាលខាងជើងក៏មានបីដូចគ្នា។ រវាងទាំងពីរនោះ គួរយល់ថាជាតំបន់កណ្ដាល ដែលភ្នំមេរុស្ថិតនៅ គឺអិលាវ្រឹត។
Verse 36
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण च । उदगायतो महाशैलो माल्यवान्नाम पर्वतः ॥ ७५.३६ ॥
នៅខាងត្បូងនៃភ្នំនីល និងខាងជើងនៃភ្នំនិષធ មានភ្នំធំមួយលាតសន្ធឹងទៅទិសជើង មាននាមថា ម៉ាល្យវាន។
Verse 37
योजनानां सहस्रे द्वे विष्कम्भोच्छ्रय एव च । आयामतश्चतुस्त्रिंशत् सहस्राणि प्रकीर्तितः ॥ ७५.३७ ॥
អង្កត់ផ្ចិត និងកម្ពស់របស់វា ត្រូវបានពោលថា ស្មើគ្នា គឺពីរពាន់យោជនៈៗ។ ចំណែកប្រវែងរបស់វា ត្រូវបានប្រកាសថា សាមសិបបួនពាន់យោជនៈ។
Verse 38
तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः । आयामोच्छ्रयविस्तारात् तुल्यो माल्यवता तु सः ॥ ७५.३८ ॥
នៅខាងលិចនៃភ្នំនោះ គួរដឹងថាមានភ្នំមួយឈ្មោះ គន្ធមាទន។ តាមប្រវែង កម្ពស់ និងទទឹង វាស្មើនឹងភ្នំម៉ាល្យវាន។
Verse 39
परिमण्डलस्तयोर्मध्ये मेरुः कनकपर्वतः । चतुर्वर्णः ससौवर्णश्चतुरस्त्रः समुच्छ्रितः ॥ ७५.३९ ॥
នៅកណ្ដាលរវាងទាំងពីរនោះ មានភ្នំមេរុ ជាភ្នំមាស។ វាមានរាងមូល មានពណ៌បួនប្រភេទ ពោរពេញដោយពន្លឺមាស មានមុខបួន និងខ្ពស់លើសលប់។
Verse 40
अव्यक्ता धातवः सर्वे समुत्पन्ना जलादयः । अव्यक्तात् पृथिवीपद्मं मेरुस्तस्य च कर्णिका ॥ ७५.४० ॥
ពីអវ្យក្ត (អសម្ដែង) ធាតុទាំងអស់បានកើតឡើង ដោយចាប់ផ្តើមពីទឹក និងធាតុផ្សេងៗ។ ពីអវ្យក្តនោះ ផែនដីបានលេចឡើងដូចផ្កាឈូក ហើយភ្នំមេរុគឺជាកណ្ណិកា (ចំណុចកណ្ដាល) របស់វា។
Verse 41
चतुष्पत्रं समुत्पन्नं व्यक्तं पञ्चगुणं महत् । ततः सर्वाः समुद्भूता वितता हि प्रवृत्तयः ॥ ७५.४१ ॥
បន្ទាប់មក គោលការណ៍មានស្លឹកបួនបានកើតឡើង ជារូបបង្ហាញ ធំធេង ហើយមានគុណលក្ខណៈប្រាំ។ ពីនោះ ពិតប្រាកដណាស់ សកម្មភាព/ចលនាចិត្ត (ប្រវ្រឹត្តិ) ទាំងអស់បានកើត និងបានពង្រីកទូលំទូលាយ។
Verse 42
अनेककल्पजीवद्भिः पुरुषैः पुण्यकारिभिः । कृतात्मभिर्महात्मभिः प्राप्यते पुरुषोत्तमः ॥ ७५.४२ ॥
បុរសោត្តម (ព្រះបុរសអធិ) ត្រូវបានសម្រេចដោយមនុស្សដែលបានរស់កាត់កាលប៉ុន្មានកល្បជាច្រើន ដែលប្រព្រឹត្តកុសលកម្ម និងមានវិន័យខ្លួន—ជាមហាត្មា។
Verse 43
महायोगी महादेवो जगद्ध्येयो जनार्दनः । सर्वलोकगतोऽनन्तो व्यापको मूर्तिरव्ययः ॥ ७५.४३ ॥
ព្រះអង្គជាមហាយោគី ជាមហាទេវៈ ជាជនារទនៈ ដែលពិភពលោកគួរធ្វើសមាធិលើ។ ព្រះអង្គជាអនន្តៈ ស្ថិតនៅគ្រប់លោកធាតុ សព្វវ្យាបក មានរូបកាយ ហើយមិនរលាយ។
Verse 44
न तस्य प्राकृताः मूर्तिर्मांसमेदोऽस्थिसंभवा । योगित्वाच्चेश्वरत्वाच्च सत्त्वरूपधरो विभुः ॥ ७५.४४ ॥
រូបកាយរបស់ព្រះអង្គមិនមែនជារូបធាតុ (ប្រក្រឹត) មិនកើតពីសាច់ ខ្លាញ់ និងឆ្អឹងឡើយ។ ដោយសារភាពជាយោគី និងភាពជាព្រះអម្ចាស់ ព្រះវិភូសព្វវ្យាបកទ្រង់កាន់រូបសត្តវៈ (ភាពបរិសុទ្ធច្បាស់លាស់)។
Verse 45
तन्निमित्तं समुत्पन्नं लोके पद्मं सनातनम् । कल्पशेषस्य तस्यादौ कालस्य गतिरीदृशी ॥ ७५.४५ ॥
ដោយហេតុនោះ បានកើតមានក្នុងលោក ផ្កាឈូកអនន្ត (សនាតន)។ នៅដើមនៃអវសានកាលបៈដែលនៅសល់ នោះហើយជាចលនានៃកាលៈ។
Verse 46
तस्मिन् पद्मे समुत्पन्नो देवदेवश्चतुर्मुखः । प्रजापतिपतिर्देव ईशानो जगतः प्रभुः ॥ ७५.४६ ॥
នៅក្នុងផ្កាឈូកនោះ បានកើតមាន ព្រះទេវាទេវៈ ចតុរមុខ (បួនមុខ)។ ព្រះអម្ចាស់នៃប្រជាបតិទាំងឡាយ ជាព្រះអធិរាជ និងម្ចាស់គ្រប់គ្រងលោក។
Verse 47
तस्य बीजनिसर्गं हि पुष्करस्य यथार्थवत् । कृत्स्नं प्रजानिसर्गेण विस्तरेणैव वर्ण्यते ॥ ७५.४७ ॥
ពិតប្រាកដណាស់ ការពិពណ៌នាអំពីប្រភពកំណើតពីគ្រាប់ពូជរបស់ទ្រង់—នៃ ពុស្ករ (Puṣkara)—នឹងត្រូវពណ៌នាតាមន័យពិត ដោយពេញលេញ និងលម្អិត តាមរយៈរឿងរ៉ាវនៃការបង្កើតពូជពង្ស (ប្រជាសರ್ಗ)។
Verse 48
तदम्बु वैष्णवः कायो यतो रत्नविभूषितः । पद्माकाराऽ समुत्पन्ना पृथिवी सवनद्रुमा ॥ ७५.४८ ॥
ទឹកនោះបានក្លាយជា កាយវៃષ્ણវ (Vaiṣṇava) ដែលត្រូវបានតុបតែងដោយរតនៈ។ ហើយផែនដីបានកើតឡើងមានរាងដូចផ្កាឈូក ព្រមទាំងព្រៃឈើ និងដើមឈើទាំងឡាយ។
Verse 49
तत् तस्य लोकपद्मस्य विस्तारं सिद्धभाषितम् । वर्ण्यमानं विभागेन क्रमशः शृणुत द्विजाः ॥ ७५.४९ ॥
ឥឡូវនេះ សូមស្តាប់តាមលំដាប់ និងតាមការបែងចែក ឱ ទ្វិជៈទាំងឡាយ អំពីទំហំនៃ «ផ្កាឈូកលោក» នោះ ដូចដែលបានពណ៌នានៅក្នុងពាក្យសម្តីរបស់សិទ្ធៈ។
Verse 50
महावर्षाणि ख्यातानि चत्वार्यत्र च संस्थिताः । तत्र पर्वतसंस्थानो मेरुर्नाम महाबलः ॥ ७५.५० ॥
នៅទីនេះ គេបានពោលថា មានមហាវರ್ಷៈល្បីល្បាញ ៤ តាំងស្ថិត; នៅទីនោះមានភ្នំដ៏មហាបលឈ្មោះ មេរុ (Meru) ដូចជាដែនដីមានរាងភ្នំ។
Verse 51
नानावर्णः स पार्श्वेषु पूर्वतः श्वेत उच्यते । पीतं च दक्षिणं तस्य भृङ्गवर्णं तु पश्चिमम् ॥ ७५.५१ ॥
វាមានពណ៌នានាតាមជ្រុងៗ៖ ខាងកើតគេហៅថា ស; ខាងត្បូងមានពណ៌លឿង; ខាងលិចមានពណ៌ដូចសត្វឃ្មុំ (ងងឹត)។
Verse 52
उत्तरं रक्तवर्णं तु तस्य पार्श्वं महात्मनः । मेरुस्तु शोभते शुक्लो राजवंशे तु धिष्टितः ॥ ७५.५२ ॥
ខាងជើងនៃជ្រុងរបស់មហાત્મា នោះមានពណ៌ក្រហម; ប៉ុន្តែភ្នំមេរុវិញ រលោងភ្លឺស ដោយបានតាំងស្ថិតក្នុងរាជវង្ស។
Verse 53
तरुणादित्यसंकाशो विधूम इव पावकः । योजनानां सहस्राणि चतुराशीतिरुच्छ्रितः ॥ ७५.५३ ॥
វារលោងដូចព្រះអាទិត្យវ័យក្មេង ដូចភ្លើងគ្មានផ្សែង; កម្ពស់របស់វា លើសឡើងដល់ ៨៤,០០០ យោជនៈ។
Verse 54
प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु । शरावसंस्थितत्वाच्च द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः ॥ ७५.५४ ॥
វាចុះចូលក្រោម ១៦ (ឯកតា) ហើយទទឹងក៏ ១៦ ដូចគ្នា; ហើយដោយស្ថិតដូចចានរាប (śarāva) កំពូលរបស់វាពង្រីកដល់ ៣២ (ឯកតា)។
Verse 55
विस्तारस्त्रिगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः । मण्डलेन प्रमाणेन व्यस्यमानं तदिष्यते ॥ ७५.५५ ॥
ទទឹងរបស់វាត្រូវបាននិយាយថាមានបីដង ហើយបរិវេណរបស់វាលាតសន្ធឹងជុំវិញគ្រប់ទិស; ពេលដាក់បង្ហាញហើយវាស់តាមមាត្រដ្ឋានរង្វង់ នោះហើយជាមាត្រដែលទទួលស្គាល់។
Verse 56
नवतिश्च सहस्राणि योजनानां समन्ततः । ततः षट्काधिकानां च व्यस्यमानं प्रकीर्तितम् । चतुरस्त्रेण मानेन परिणामः समन्ततः ॥ ७५.५६ ॥
វិសាលភាពរបស់វាជុំវិញគ្រប់ទិស ត្រូវបាននិយាយថា មានកៅសិបពាន់យោជន៍។ បន្ទាប់មក ក៏បានប្រកាសថា មានការបន្ថែមប្រាំមួយពាន់ (យោជន៍) ជាអង្កត់ផ្ចិតផងដែរ។ តាមមាត្រដ្ឋានវាស់បែបចតុកោណ បរិវេណរបស់វាត្រូវបានពណ៌នានៅគ្រប់ជ្រុង។
Verse 57
स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः । सवैनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः ॥ ७५.५७ ॥
ភ្នំនោះមានភាពអស្ចារ្យដ៏មហាទិព្យ និងរុងរឿងដូចស្ថានសួគ៌ ពោរពេញដោយឱសថទិព្យ; ហើយទាំងមូលត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយលក្ខណៈមង្គល ដែលធ្វើពីជាតរូប (មាស) ដ៏បរិសុទ្ធ។
Verse 58
तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः । शैलराजे प्रमोदन्ते तथैवाप्सरसां गणाः ॥ ७५.५८ ॥
នៅទីនោះ ក្រុមទេវទាំងអស់—រួមជាមួយគន្ធព្វ នាគ និងរាក្សស—រីករាយលើភ្នំជាស្តេចនៃសិលា; ហើយក្រុមអប្សរាក៏សប្បាយរីករាយដូចគ្នា។
Verse 59
स तु मेरुः परिवृतो भवनैर्भूतभावनैः । चत्वारो यस्य देशास्तु नानापार्श्वेषु धिष्ठिताः ॥ ७५.५९ ॥
រីឯភ្នំមេរុនោះ ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយលំនៅឋានដែលចិញ្ចឹមគាំទ្រសត្វលោក; ហើយវាមានបួនតំបន់ ដែលស្ថិតនៅតាមជ្រុងផ្សេងៗរបស់វា។
Verse 60
भद्राश्वो भारतश्चैव केतुमालश्च पश्चिमे । उत्तरे कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः ॥ ७५.६० ॥
ភទ្រាស្វ និង ភារតៈ ហើយកេតុម៉ាលនៅទិសលិច; និងកុរុនៅទិសជើង—ទាំងនេះជាទីស្ថានជាជម្រកសម្រាប់អ្នកដែលបានសន្សំកុសល។
Verse 61
कर्णिका तस्य पद्मस्य समन्तात् परिमण्डला । योजनानां सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः ॥ ७५.६१ ॥
កណ្ណិកា (ស្នូលកណ្ដាល) នៃផ្កាឈូកនោះ មានរាងមូលជុំវិញទាំងស្រុង; តាមមាត្រដ្ឋានយោជនៈ វាលាតសន្ធឹងរាប់ពាន់យោជនៈ។
Verse 62
तस्य केसरजालानि नवषट् च प्रकीर्तिताः । चतुरशीतिरुत्सेधो विवरान्तरगोचराः ॥ ७५.६२ ॥
បណ្ដាញកេសរ (សរសៃ/រោមដូចសក់) របស់វា ត្រូវបានពោលថាមាន៥៩; កម្ពស់របស់វា ៨៤ ហើយលាតចូលទៅក្នុងចន្លោះរវាងរន្ធបើកទាំងឡាយ។
Verse 63
त्रिंशच्चापि सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः । तस्य केसरजालानि विकीर्णानि समन्ततः ॥ ७५.६३ ॥
តាមមាត្រដ្ឋានយោជនៈ វាលាតសន្ធឹងដល់៣ម៉ឺនយោជនៈ; ហើយបណ្ដាញកេសររបស់វា ត្រូវបានរាលដាលជុំវិញគ្រប់ទិស។
Verse 64
शतसाहस्रमायाममशीतिḥ पृथुलानि च । चत्वारि तत्र पर्णानि योजनानां चतुर्दश ॥ ७५.६४ ॥
ប្រវែងរបស់វា ១០ម៉ឺនយោជនៈ ហើយទទឹង ៨០; នៅទីនោះមានស្លឹក (បរណៈ) ៤ ដោយមួយៗវាស់បាន ១៤យោជនៈ។
Verse 65
तत्र या सा मया तुभ्यं कर्णिकीत्यभिविश्रुता । तां वर्ण्यमानामेकाग्र्यात् समासेन निबोधत । मणिपर्णशतैश्चित्रां नानावर्णप्रभासिताम् ॥ ७५.६५ ॥
នៅទីនោះ មានអ្វីមួយដែលល្បីឈ្មោះថា «កರ್ಣិកី» ដែលខ្ញុំបានប្រាប់ដល់អ្នក—សូមស្តាប់ដោយចិត្តផ្តោត ខណៈពេលពិពណ៌នាដោយសង្ខេប៖ វាតុបតែងដោយស្លឹកដូចមណីរាប់រយ ហើយភ្លឺរលោងដោយពន្លឺពណ៌ជាច្រើន។
Verse 66
अनेकपर्णनिचयं सौवर्णमरुणप्रभम् । कान्तं सहस्रपर्वाणं सहस्रोदरकन्दरम् । सहस्रशतपत्रं च वृत्तमेकं नगोत्कतमम् ॥ ७५.६६ ॥
មានភ្នំឯកមួយដ៏ប្រសើរ រាងមូលល្អ ធំលេចធ្លោ មានក្រុមស្លឹកជាច្រើន ហើយភ្លឺរលោងដោយពន្លឺមាសលាយក្រហម; ស្រស់ស្អាតគួរឲ្យគយគន់ មានជួរខ្នងភ្នំរាប់ពាន់ មានរូងក្នុងរាប់ពាន់ ហើយមានទម្រង់ដូចផ្កាឈូក មានក្រឡាប៉ាន់ពាន់ និងរយសន្លឹក។
Verse 67
मणिरत्नार्पितश्वभ्रैर्मणिभिश्चित्रवेदिकाम् । सुवर्णमणिचित्राङ्गैर्मणिचर्चिततोरणैः ॥ ७५.६७ ॥
មានជ្រោះនិងរន្ធតូចៗដែលបញ្ចូលមណីនិងរត្នៈ មានវេទិកា (vedikā) តុបតែងដោយថ្មមានតម្លៃជាច្រើនប្រភេទ; មានផ្នែករចនាសម្ព័ន្ធលាយឡំដោយមាសនិងមណី ហើយមានទ្វារតូរ៉ណៈ (toraṇa) ដែលលម្អដោយគ្រឿងមណី។
Verse 68
तत्र ब्रह्मसभा रम्या ब्रह्मर्षिजनसंकुला । नाम्ना मनोव्रती नाम सर्वलोकेषु विश्रुता ॥ ७५.६८ ॥
នៅទីនោះ មានសភាស្រស់ស្អាតរបស់ព្រះព្រហ្មា ពោរពេញដោយក្រុមព្រះឥសីប្រកបដោយព្រហ្ម (brahmarṣi) ជាច្រើន។ វាល្បីលើគ្រប់លោក ដោយនាមថា «មនោវ្រតី»។
Verse 69
तत्रेशानस्य देवस्य सहस्रादित्यवर्चसः । महाविमानसंस्थस्य महिमा वर्त्तते सदा ॥ ७५.६९ ॥
នៅទីនោះ សិរីល្អរបស់ព្រះឥសានៈ (Īśāna) ដ៏ទេវៈ ភ្លឺដូចព្រះអាទិត្យរាប់ពាន់ ដែលស្ថិតនៅក្នុងវិមានមហាអាកាស—នៅតែមានជានិច្ចមិនរលត់។
Verse 70
तत्र सर्वे देवगणाश्चतुर्वक्त्रं स्वयं प्रभुम् । इष्ट्वा पूज्यनमस्कारैरर्चनीयमुपस्थिताः ॥ ७५.७० ॥
នៅទីនោះ ពួកទេវតាទាំងអស់ បានបូជាព្រះអម្ចាស់មានបួនមុខ ដែលភ្លឺរលោងដោយព្រះអង្គឯង ហើយឈរនៅជិត ដោយការគោរព បូជា និងសម្តែងនមស្ការ ចំពោះព្រះអង្គដែលគួរទទួលពិធីបូជា។
Verse 71
यैस्तदा दिहसंकल्पैर्ब्रह्मचर्यं महात्मभिः । चीर्णं चारुमनोभिश्च सदाचारपथि स्थितैः ॥ ७५.७१ ॥
ដោយព្រះមហាត្មាទាំងនោះ នៅពេលនោះ ដែលមានសេចក្តីប្តេជ្ញាមាំមួន មានចិត្តសុភាពរាបសារ និងឈរលើផ្លូវសីលធម៌ល្អ វិន័យព្រហ្មចារីយៈ (brahmacarya) ត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។
Verse 72
सम्यगिष्ट्वा च भुक्त्वा च पितृदेवार्चने रताः । गृहाश्रमपरास्तत्र विनीताः अतिथिप्रियाः ॥ ७५.७२ ॥
ពួកគេបានបំពេញកិច្ចបូជាយញ្ញៈយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ហើយបន្ទាប់មកទទួលអាហារ; ពួកគេឧស្សាហ៍ក្នុងការបូជាបិត្រទេវតា និងទេវតាទាំងឡាយ។ នៅទីនោះ ពួកគេឧទ្ទិសខ្លួនដល់អាស្រាមគ្រួសារ (gṛhastha) មានវិន័យ និងស្រឡាញ់ការគោរពភ្ញៀវ។
Verse 73
गृहिणः शुक्लकर्मस्थाः विरक्ताः कारणात्मकाः । यमैर्नियमदानैश्च दृढनिर्दग्धकिल्बिषाः ॥ ७५.७३ ॥
គ្រួសារីទាំងឡាយ ដែលឈរលើកិច្ចការសុចរិត មានចិត្តមិនជាប់លាប់ និងមានការយល់ដឹងអំពីហេតុផលជាមូលដ្ឋាន បានដុតបំផ្លាញបាបកំហុសរបស់ខ្លួនយ៉ាងមាំមួន ដោយយមៈ (yama) និយមៈ (niyama) និងទាន (dāna)។
Verse 74
तेषां निवसनं शुक्लब्रह्मलोकमनिन्दितम् । उपर्युपरि सर्वासां गतिनां परमा गतिः । चतुर्दशसहस्राणि योजनानां तु कीर्तितम् ॥ ७५.७४ ॥
ទីលំនៅរបស់ពួកគេ ត្រូវបានពិពណ៌នាថា ជា «សុក្ល-ព្រហ្មលោក» (Śukla-brahma-loka) ដ៏ស្អាតឥតមន្ទិល; វាជាគោលដៅខ្ពស់ជាងគ្រប់គតិទាំងអស់ ជាគោលដៅអតិបរមានៃផ្លូវទាំងឡាយ។ ទំហំរបស់វាត្រូវបាននិយាយថា មានចម្ងាយដល់ដប់បួនពាន់យោជនៈ។
Verse 75
ततोऽर्द्धरुचिरे कृष्णे तरुणादित्यवर्चसि । महागिरौ ततो रम्ये रत्नधातुविचित्रिते ॥ ७५.७५ ॥
បន្ទាប់មក ពួកគេបានទៅដល់ភ្នំធំមួយ ដែលមានពណ៌ខ្មៅប៉ុន្តែភ្លឺពាក់កណ្ដាល មានពន្លឺដូចព្រះអាទិត្យវ័យក្មេង ហើយបន្តទៅដល់តំបន់ស្រស់ស្អាត ដែលតុបតែងដោយរ៉ែមានរតនៈចម្រុះ។
Verse 76
नैकरत्नसमावासे मणितोरणमन्दिरे । मेरोः सर्वेषु पार्श्वेषु समन्तात् परिमण्डले ॥ ७५.७६ ॥
នៅក្នុងទីស្ថានដែលសម្បូរដោយរតនៈជាច្រើនប្រភេទ ក្នុងវិមានដែលតុបតែងដោយទ្វារច្រកមានមណី នៅគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៃភ្នំមេរុ ជុំវិញទាំងមូល ក្នុងលំហរង្វង់មួយ។
Verse 77
त्रिंशद्योजनसाहस्रं चक्रपाटो नगोत्तमः । जारुधिश्चैव शैलेन्द्र इत्येते उत्तराः स्मृताः ॥ ७५.७७ ॥
ចក្រាបាដៈ ជាភ្នំប្រសើរបំផុត មានប្រវែងសាមសិបពាន់យោជនៈ; ហើយជារុធិ ក៏ជាព្រះអម្ចាស់នៃភ្នំដែរ—ទាំងនេះត្រូវបានចងចាំថាជាភ្នំ/តំបន់ខាងជើង។
Verse 78
एतेषां शैलमुख्यानामुत्तरेषु यथाक्रमः । स्थलीरन्तरद्रोण्यश्च सरांसि च निबोधत ॥ ७५.७८ ॥
ឥឡូវនេះ ចូរយល់ដឹងតាមលំដាប់អំពីវាលទំនាប ជ្រលងភ្នំចន្លោះ និងបឹងទឹក ដែលស្ថិតនៅខាងជើងនៃភ្នំសំខាន់ៗទាំងនេះ។
Verse 79
दशयोजनविस्तीर्णा चक्रपाटोपनिर्गता । सा तूर्द्ध्ववाहिनी चापि नदी भूमौ प्रतिष्ठिता ॥ ७५.७९ ॥
នាង (ទន្លេ) មានទទឹងដប់យោជនៈ បានហូរចេញពីច្រកនៃចក្រាបាដៈ។ ទន្លេនោះ—ហូរឡើងលើផងដែរ—បានតាំងស្ថិតលើផែនដី។
Verse 80
सा पुर्याममरावत्यां क्रममाणेन्दुरा प्रभौ । तया तिरस्कृता वा अपि सूर्येन्दुज्योतिषां गणाः ॥ ७५.८० ॥
នៅក្នុងទីក្រុង អមរាវតី នាងដ៏ភ្លឺរលោងនោះ ដើរយ៉ាងមានចង្វាក់សមរម្យ; ដោយនាង សូម្បីក្រុមពន្លឺទាំងឡាយ—ព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ និងតារាលំអ—ក៏ដូចជាត្រូវបានលើសពន្លឺ។
Verse 81
उदयास्तमिते सन्ध्ये ये सेवन्ते द्विजोत्तमाः । तान् तुष्यन्ते द्विजाः सर्वानष्टावप्यचलोत्तमान् ॥ ७५.८१ ॥
នៅពេលសន្ធ្យា នៃព្រលឹម និងលិចថ្ងៃ ពួកទ្វិជោត្តម (អ្នកកើតពីរដង) ដែលអនុវត្តពិធីបូជាតាមវិន័យ; ដោយពួកគេ នាំឲ្យទ្វិជៈទាំងអស់ពេញចិត្ត ហើយសូម្បីភ្នំអធិរាជទាំងប្រាំបីក៏ដូចគ្នា។
Verse 82
परिभ्रमज्ज्योतिषां या सा रुद्रेन्द्रमता शुभा ॥ ७५.८२ ॥
ទម្រង់ដ៏មង្គលនោះ ដែលជាពន្លឺវិលជុំៗ គឺត្រូវបានគោរពតាមទស្សនៈដែលពាក់ព័ន្ធនឹង រុទ្រ និង ឥន្ទ្រ។
The text foregrounds an epistemic caution: certain cosmological realities are described as acintya (beyond ordinary conceptualization) and should not be reduced to tarka (discursive reasoning). Pedagogically, it frames cosmography as a disciplined account of terrestrial order—regions, mountains, and habitats—suggesting that stability in the world depends on recognizing structured boundaries and proportional measures.
No explicit tithi, māsa, or seasonal calendar prescriptions are provided in the supplied passage. The closest temporal markers are cosmological/astronomical references to the motions or brilliance of the sun and moon (candrārka-gati) and twilight (sandhyā) as a devotional moment mentioned near the end, without a detailed ritual calendar.
Environmental balance is expressed through cosmographic ordering: oceans encircle landmasses, mountain ranges partition varṣas, and river systems (though not fully listed here) render regions both connected and naturally bounded. The narrative presents mountains as stabilizing frameworks that shape habitation patterns for diverse beings (nānājātīni sattvāni), implying that ecological integrity depends on maintaining the world’s layered, proportional structure.
The passage references major cosmological figures rather than dynastic lineages: Rudra (as narrator-voice in this excerpt), Janārdana/Viṣṇu as the transcendent pervasive principle, and Brahmā (Caturmukha) arising within the lotus-cosmology. It also mentions siddhas, cāraṇas, gandharvas, nāgas, rākṣasas, and apsarases as resident classes around Meru, but no specific royal genealogies are named in the provided text.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.