
ព្រះឥશ્વរពន្យល់ដល់ព្រះទេវីអំពីដំណើរធម្មយាត្រាទៅកាន់ស្ថានបូជាមង្គីឥશ્વរ ដែលស្ថិតខាងជើងនៃ រាមេស និងជិតទីតាំង ទេវមាត្រ ដោយមានសេចក្តីបញ្ជាក់ទិសដៅបន្ថែមពី អរកស្ថល និង ក្រឹតស្មរ។ លិង្គនេះត្រូវបានដំឡើងតាំងពីបុរាណដោយព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ ម៉ង្គី ដែលមានរាងកាយកោង (kubja) ប៉ុន្តែមានភក្តិដល់ព្រះសិវៈដោយតបស្យា និងពិធីបូជាជាប់លាប់។ ទោះបីបូជាយូរឆ្នាំក៏ដោយ ម៉ង្គីមានទុក្ខថាព្រះមិនទាន់ប្រទានការពេញចិត្ត; គាត់បន្ថែមវិន័យដោយជប និង ធ្យាន រហូតដល់ចាស់។ ព្រះសិវៈបង្ហាញព្រះអង្គ ហើយប្រាប់ឧបសគ្គថា ម៉ង្គីមិនងាយឡើងដល់មែកឈើដើម្បីប្រមូលផ្កាច្រើនដូចអសេតិកផ្សេងៗទេ; ទោះយ៉ាងណា ផ្កាតែមួយដែលថ្វាយដោយភក្តិ ក៏ផ្តល់ផលបុណ្យពេញលេញដូចយជ្ញា។ ព្រះអង្គក៏បង្ហាញគំរូបូជាថា ព្រះព្រហ្មនៅខាងស្តាំលិង្គ ព្រះវិស្ណុនៅខាងឆ្វេង និងព្រះសិវៈនៅកណ្ដាល ដូច្នេះការបូជាលិង្គគឺជាការបូជាត្រីមূর্তিរួមគ្នា។ បានរាយនាមគ្រឿងថ្វាយដែលពេញចិត្ត ដូចជា បិល្វ, សមី, ករាវីរ, ម៉ាឡតី, អ៊ុនមត្តក, ចម្បក, អសោក, កហ្លារ និងផ្កាក្រអូបផ្សេងៗ។ ម៉ង្គីសុំពរថា អ្នកណាដែលងូតទឹក ហើយសូម្បីតែថ្វាយទឹកដល់លិង្គនេះ ក៏ទទួលផលនៃការបូជាគ្រប់ប្រភេទ; ហើយសុំឲ្យមានដើមឈើទេវ និងដើមឈើលោកីយ៍នៅជិត។ ព្រះសិវៈប្រទានពរ ទ្រង់ប្រកាសថាទីនេះនឹងហៅថា នាគស្ថាន ព្រោះមាននាគទាំងអស់នៅទីនោះ ហើយបន្ទាប់មកទ្រង់អន្តរធាន។ ម៉ង្គីលះបង់រាងកាយ និងទៅដល់លោកព្រះសិវៈ។ ចុងក្រោយមានផលស្រុតិថា ការស្តាប់រឿងនេះដោយសទ្ធា បំបាត់បាប។
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मंकीश्वर महालयम् । रामेशादुत्तरे भागे देवमातुः समीपगम्
ឥશ્વរ បានមានព្រះបន្ទូល៖ បន្ទាប់មក ឱ មហាទេវី អ្នកគួរទៅកាន់ស្ថានបូជាធំរបស់ «មង្គីឥશ્વរ» ដែលស្ថិតនៅខាងជើងនៃ រាមេស និងនៅជិត «ទេវមាត្រ»។
Verse 2
अर्कस्थलात्ततो याम्ये पूर्वतश्च कृतस्मरात् । लिंगं महाप्रभावं तु मंकिना स्थापितं पुरा
នៅខាងត្បូងនៃ អរកស្ថល និងខាងកើតនៃ ក្រឹតស្មរ មានលិង្គមួយមានអានុភាពដ៏មហិមា ដែលកាលពីបុរាណ «មង្គី» បានស្ថាបនាឡើង។
Verse 3
तं दृष्ट्वा मानवः सम्यगश्वमेधफलं लभेत्
ដោយបានឃើញវាដោយត្រឹមត្រូវ មនុស្សម្នាក់នឹងទទួលបានផលបុណ្យដូចពិធីយជ្ញា អશ્વមេធ (Aśvamedha)។
Verse 4
देव्युवाच । कोऽसौ मंकिर्महादेव कथं लिंगं प्रतिष्ठितम् । किं प्रभावं च तल्लिंगमेतन्मे वद विस्तरात्
ព្រះនាងមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ មហាទេវៈ មង្គី (Maṃki) នោះជានរណា? លិង្គ (Liṅga) ត្រូវបានដំឡើងដូចម្តេច? ហើយលិង្គនោះមានអានុភាពអ្វី? សូមព្រះអង្គប្រាប់ខ្ញុំដោយលម្អិត»។
Verse 5
ईश्वर उवाच । मंकिर्नामाभवत्पूर्वं कुब्जकायो द्विजोत्तमः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्यतपस्तेपे महत्तमम्
ព្រះឥશ્વរៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «កាលពីមុន មានព្រាហ្មណ៍ឧត្តមម្នាក់ឈ្មោះ មង្គីរ (Maṃkir) រាងកាយកោងខ្នង។ គាត់បានមកដល់ក្សេត្របរិសុទ្ធ ប្រាភាស (Prabhāsa) ហើយបានប្រតិបត្តិតបស្យាដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុត»។
Verse 6
प्रतिष्ठाप्य महादेवं शिवभक्तिपरायणः । न तुतोष हरस्तस्य वहुवर्षगणार्चितः
ដោយបានដំឡើងព្រះមហាទេវៈ ហើយមានចិត្តជាប់ជានិច្ចក្នុងសិវភក្តិ (Śiva-bhakti) គាត់បានបូជាអង្គព្រះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ—តែហរៈ (Hara) នៅតែមិនទាន់ពេញព្រះហឫទ័យចំពោះគាត់។
Verse 7
तस्यैवं तप्यमानस्य सिद्धिं प्राप्ता ह्यनेकशः । तत्राराध्य महादेवं स्वर्गलोकमितो गताः
នៅពេលគាត់កំពុងប្រតិបត្តិតបស្យាដូច្នោះ អ្នកដទៃជាច្រើនបានសម្រេចសិទ្ធិជាញឹកញាប់; ដោយបានបូជាព្រះមហាទេវៈនៅទីនោះ ពួកគេបានចាកចេញពីលោកនេះទៅកាន់ស្វರ್ಗលោក។
Verse 8
ततो दुःखं समभवन्मंकेस्तत्र वरानने । कस्मान्मे भगवांस्तुष्टिं न गच्छति महेश्वरः
បន្ទាប់មក ទុក្ខសោកកើតឡើងក្នុងចិត្តម៉ំគិរ នៅទីនោះ ឱ មុខស្រស់៖ «ហេតុអ្វី ព្រះមហេស្វរៈដ៏ព្រះគុណ មិនពេញព្រះហឫទ័យចំពោះខ្ញុំ?»
Verse 9
ततस्तीव्ररतिं चक्रे कृत्वा तीव्रनिवर्तनम् । एवं वृद्धत्वमापन्नो जपध्यानपरायणः
បន្ទាប់មក គាត់បង្កើនសេចក្តីប្រាថ្នាខ្លាំង ដោយធ្វើការគ្រប់គ្រងខ្លួនឲ្យតឹងរឹងជាងមុន។ ដូច្នេះ ពេលចាស់ជរា គាត់នៅតែឧទ្ទិសទាំងស្រុងចំពោះជបៈ និងសមាធិ។
Verse 10
तस्य तुष्टो महादेवो वयसोऽन्ते वरं ददौ । परितुष्टोऽस्मि ते मंके ब्रूहि किं करवाणि ते
ព្រះមហាទេវ ពេញព្រះហឫទ័យចំពោះគាត់ បានប្រទានពរ នៅចុងជីវិត៖ «ម៉ំកេ អញពេញចិត្តចំពោះអ្នកទាំងស្រុង។ ចូរប្រាប់មក—អញគួរធ្វើអ្វីសម្រាប់អ្នក?»
Verse 11
मंकिरुवाच । किं वरेण सुरश्रेष्ठ मम वृद्धस्य सांप्रतम् । किञ्चिन्मे परमं दुःखं स्थितस्यात्र परं प्रभो
ម៉ំគិរ បាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអាទិទេវដ៏ប្រសើរបំផុត តើពរមានប្រយោជន៍អ្វីសម្រាប់ខ្ញុំឥឡូវនេះ ពេលខ្ញុំចាស់ជរា? ទោះយ៉ាងណា មានទុក្ខធំមួយកំពុងបង្ខំចិត្តខ្ញុំ ខណៈខ្ញុំនៅទីនេះ ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជ»
Verse 12
शिव उवाच । शृणु यत्कारणं तत्र तेषां तव तपस्विनाम् । व्रतचर्याप्तये विप्राः पूजयन्त्यधिकं हि ते
ព្រះសិវៈ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ចូរស្តាប់ហេតុផលនោះ អំពីអ្នកតបស្វីទាំងនោះ។ ដើម្បីឲ្យវ្រតៈរបស់ពួកគេបំពេញសម្រេច ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយថ្វាយបូជាដល់ពួកគេយ៉ាងច្រើនជាងអ្នក»
Verse 13
ते पुष्पाणि समानीय नानावर्णानि सर्वशः । वृक्षाणामतिगंधीनि न तेषां हर्षकारणम्
ពួកគេប្រមូលផ្កានានាពណ៌គ្រប់ទិសទាំងអស់ ព្រមទាំងក្លិនក្រអូបខ្លាំងពីដើមឈើ ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាមូលហេតុពិតនៃសេចក្តីអំណររបស់ពួកគេទេ។
Verse 14
त्वं पुनः कुब्जरूपश्च यज्ञपूजापरायणः । न च प्राप्नोषि वृक्षाणां शाखाग्राण्यतियत्नवान्
«តែអ្នកវិញ មានរាងកោងខ្នង ទោះជាឧស្សាហ៍ក្នុងយជ្ញ និងការបូជាក៏ដោយ ក៏មិនអាចឈានដល់ចុងសាខាខ្ពស់ៗនៃដើមឈើបាន ទោះខិតខំយ៉ាងខ្លាំងក៏ដោយ»។
Verse 15
एकेनापि प्रदत्तेन पुष्पेण द्विजसत्तम । भक्त्या शिरसि लिंगस्य लभ्यते याज्ञिकं फलम्
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ទោះតែផ្កាតែមួយដែលបានបូជាដោយសទ្ធា លើក្បាលលិង្គ ក៏អាចទទួលបានផលនៃយជ្ញដូចគ្នា។
Verse 16
लिंगस्य दक्षिणे ब्रह्मा स्वयमेव व्यवस्थितः । वामे च भगवान्विष्णुर्मध्येहं वै प्रतिष्ठितः
នៅខាងស្តាំនៃលិង្គ ព្រះព្រហ្មា ស្ថិតដោយខ្លួនឯង; ខាងឆ្វេងមានព្រះវិស្ណុ; ហើយនៅកណ្ដាល ខ្ញុំផ្ទាល់បានតាំងស្ថិត។
Verse 17
त्रयोऽपि पूजितास्तेन येन लिंगं प्रपूजितम्
អ្នកណាដែលបានបូជាលិង្គដោយត្រឹមត្រូវ នោះបានបូជាទាំងបីព្រះដែរ។
Verse 18
बिल्वपत्रं शमीपत्रं करवीरं च मालतीम् । उन्मत्तकं चम्पकं च सद्यः प्रीतिकरं भवेत्
ស្លឹកបិល្វា ស្លឹកសមី ករវីរ និងផ្កាមាលតី ផ្កាអុន្មត្តក និងចម្បក—ការថ្វាយទាំងនេះ ធ្វើឲ្យព្រះអម្ចាស់ពេញព្រះហឫទ័យភ្លាមៗ។
Verse 19
चंपकाशोक कह्लारैः करवीरैस्तथा मम । पूजेष्टा द्विजशार्दूल ये चान्ये वहुगंधिनः । एतैर्हि पूजितो नित्यं शीघ्रं तुष्टिं प्रयाम्यहम्
ដោយផ្កាចម្បក អសោក កហ្លារ និងករវីរ—ទាំងនេះជាទីពេញចិត្តក្នុងការបូជារបស់ខ្ញុំ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ; ហើយផ្កាក្រអូបខ្លាំងផ្សេងៗទៀតផង។ បើបូជាខ្ញុំរាល់ថ្ងៃដោយទាំងនេះ ខ្ញុំនឹងពេញព្រះហឫទ័យយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
Verse 20
ब्राह्मण उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । इहागत्य नरः स्नात्वा यो जलेनापि सिञ्चति
ព្រាហ្មណ៍បានទូលថា៖ បើព្រះអម្ចាស់ពេញព្រះហឫទ័យចំពោះខ្ញុំ ហើយបើព្រះអម្ចាស់ប្រទានពរដល់ខ្ញុំ—សូមឲ្យមនុស្សណាមកទីនេះ ងូតទឹក ហើយសូម្បីតែព្រួសទឹកលើ (លិង្គ) ដោយទឹក…
Verse 21
लिंगमेतद्धि सर्वासां पूजानां फलमाप्नुयात् । अद्यप्रभृति ये वृक्षा दैविकाः पार्थिवाश्च ये । तेषां सान्निध्यमत्रास्तु प्रसादात्तव शंकर
សូមឲ្យលិង្គនេះឯង ប្រទានផលនៃការបូជាទាំងអស់។ ហើយចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ សូមឲ្យដើមឈើទាំងឡាយ ទាំងទេវតា និងលោកីយ៍ មានវត្តមាននៅទីនេះ ដោយព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ ឱ សង្ករ។
Verse 22
भगवानुवाच । सलिलेनापि यः पूजामस्मिंल्लिंगे विधास्यति । तस्य पूजाफलं सर्वं भविष्यति द्विजोत्तम
ព្រះមានព្រះភាគបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ អ្នកណាបូជាលិង្គនេះ សូម្បីតែដោយទឹកប៉ុណ្ណោះ—ផលនៃការបូជាទាំងអស់ នឹងក្លាយជារបស់គាត់ពិតប្រាកដ។
Verse 23
वृक्षाणामत्रसान्निध्यं सर्वेषां च भविष्यति । अद्यप्रभृति नाम्नैतन्नागस्थानं भविष्यति
នៅទីនេះ នឹងមានសាន្និធ្យានៃដើមឈើទាំងអស់។ ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ កន្លែងនេះនឹងត្រូវហៅថា «Nāgasthāna»។
Verse 24
यतस्तु सर्वनागानां सांनिध्य मत्र संस्थितम् । त्वमपि द्विजशार्दूल प्रयास्यसि ममान्तिकम्
ព្រោះសាន្និធ្យានៃនាគទាំងអស់ត្រូវបានបង្កើតនៅទីនេះ អ្នកផងដែរ ឱ សីហានៃទ្វិជៈ នឹងមកដល់សាន្និធ្យារបស់ខ្ញុំ។
Verse 25
एवमुक्त्वा तु भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत । मंकिस्तु देहमुत्सज्य शिवलोकं ततो गतः
ព្រះមានព្រះភាគបានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះហើយ ក៏លាក់អន្តរធាននៅទីនោះឯង។ មង្គីបានបោះបង់រាងកាយ ហើយបន្ទាប់មកបានទៅដល់លោកព្រះសិវៈ។
Verse 26
इत्येवं कथितं देवि मंकीशोद्भवमुत्तमम् । श्रुतं हरति पापानि सम्यक्छ्रद्धासमन्वितैः
ដូច្នេះ ឱ ព្រះនាងទេវី រឿងរ៉ាវដ៏ឧត្តមអំពីការបង្ហាញខ្លួននៃមង្គីឥស្វរៈ ត្រូវបាននិយាយហើយ។ អ្នកណាស្តាប់ដោយសទ្ធាដ៏ត្រឹមត្រូវ នឹងបំផ្លាញបាបទាំងឡាយ។
Verse 203
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मंकीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី ២០៣ ដែលមានឈ្មោះ «ការពិពណ៌នាពីមហិមារបស់មង្គីឥស្វរៈ» ក្នុងប្រភាសខណ្ឌា នៃ «ប្រភាសក្សេត្រមាហាត្ម្យ» ក្នុង «ស្រីស្កន្ទមហាបុរាណ» សំហិតា ៨១,០០០ បទ។