
ជំពូកនេះជាសន្ទនារវាងទេវី និងឥស្វរ ដែលស្នើឲ្យពន្យល់លម្អិតអំពីភាពបរិសុទ្ធនៃប្រភាសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះអាទិត្យ កំណើតនៃអរកស្ថល (Arka-sthala) ជាគ្រឿងអលង្ការនៃតំបន់ និងវិធីបូជាដែលត្រឹមត្រូវ ដូចជា មន្ត្រ ពិធីការ និងពេលវេលាបុណ្យ។ ឥស្វរឆ្លើយដោយនិទានគំរូបុរាណនៅសម័យក្រឹតយុគ។ ព្រះឥស្វរប្រាប់ថា ឥសីជៃគីសវ្យ (Jaigīṣavya) កូនរបស់សតកលាក (Śatakalāka) មកដល់ប្រភាស ហើយធ្វើតបស្យាដោយលំដាប់យូរអង្វែង៖ រស់ដោយខ្យល់តែប៉ុណ្ណោះ រស់ដោយទឹកតែប៉ុណ្ណោះ បរិភោគស្លឹក និងអនុវត្តវ្រតតាមចន្ទ្រ (lunar-vow) រហូតដល់ការអធិស្ឋានតឹងរឹង និងបូជាលិង្គដោយភក្តិ។ ព្រះសិវៈបង្ហាញខ្លួន ប្រទាន “យោគៈនៃចំណេះដឹង” ដែលកាត់បំបែកសំសារ និងប្រទានគុណធម៌គាំទ្រ ដូចជា មិនអួតអាង ការអត់ធ្មត់ និងការគ្រប់គ្រងខ្លួន ព្រមទាំងសន្យាអំណាចយោគៈ និងឱកាសឃើញទេវទស្សន៍នៅពេលក្រោយ។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គពន្យល់ពីប្រសិទ្ធិភាពនៃទីធ្លានេះគ្រប់យុគៈ៖ នៅកលិយុគ លិង្គនេះល្បីថា សិទ្ធេស្វរ (Siddheśvara)។ ការបូជា និងអនុវត្តយោគៈក្នុងរូងភ្នំរបស់ជៃគីសវ្យ នាំឲ្យបានលទ្ធផលរហ័ស ការបរិសុទ្ធ និងអត្ថប្រយោជន៍ដល់បុព្វបុរស។ ផលស្រុតិចុងក្រោយប្រកាសថា ការបូជាសិទ្ធ-លិង្គ បង្កើតបុណ្យអស្ចារ្យ ដោយប្រៀបធៀបជាមាត្រដ្ឋានកម្រិតសកល។
Verse 1
देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं माहात्म्यं सूर्यदैवतम् । तन्मे विस्तरतो ब्रूहि देवदेव जगत्पते
ព្រះនាងមានព្រះបន្ទូលថា៖ «មហិមារបស់ព្រះអាទិត្យទេវតា ដែលព្រះអង្គបានពោលមកនេះ សូមប្រាប់ខ្ញុំឲ្យលម្អិតបន្ថែមទៀត ព្រះទេវទេវា ព្រះអម្ចាស់នៃលោក»។
Verse 2
कथमर्कस्थलो भूतः प्रभासक्षेत्रभूषणः । पूजनीयो महादेवः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
តើដោយរបៀបណា ព្រះមហាទេវ បានក្លាយជា «អរកស្ថល» ជាគ្រឿងអលង្ការនៃព្រាបាសក្សេត្រ ដែនបរិសុទ្ធ—ហើយហេតុអ្វីបានជាគួរឲ្យគោរពបូជាដោយអ្នកប្រាថ្នាផលពិតនៃយាត្រាធម៌ដែលប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ?
Verse 3
के मंत्राः किं विधानं तु केषु पर्वसु पूजयेत् । जैगीषव्येश्वरो भूत्वा ह्यभूत्सिद्धेश्वरः कथम् । तन्मे कथय देवेश विस्तरात्सर्वमेव हि
មន្តណាខ្លះ ត្រូវប្រើ? ពិធីវិធានត្រឹមត្រូវជាអ្វី? ហើយនៅពេលបុណ្យបរិសុទ្ធណាខ្លះ គួរបូជាព្រះអង្គ? ហើយព្រះអម្ចាស់ដែលធ្លាប់មាននាម «ជៃគីសវ្យេស្វរ» បានក្លាយជា «សិទ្ធេស្វរ» ដោយរបៀបណា? សូមប្រាប់ខ្ញុំទាំងអស់នេះ ព្រះទេវេស្វរ ដោយលម្អិតទាំងស្រុង។
Verse 4
पाताले विवरं तत्र योगिन्यस्तत्र किं पुरा । तथा मातृगणश्चैव कथमेतदभूत्पुरा
ហើយនៅសម័យបុរាណ មានរន្ធបើកចូលទៅបាតាល (លោកក្រោម) នៅទីនោះដោយរបៀបណា? នៅទីនោះមានយោគិនីទាំងឡាយ និងក្រុមមាត្រឹទេវីផងដែរ—តើអ្វីៗទាំងនេះកើតមានឡើងដូចម្តេចកាលពីអតីតកាល?
Verse 5
एतत्सर्वमशेषेण दयां कृत्वा जगत्पते । ममाचक्ष्व विरूपाक्ष यद्यहं ते प्रिया हर
ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃលោក សូមមានព្រះមេត្តា ប្រាប់ខ្ញុំអំពីរឿងទាំងអស់នេះឲ្យគ្រប់គ្រាន់។ ឱ វិរូបាក្សៈ ឱ ហរៈ ប្រសិនបើខ្ញុំជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះ សូមពន្យល់ឲ្យខ្ញុំដឹង។
Verse 6
ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि कथयामि समासतः । सिद्धेश्वरो ह्यभूद्येन जैगीषव्येश्वरो हरः
ព្រះអីស្វរៈមានព្រះបន្ទូល៖ ល្អណាស់ដែលអ្នកសួរ ឱ ទេវី។ ខ្ញុំនឹងប្រាប់ដោយសង្ខេបថា ហរៈ ដែលគេហៅថា ជៃគីសវ្យេឝ្វរៈ បានក្លាយជា សិទ្ធេឝ្វរៈ ដូចម្តេច។
Verse 7
पूजाविधानं विस्तीर्य तन्मे निगदतः शृणु । आसीदस्मिन्कृते देवि सर्व ज्ञानविशारदः
សូមស្តាប់ ខណៈដែលខ្ញុំនឹងពោលអំពីវិធីបូជាឲ្យលម្អិត។ នៅសម័យក្រឹតនេះ ឱ ទេវី មានមនុស្សម្នាក់ដែលឈ្លាសវៃក្នុងចំណេះដឹងគ្រប់ប្រភេទ។
Verse 8
पुत्रः शतकलाकस्य जैगीषव्य इति श्रुतः । प्रभासक्षेत्रमासाद्य स चक्रे दुश्चरं तपः
គាត់ជាកូនប្រុសរបស់ សតកលាកៈ ដែលល្បីឈ្មោះថា ជៃគីសវ្យ។ មកដល់ព្រះក្សេត្រ ប្រភាសៈ ដ៏បរិសុទ្ធហើយ គាត់បានធ្វើតបស្យា ដ៏លំបាកខ្លាំង។
Verse 9
अतिष्ठद्वायुभक्षश्च वर्षाणां शतकं किल । अम्बुभक्षः सहस्रं तु शाकाहारोऽयुतं तथा
គេនិយាយថា គាត់ឈររស់ដោយខ្យល់អស់មួយរយឆ្នាំ; បន្ទាប់មករស់ដោយទឹកអស់មួយពាន់ឆ្នាំ; ហើយដូចគ្នានោះ រស់ដោយស្លឹកបន្លែអស់មួយម៉ឺនឆ្នាំ។
Verse 10
चांद्रायणसहस्रं च कृतं सांतपनं पुनः । शोषयित्वा मिताहारो दिग्वासाः समपद्यत
ព្រះអង្គបានអនុវត្តវ្រតៈចន្ទ្រាយណៈមួយពាន់ដង ហើយធ្វើតបស្យាសាំតបនៈម្តងទៀត។ ដោយបង្អស់កាយ និងបរិភោគតិចតួច ព្រះអង្គរស់នៅជាអ្នកស្លៀកព្រះទិស (អាកាសជាវស្ត្រ)។
Verse 11
पूर्वे कल्पे स्वयं भूतं महोदयमिति श्रुतम् । स लिंगं देवदेवस्य प्रतिष्ठाप्यार्चयन्नपि
នៅក្នុងកល្បមុន មានលិង្គដែលបង្ហាញដោយខ្លួនឯង ហៅថា «មហោទយ»។ ព្រះអង្គបានដំឡើងលិង្គនៃទេវាទេវៈនោះ ហើយបានបូជាអធិស្ឋានវាផងដែរ។
Verse 12
भस्मशायी भस्मदिग्धो नृत्त गीतैरतोषयत् । जपेन वृषनादैश्च तपसा भावितः शुचिः
ព្រះអង្គដេកលើភស្មបរិសុទ្ធ ហើយលាបភស្មលើកាយ បំពេញព្រះហរី/ព្រះឥស្វរដោយរបាំ និងចម្រៀង។ ដោយជបៈ ដោយសូរស័ព្ទវេទៈ និងដោយតបស្យា ព្រះអង្គបានសុទ្ធសាធ និងបរិសុទ្ធក្នុងចិត្ត។
Verse 13
तमेवं तोषयाणं तु भक्त्या परमया युतम् । भगवांश्च तमभ्येत्य इदं वचनमब्रवीत्
ព្រះអង្គឃើញគាត់កំពុងបំពេញព្រះអង្គដូច្នោះ ដោយភក្តិដ៏អតិបរមា។ ព្រះភគវានបានចូលទៅជិតគាត់ ហើយមានព្រះវាចានេះ។
Verse 14
जैगीषव्य महाबुद्धे पश्य मां दिव्यचक्षुषा । तुष्टोऽस्मि वरदश्चाहं ब्रूहि यत्ते मनोगतम्
«ឱ ជៃគីṣវ្យៈ អ្នកមានបញ្ញាធំ និងចិត្តធំ—ចូរមើលខ្ញុំដោយចក្ខុទិវ្យ។ ខ្ញុំពេញចិត្ត ហើយខ្ញុំជាអ្នកប្រទានពរ។ ចូរនិយាយអ្វីដែលនៅក្នុងចិត្តអ្នក»។
Verse 15
स एवमुक्तो देवेन देवं दृष्ट्वा त्रिलोचनम् । प्रणम्य शिरसा पादाविदं वचनमब्रवीत्
ព្រះបានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ គាត់បានឃើញទេវតាត្រីភ្នែក; គាត់កោតគោរពក្បាលចុះនៅជើងព្រះអម្ចាស់ ហើយនិយាយពាក្យនេះ។
Verse 16
जैगीषव्य उवाच । भगवन्देवदेवेश मम तुष्टो यदि प्रभो । ज्ञानयोगं हि मे देहि यः संसारनिकृन्तनम्
ជៃគីសវ្យៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះពរ ព្រះនៃព្រះទាំងឡាយ—បើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យលើខ្ញុំ សូមប្រទានយោគៈនៃចំណេះដឹងដោះលែង ដែលកាត់ផ្តាច់ចំណងលោកិយ»។
Verse 17
भगवन्नान्यदिच्छामि योगात्परतरं हितम् । त्वयि भक्तिश्च नित्यं मे देव्यां स्कन्दे गणेश्वरे
«ឱ ព្រះអម្ចាស់ ខ្ញុំមិនប្រាថ្នាអ្វីផ្សេងទេ—គ្មានសេចក្តីល្អណាខ្ពស់ជាងយោគៈនេះ។ ហើយសូមឲ្យខ្ញុំមានភក្តីភាពជានិច្ចចំពោះព្រះអង្គ និងចំពោះព្រះនាងទេវី ស្កន្ទ និងគណេශ්វរ (គណេស) ផងដែរ»។
Verse 18
न च व्याधिभयं भूयान्न च तेजोऽपमानता । अनुत्सेकं तथा क्षांतिं दमं शममथापि च
«ហើយសូមកុំឲ្យមានភ័យខ្លាចជំងឺឡើយ កុំឲ្យពន្លឺវិញ្ញាណថយចុះ។ សូមប្រទានភាពទាបទន់ ការអត់ធ្មត់ ការគ្រប់គ្រងខ្លួន និងសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ផងដែរ»។
Verse 19
एतान्वरान्महादेव त्वदिच्छामि त्रिलोचन
«ព្រះមហាទេវា ឱ ព្រះអម្ចាស់ត្រីភ្នែក—ទាំងនេះហើយជាពរ ដែលខ្ញុំសូមពីព្រះអង្គ»។
Verse 20
ईश्वर उवाच । अजरश्चामरश्चैव सर्वशोकविवर्जितः । महायोगी महावीर्यो योगैश्वर्यसमन्वितः
ព្រះឥશ્વរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកនឹងរួចផុតពីចាស់ និងមរណៈ មិនត្រូវទុក្ខសោកណាមួយប៉ះពាល់ឡើយ—ក្លាយជាយោគីដ៏មហិមា មានពលកម្លាំងដ៏អស្ចារ្យ និងពោរពេញដោយសិទ្ធិអធិរាជនៃយោគៈ»។
Verse 21
प्रभावाच्चास्य क्षेत्रस्य गुह्यस्य मम शाश्वतम् । योगाष्टगुणमैश्वर्यं प्राप्स्यसे परमं महत्
«ដោយអานุភាពនៃក្សេត្របរិសុទ្ធនេះ—ដែនសម្ងាត់ និងអស់កល្បជានិច្ចរបស់យើង—អ្នកនឹងទទួលបានអធិរាជភាពយោគៈដ៏អធិកអធម ពោរពេញដោយគុណធម៌ប្រាំបី»។
Verse 22
भविष्यसि मुनिश्रेष्ठ योगाचार्यः सुविश्रुतः
ឱ មុនីដ៏ប្រសើរបំផុត អ្នកនឹងក្លាយជាគ្រូយោគៈដ៏ល្បីល្បាញ ជាយោគាចារ្យដែលពិភពលោកសរសើរទូលំទូលាយ។
Verse 23
यश्चेदं त्वत्कृतं लिगं नियमेनार्चयिष्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो योगं दिव्यमवाप्स्यति
ហើយអ្នកណាដែលគោរពវត្តនិងវិន័យត្រឹមត្រូវ បូជាលិង្គដែលអ្នកបានបង្កើតនេះ—នោះនឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់ ហើយទទួលបានយោគៈដ៏ទេវី។
Verse 24
जैगीषव्यगुहां चेमां प्राप्य योगं करोति यः । स सप्तरात्राद्युक्तात्मा संसारं संतरिष्यति
អ្នកណាដែលមកដល់រូងភ្នំជៃគីṣវ្យ (Jaigīṣavya) នេះ ហើយអនុវត្តយោគៈ—នោះ បើចិត្តត្រូវបានបង្រួមក្នុងវិន័យ សូម្បីតែប្រាំពីរយប់ ក៏នឹងឆ្លងផុតសំសារៈបាន។
Verse 25
मासेन पूर्वजातिं च जन्मातीतं च वेत्स्यति । एकरात्रात्तनुं शुद्धां द्वाभ्यां तारयते पितॄन् । त्रिरात्रेण व्यतीतेन त्वपरान्सप्त तारयेत्
ក្នុងរយៈពេលមួយខែ គាត់នឹងដឹងអំពីជាតិមុន និងអ្វីដែលលើសពីកំណើត។ ក្នុងមួយរាត្រី គាត់បរិសុទ្ធកាយ; ក្នុងពីររាត្រី គាត់សង្គ្រោះបិតរបុព្វបុរស; ហើយពេលបីរាត្រីកន្លងទៅ គាត់អាចសង្គ្រោះបុព្វបុរសបន្ថែមទៀតប្រាំពីរ។
Verse 26
पुनश्च तव विप्रर्षे अजेयत्वं च योगिभिः । इच्छतो दर्शनं चैव भविष्यति च ते मम
ហើយបន្ថែមទៀត ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ឥសី៖ អ្នកនឹងមិនអាចត្រូវឈ្នះបាន សូម្បីដោយយោគីទាំងឡាយ; ហើយសម្រាប់អ្នក ពេលណាអ្នកប្រាថ្នា ការទស្សនៈ (darśana) របស់ខ្ញុំនឹងកើតមានពិតប្រាកដ។
Verse 27
इति देवो वरान्दत्त्वा तत्रैवांतरधीयत । एतत्कृतयुगे वृत्तं तव देवि प्रभाषितम्
ដូច្នេះ ព្រះទេវតា បានប្រទានពរ ហើយបានលាក់ខ្លួនបាត់ទៅនៅទីនោះឯង។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានកើតឡើងក្នុងយុគក្រឹត (Kṛta Yuga) ឱ ព្រះនាងទេវី ដូចដែលខ្ញុំបានពោលប្រាប់អ្នក។
Verse 28
त्रेतायुगे महादेवि द्वापरेऽपि तथैव च । कलियुगप्रवेशे तु वालखिल्या महर्षयः
ឱ មហាទេវី ក្នុងត្រេតាយុគ (Tretā Yuga) និងក្នុងទ្វាបរយុគ (Dvāpara) ក៏ដូចគ្នា; ហើយនៅពេលចូលកាលិយុគ (Kali Yuga) ព្រះឥសីមហាឥសី វាលខិល្យ (Vālakhilya) ទាំងឡាយ ក៏បានបង្ហាញខ្លួន/ប្រតិបត្តិការនៅទីនោះ។
Verse 29
अस्मिन्प्राभासिके क्षेत्रे सूर्यस्थलसमीपतः । आराधयंतो देवेशं गुहामध्यनिवासिनम्
នៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធប្រភាស (Prabhāsa) នេះ ជិតទីស្ថានរបស់ព្រះសូរ្យ (Sūrya) ពួកគេបានបូជាអធិស្ឋាន ដល់ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ ដែលស្ថិតនៅក្នុងផ្ទៃរូងភ្នំ។
Verse 30
अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषयश्चोर्द्धरेतसः । वर्षायुतं तपस्तप्त्वा सिद्धिं जग्मुस्तदात्मिकाम्
ឥសីចំនួន៨៨,០០០ អ្នករក្សាព្រហ្មចរិយា បានបំពេញតបស្យា១០,០០០ឆ្នាំ ហើយបានឈានដល់សិទ្ធិដ៏ដូចនោះ។
Verse 31
ततः सिद्धेश्वरं लिंगं कलौ ख्यातं वरानने । यदा सोमेन संयुक्ता कृष्णा शिवचतुर्दशी । तदैव तस्य देवस्य दर्शनं देवि दुर्ल्लभम्
បន្ទាប់មក ឱ នាងមុខស្រស់ លិង្គនោះបានល្បីក្នុងកលិយុគថា «សិទ្ធេស្វរ»។ ហើយពេល «សិវចតុរទសី» ក្នុងក្រិស្នបក្ស ប្រកបជាមួយសោម (ព្រះចន្ទ) នោះ ឱ ទេវី ការទស្សនាព្រះអង្គនោះកម្រខ្លាំង និងមានអត្ថន័យអស្ចារ្យ។
Verse 32
ब्रह्मांडं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यमुपजायते । तत्पुण्यं लभते देवि सिद्धलिंगस्य पूजनात्
ឱ ទេវី បុណ្យដែលកើតពីការបរិច្ចាគសកលព្រហ្មណ្ឌទាំងមូល នោះបុណ្យដូចគ្នានេះ បានទទួលដោយការបូជាសិទ្ធលិង្គ។