Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

पुत्रः शतकलाकस्य जैगीषव्य इति श्रुतः । प्रभासक्षेत्रमासाद्य स चक्रे दुश्चरं तपः

Transliteration

putraḥ śatakalākasya jaigīṣavya iti śrutaḥ | prabhāsakṣetramāsādya sa cakre duścaraṃ tapaḥ

Translation

គាត់ជាកូនប្រុសរបស់ សតកលាកៈ ដែលល្បីឈ្មោះថា ជៃគីសវ្យ។ មកដល់ព្រះក្សេត្រ ប្រភាសៈ ដ៏បរិសុទ្ធហើយ គាត់បានធ្វើតបស្យា ដ៏លំបាកខ្លាំង។

Word by Word

• पुत्रः: son
• पुत्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• शतकलाकस्य: of Śatakalāka
• शतकलाकस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शतकलाक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; व्यक्तिनाम

• जैगीषव्यः: Jaigīṣavya
• जैगीषव्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जैगीषव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; व्यक्तिनाम

• इति: thus, named as
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उद्धरण/नामनिर्देश (quotative particle)

• श्रुतः: was known (as)
• श्रुतः: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘heard/known (as)’

• प्रभासक्षेत्रम्: Prabhāsa sacred field
• प्रभासक्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (प्रभासस्य क्षेत्रम्)

• आसाद्य: having reached
• आसाद्य: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; ‘having reached/approached’

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• चक्रे: did, performed
• चक्रे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• दुश्चरम्: difficult to perform
• दुश्चरम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुश्चर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण

• तपः: austerity, penance
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (as tapas-bhūmi for Jaigīṣavya)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Introduction of the sage: Jaigīṣavya, son of Śatakalāka, arrives at Prabhāsa and begins formidable austerities, marking the start of the shrine’s founding narrative.

Characters & Entities

• Jaigīṣavya
• Śatakalāka
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Approaching a sacred kṣetra with disciplined tapas draws divine attention and establishes the tīrtha’s fame through realized seekers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, the destination where Jaigīṣavya performs extraordinary austerity.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas (austerity) is highlighted, though no step-by-step rite is specified in this verse.