Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 46›Shloka 5
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तस्य पुत्रः समुत्पन्नः सर्वलक्षणसंयुतः । तस्य नाम पिता चक्रे संप्राप्ते द्वादशेऽहनि । अम्बुवीचिरिति स्पष्टं समाहूय द्विजोत्तमान्

Transliteration

tasya putraḥ samutpannaḥ sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ | tasya nāma pitā cakre saṃprāpte dvādaśe'hani | ambuvīciriti spaṣṭaṃ samāhūya dvijottamān

Translation

ព្រះអង្គមានព្រះរាជបុត្រមួយប្រសូត្រ មានលក្ខណៈមង្គលគ្រប់ប្រការ។ នៅថ្ងៃទីដប់ពីរ ព្រះបិតាបានធ្វើពិធីដាក់នាម ដោយអញ្ជើញព្រះទ្វិជជាន់ខ្ពស់ ហើយដាក់នាមយ៉ាងច្បាស់ថា «អម្បូវីចិ»។

Word by Word
तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव (pronoun)
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular)
समुत्पन्नःborn, arisen
समुत्पन्नः:
Karta-anvaya (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम्+उत्+√पद्/√पत् (धातु) → उत्पन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक, भूतकर्मणि/भूतकृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘पुत्रः’)
सर्वलक्षणसंयुतःendowed with all marks (auspicious signs)
सर्वलक्षणसंयुतः:
Karta-anvaya (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसर्व+लक्षण+संयुत (प्रातिपदिक); संयुत = सम्+√युज् (धातु) क्त
Formतत्पुरुष-समास (determinative): सर्वलक्षणैः संयुतः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
नामname
नाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)
पिताfather
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चक्रेmade, bestowed (gave)
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद-रूप (irregular perfect)
संप्राप्तेwhen (it was) reached/arrived
संप्राप्ते:
Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम्+√प्राप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formभूतकृदन्त (Past participle), सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
द्वादशेon the twelfth
द्वादशे:
Adhikarana (Locative)
TypeAdjective
Rootद्वादशन् (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘अहनि’)
अहनिday
अहनि:
Adhikarana (Locative)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी-सम्बद्ध
अम्बुवीचिः‘Ambuvīcī’ (wave of water)
अम्बुवीचिः:
Karma (as name given)
TypeNoun
Rootअम्बु+वीचि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative): अम्बोः वीचिः; स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
इतिthus, as
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निरूपणार्थक-अव्यय (quotative particle)
स्पष्टम्clearly
स्पष्टम्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootस्पष्ट (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन (adverbial accusative)
समाहूयhaving summoned
समाहूय:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootसम्+आ+√ह्वे (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/absolutive)
द्विजोत्तमान्the best of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज+उत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: द्विजानाम् उत्तमाः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A palace courtyard: the king performs the child’s naming on the twelfth day, with seated brāhmaṇas, ritual vessels, and a cradle; the name ‘Ambuvīci’ is proclaimed.

Characters & Entities
B
Balavardhana (implied father)
A
Ambuvīci
D
Dvija (Brāhmaṇas)

FAQs

Householder dharma is affirmed through saṃskāras: even royal narratives emphasize proper rites performed with learned Brāhmaṇas.

No tīrtha is named in this verse; it sets up the story that will connect to the Puṣkara-area tīrthas described in this Adhyāya.

Nāmakaraṇa (naming ceremony) performed on the twelfth day, with the presence of dvijottamas (learned Brāhmaṇas).

←Previous Verse
Next Verse→