
ក្នុងអធ្យាយនេះ សូតាបានបង្ហាញវចនាធិប្បាយបែបធម៌-បច្ចេកទេសអំពី “ប្រមាណ” នៃពេលវេលាកោស्मिक ដូចជា យុគ (yuga) មន្វន្តរ (manvantara) និងតួនាទីរបស់ទេវតាដូចជា សក្រក (ឥន្ទ្រា)។ គាត់រាយនាមសក្រកជាបន្តបន្ទាប់ ហើយដាក់សក្រកបច្ចុប្បន្នថា “ជាយន្ត” (Jāyanta) ជាមួយមនុបច្ចុប្បន្ន “វៃវស្វត” (Vaivasvata)។ បន្ទាប់មក គាត់ទស្សន៍ទាយសក្រកអនាគត “បាលី” (Bali) ដែលការតែងតាំងពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះគុណវាសុទេវ (Vāsudeva-prasāda) និងសន្យាមុនអំពីការគ្រប់គ្រងក្នុងមន្វន្តរបន្ទាប់។ រួចអធ្យាយប្ដូរទៅការរាប់ពេលវេលា៖ ពេលវេលារបស់ព្រះប្រាមហា និងប្រព័ន្ធវាស់៤—សូរៈ (saura), សាវនៈ (sāvana), ចន្ទ្រៈ (cāndra), និងនក្ខត្រ/អារក្ស (nākṣatra/ārkṣa)។ វាបញ្ជាក់ថា រដូវ កសិកម្ម និងយជ្ញាធំៗស្របតាមសូរៈ; កិច្ចការសង្គម និងពិធីមង្គលស្របតាមសាវនៈ; ចន្ទ្រៈត្រូវការបន្ថែមខែ (adhimāsa); និងគណនាភពផ្កាយពឹងលើនក្ខត្រ។ ចុងក្រោយមានផលស្រទុតិថា ការសូត្រដោយភក្តីអំពីប្រមាណយុគ/ពេលវេលា ជាការការពារ និងបំបាត់ភ័យនៃមរណភាពមិនទាន់ពេល។
Verse 1
सूत उवाच । एतेषां तु सहस्रेण भवेद्ग्राह्यं दिनं द्विजाः । चतुर्दश सहस्राक्षा जायंते तत्र वासरे
សូត្រ បានមានព្រះវាចា៖ ឱ ព្រះទ្វិជៈទាំងឡាយ ដោយយកមួយពាន់នៃអង្គទាំងនេះ គេរាប់បានមួយថ្ងៃ; ហើយនៅថ្ងៃនោះ «អក្សៈ» ចំនួនដប់បួនពាន់ កើតមានឡើង។
Verse 2
सप्तमस्तु सहस्राक्षः सांप्रतं वर्ततेऽत्र यः । एकसप्ततिसंवर्तचतुर्दशदिने विधेः
នៅទីនេះ ក្នុងវដ្តបច្ចុប្បន្ន ឥន្ទ្រាទី៧ គឺ សហស្រាក្សៈ (ពាន់ភ្នែក) កំពុងគ្រប់គ្រង។ ឱ ព្រះព្រហ្មា កាលកំណត់របស់ទ្រង់ ត្រូវរាប់ជា ១៤ ថ្ងៃ ក្នុងមួយ «សំវર્ત» ដែលមានចំនួន ៧១ ជាមាត្រា។
Verse 3
युगानां कुरुते राज्यं मनवश्च तथा परे । स्वायंभुवप्रभृतयो यथा शक्रास्तथा स्थिताः
តាមរយៈយុគទាំងឡាយ មនុទាំងឡាយក៏ធ្វើរាជ្យដូចគ្នា ហើយអ្នកដទៃក៏ដូច្នោះ។ ចាប់ពី ស្វាយម្ភូវ មក ពួកគេត្រូវបានបង្កើតឲ្យឈរមាំ—ដូចជាពួកឥន្ទ្រា (ឝក្រ) ត្រូវបានបង្កើតក្នុងវេនរបស់ខ្លួន។
Verse 4
जायन्तो नाम शक्रोऽयं सांप्रतं वर्तते तु यः । वैवस्वतो मनुश्चैव अष्टाविंशत्प्रमाणकः
ឥន្ទ្រាដែលកំពុងគ្រប់គ្រងឥឡូវនេះ មាននាមថា ជាយន្ត។ ហើយ វៃវស្វត មនុ ក៏កំពុងកាន់តំណែងដែរ—មាត្រារបស់ទ្រង់ ត្រូវរាប់ជា លំដាប់ទី២៨ ក្នុងការរាប់ដែលបានបញ្ជាក់។
Verse 5
चतुर्युगस्य संजातो गतेस्मिञ्छेषमात्रके । भविष्यति बलिः शक्रो वासुदेवप्रसादतः
នៅពេលភាគដែលនៅសល់នៃចតុរយុគនេះកន្លងផុតទៅ ព្រះបាលីនឹងក្លាយជាព្រះឥន្ទ្រ (សក្រក) ដោយព្រះគុណនៃវាសុទេវ។
Verse 6
तेन तस्य प्रतिज्ञातं राज्यं चैवाष्टमे मनौ
ដូច្នេះ អធិរាជ្យត្រូវបានសន្យាដល់គាត់ (បាលី) ពិតប្រាកដនៅក្នុងមនុវន្តរាទីប្រាំបី។
Verse 7
एवं सर्वे सुराश्चान्ये त्रयस्त्रिंशत्प्रमाणतः । कोटयः प्रभविष्यंति यथा चैव तथा पुरा
ដូច្នេះ ព្រះទេវតាផ្សេងៗទាំងអស់ផងដែរ—តាមចំនួនសាមសិបបី—នឹងកើតមានជាកោដិរាប់មិនអស់ ដូចដែលធ្លាប់មានកាលពីបុរាណ។
Verse 8
योऽयं ब्रह्मा स्थितो विप्राः सांप्रतं सृष्टिकारकः । तस्यानेन प्रमाणेन जातं संवत्सराष्टकम्
ឱ ព្រាហ្មណៈទាំងឡាយ ព្រះព្រហ្មដែលឥឡូវឈរជាអ្នកបង្កើតសកល—តាមមាត្រដ្ឋាននៃការគណនានេះ សម្រាប់ព្រះអង្គបានកន្លងផុតប្រាំបីឆ្នាំហើយ។
Verse 9
षण्मासाश्च दिनार्धं च प्रथमं शुक्लपूर्वकम् । सौरसावनचंद्रार्क्षैर्मानैरेभिश्चतुर्विधैः
ប្រាំមួយខែ និងពាក់កណ្តាលថ្ងៃ—ចាប់ផ្តើមជាមុនដោយបក្សសុគ្ល—ត្រូវបានគណនាដោយមាត្រដ្ឋានបួនប្រភេទនេះ៖ សូរ្យ, សាវន (ថ្ងៃរាត្រី), ចន្ទ្រ, និងនាក្សត្រ។
Verse 10
कलौ निर्याति सर्वेषां भूतानां क्षितिमण्डले । पंचषष्ट्याऽधिकैश्चैव दिनानां च शतैस्त्रिभिः । भवेत्संवत्सरं सौरं पञ्चोनैस्तैश्च सावनम्
នៅក្នុងយុគកលិ សម្រាប់សត្វទាំងអស់លើវង់ផែនដី ឆ្នាំសូរ្យមាន ៣០០ ថ្ងៃ បូក ៦៥; ហើយឆ្នាំសាវនៈ (ឆ្នាំគិតតាមថ្ងៃ) តិចជាងនោះ ៥ ថ្ងៃ។
Verse 11
चांद्र एकादशोनस्तु त्रिंशद्धीन उडूद्भवः । शीतातपौ तथा वृष्टिः सौरमानेन जायते
ឆ្នាំចន្ទ្រ តិចជាង ១១ ថ្ងៃ; ឆ្នាំនក្ខត្រ (អាស្រ័យលើផ្កាយ) តិចជាង ៣០ ថ្ងៃ។ ត្រជាក់ ក្តៅ និងភ្លៀង កើតឡើងតាមមាត្រដ្ឋានសូរ្យ។
Verse 12
वृक्षाणां फलनिष्पत्तिः सस्यानां च तथा परा । अग्निष्टोमादयो यज्ञा वर्तंते ये धरातले
លើផ្ទៃផែនដី ការទុំផ្លែឈើលើដើមឈើ និងការពេញវ័យនៃស្រូវសាលីក៏កើតមានដូចគ្នា។ ហើយយញ្ញៈដូចជា អគ្និṣṭោម និងយញ្ញៈផ្សេងៗ ក៏ប្រព្រឹត្តទៅក្នុងលោកនេះ។
Verse 13
उत्साहाश्च विवाहाश्च सावनेन भवंति च । कुसीदाद्याश्च ये केचिद्व्यवहाराश्च वृत्तिजाः
ពិធីបុណ្យ ការចាប់ផ្តើមការងារដោយកម្លាំងចិត្ត និងអាពាហ៍ពិពាហ៍ ក៏រៀបចំតាមការគិតសាវនៈ។ ហើយប្រតិបត្តិការផ្សេងៗ ដូចជា កម្ចីមានការប្រាក់ និងការជួញដូររកជីវិត ក៏ដូចគ្នា។
Verse 14
अधिमासप्रयुक्तेन ते स्युश्चांद्रेण निर्मिताः । नाक्षत्रेण तु मानेन सिध्यंते ग्रहचारिकाः
រឿងទាំងនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រព័ន្ធចន្ទ្រ ពេលដាក់ខែបន្ថែម (អធិមាស)។ ប៉ុន្តែតាមមាត្រដ្ឋាននក្ខត្រ វិថីចលនានៃភពទាំងឡាយ ទើបកំណត់បានត្រឹមត្រូវ។
Verse 15
नान्यत्किंचिद्धरापृष्ठ एतन्मानचतुष्टयात् । एतेन तु प्रमाणेन देवदैत्याश्च मानवाः
ឱ អ្នកស្តាប់! លើផ្ទៃផែនដី មិនមានអ្វីក្រៅពីស្តង់ដារវាស់វែងបួនប្រការនេះទេ; ដោយប្រមាណនេះឯង ទេវតា អសុរ និងមនុស្ស រៀបចំកិច្ចការរបស់ខ្លួន។
Verse 16
वर्त्तंते ब्राह्मणश्रेष्ठाः श्रुतिरेषा पुरातनी । एतद्युगप्रमाणं तु यः पठेद्भक्तिसंयुतः
ដូច្នេះហើយ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ—នេះជាប្រពៃណីសក្ការៈបុរាណ។ អ្នកណាអានឬសូត្រព្រះវចនៈអំពីប្រមាណយុគទាំងឡាយនេះដោយសទ្ធា នឹងទទួលបានបុណ្យកុសល។
Verse 17
एतेषामेव लिंगानां सप्तानां ब्राह्मणोत्तमाः । नापमृत्यु भयं तस्य कथंचित्संभविष्यति
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម, អ្នកណាដែលតាំងចិត្តមាំមួនលើសញ្ញាសម្គាល់ទាំងប្រាំពីរនេះ នោះការភ័យខ្លាចនៃមរណភាពមិនទាន់ពេល នឹងមិនកើតឡើងឡើយ។
Verse 273
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये युगप्रमाणवर्णनंनाम त्रिसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ដូច្នេះ បញ្ចប់ហើយ ក្នុងស្រីស្កន្ទមហាបុរាណ សំហិតាដែលមាន៨១,០០០ស្លោក ក្នុងនាគរខណ្ឌទី៦ ក្នុងមាហាត្ម្យនៃក្សេត្រហាតកេឝ្វរ ជំពូកទី២៧៣ ដែលមាននាមថា «ពិពណ៌នាប្រមាណនៃយុគទាំងឡាយ»។