Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 156

Devanagari script

सवर्णं मां परिज्ञाय सोऽपि भार्गवनंदनः । दत्तवांस्तां महाभाग विरूपस्यापि कन्यकाम्

Transliteration

savarṇaṃ māṃ parijñāya so'pi bhārgavanaṃdanaḥ | dattavāṃstāṃ mahābhāga virūpasyāpi kanyakām

Translation

ព្រះបុត្រានៃ ភារគវៈ បានស្គាល់ថា ខ្ញុំសមស្របតាមវណ្ណៈ និងស្ថានៈ; ទោះយ៉ាងណា ឱ មហាភាគ! គាត់ក៏បានប្រគល់កូនក្រមុំនោះ ទៅឲ្យ វិរូបៈ ផងដែរ។

Word by Word

• सवर्णम्: of the same caste/varna
• सवर्णम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सवर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular qualifying ‘माम्’

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• परिज्ञाय: having recognized
• परिज्ञाय: Kriya (Prior action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + ज्ञा (धातु) → परिज्ञाय (क्त्वान्त)
• Form: अव्यय-कृदन्त (क्त्वा/ल्यप्-प्रत्ययान्त रूप), पूर्वकाल; absolutive ‘having recognized’

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Pronoun

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावना/समुच्चयार्थक-निपात; particle ‘also/even’

• भार्गवनन्दनः: Bhārgava’s son
• भार्गवनन्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्गव + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘son of Bhārgava’

• दत्तवान्: gave
• दत्तवान्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) → दत्तवत् (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्तवत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; perfective past ‘gave’ (agentive participle)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Pronoun

• महाभाग: O greatly fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative) विभक्ति, एकवचन; address to listener ‘O fortunate one’

• विरूपस्य: of Virūpa
• विरूपस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विरूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात; ‘even/also’

• कन्यकाम्: the maiden (as bride)
• कन्यकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्यका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

Speaker

Unnamed narrator (male)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sage of Bhārgava lineage formally gives a maiden in marriage despite an underlying mismatch; witnesses sense foreboding as destiny turns.

Characters & Entities

• Bhārgava-nandana
• Virūpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Social suitability alone does not determine outcomes; dharma narratives often show how choices lead to moral tension requiring resolution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tirtha is named in this verse; it advances the plot within the Tīrthamāhātmya context.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it concerns a marital giving (kanyādāna context) without detailing rites.