Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

Devanagari script

भर्तृयज्ञ उवाच । अहं ते कीर्तयिष्यामि श्राद्धकल्पमनुत्तमम् । यं श्रुत्वाऽपि महाराज लभेच्छ्राद्धफलं नरः

Transliteration

bhartṛyajña uvāca | ahaṃ te kīrtayiṣyāmi śrāddhakalpamanuttamam | yaṃ śrutvā'pi mahārāja labhecchrāddhaphalaṃ naraḥ

Translation

ភរត្រឹយជ្ញៈ បានមានព្រះវាចា៖ ខ្ញុំនឹងប្រកាសប្រាប់អ្នកអំពីវិធីធ្វើ ស្រាទ្ធ (śrāddha) ដ៏លើសលប់។ ឱ មហារាជ! មនុស្សណាមានតែស្តាប់ប៉ុណ្ណោះ ក៏ទទួលបានផលនៃស្រាទ្ធ។

Word by Word

• भर्तृयज्ञः: Bhartṛyajña (name)
• भर्तृयज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भर्तृयज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भर्तुः यज्ञः—नाम)

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• ते: to you
• ते: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; सर्वनाम

• कीर्तयिष्यामि: I will describe/proclaim
• कीर्तयिष्यामि: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कीर्तय् (धातु; कीर्त्-णिच्)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद

• श्राद्धकल्पम्: the procedure/rule of śrāddha
• श्राद्धकल्पम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध + कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (श्राद्धस्य कल्पः)

• अनुत्तमम्: unsurpassed
• अनुत्तमम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (श्राद्धकल्पम्)

• यम्: which
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वा-प्रत्यय, अव्ययकृदन्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/समुच्चयार्थ (particle: even/also)

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारय (महान् राजा)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद

• श्राद्धफलम्: fruit/result of śrāddha
• श्राद्धफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (श्राद्धस्य फलम्)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Bhartṛyajña

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (king)

Visual Art Cues

Scene: A sage (Bhartṛyajña) seated in a tīrtha-āśrama instructs a king; palm-leaf manuscript, kuśa grass, and a small śrāddha setup (piṇḍa plate, water pot) indicate the forthcoming rite; atmosphere of solemn teaching.

Characters & Entities

• Bhartṛyajña
• Mahārāja (Ānarta)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma-teachings carry intrinsic merit; attentive listening to sacred procedure is itself spiritually fruitful.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse; it introduces the authoritative śrāddha instruction.

What ritualistic prescription is mentioned?

Announcement of an ‘unsurpassed’ śrāddha-kalpa and the claim that hearing it yields śrāddha merit.