Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

औदुम्बर्याः पूजनाय गत्वा तस्यै निवेद्यताम् । सा हि व्यपनयेद्दुःखं ध्रुवं सा हि प्रकामदा

Transliteration

audumbaryāḥ pūjanāya gatvā tasyai nivedyatām | sā hi vyapanayedduḥkhaṃ dhruvaṃ sā hi prakāmadā

Translation

ចូរទៅបូជាព្រះនាង អោឌុមបរី (Audumbarī) ហើយថ្វាយបង្គំនូវគ្រឿងបូជាដល់នាង។ ព្រះនាងពិតជាបំបាត់ទុក្ខ; ព្រះនាងជាអ្នកប្រទានពរ តាមបំណងយ៉ាងប្រាកដ។

Word by Word

• औदुम्बर्याः: of Audumbarī (the goddess)
• औदुम्बर्याः: Sambandha (Purpose-relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: audumbarī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (genitive, 6th), एकवचनम्

• पूजनाय: for worship
• पूजनाय: Sampradana (Purpose/recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: pūjanā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (dative, 4th), एकवचनम्

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √gam (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive), ‘having gone’

• तस्यै: to her
• तस्यै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), स्त्रीलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (dative, 4th), एकवचनम्

• निवेद्यताम्: let (it) be offered
• निवेद्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + √विद्/√वेद् (धातु; निवेदयति)
• Form: लोट्-लकारः (imperative), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्, आत्मनेपदम्; भावे/कर्मणि-प्रयोगः (let it be offered)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• हि: indeed
• हि: Nipata (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic particle)

• व्यपनयेत्: would remove
• व्यपनयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + अप + √नी (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकारः (optative), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• दुःखम्: sorrow
• दुःखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: duḥkha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (accusative, 2nd), एकवचनम्

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: dhruva (प्रातिपदिक)
• Form: निपातवत् क्रियाविशेषणम् (indeclinable adverbial use: certainly)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

• हि: indeed
• हि: Nipata (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic particle)

• प्रकामदा: giver of all desired (boons)
• प्रकामदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: pra-kāma-dā (प्रातिपदिक: pra + kāma + dā)
• Form: समासः (compound) उपपद-तत्पुरुषः (giver of desired things), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Narrator/instructor within the Tīrthamāhātmya episode

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Audumbarī

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Devotees approach the Audumbarī shrine carrying offerings; the Devī’s presence is felt as compassionate and boon-giving, dispelling a dark aura of sorrow.

Characters & Entities

• Audumbarī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Suffering born of karmic constraint is met with a dharmic remedy: devotion and proper offering to the sanctified deity/power (Audumbarī).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Audumbarī’s sacred presence (her worship-location) is implicitly glorified as a sorrow-removing locus within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform Audumbarī-pūjā and offer nivedana (a formal presentation/food-offering) to her.