Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

ततः स चिंतयामास भार्यामद्य करोम्यहम् । गार्हस्थ्येनाथ धर्मेण साधयामि शुभां गतिम्

Transliteration

tataḥ sa ciṃtayāmāsa bhāryāmadya karomyaham | gārhasthyenātha dharmeṇa sādhayāmi śubhāṃ gatim

Translation

បន្ទាប់មក គាត់បានគិតថា៖ «ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងយកភរិយា ហើយដោយធម៌នៃគ្រហស្ថ ខ្ញុំនឹងសម្រេចគតិដ៏មង្គល»។

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक/क्रमसूचक (adverb)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• चिन्तयामास: thought
• चिन्तयामास: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपदी; ‘he thought’

• भार्याम्: a wife
• भार्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)

• अद्य: today/now
• अद्य: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• करोमि: I make / I take (as)
• करोमि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपदी

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• गार्हस्थ्येन: by householdership
• गार्हस्थ्येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गार्हस्थ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन/उपाय (instrument/means)

• अथ: then/and
• अथ: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/सम्बोधनार्थक (particle: then/and)

• धर्मेण: by dharma, righteously
• धर्मेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन (means)

• साधयामि: I accomplish
• साधयामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: साध् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपदी

• शुभाम्: auspicious
• शुभाम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘गति’ इत्यस्य विशेषणम्

• गतिम्: goal, state, path
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)

Speaker

Sūta (continuing narration)

Visual Art Cues

Scene: A contemplative figure resolving to marry for dharma, shown with symbolic household implements (agni-kuṇḍa, water pot) appearing as envisioned future; calm, decision-focused composition.

Characters & Entities

• Vyāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The householder path, when rooted in dharma, is affirmed as a legitimate means to spiritual auspiciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named here.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; the verse highlights gārhasthya-dharma as the guiding framework.