Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

शरधारान्वितं सर्वं बभूव परमाद्भुतम् । ततश्च टचटाशब्दा बभूवुश्च दिशोदश

Transliteration

śaradhārānvitaṃ sarvaṃ babhūva paramādbhutam | tataśca ṭacaṭāśabdā babhūvuśca diśodaśa

Translation

គ្រប់ទីកន្លែងក្លាយជាអស្ចារ្យយ៉ាងខ្លាំង ពោរពេញដោយភ្លៀងព្រួញជាច្រើន។ បន្ទាប់មក សំឡេង “ṭacaṭā” ដ៏កក្រើក បានលេចឡើងទៅទិសទាំងដប់។

Word by Word

• शरधारान्वितम्: filled with streams of arrows
• शरधारान्वितम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शर + धारा + अन्वित (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘शरधाराभिः अन्वितम्’ इति; √इ (to go) से ‘अन्वित’ (connected/filled) क्त-प्रत्यय; विशेषण (सर्वम्)

• सर्वम्: everything, the whole (scene)
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समस्त-परिसरवाचक

• बभूव: became
• बभूव: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; √भू

• परमाद्भुतम्: most wondrous
• परमाद्भुतम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परम + अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (सर्वम्)

• ततः: then, thereafter
• ततः: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त; अपादान/अनन्तरार्थे ‘thereupon/from that’

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात

• टचटाशब्दाः: ‘ṭacaṭā’ sounds (clattering noises)
• टचटाशब्दाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: टचटा (अनुकरण-प्रातिपदिक) + शब्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘टचटा-इति शब्दाः’ इति; अनुकरण-पूर्वपद

• बभूवुः: arose, occurred
• बभूवुः: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; √भू

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात

• दिशः: directions
• दिशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• दश: ten
• दश: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दशन्/दश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: (सामान्यतः) अव्ययवत्/विशेषणरूपेण; अत्र ‘दश दिशः’ इति संख्या-विशेषण; प्रथमा बहुवचनार्थे

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The sky becomes a lattice of arrow-torrents; across all ten directions, the battlefield resounds with sharp clattering ‘ṭacaṭā’ as missiles strike armor and chariots.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even overwhelming conflict unfolds under cosmic order; the Purāṇa frames war as a stage where dharma and adharma become visible.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader setting is Kedāra (Kedārakhaṇḍa), though this verse itself focuses on the battle scene rather than a direct tīrtha-phala.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.