Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61
Devanagari script
ग्रसनं कटिवस्त्रे तु यमं गृह्य बलोत्कटः । भ्रामयामास वेगेन संभ्रमाविष्टचेतसम्
Transliteration
grasanaṃ kaṭivastre tu yamaṃ gṛhya balotkaṭaḥ | bhrāmayāmāsa vegena saṃbhramāviṣṭacetasam
Translation
បន្ទាប់មក ក្រាសនៈដែលស្រវឹងដោយអំណាច បានចាប់ព្រះយមតាមក្រណាត់ចង្កេះ ហើយបង្វិលជុំដោយល្បឿន និងកម្លាំង ឲ្យចិត្តព្រះយមរអិលរំខាន។
Word by Word
ग्रसनम्a seizing/grasping (hold)
ग्रसनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootग्रसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कटि-वस्त्रेat the waist-cloth
कटि-वस्त्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकटि (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कट्याः वस्त्रम्)
तुindeed/but
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
यमम्Yama
यमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गृह्यhaving seized
गृह्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seized)
बल-उत्कटःmighty/very strong
बल-उत्कटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिक) + उत्कट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारयः (उत्कटं बलं यस्य/बलवान्)
भ्रामयामासwhirled (him) around
भ्रामयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु) [णिच्]
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच् (causative: 'made whirl')
वेगेनwith force/speed
वेगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
संभ्रम-आविष्ट-चेतसम्whose mind was seized by confusion
संभ्रम-आविष्ट-चेतसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसंभ्रम (प्रातिपदिक) + आविष्ट (कृदन्त; आ+विश् धातु, क्त) + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (संभ्रमेण आविष्टं चेतो यस्य)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced: Māheśvara-khaṇḍa narration to sages)
Visual Art Cues
Scene: Grasana grips Yama’s kati-vastra and spins him violently; Yama’s crown tilts, garlands flare outward, horses and chariot blur with circular motion lines; Yama’s face shows momentary disorientation.
Characters & Entities
G
GrasanaY
YamaFAQs
When strength becomes arrogance, it seeks to dominate even dharma’s guardian; Purāṇas caution that such defiance ends in correction and downfall.
No tīrtha is named in this verse.
None.