Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 74

Devanagari script

तत्र स्नात्वा विलोक्येशं विमलो जायते नरः । तत्र पाशुपतः सिद्धस्त्र्यंबको नाम नामतः

Transliteration

tatra snātvā vilokyeśaṃ vimalo jāyate naraḥ | tatra pāśupataḥ siddhastryaṃbako nāma nāmataḥ

Translation

នៅទីនោះ ងូតទឹកហើយទស្សនាព្រះអម្ចាស់ មនុស្សនឹងក្លាយជាបរិសុទ្ធ។ នៅទីនោះក៏មាន សិទ្ធបាសុបត មួយ អ្នកល្បីឈ្មោះថា ត្រ្យំបក។

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु; √स्ना)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal), पूर्वक्रिया (having bathed)

• विलोक्य: having seen
• विलोक्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: लोक् (धातु; √लोक् + वि)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया

• ईशम्: the Lord (Śiva)
• ईशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• विमलः: pure
• विमलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विमल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of नरः)

• जायते: is born / becomes
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• पाशुपतः: Pāśupata (Śaiva)
• पाशुपतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पाशुपत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of सिद्धः)

• सिद्धः: a perfected one (siddha)
• सिद्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक/कृदन्त; √सिध्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• त्र्यम्बकः: Tryambaka
• त्र्यम्बकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रि-अम्बक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name/epithet)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Apposition marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक (quotative/‘by name’)

• नामतः: as to the name / nominally
• नामतः: Sambandha (Specification)
• Type: Indeclinable
• Root: नामतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (in respect of name)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vimalodaka-kuṇḍa; Vimal(e)śa

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-audience

Visual Art Cues

Scene: At a clear pond named Vimalodaka, a pilgrim bathes and then beholds Vimal(e)śa; nearby sits the Pāśupata siddha Tryaṃbaka in ash-smeared austerity, blessing seekers.

Characters & Entities

• Kāśī
• Vimaleśa
• Vimalodaka
• Pāśupata
• Tryaṃbaka (siddha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī purifies through both tīrtha practice (snāna) and devotion (īśa-darśana), and it is also portrayed as a land of realized Śaiva adepts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Vimaleśa/Vimalodaka sacred complex, along with the presence of the siddha Tryaṃbaka in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathed there and then perform darśana of the Lord (vilokya īśam).