Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 100
Devanagari script
पुलीकानंत कर्कोट भद्रसंतानगानपि । दृष्ट्वा नागकुमारांस्ताञ्छंखचूडमथैक्षत
Transliteration
pulīkānaṃta karkoṭa bhadrasaṃtānagānapi | dṛṣṭvā nāgakumārāṃstāñchaṃkhacūḍamathaikṣata
Translation
ក្រោយពីបានឃើញព្រះនាគកុមារទាំងឡាយនៃវង្សពូលីកា អនន្ត ករកោដ និងភទ្រសន្តានា នាងក៏បន្តទៅមើលឃើញសង្ខចូឌៈ។
Word by Word
पुलीकान्Pulīkas (a Nāga group)
पुलीकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुलीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अनन्तAnanta (Śeṣa)
अनन्त:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम)
कर्कोटKarkoṭa
कर्कोट:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्कोट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम)
भद्रसंतानगान्descendants of Bhadra
भद्रसंतानगान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभद्र + संतानग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘भद्रस्य संतानगाः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
नागकुमारान्the Nāga princes
नागकुमारान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाग + कुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘नागानां कुमाराः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
शंखचूडम्Śaṅkhacūḍa
शंखचूडम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशंख + चूड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नाम; ‘शंख इव चूडः यस्य’/‘शंखचूडः’ इति कर्मधारय-नामधेय
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then)
ऐक्षतshe looked at
ऐक्षत:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ईक्ष् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
Speaker
Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narration, often to Agastya)
Visual Art Cues
Scene: After viewing Pulīka, Ananta, Karkoṭa, and Bhadrasaṃtāna Nāga princes, the maiden’s gaze fixes on a distinguished figure—Śaṅkhacūḍa—marked by conch-like crest/ornament and commanding presence.
Characters & Entities
P
PulīkaA
AnantaK
KarkoṭaB
BhadrasaṃtānaŚ
ŚaṅkhacūḍaN
Nāga princesFAQs
Narratives often enumerate lineages to situate events in cosmic order; dharma is understood within that larger tapestry.
Kāśī’s broader māhātmya context frames the chapter; this verse is narrative detail.
None.