Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11
स सर्वगोपि नेक्ष्येत स्वात्मारामो महेश्वरः । देववद्बुध्यते मूढैरतीतो यो मनोगिराम्
sa sarvagopi nekṣyeta svātmārāmo maheśvaraḥ | devavadbudhyate mūḍhairatīto yo manogirām
មហេស្វរនោះ ត្រូវបានបាំងដោយស្រទាប់អាវរណៈទាំងអស់ ដូច្នេះមិនអាចឃើញបានទេ; ព្រះองค์រីករាយក្នុងអាត្មានរបស់ព្រះองค์ឯង។ តែអ្នកល្ងង់វិញគិតថាព្រះองค์គ្រាន់តែជា ‘ទេវតា’ ទោះបីព្រះองค์លើសលប់ចិត្ត និងពាក្យសម្តីក៏ដោយ។
Skanda (contextual)
Tirtha: Avimukta (Kāśī)
Type: kshetra
Listener: brāhmaṇa interlocutor / assembled sages (contextual)
Scene: Śiva as an unseen, all-pervading presence—suggested by a luminous void or liṅga-shape of light—while ordinary people point to a ‘god’ form; a sage indicates transcendence beyond words.
FAQs
The Supreme is not an object among objects; he is beyond conceptualization, realized through inner awakening rather than superficial labels.
Kāśī is the narrative frame; the verse provides the metaphysical foundation for Kāśī’s liberating Śaiva vision.
None; it points to contemplative discernment and humility before the ineffable.