
វ្យាសប្រាប់យុធិષ્ઠិរៈអំពីព្រឹត្តិការណ៍នៅធម្មារṇ្យ ដែលបង្កើតប្រព័ន្ធសេវាកម្មសម្រាប់ជីវិតពិធីបូជា។ តាមព្រះព្រហ្មា កាមធេនុត្រូវបានអញ្ជើញឲ្យបង្កើតអ្នកបម្រើ ជាគូៗសម្រាប់អ្នកជំនាញពិធីនីមួយៗ ហើយកើតមានសហគមន៍ធំ មានវិន័យ មានសញ្ញាសក្ការៈដូចជា សិខា និងយជ្ញោបវីត និងមានចំណេះដឹងសាស្ត្រ និងសីលធម៌ត្រឹមត្រូវ។ ព្រះទេវតាបញ្ជាឲ្យផ្គត់ផ្គង់វត្ថុប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់ពិធី (ឈើសមិធ ផ្កា គុសា ជាដើម) ហើយពិធីសំស្ការៈធំៗ ដូចជា នាមករណ អន្នប្រាសន ចូដាករណ/កាត់សក់ អុបនយន និងពិធីពាក់ព័ន្ធ ត្រូវធ្វើតែដោយការអនុញ្ញាតពីអ្នកបម្រើ។ អ្នកណាមិនគោរព នឹងជួបវិបត្តិជាបន្តបន្ទាប់ និងការបាត់បង់កិត្តិយសសង្គម។ បន្ទាប់មកមានការសរសើរព្រះកាមធេនុថាជាទីសក្ការៈរួម ដែលមានវត្តមានទេវតាច្រើន និងទីរថៈជាច្រើន។ ពេលយុធិષ્ઠិរៈសួរអំពីអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងកូនចៅរបស់អ្នកបម្រើ វ្យាសពន្យល់ពីការទទួលបានកូនក្រមុំគន្ធರ್ವៈ៖ ទូតរបស់ព្រះសិវៈសុំកូនស្រីពីវិશ્વាវសុ; ពេលបដិសេធ ព្រះសិវៈរៀបចំកងទ័ព ហើយស្តេចគន្ធರ್ವៈចុងក្រោយយល់ព្រមប្រគល់ក្មេងស្រី។ អ្នកបម្រើធ្វើអាជ្យ-ភាគតាមវេដៈ ហើយកំណត់ទម្លាប់សម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍បែបគន្ធર્વៈ។ ចុងក្រោយ ធម្មារṇ្យក្លាយជាស្ថានទីស្ថិរភាព ដែលជប និងយជ្ញាបន្ត ដោយមានការគាំទ្រពីអ្នកបម្រើ និងស្ត្រីរបស់ពួកគេក្នុងសេវាផ្ទះ និងពិធីបូជា ជាគំរូធម៌ជាប់ទីកន្លែង។
Verse 1
व्यास उवाच । शृणु राजन्यथावृत्तं धर्म्मारण्ये शुभं मतम् । यदिदं कथयिष्यामि अशेषाघौघनाशनम्
ព្រះវ្យាសមានព្រះបន្ទូលថា៖ “ឱ ព្រះរាជា! សូមស្តាប់ហេតុការណ៍ដែលកើតឡើងនៅ ធម្មារណ្យ—ជាវត្តមានដ៏មង្គល។ អ្វីដែលខ្ញុំនឹងនិទាន នឹងបំផ្លាញលំហូរបាបទាំងអស់។”
Verse 2
अजेशेन तदा राजन्प्रेरितेन स्वयंभुवा । कामधेनुः समाहूता कथयामास तां प्रति
បន្ទាប់មក ឱ ព្រះរាជា! ដោយការជំរុញពី ស្វយម្ភូ (ព្រះព្រហ្មា) អជេឝ បានអញ្ជើញ កាមធេនុ មក; ហើយនាងបានមានពាក្យឆ្លើយតបចំពោះគាត់។
Verse 3
विप्रेभ्योऽनुचरान्देहि एकैकस्मै द्विजातये । द्वौ द्वौ शुद्धात्मकौ चैवं देहि मातः प्रसीद मे
“សូមប្រទានអ្នកបម្រើដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍—ម្នាក់ៗទ្វិជៈ សូមឲ្យពីរនាក់ៗ ជាអ្នកមានចិត្តបរិសុទ្ធ។ ឱ មាតា! សូមប្រទានដូច្នេះ; សូមមេត្តាប្រោសខ្ញុំ។”
Verse 4
तथेत्युक्त्वा महाधेनुः क्षीरेणोल्लेखयद्धराम् । हुंकारात्तस्य निष्क्रांताः शिखासूत्रधरा नराः
ដោយនិយាយថា «ដូច្នោះហើយ» គោមហាទេវីបានគូសសញ្ញាលើផែនដីដោយទឹកដោះ។ ពីសំឡេងហ៊ុងការរបស់នាង បានកើតមានបុរសពាក់កន្ទុយសក់ (shikhā) និងខ្សែសក្ការៈ (yajñopavīta) ចេញមក។
Verse 5
षट्त्रिंशच्च सहस्राणि वणिजश्च महाबलाः । सोपवीता महादक्षाः सर्वशास्त्रविशारदाः
ពួកគេមានចំនួនសាមសិបប្រាំមួយពាន់—ជាពាណិជ្ជករមានកម្លាំងខ្លាំង ពាក់ខ្សែសក្ការៈ (yajñopavīta) មានសមត្ថភាពខ្ពស់ និងជំនាញក្នុងសាស្ត្រទាំងអស់។
Verse 6
द्विजभक्तिसमायुक्ता ब्रह्मण्यास्ते तपोन्विताः । पुराणज्ञाः सदाचारा धार्मिका बह्मभोजकाः
ពួកគេពោរពេញដោយភក្តិចំពោះទ្វិជៈ ស្មោះត្រង់ចំពោះធម៌ព្រាហ្មណៈ និងមានតបៈ; ជាអ្នកដឹងពុរាណៈ មានសីលធម៌ល្អ ជាអ្នកធម៌ និងជាអ្នករៀបចំអាហារបូជាដល់ព្រាហ្មណៈ។
Verse 7
स्वर्गे देवाः प्रशंसंति धर्मारण्यनिवासिनः । तपोऽध्ययनदानेषु सर्वकालेप्यतींद्रियाः
នៅសួគ៌ ព្រះទេវតាសរសើរអ្នកស្នាក់នៅធម៌អារណ្យៈ ព្រោះក្នុងតបៈ ការសិក្សា និងទាន ពួកគេតែងតែឧត្តម លើសពីមាត្រដ្ឋានធម្មតាគ្រប់កាល។
Verse 8
एकैकस्मै द्विजायैव दत्तं जातु चरद्वयम् । वाडवस्य च यद्गोत्रं पुरा प्रोक्तं महीपते
ចំពោះទ្វិជៈម្នាក់ៗ ពិតប្រាកដបានផ្តល់អ្នកបម្រើជាគូ។ ហើយអំពីគោត្រ (gotra) របស់វាឌវៈនោះ កាលពីមុនបានប្រកាសរួចហើយ ឱ ព្រះអម្ចាស់ផែនដី។
Verse 9
परस्परं च तद्गोत्रं तस्य चानुचरस्य च । इति कृत्वा व्यवस्थां च न्यवसंस्तत्र भूमिषु
បន្ទាប់មក ពួកគេបានកំណត់គោត្រ (gotra) របស់បុគ្គលនោះ និងរបស់អ្នកអនុចរ ដោយពិចារណាទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយរៀបចំវិន័យឲ្យត្រឹមត្រូវ រួចស្ថិតនៅលើដីនោះ។
Verse 10
ततश्च शिष्यता देवैर्दत्ता चानुचरान्भुवि । ब्रह्मणा कथितं सर्वं तेषामनुहिताय वै
បន្ទាប់មក ព្រះទេវតាបានប្រទានស្ថានភាពជាសិស្ស និងបានតែងតាំងអ្នកអនុចរនៅលើផែនដី។ រឿងទាំងអស់នេះ ព្រះព្រហ្មបានប្រកាសដោយពិត ដើម្បីសេចក្តីមង្គល និងការណែនាំត្រឹមត្រូវរបស់ពួកគេ។
Verse 11
कुरुध्वं वचनं चैषां ददध्वं च यदिच्छितम् । समित्पुष्पकुशादीनि आनयध्वं दिनेदिने
ចូរធ្វើតាមព្រះវាចនៈរបស់ពួកគេ និងប្រគេនអ្វីៗដែលពួកគេចង់បាន។ រៀងរាល់ថ្ងៃ ចូរនាំយកសមិធា (ឈើសម្រាប់ពិធី), ផ្កា, ស្មៅកុសា និងអ្វីៗដទៃទៀតមក។
Verse 12
अनुज्ञयैषां वर्तध्वं मावज्ञां कुरुत क्वचित् । जातकं नामकरणं तथान्नप्राशनं शुभम्
ចូររស់នៅ និងប្រព្រឹត្តតែដោយការអនុញ្ញាតរបស់ពួកគេ; កុំមើលងាយ ឬមិនគោរពពួកគេនៅពេលណាមួយឡើយ។ ពិធីសំស្ការៈពេលកំណើត ពិធីដាក់ឈ្មោះ និងពិធីអន្នប្រាសនៈដ៏មង្គល (បំបៅអាហារដំបូង) ក៏គួរធ្វើក្រោមការអនុញ្ញាតដូចគ្នា។
Verse 13
क्षौरं चैवोपनयनं महानाम्न्यादिकं तथा । क्रियाकर्मादिकं यच्च व्रतं दानोपवासकम्
ដូចគ្នានេះដែរ ពិធីកោរសក់ (ចូឌាករណ/ខ្សោរ), ពិធីឧបនយន (ការចូលព្រះវេទ), ពិធីមហានាម្នី និងការអនុវត្តផ្សេងៗ; ហើយគ្រប់កិច្ចពិធីទាំងឡាយ—វ្រត (ព្រហ្មចរិយា/សច្ចៈ), ទាន និងឧបវាស (អត់អាហារ)។
Verse 14
अनुज्ञयैषां कर्तव्यं काजेशा इदमबुवन् । अनुज्ञया विनैषां यः कार्यमारभते यदि
«ត្រូវធ្វើតែដោយការអនុញ្ញាតរបស់ពួកទេវទាំងនោះ»—ដូច្នេះព្រះអម្ចាស់នៃទេវលោកបានប្រកាស។ ប្រសិនបើអ្នកណាម្នាក់ចាប់ផ្តើមកិច្ចការណាមួយដោយគ្មានការយល់ព្រមរបស់ពួកទេវទាំងនោះ,
Verse 15
दर्शं वा श्राद्धकार्यं वा शुभं वा यदि वाऽशुभम् । दारिद्र्यं पुत्रशोकं च कीर्तिनाशं तथैव च
មិនថាជាពិធីដর্শៈនៅថ្ងៃចន្ទ្រាអមាវាស្យា ឬពិធីស្រាទ្ធៈ មិនថាមង្គលឬអមង្គល—(អ្នកល្មើសនឹងបទបញ្ញត្តិ) នឹងជួបភាពក្រីក្រ ទុក្ខសោកចំពោះកូន និងការបាត់បង់កេរ្តិ៍ឈ្មោះផងដែរ។
Verse 16
रोगैर्निपीड्यते नित्यं न क्वचित्सुखमाप्नुयुः । तथेति च ततो देवाः शक्राद्याः सुरसत्तमाः
គេតែងតែត្រូវរងទុក្ខដោយជំងឺរៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយមិនបានជួបសុខនៅទីណាទេ។ បន្ទាប់មកទេវដ៏ប្រសើរ—ព្រះឥន្ទ្រ (សក្រ) និងទេវដទៃ—បាននិយាយថា «តថាស្តុ—សូមឲ្យកើតដូច្នោះ»។
Verse 17
स्तुतिं कुर्वंति ते सर्वे काम धेनोः पुरः स्थिताः । कृतकृत्यास्तदा देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
ដោយឈរនៅមុខកាមធេនូ ពួកគេទាំងអស់បានច្រៀងស្តូត្រសរសើរ។ នៅពេលនោះ ទេវទាំងឡាយ—ព្រះព្រហ្ម ព្រះវិស្ណុ និងព្រះមហេស្វរ—មានអារម្មណ៍ថាកិច្ចបំណងបានសម្រេចរួចហើយ។
Verse 18
त्वं माता सर्वदेवानां त्वं च यज्ञस्य कारणम् । त्वं तीर्थं सर्वतीर्थानां नम स्तेऽस्तु सदानघे
ព្រះនាងជាមាតានៃទេវទាំងអស់; ព្រះនាងជាមូលហេតុនៃយជ្ញៈ។ ព្រះនាងជាទីរថៈលើសទីរថៈទាំងឡាយ—សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះនាង ឱ ព្រះនាងដ៏គ្មានមន្ទិលជានិច្ច។
Verse 19
शशिसूर्यारुणा यस्या ललाटे वृषभध्वजः । सरस्वती च हुंकारे सर्वे नागाश्च कंबले
នាងដែលលលាដ៍មានពន្លឺព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យពណ៌ក្រហមភ្លឺចែងចាំង ហើយមានសញ្ញានៃព្រះមហាទេវៈ សិវៈ អ្នកកាន់ទង់គោប្រុស; ក្នុងសំឡេងគំហុករបស់នាងមានព្រះសរស្វតី ហើយក្នុងកម្រាលគ្របរបស់នាងមាននាគទាំងអស់ប្រមូលផ្តុំ—នោះហើយជាគោទេវី សុរភី ដ៏អស្ចារ្យ។
Verse 20
क्षुरपृष्ठे च गन्धर्वा वेदाश्चत्वार एव च । मुखाग्रे सर्वतीर्थानि स्थावराणि चराणि च
លើខ្នងដ៏មុតដូចកាំបិតកោររបស់នាង មានពួកគន្ធព៌ និងវេទទាំងបួនស្ថិតនៅ; ហើយនៅមុខមាត់របស់នាង មានទីរថៈទាំងអស់ស្នាក់នៅ—ទាំងរបស់លោកស្ថាវរ និងលោកចរ។
Verse 21
एवंविधैश्च बहुशो वचनैस्तोषिता च सा । सुप्रसन्ना तदा धेनुः किं करोमीति चाब्रवीत्
ដូច្នេះ ដោយបានពេញចិត្តជាញឹកញាប់ដោយពាក្យសម្តីបែបនោះ នាងគោបានក្លាយជាសប្បាយចិត្តយ៉ាងខ្លាំង; បន្ទាប់មកនាងបាននិយាយថា «ខ្ញុំគួរធ្វើអ្វី?»
Verse 22
देवा ऊचुः । सृष्टाः सर्वे त्वया मातर्देव्यैतेऽनुचराः शुभाः । त्वत्प्रसादान्महाभागे ब्राह्मणाः सुखिनोऽ भवन्
ពួកទេវតាបាននិយាយថា «ឱ មាតា ឱ ទេវី! អ្នកបម្រើដ៏មង្គលទាំងនេះ សុទ្ធតែបានកើតឡើងដោយអ្នក។ ឱ អ្នកមានភាគល្អយ៉ាងខ្លាំង ដោយព្រះគុណរបស់អ្នក ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយបានសុខសាន្ត និងរីករាយ»។
Verse 23
ततोऽसौ सुरभी राजन्गता नाकं यशस्विनी । ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यास्तत्रैवांतरधुस्ततः
បន្ទាប់មក ឱ ព្រះរាជា សុរភីដ៏មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះនោះ បានទៅកាន់ស្ថានសួគ៌។ រួចមក ព្រះព្រហ្ម ព្រះវិษ្ណុ ព្រះមហេស្វរ និងទេវៈដទៃទៀត ក៏បានអន្តរធានពីកន្លែងនោះតែម្តង។
Verse 24
युधिष्ठिर उवाच । अभार्यास्ते महातेजा गोजा अनुचरास्तथा । उद्वाहिता कथं ब्रह्मन्त्सुतास्तेषां कदाऽभवन्
យុធិષ્ઠិរ បានពោលថា៖ «ឱ ព្រះតេជៈដ៏មហិមា! អ្នកបម្រើដែលកើតពីគោទាំងនោះ គ្មានភរិយា។ ឱ ព្រាហ្មណ៍! ពួកគេបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ដូចម្តេច ហើយកូនៗកើតឡើងពេលណា?»
Verse 25
व्यास उवाच । परिग्रहार्थं वे तेषां रुद्रेण च यमेन च । गन्धर्वकन्या आहृत्य दारास्तत्रोपकल्पिताः
វ្យាស បានពោលថា៖ «ដើម្បីឲ្យពួកគេបានទទួលភរិយា រុទ្រ និងយម បាននាំកញ្ញាគន្ធព៌មក ហើយនៅទីនោះបានរៀបចំភរិយាឲ្យពួកគេតាមគួរសម»
Verse 26
युधिष्ठिर उवाच । को वा गन्धर्वराजासौ किंनामा कुत्र वा स्थितः । कियन्मात्रास्तस्य कन्याः किमाचारा ब्रवीहि मे
យុធិષ્ઠិរ បានពោលថា៖ «ស្តេចនៃគន្ធព៌នោះជានរណា ឈ្មោះអ្វី ហើយស្ថិតនៅទីណា? កូនស្រីរបស់គាត់មានប៉ុន្មាននាក់ និងមានទំនៀមទម្លាប់យ៉ាងដូចម្តេច? សូមប្រាប់ខ្ញុំ»
Verse 27
व्यास उवाच । विश्वावसुरिति ख्यातो गन्धर्वाधिपतिर्नृप । षष्टिकन्यासहस्राणि आसते तस्य वेश्मनि
វ្យាស បានពោលថា៖ «ឱ ព្រះរាជា! អធិបតីនៃគន្ធព៌មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះថា វិશ્વាវសុ។ នៅក្នុងព្រះរាជវាំងរបស់គាត់ មានកញ្ញាចំនួនហុកសិបពាន់នាក់ស្នាក់នៅ»
Verse 28
अंतरिक्षे गृहं तस्य गधर्वनगरं शुभम् । यौवनस्थाः सुरूपाश्च कन्या गन्धर्वजाः शुभाः
លំនៅរបស់គាត់ស្ថិតនៅក្នុងអន្តរិក្ស—ជានគរគន្ធព៌ដ៏សុភមង្គល និងរុងរឿង។ នៅទីនោះមានកញ្ញាដែលកើតពីគន្ធព៌ ជាសុភមង្គល ស្ថិតក្នុងវ័យយុវវ័យ និងមានរូបសោភា។
Verse 29
रुद्रस्यानुचरौ राजन्नंदी भृंगी शुभाननौ । पूर्वदृष्टाश्च ताः कन्याः कथयामासतुः शिवम्
ឱ ព្រះរាជា! នន្ទី និង ភ្រឹង្គី—អ្នកតាមព្រះរុទ្រៈ មានមុខមាត់ភ្លឺថ្លា—បានទូលប្រាប់ព្រះសិវៈអំពីកញ្ញាទាំងនោះដែលពួកគេបានឃើញពីមុន។
Verse 30
दृष्टाः पुरा महादेव गन्धर्वनगरे विभो । विश्वावसुगृहे कन्या असंख्याताः सहस्रशः
កាលពីមុន ឱ មហាទេវៈ ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏គ្របដណ្តប់ទាំងសព្វ! នៅក្រុងគន្ធព្វៈ ក្នុងគេហដ្ឋានរបស់វិશ્વាវសុ មានកញ្ញាច្រើនពាន់រាប់មិនអស់ត្រូវបានឃើញ។
Verse 31
ता आनीय वलादेव गोभुजेभ्यः प्रयच्छ भो । एवं श्रुत्वा ततो देवस्त्रिपुरघ्नः सदाशिवः
“ចូរនាំពួកនាងមក ឱ ទេវៈដ៏មានពលានុភាព ហើយប្រគល់ឲ្យពួកគោភុជៈ (អ្នកចិញ្ចឹមគោ)។” ព្រះសទាសិវៈ អ្នកបំផ្លាញត្រីបុរៈ បានស្តាប់ហើយ (បានឆ្លើយតប)។
Verse 32
प्रेषयामास दूतं तु विजयं नाम भारत । स तत्र गत्वा यत्रास्ते विश्वावसुररिंदमः
ឱ ភារតៈ! ព្រះองค์បានផ្ញើទូតម្នាក់ឈ្មោះ វិជយៈ។ គាត់បានទៅកន្លែងដែលវិશ્વាវសុ អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ កំពុងស្នាក់នៅ។
Verse 33
उवाच वचनं चैव पथ्यं चैव शिवेरितम् । धर्मारण्ये महाभाग काजेशेन विनिर्मिताः
គាត់បាននិយាយទាំងសារ និងបទបញ្ជាដ៏សមគួរ តាមដែលព្រះសិវៈបានបង្គាប់៖ “ឱ មហាភាគ អ្នកមានភាគវាសនា! នៅធម្មារណ្យ (ពួកនោះ) ត្រូវបានស្ថាបនា/បង្កើតដោយ កាជេឝៈ।”
Verse 34
स्थापिता वाडवास्तत्र वेदवेदांगपारगाः । तेषां वै परिचर्यार्थं कामधेनुश्च प्रार्थिता
នៅទីនោះ បានស្ថាបនាពួកវាឌវាស ដែលជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងវេទ និងវេទាង្គ។ ដើម្បីបម្រើ និងផ្គត់ផ្គង់ដល់ពួកគេ ក៏បានអធិស្ឋានសុំកាមធេនុផងដែរ។
Verse 35
तया कृताः शुभाचारा वणिजस्ते त्वयोनिजा । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि कुमारास्ते महाबलाः
ដោយនាងនោះ ពួកពាណិជ្ជករទាំងនោះត្រូវបានធ្វើឲ្យមានអាកប្បកិរិយាល្អប្រសើរ និងបានកើតដោយមិនអាស្រ័យលើគភ៌មនុស្ស។ ហើយមានកូនប្រុសរបស់អ្នកចំនួនសាមសិបប្រាំមួយពាន់ នៃកម្លាំងដ៏មហិមា។
Verse 36
शिवेन प्रेषितोऽहं वै त्वत्समीपमुपागतः । कन्यार्थं हि महाभाग देहिदेहीत्युवाच ह
ពិតប្រាកដណាស់ ខ្ញុំត្រូវបានព្រះសិវៈផ្ញើមក ហើយបានមកដល់ជិតអ្នក។ ឱ មហាភាគ ដើម្បីកូនស្រីទាំងឡាយ—គាត់បាននិយាយថា «សូមប្រទាន សូមប្រទាន»។
Verse 37
गन्धर्व उवाच । देवानां चैव सर्वेषां गन्धर्वाणां महामते । परित्यज्य कथं लोके मानुषाणां ददामि वै
គន្ធರ್ವបាននិយាយថា៖ «ឱ មហាមតិ បើខ្ញុំបោះបង់ទេវតាទាំងអស់ និងគន្ធರ್ವទាំងឡាយ ហើយនៅក្នុងលោកនេះ ខ្ញុំនឹងប្រទាន (កូនស្រីទាំងនេះ) ដល់មនុស្សបានដូចម្តេច?»
Verse 38
श्रुत्वा तु वचनं तस्य निवृत्तो विजयस्तदा । कथयामास तत्सर्वं गन्धर्व चरितं महत्
ពេលបានឮពាក្យរបស់គាត់ វិជយៈក៏ត្រឡប់ទៅវិញ។ ហើយគាត់បានរាយការណ៍ទាំងអស់—រឿងរ៉ាវដ៏មហិមាអំពីចរិតប្រព្រឹត្តរបស់គន្ធರ್ವ។
Verse 39
व्यास उवाच । ततः कोपसमाविष्टो भगवांल्लोकशंकरः । वृषभे च समारूढः शूलहस्तः सदाशिवः
ព្យាសបានមានពាក្យថា៖ បន្ទាប់មក ព្រះភគវាន សង្គរា អ្នកអនុគ្រោះដល់លោក ត្រូវកំហឹងគ្របដណ្តប់។ ព្រះសទាសិវៈឡើងជិះលើគោ និងកាន់ត្រីសូលក្នុងព្រះហស្ត ហើយចេញដំណើរ។
Verse 40
भूतप्रेतपिशाचाद्यैः सहस्रैरावृतः प्रभुः । ततो देवास्तथा नागा भूतवेतालखेचराः
ព្រះអម្ចាស់ត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយភូត ព្រេត ពិសាច និងពួកដទៃរាប់ពាន់។ បន្ទាប់មក ពួកទេវតា ពួកនាគ និងក្រុមវិញ្ញាណ—វេតាល និងសត្វហោះលើមេឃ—ក៏មកប្រមូលផ្តុំ។
Verse 41
क्रोधेन महताविष्टाः समाजग्मुः सहस्रशः । हाहाकारो महानासीत्तस्मिन्सैन्ये विसर्पति
ដោយកំហឹងដ៏ធំគ្របដណ្តប់ ពួកគេបានមកប្រមូលផ្តុំជាពាន់ៗ។ ពេលកងទ័ពនោះរាលដាលទៅ ក៏មានសម្លេងហាហាការដ៏គួរភ័យកើតឡើង។
Verse 42
प्रकंपिता धरादेवी दिशापाला भयातुराः । घोरा वातास्तदाऽशांताः शब्दं कुर्वंति दिग्गजाः
ទេវីផែនដីញ័រខ្លាំង; អ្នកអភិបាលទិសទាំងឡាយភ័យស្លន់ស្លោ។ នៅពេលនោះ ខ្យល់ដ៏សាហាវមិនស្ងប់បានផ្លុំក្រហាយ ហើយដិគ្គជ (ដំរីប្រចាំទិស) បន្លឺសម្លេងខ្លាំង។
Verse 43
व्यास उवाच । तदागतं महासैन्यं दृष्ट्वा भयविलोलितम् । गन्धर्वनगरात्सर्वे विनेशुस्ते दिशो दश
ព្យាសបានមានពាក្យថា៖ ពេលឃើញកងទ័ពដ៏ធំនោះមកដល់—រង្គើដោយភ័យ—សត្វលោកទាំងអស់បានរត់ចេញពីទីក្រុងគន្ធರ್ವ ទៅកាន់ទិសទាំងដប់។
Verse 44
गन्धर्वराजो नगरं त्यक्त्वा मेरुं गतो नृप । ताः कन्या यौवनोपेता रूपौदार्यसमन्विताः
ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ព្រះរាជានៃគន្ធព្វ បានចាកចេញពីទីក្រុង ហើយទៅកាន់ភ្នំមេរុ។ កញ្ញាទាំងនោះពេញដោយវ័យក្មេង ស្រស់ស្អាត និងប្រកបដោយគុណធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ នៅសល់នៅទីនោះ។
Verse 45
गृहीत्वा प्रददौ सर्वा वणिग्भ्यश्च तदा नृप । वेदोक्तेन विधानेन तथा वै देवसन्निधौ
ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! បន្ទាប់ពីទទួលយកកញ្ញាទាំងនោះហើយ គាត់បានប្រគល់ទាំងអស់ទៅឲ្យពួកពាណិជ្ជករ តាមវិធីពិធីការដែលវេដាបានបង្រៀន ហើយធ្វើនៅចំពោះមុខព្រះទេវតាទាំងឡាយ។
Verse 46
आज्यभागं तदा दत्त्वा गन्धर्वाय गवात्मजाः । देवानां पूर्वजानां च सूर्याचंद्रमसोस्तथा
បន្ទាប់មក កូនប្រុសនៃអ្នកគោល (អ្នកចិញ្ចឹមគោ) បានថ្វាយអាជ្យភាគ គឺភាគនៃបូជាខ្លាញ់សុទ្ធ ដល់គន្ធព្វ ហើយដូចគ្នានោះក៏ថ្វាយដល់ទេវតាបុរាណទាំងឡាយ និងដល់ព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទផងដែរ។
Verse 47
यमाय मृत्यवे चैव आज्यभागं तदा ददुः । दत्त्वाज्यभागान्विधिवद्वव्रिरे ते शुभव्रताः
បន្ទាប់មក ពួកគេបានថ្វាយអាជ្យភាគដល់ព្រះយម និងដល់ម្រឹត្យុផងដែរ។ ក្រោយពីថ្វាយអាជ្យភាគតាមវិធីពិធីការយ៉ាងត្រឹមត្រូវហើយ អ្នកមានវត្តប្រតិបត្តិដ៏មង្គលទាំងនោះបានជ្រើសរើសគូស្រករតាមសមគួរ។
Verse 48
ततः प्रभृति गान्धर्वविवाहे समुपस्थिते । आज्यभागं प्रगृह्णन्ति अद्यापि सर्वतो भृशम्
ចាប់តាំងពីពេលនោះមក រាល់ពេលដែលមានអាពាហ៍ពិពាហ៍បែបគន្ធព្វ ក៏មានការយកអាជ្យភាគមកប្រើក្នុងពិធី—រហូតដល់សព្វថ្ងៃ នៅគ្រប់ទីកន្លែង ដោយពេញលេញ។
Verse 50
क्षत्रियाश्च महावीरा किंकरत्वे हि निर्मिताः
ហើយពួកក្សត្រិយៈអ្នកក្លាហានដ៏មហាវីរ ត្រូវបានបង្កើតឡើងពិតប្រាកដសម្រាប់ការបម្រើ—ឈរត្រៀមជាអ្នកបម្រើដោយសទ្ធា តាមលំដាប់ធម៌ដែលបានកំណត់។
Verse 51
ततो देवाऽस्तदा राजञ्जग्मुः सर्वे यथातथा । गते देवे द्विजाः सर्वे स्थानेऽस्मिन्निवसंति ते
បន្ទាប់មក ព្រះរាជាអើយ ព្រះទេវតាទាំងអស់បានចាកចេញទៅ—ម្នាក់ៗទៅកាន់ទីស្ថិតរបស់ខ្លួន។ ពេលទេវតាចាកទៅហើយ ពួកទ្វិជៈទាំងអស់នៅសល់ និងស្នាក់នៅក្នុងទីនេះដដែល។
Verse 52
पुत्रपौत्रयुता राजन्निवसंत्यकुतोभयाः । पठंति वेदान्वेदज्ञाः क्वचिच्छास्त्रार्थमुद्गिरन्
ព្រះរាជាអើយ ពួកគេរស់នៅទីនោះដោយគ្មានភ័យខ្លាច ព្រមទាំងកូន និងចៅ។ ជាអ្នកដឹងវេទ ពួកគេសូត្រវេទ ហើយពេលខ្លះក៏បកស្រាយន័យនៃសាស្ត្រ។
Verse 54
केचिद्विष्णुं जपंतीह शिवं केचिज्जपंति हि । ब्रह्माणं च जपंत्येके यमसूक्तं हि केचन । यजंति याजकाश्चैव अग्निहोत्रमुपासते । स्वाहाकारस्वधाकारवषट्कारैश्च सुव्रत
នៅទីនេះ អ្នកខ្លះជបព្រះវិស្ណុ អ្នកខ្លះក៏ជបព្រះសិវៈពិតប្រាកដ។ អ្នកខ្លះជបព្រះព្រហ្មា ហើយអ្នកខ្លះសូត្រសូក្តៈសម្រាប់ព្រះយម។ អ្នកខ្លះធ្វើយជ្ញៈ ហើយពួកយាជកក៏គោរពបម្រើអគ្និហោត្រ—ដោយបញ្ចេញពាក្យ ‘ស្វាហា’ ‘ស្វធា’ និង ‘វសត’ ឱ អ្នកមានវ្រតល្អ។
Verse 55
शब्दैरापूयते सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । वणिजश्च महादक्षा द्विजशुश्रूणोत्सुकाः
ដោយសំឡេងបរិសុទ្ធ ទាំងត្រៃលោក—ទាំងចល និងអចល—ត្រូវបានបំពេញពេញ។ ហើយពួកពាណិជ្ជករ ដែលមានជំនាញខ្លាំង ក៏មានចិត្តក្លៀវក្លា ចង់បម្រើ និងថែទាំពួកទ្វិជៈ។
Verse 56
धर्मारण्ये शुभे दिव्ये ते वसंति सुनिष्ठिताः । अन्नपानादिकं सर्वं समित्कुशफलादिकम्
នៅក្នុងធម្មារណ្យដ៏មង្គល និងទិព្វនោះ ពួកគេរស់នៅដោយមាំមួនក្នុងវិន័យតបៈ។ គ្រប់អ្វីដែលចាំបាច់—អាហារ ទឹកផឹក ព្រមទាំងឈើឥន្ធនៈ (សមិធ) ស្មៅកុសៈ ផ្លែឈើ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត—មានស្រាប់យ៉ាងពេញលេញនៅទីនោះ។
Verse 57
आपूरयन्द्विजातीनां वणिजस्ते गवात्मजाः
ពួកពាណិជ្ជករនោះ ដែលជាកូនចៅនៃវង្សគោ (គវៈ) បានផ្គត់ផ្គង់ដល់ពួកទ្វិជៈឲ្យពេញលេញ—បំពេញតម្រូវការដោយគ្មានខ្វះខាត។
Verse 58
पुष्पोपहारनिचयं स्नानवस्त्रादिधावनम् । उपलादिकनिर्माणं मार्जनादिशुभक्रियाः
ពួកគេរៀបចំផ្កា និងគ្រឿងបូជាជាច្រើន; លាងសម្អាតសម្លៀកបំពាក់សម្រាប់ងូតទឹក និងវត្ថុផ្សេងៗ; សាងសង់ការងារដោយថ្ម និងអ្វីៗស្រដៀង; ហើយប្រតិបត្តិកិច្ចមង្គល ដូចជា ការបោស និងការសម្អាត។
Verse 59
वणिक्स्त्रियः प्रकुर्वंति कंडनं पेषणादिकम् । शुश्रूषंति च तान्विप्रान्काजेशवचनेन हि
ភរិយារបស់ពាណិជ្ជករទាំងនោះ បានធ្វើការងារដូចជា កិន និងបុកជាដើម។ ហើយតាមព្រះបញ្ជារបស់ កាជេឝៈ ពួកនាងបានបម្រើព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះដោយស្មោះស្ម័គ្រ។
Verse 60
स्वस्था जातास्तदा सर्वे द्विजा हर्षपरायणाः । काजेशादीनुपासंते दिवारात्रौ हि संध्ययोः
បន្ទាប់មក ពួកទ្វិជៈទាំងអស់បានមានសុខភាពល្អ និងពេញចិត្ត ដោយឧទ្ទិសចិត្តទៅកាន់អានន្ទ។ នៅពេលសន្ធ្យាព្រឹក និងសន្ធ្យាល្ងាច ទាំងថ្ងៃទាំងយប់ ពួកគេបានបូជាកាជេឝៈ និងទេវតាផ្សេងៗ។