Adhyaya 58
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 5851 Verses

दुन्दुभिनिर्ह्रादनिर्णयः / Dundubhinirhrāda’s Stratagem: Targeting the Brāhmaṇas

សនត್ಕុមារ ប្រាប់ វ្យាស អំពី អសុរ ឌុំឌុភិនិរហ្រាទ (សាច់ញាតិ ព្រាហ្លាទ)។ បន្ទាប់ពី វិષ્ણុ សម្លាប់ ហិរ៉ណ្យាក្សៈ ទីទី សោកសៅខ្លាំង។ ឌុំឌុភិនិរហ្រាទ លួងលោមនាង ហើយជា ដៃត្យរាជ មានមាយា គិតយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីឈ្នះទេវតា។ គាត់ពិចារណាថា កម្លាំងទេវតា មិនឯករាជ្យទេ ប៉ុន្តែចិញ្ចឹមដោយ ក្រតុ/យជ្ញៈ។ ពិធីកើតពី វេដៈ ហើយវេដៈ ឈរលើ ព្រាហ្មណៈ ដូច្នេះ ព្រាហ្មណៈ ជាគ្រឹះសំខាន់នៃរបបទេវតា។ ដោយហេតុនេះ គាត់ព្យាយាមសម្លាប់ព្រាហ្មណៈជាញឹកញាប់ ដើម្បីកាត់ផ្តាច់ការបន្តវេដៈ និងអានុភាពពិធី។ ជំពូកនេះបង្ហាញខ្សែហេតុផល ព្រាហ្មណៈ→វេដៈ→យជ្ញៈ→កម្លាំងទេវតា និងថ្កោលទោសអំពើហិង្សាលើអ្នកថែរក្សាព្រះធម៌។

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास प्रवक्ष्यामि चरितं शशिमौलिनः । यथा दुंदुभिनिर्ह्रादमवधीद्दितिजं हरः

សនត్కុមារ បានមានព្រះវាចា៖ «ស្តាប់ទៅ ឱ វ្យាសៈ ខ្ញុំនឹងពោលរៀបរាប់អំពីកិច្ចការដ៏បរិសុទ្ធនៃព្រះអម្ចាស់មានព្រះចន្ទជាមកុដ—ថា ហរ (Hara) បានសម្លាប់អសុរ កូននាងទិតិ ឈ្មោះ ឌុំឌុភិនិរហ្រាទ (Duṃdubhi-nirhrāda) ដូចម្តេច»។

Verse 2

हिरण्याक्षे हते दैत्ये दितिपुत्रे महाबले । विष्णुदेवेन कालेन प्राप दुखं पहद्दितिः

ពេលដែលហិរណ្យាក្ស (Hiraṇyākṣa) អសុរ កូននាងទិតិ ដ៏មានកម្លាំងធំ ត្រូវបានព្រះវិෂ್ಣុ សម្លាប់តាមកាលសមគួរ នោះទិតិបានទទួលទុក្ខយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ហើយចិត្តនាងរងរបួសដោយសោកសៅ។

Verse 3

दैत्यो दुंदुभिनिर्ह्रादो दुष्टः प्रह्लादमातुलः । सांत्वयामास तां वाग्भिर्दुःखितां देवदुःखदः

អសុរ ឌុំឌុភិនិរហ្រាទ (Duṃdubhinirhrāda) ដ៏អាក្រក់ ជាពូខាងម្តាយរបស់ប្រាហ្លាទ (Prahlāda) និងជាអ្នកបង្កទុក្ខដល់ទេវតា បានព្យាយាមលួងលោមនាងដែលកំពុងសោកសៅ ដោយពាក្យសម្រួលចិត្ត។

Verse 4

अथ दैत्यस्स मायावी दितिमाश्वास्य दैत्यराट् । देवाः कथं सुजेयाः स्युरित्युपायमर्चितयत्

បន្ទាប់មក ស្តេចដៃត្យាដែលមានល្បិចកល បានលួងលោមទិតិ ហើយចាប់ផ្តើមគិតយុទ្ធវិធី ដោយគិតថា៖ «តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឈ្នះទេវតាបានដោយងាយ?»

Verse 5

देवैश्च घातितो वीरो हिरण्याक्षो महासुरः । विष्णुना च सह भ्रात्रा सच्छलैर्देत्यवैरिभिः

វីរបុរសអសុរាធំ ហិរ៉ាញាក្សា ត្រូវបានទេវតាសម្លាប់—ដោយព្រះវិស្ណុផង ដោយរួមជាមួយបងប្រុសរបស់ទ្រង់—ដោយយុទ្ធល្បិច ដូចជាសត្រូវរបស់ពួកដៃត្យា។

Verse 6

किंबलाश्च किमाहारा किमाधारा हि निर्जराः । मया कथं सुजेयास्स्युरित्युपायमचिंतयत्

គាត់បានគិតរកវិធី ដោយគិតថា៖ «ពួកនិរជរៈទាំងនេះមានកម្លាំងប៉ុន្មាន? ពួកគេរស់ដោយអ្វី? ពួកអមតៈទាំងនេះពឹងផ្អែកលើអ្វី? ហើយដោយវិធីណា ខ្ញុំអាចឈ្នះពួកគេបានប្រាកដ?»

Verse 7

विचार्य बहुशो दैत्यस्तत्त्वं विज्ञाय निश्चितम् । अवश्यमग्रजन्मानो हेतवोऽत्र विचारतः

ពិចារណាឡើងវិញជាញឹកញាប់ ដៃត្យានោះបានដឹងសច្ចធម៌ ហើយសម្រេចចិត្តយ៉ាងមាំមួនថា៖ បើពិចារណាឲ្យម៉ត់ចត់ មូលហេតុនៅទីនេះចាំបាច់ពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកដែលកើតមុន—ពួកមេធំចាស់ជាងគេ។

Verse 8

ब्राह्मणान्हंतुमसकृदन्वधावत वै ततः । दैत्यो दुन्दुभिनिर्ह्रादो देववैरी महाखलः

បន្ទាប់មក ដៃត្យអាក្រក់ ឌុនឌុភី ដែលសម្លេងគគ្រឹកដូចស្គរសង្គ្រាម និងជាសត្រូវនៃទេវតា បានរត់ចូលមកម្តងហើយម្តងទៀត ដោយប៉ងសម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍។

Verse 9

यतः क्रतुभुजो देवाः क्रतवो वेदसंभवाः । ते वेदा ब्राह्मणाधारास्ततो देवबलं द्विजाः

ព្រោះទេវតាទាំងឡាយរស់រានដោយអាហារពីយជ្ញ (បូជាយញ្ញ) ហើយយជ្ញកើតចេញពីវេទ។ វេទវិញពឹងផ្អែកលើព្រះព្រាហ្មណ៍; ដូច្នេះហើយ ឱ ពួកទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង) កម្លាំងរបស់ទេវតាទាំងឡាយស្ថិតលើព្រះព្រាហ្មណ៍។

Verse 10

निश्चितं ब्राह्मणाधारास्सर्वे वेदास्सवासवाः । गीर्वाणा ब्राह्मणबला नात्र कार्या विचारणा

បានបញ្ជាក់យ៉ាងមាំមួនថា វេទទាំងអស់ ព្រមទាំងឥន្ទ្រ និងទេវតាផ្សេងៗ ស្ថិតលើការគាំទ្ររបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍។ សូម្បីតែសត្វស្ថានសួគ៌ (ទេវា) ក៏ទទួលកម្លាំងពីអំណាចព្រះព្រាហ្មណ៍ដែរ—មិនចាំបាច់សង្ស័យ ឬពិចារណាបន្ថែមឡើយ។

Verse 11

ब्राह्मणा यदि नष्टास्स्युर्वेदा नष्टास्ततस्त्वयम् । अतस्तेषु प्रणष्टेषु विनष्टाः सततं सुराः

បើព្រះព្រាហ្មណ៍ត្រូវវិនាស នោះវេទក៏វិនាស ហើយជាមួយនោះ អ្នកផងក៏រលាយដែរ។ ដូច្នេះ ពេលពួកគេបាត់បង់ ទេវតាទាំងឡាយក៏ត្រូវវិនាសជានិច្ចដែរ។

Verse 12

यज्ञेषु नाशं गच्छत्सु हताहारास्ततस्सुराः । निर्बलास्सुखजय्याः स्युर्निर्जितेषु सुरेष्वथ

ពេលពិធីយជ្ញត្រូវនាំទៅកាន់ការបំផ្លាញ ទេវតាទាំងឡាយក៏ខ្វះអាហាររបស់ខ្លួន។ ក្លាយជាខ្សោយ និងងាយឲ្យឈ្នះ ទេវតាទាំងឡាយត្រូវបានយកឈ្នះក្នុងសង្គ្រាម។

Verse 13

अहमेव भविष्यामि मान्यस्त्रिजगतीपतिः । अहरिष्यामि देवा नामक्षयास्सर्वसंपदः

«ខ្ញុំតែម្នាក់ឯង នឹងក្លាយជាព្រះអម្ចាស់ដ៏គួរគោរព នៃលោកទាំងបី។ ខ្ញុំនឹងដកយកពីទេវតាទាំងឡាយ នូវសម្បត្តិដ៏មិនអស់សព្វគ្រប់»។

Verse 14

निर्वेक्ष्यामि सुखान्येव राज्ये निहतकंटके । इति निश्चित्य दुर्बुद्धिः पुनश्चिंतितवान्खलः

«ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងរីករាយនឹងសុខសាន្តក្នុងរាជ្យដែលបានកាត់បន្ថយមុតស្រួច (សត្រូវ និងឧបសគ្គ) រួចហើយ»។ ដោយសម្រេចចិត្តដូច្នេះ បុរសអាក្រក់ដែលមានបញ្ញាវៀចវេរ បានចាប់ផ្តើមគិតឡើងវិញ។

Verse 15

द्विजाः क्व संति भूयांसो ब्रह्मतेजोतिबृंहिता । श्रुत्यध्यनसंपन्नास्तपोबलसमन्विताः

តើពួកទ្វិជៈជាច្រើននៅទីណា—ព្រះឥសីដែលត្រូវបានបំប៉នដោយពន្លឺតេជៈនៃព្រះវេដៈ មានសម្បត្តិការសិក្សាស្រុតិ និងមានកម្លាំងតបៈជាគ្រឿងគាំទ្រ?

Verse 16

भूयसां ब्राह्मणानां तु स्थानं वाराणसी खलु । तामादावुपसंहृत्य यायां तीर्थांतरं ततः

ពិតប្រាកដណាស់ វារាណសី (កាសី) ជាទីលំនៅដ៏លើសលប់សម្រាប់ពួកព្រាហ្មណៈជាច្រើន។ ដំបូងត្រូវប្រមូលផ្តុំទៅទីនោះ ហើយបញ្ចប់វ្រតៈតាមគ្រប់គ្រាន់ រួចទើបធ្វើដំណើរទៅទីរថៈបរិសុទ្ធផ្សេងៗទៀត។

Verse 17

यत्र यत्र हि तीर्थेषु यत्र यत्राश्रमेषु च । संति सर्वेऽग्रजन्मानस्ते मयाद्यास्समंततः

នៅទីណាទីណាមានទីរថៈបរិសុទ្ធ និងនៅទីណាទីណាមានអាស្រាម—នៅទីនោះមានពួកអគ្រជន្មៈទាំងអស់ ជាព្រះអរិយៈដ៏គួរគោរព ហើយខ្ញុំ—ព្រះដើមកំណើត—ព័ទ្ធជុំវិញពួកគេគ្រប់ទិស។

Verse 18

इति दुंदुभिनिर्ह्रादो मतिं कृत्वा कुलोचिताम् । प्राप्यापि काशीं दुर्वृत्तो मायावी न्यवधीद्द्विजान्

ដូច្នេះ ដុំដុភិនិរហ្រាទៈ បានកំណត់ចិត្តលើផ្លូវដែលសមនឹងវង្សត្រកូលរបស់ខ្លួន ហើយទៅដល់កាសី; ប៉ុន្តែអ្នកអាក្រក់ល្បិចកលនោះ ដែលត្រូវម៉ាយា​បំភាន់ បានសម្លាប់ព្រះឥសីព្រាហ្មណៈ។

Verse 19

समित्कुशान्समादातुं यत्र यांति द्विजोत्तमाः । अरण्ये तत्र तान्सर्वान्स भक्षयति दुर्मतिः

កន្លែងណាដែលព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ចូលព្រៃដើម្បីប្រមូលឈើសក្ការៈ និងស្មៅកុសៈ មនុស្សអាក្រក់ចិត្តនោះក៏ទៅទីនោះ ហើយលេបស៊ីពួកគេទាំងអស់។

Verse 20

यथा कोऽपि न वेत्त्येवं तथाऽच्छन्नोऽभवत्पुनः । वने वनेचरो भूत्वा यादोरूपो जलाशये

ដើម្បីឲ្យគ្មាននរណាស្គាល់គាត់ឡើយ គាត់បានលាក់ខ្លួនម្ដងទៀត។ នៅព្រៃ គាត់រស់ដូចអ្នកព្រៃ; នៅក្នុងទឹក គាត់យករូបរាងជាសត្វទឹកដូចត្រី។

Verse 21

अदृश्यरूपी मायावी देवानामप्यगोचरः । दिवा ध्यानपरस्तिष्ठेन्मुनिवन्मुनिमध्यगः

គាត់មានរូបរាងមើលមិនឃើញ ជាមនុស្សមានមាយា អស្ចារ្យ ហើយសូម្បីទេវតាក៏មិនអាចឈានដល់បាន។ ពេលថ្ងៃ គាត់ឈរនៅក្នុងសមាធិពេញលេញ ដូចមុនីម្នាក់នៅកណ្ដាលមុនីទាំងឡាយ។

Verse 22

प्रवेशमुटजानां च निर्गमं हि विलोकयन् । यामिन्यां व्याघ्ररूपेणाभक्षयद्ब्राह्मणान्बहून्

ដោយសង្កេតមើលការចូលចេញនៃកុដិព្រៃរបស់ឥសីទាំងឡាយ នៅពេលយប់ គេបានបំលែងជារូបខ្លា ហើយលេបស៊ីព្រះព្រាហ្មណ៍ជាច្រើន។

Verse 23

निश्शंकम्भक्षयत्येवं न त्यजत्यपि कीकशम् । इत्थं निपातितास्तेन विप्रा दुष्टेन भूरिशः

គេបានលេបស៊ីដូច្នេះដោយមិនភ័យសោះ ហើយមិនទុកសូម្បីឆ្អឹងឡើយ។ ដោយរបៀបនេះ ព្រះព្រាហ្មណ៍ជាច្រើនត្រូវបានមនុស្សអាក្រក់នោះសម្លាប់ជាច្រើន។

Verse 24

एकदा शिवरात्रौ तु भक्तस्त्वेको निजोटजे । सपर्यां देवदेवस्य कृत्वा ध्यानस्थितोऽभवत्

ម្តងមួយ នៅរាត្រីបរិសុទ្ធ «សិវរាត្រី» អ្នកបូជាឯកោម្នាក់នៅក្នុងកុដិរបស់ខ្លួន បានធ្វើពិធីបូជាព្រះសិវៈ ព្រះនៃទេវទាំងអស់; ហើយបន្ទាប់ពីបញ្ចប់សេវាបូជានោះ គាត់បានស្ថិតនៅក្នុងសមាធិ។

Verse 25

स च दुंदुभिनिर्ह्रादो दैत्येन्द्रो बलदर्पितः । व्याघ्ररूपं समास्थाय तमादातुं मतिं दधे

ហើយស្តេចអសុរ «ទុន្ទុភិនិរហ្រាទ» នោះ ដែលមោទនភាពដោយកម្លាំងរបស់ខ្លួន បានបម្លែងខ្លួនជារូបខ្លា ហើយបានសម្រេចចិត្តក្នុងចិត្តថា នឹងចាប់យកគាត់។

Verse 26

तं भक्तं ध्यानमापन्नं दृढचित्तं शिवेक्षणे । कृतास्त्रमन्त्रविन्यासं तं क्रांतुमशकन्न सः

ប៉ុន្តែគេមិនអាចឈ្នះអ្នកបូជានោះបានទេ—អ្នកដែលជ្រាបចូលក្នុងសមាធិ មានចិត្តមាំមួន ដោយភ្នែកផ្តោតលើព្រះសិវៈ—ព្រោះគាត់បានរៀបចំ និងអភិសេកមន្ត្រាអាវុធរបស់ខ្លួនតាមលំដាប់រួចហើយ។

Verse 27

अथ सर्वं गतश्शम्भुर्ज्ञात्वा तस्याशयं हरः । दैत्यस्य दुष्टरूपस्य वधाय विदधे धियम्

បន្ទាប់មក ព្រះសម្ភូ ដែលដឹងអស់ទាំងអ្វីដែលបានកើតឡើង បានយល់ដឹងពីបំណងក្នុងចិត្តរបស់អសុរនោះ; ហើយព្រះហរៈ ដើម្បីបញ្ចប់ដៃត្យាដែលមានរូបអាក្រក់នោះ បានសម្រេចគំនិតអំពីវិធីសម្លាប់វា។

Verse 28

यावदादित्सति व्याघ्रस्तावदाविरभूद्धरः । जगद्रक्षामणिस्त्र्यक्षो भक्तरक्षणदक्षधीः

នៅពេលខ្លានោះកំពុងត្រៀមវាយប្រហារ ព្រះហរៈបានបង្ហាញព្រះអង្គភ្លាមៗនៅទីនោះ—ព្រះអម្ចាស់មានភ្នែកបី ជាគ្រឿងអលង្ការការពារពិភពលោកទាំងមូល ហើយមានព្រះបំណងឆ្លាតវៃយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការពារអ្នកបូជា។

Verse 29

रुद्रमायांतमालोक्य तद्भक्तार्चितलिंगतः । दैत्यस्तेनैव रूपेण ववृधे भूधरोपमः

ពេលឃើញអំណាចអស្ចារ្យរបស់រុទ្រៈបង្ហាញចេញពីលិង្គដែលបានទទួលការបូជាពីអ្នកសក្ការៈរបស់ព្រះអង្គ ដៃត្យនោះក៏យករូបរាងដូចគ្នានោះ ហើយធំឡើងយ៉ាងមហិមា ដូចភ្នំ។

Verse 30

सावज्ञमथ सर्वज्ञं यावत्पश्यति दानवः । तावदायातमादाय कक्षायंत्रे न्यपीडयत्

បន្ទាប់មក ខណៈដែលអសុរៈនោះនៅតែមើលដោយមើលងាយចំពោះព្រះអង្គដ៏ជ្រាបគ្រប់យ៉ាង វាបានឆក់យកព្រះអង្គដែលបានចូលមកជិតភ្លាមៗ ហើយបង្ខិតបង្ខំទ្រង់ក្នុងឧបករណ៍ចងរឹតដែលភ្ជាប់នៅក្លៀក។

Verse 31

पंचास्यस्त्वथ पंचास्यं मुष्ट्या मूर्द्धन्यताडयत । भक्तवत्सलनामासौ वज्रादपि कठोरया

បន្ទាប់មក បញ្ចាស្យៈបានវាយបញ្ចាស្យៈលើកំពូលក្បាលដោយកណ្ដាប់ដៃ—ព្រះអង្គដែលល្បីថា «ភក្តវត្សល» អ្នកស្រឡាញ់អ្នកសក្ការៈ—តែការវាយរបស់ព្រះអង្គរឹងមាំជាងសូម្បីតែវជ្រៈ។

Verse 32

स तेन मुष्टिघातेन कक्षानिष्पेषणेन च । अत्यार्तमारटद्व्याघ्रो रोदसीं पूरयन्मृतः

ត្រូវបានវាយដោយកណ្ដាប់ដៃដ៏បំផ្លាញ បំបាក់ចំហៀងរបស់វា ខ្លាខ្លាំងស្រែកដោយទុក្ខវេទនាខ្លាំង បំពេញផែនដី និងមេឃដោយសំឡេងរោរ ហើយបន្ទាប់មកស្លាប់។

Verse 33

तेन नादेन महता संप्रवेपितमानसाः । तपोधनास्समाजग्मुर्निशि शब्दानुसारतः

ដោយសំឡេងរំពងដ៏ធំនោះ ចិត្តរបស់ពួកគេរញ្ជួយខ្លាំង ព្រះសង្ឃអ្នកតបស្យាខ្ពស់បានមកប្រមូលផ្តុំក្នុងរាត្រី ដោយដើរតាមសំឡេងនោះជាមគ្គុទេសក៍។

Verse 34

अत्रेश्वरं समालोक्य कक्षीकृतमृगेश्वरम् । तुष्टुवुः प्रणतास्सर्वे शर्वं जयजयाक्षरैः

ពួកគេបានឃើញអត្រេស្វរ—ព្រះសរវៈ—ដែលបានកៀបព្រះអម្ចាស់នៃសត្វព្រៃឲ្យនៅជិតខាង។ ទាំងអស់បានកោតគោរពក្បាលចុះ ហើយសរសើរព្រះសិវៈដោយពាក្យ «ជ័យ! ជ័យ!» ជាបន្តបន្ទាប់។

Verse 35

ब्राह्मणा ऊचुः । परित्राताः परित्राताः प्रत्यूहाद्दारुणादितः । अनुग्रहं कुरुष्वेश तिष्ठात्रैव जगद्गुरो

ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយបាននិយាយ៖ «យើងត្រូវបានសង្គ្រោះហើយ—សង្គ្រោះពិតប្រាកដ—ពីគ្រោះមហន្តរាយដ៏សាហាវនេះ។ ឱ ព្រះអម្ចាស់ សូមប្រទានព្រះអនុគ្រោះ; សូមស្ថិតនៅទីនេះផ្ទាល់ ឱ គ្រូលោក»។

Verse 36

अनेनैव स्वरूपेण व्याघ्रेश इति नामतः । कुरु रक्षां महादेव ज्येष्ठस्थानस्य सर्वदा

ឱ មហាទេវ សូមស្ថិតនៅក្នុងរូបនេះផ្ទាល់ ហើយដោយព្រះនាម «វ្យាឃ្រេស» សូមការពារជានិច្ចនូវជ្យេស្ឋស្ថានដ៏បរិសុទ្ធនេះ។

Verse 37

अन्येभ्यो ह्युपसर्गेभ्यो रक्ष नस्तीर्थवासिनः । दुष्टानष्टास्य गौरीश भक्तेभ्यो देहि चाभयम्

ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃគោរី (Gaurīśa) សូមការពារយើងខ្ញុំ អ្នកស្នាក់នៅទីរថ៌បរិសុទ្ធនេះ ពីគ្រោះមហន្តរាយ និងទុក្ខវេទនាទាំងឡាយ។ ឱ ព្រះអម្ចាស់មានមុខប្រាំបី សូមបង្ក្រាបមនុស្សអាក្រក់ ហើយប្រទានអភ័យដល់សាវករបស់ព្រះ។

Verse 38

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां भक्तानां चन्द्रशेखरः । तथेत्युक्त्वा पुनः प्राह स भक्तान्भक्तवत्सलः

សនត្កុមារ បានមានពាក្យថា៖ ព្រះចន្ទ្រសេករ (ព្រះសិវៈ) អ្នកស្រឡាញ់សាវកជានិច្ច បានស្តាប់ពាក្យរបស់សាវកទាំងនោះ ហើយឆ្លើយថា «ដូច្នោះហើយ» បន្ទាប់មកទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលឡើងវិញទៅកាន់សាវកទាំងនោះ។

Verse 39

महेश्वर उवाच । यो मामनेन रूपेण द्रक्ष्यति श्रद्धयात्र वै । तस्योपसर्गसंधानं पातयिष्याम्यसंशयम्

ព្រះមហេស្វរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាក៏ដោយ នៅទីនេះ បើបានឃើញខ្ញុំក្នុងរូបនេះ ដោយសទ្ធាស្មោះត្រង់—ខ្ញុំនឹងបំផ្លាញ និងបង្រ្កាបការវាយលុកនៃទុក្ខវេទនា និងឧបសគ្គទាំងឡាយ លើគាត់ ដោយមិនសង្ស័យឡើយ»។

Verse 40

मच्चरित्रमिदं श्रुत्वा स्मृत्वा लिंगमिदं हृदि । संग्रामे प्रविशन्मर्त्यो जयमाप्नोत्यसंशयम्

បានស្តាប់ប្រវត្តិរឿងរបស់ខ្ញុំនេះ ហើយចងចាំលិង្គនេះនៅក្នុងបេះដូង—មនុស្សស្លាប់មួយរូប ដែលចូលទៅក្នុងសមរភូមិ នឹងទទួលបានជ័យជម្នះ ដោយមិនសង្ស័យឡើយ។

Verse 41

एतस्मिन्नंतरे देवास्समाजग्मुस्सवासवाः । जयेति शब्दं कुर्वंतो महोत्सवपुरस्सरम्

នៅចន្លោះពេលនោះ ព្រះទេវទាំងអស់ រួមទាំងព្រះឥន្ទ្រ បានមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីនោះ ដោយបន្លឺសំឡេង «ជ័យ! ជ័យ!» ហើយដំណើរមុខដូចជានាំមុខពិធីមហោស្រពដ៏អធិកអធម។

Verse 42

प्रणम्य शंकरं प्रेम्णा सर्वे सांजलयस्सुराः । नतस्कंधाः सुवाग्भिस्ते तुष्टुवुर्भक्तवत्सलम्

ដោយក្តីស្រឡាញ់សទ្ធា ព្រះទេវទាំងអស់បានក្រាបបង្គំដល់ព្រះសង្ករៈ ដោយបូជាដៃប្រណម្យ និងបន្ទាបស្មាដោយគោរព ហើយសរសើរព្រះអង្គដោយពាក្យដ៏ល្អប្រសើរ—ព្រះអង្គអ្នកស្រឡាញ់អ្នកភក្តិជានិច្ច។

Verse 43

देवा ऊचुः । जय शंकर देवेश प्रणतार्तिहर प्रभो । एतद्दुंदुभिनिर्ह्रादवधात्त्राता वयं सुराः

ទេវទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ជ័យជំនះដល់ព្រះសង្ករៈ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងអស់! ឱ ព្រះម្ចាស់ អ្នកដកហូតទុក្ខវេទនារបស់អ្នកដែលក្រាបបង្គំ! សូមការពារយើង—ពួកទេវ—ពីសម្លេងគំហុកដ៏គួរភ័យខ្លាចនៃស្គរសង្គ្រាមនេះ; យើងសុំជ្រកកោនក្រោមព្រះបាទព្រះអង្គ»។

Verse 44

सदा रक्षा प्रकर्तव्या भक्तानां भक्तवत्सल । वध्याः खलाश्च देवेश त्वया सर्वेश्वर प्रभो

ឱព្រះអម្ចាស់ អ្នកស្រឡាញ់អ្នកភក្តិជានិច្ច សូមព្រះអង្គការពារអ្នកភក្តិទាំងឡាយជានិច្ច។ ហើយឱព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា ឱព្រះអម្ចាស់កំពូល ដោយព្រះអង្គផ្ទាល់ សូមសម្លាប់ពួកអាក្រក់ផងដែរ។

Verse 45

इत्याकर्ण्य वचस्तेषां सुराणां परमेश्वरः । तथेत्युक्त्वा प्रसन्नात्मा तस्मिंल्लिंगे लयं ययौ

ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជ (បរមេឝ្វរ) បានស្តាប់ពាក្យរបស់ទេវតាទាំងឡាយ ហើយមានព្រះវាចា​ថា «ដូច្នោះហើយ»។ ដោយព្រះហឫទ័យស្ងប់ស្ងាត់ និងពេញដោយព្រះគុណ ព្រះអង្គបានចូលទៅក្នុងសមាធិ—រលាយរួមជាមួយលិង្គនោះឯង។

Verse 46

सविस्मयास्ततो देवास्स्वंस्वं धाम ययुर्मुदा । तेऽपि विप्रा महाहर्षात्पुनर्याता यथागतम्

បន្ទាប់មក ទេវតាទាំងឡាយមានចិត្តអស្ចារ្យ ក៏ចាកទៅកាន់ទីស្ថានរបស់ខ្លួនៗដោយសេចក្តីរីករាយ។ ព្រះព្រាហ្មណ៍ឥសីទាំងនោះផង ដោយសេចក្តីអំណរដ៏ធំ ក៏ត្រឡប់ទៅវិញតាមផ្លូវដដែលដែលបានមក។

Verse 47

इदं चरित्रं परम व्याघ्रेश्वरसमुद्भवम् । शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि पठेद्वा पाठयेत्तथा

រឿងព្រះចរិតដ៏អធិកនេះ ដែលកើតចេញពីព្រះមហិមារបស់ វ្យាឃ្រេឝ្វរ គួរឲ្យស្តាប់ ឲ្យអ្នកដទៃស្តាប់ (ឲ្យសូត្រ) ឬអាន ហើយក៏ឲ្យអ្នកដទៃអានដូចគ្នា។

Verse 48

सर्वान्कामानवाप्नोति नरस्स्वमनसेसितान् । परत्र लभते मोक्षं सर्वदुःखविवर्जितः

បុគ្គលនោះទទួលបានក្តីប្រាថ្នាទាំងអស់ ដែលចិត្តបានប៉ងប្រាថ្នា។ ហើយនៅលោកក្រោយ គេបានទទួលមោក្សៈ—ការលោះលែង—ដោយគ្មានទុក្ខសោកទាំងពួង។

Verse 49

इदमाख्यानमतुलं शिवलीला मृताक्षरम् । स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं पुत्रपौत्रप्रवर्द्धनम्

រឿងព្រេងបរិសុទ្ធដ៏អស្ចារ្យនេះ អំពីលីឡាទេវរបស់ព្រះសិវៈ គ្មានអ្វីប្រៀបបាន ហើយអក្សររបស់វាមិនរលាយ។ វាប្រទានបុណ្យសួគ៌ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ អាយុវែង និងការកើនឡើងនៃកូន និងចៅ។

Verse 50

परं भक्तिप्रदं धन्यं शिवप्रीतिकरं शिवम् । परमज्ञानदं रम्यं विकारहरणं परम्

ព្រះសិវៈដ៏អធិរាជ និងមង្គលបំផុតនោះ ជាអ្នកប្រទានភក្តីខ្ពស់បំផុត ជាព្រះដ៏មានពរ និងជាអ្វីដែលធ្វើឲ្យព្រះសិវៈពេញព្រះហឫទ័យ។ ព្រះអង្គប្រទានចំណេះដឹងខ្ពស់បំផុត មានសោភ័ណភាពអស្ចារ្យ និងជាអ្នកលុបបំបាត់វិការនិងមលិនក្នុងចិត្តទាំងអស់។

Verse 58

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वि रुद्रसंहितायां पञ्च युद्धखण्डे दुंदुभिनिर्ह्राददैत्यवधवर्णनं नामाष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រី-សិវមហាបុរាណ» នៅក្នុងផ្នែកទីពីរ «រុទ្រសំហិតា» និងក្នុងខណ្ឌទីប្រាំ «យុទ្ធខណ្ឌ» បានបញ្ចប់ជំពូកទី៥៨ មានចំណងជើងថា «ការពិពណ៌នាអំពីការសម្លាប់អសុរ ឌុំឌុភិនិរហ្រាទ»។

Frequently Asked Questions

After Viṣṇu kills Hiraṇyākṣa, Diti grieves; Duṃdubhinirhrāda consoles her and formulates a plan to defeat the devas by targeting brāhmaṇas, the perceived foundation of Vedic rites and deva strength.

The chapter encodes a dependency chain—brāhmaṇa → Veda → yajña → deva-bala—presenting ritual integrity and sacred knowledge transmission as the hidden infrastructure of cosmic stability.

It highlights asuric māyā as strategic intellect and institutional sabotage, contrasted with the dharmic premise that divine power is mediated through Vedic order and its human custodians.