Adhyaya 14
Rudra SamhitaKumara KhandaAdhyaya 1463 Verses

द्वारपाल-गणेशसंवादः / The Dialogue at the Gate: Gaṇeśa and Śiva’s Gaṇas

អធ្យាយ ១៤ បង្ហាញការប៉ះទង្គិចនៅច្រកទ្វារពិសិដ្ឋ។ ព្រះព្រហ្មា រៀបរាប់ថា គណៈរបស់ព្រះសិវៈ តាមព្រះបញ្ជា បានមកដោយកំហឹង សួរអ្នកយាមទ្វារ—គណេស ព្រះបុត្ររបស់គិរីជា—អំពីអត្តសញ្ញាណ កំណើត និងបំណង ហើយបញ្ជាឲ្យដកថយ។ គណេស កាន់ដំបង ឆ្លើយដោយក្លាហាន សួរតប និងប្រឈមមុខនឹងការប្រឆាំងនៅទ្វារ។ គណៈសើចចំអក ហើយប្រកាសថាជាអ្នកបម្រើព្រះសិវៈ មកតាមព្រះបញ្ជារបស់សង្ករ ដើម្បីទប់ស្កាត់គាត់; ពួកគេព្រមានថាមិនសម្លាប់គាត់ ព្រោះចាត់ទុកគាត់ដូចគណៈ។ ទោះមានការគំរាម គណេសមិនលះបង់ច្រកទ្វារ។ បន្ទាប់មក គណៈទៅរាយការណ៍ដល់ព្រះសិវៈ បង្កើតចំណុចបត់នៃរឿង៖ ការអះអាងការស្តាប់បង្គាប់ព្រះបំណង ត្រូវបានសាកល្បងតាមជម្លោះអ្នកយាមទ្វារ ដោយលើកឡើងអំណាច ភាពជិតស្និទ្ធ និងការអនុញ្ញាតក្នុងសៃវៈ។

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । गणास्ते क्रोधसंपन्नास्तत्र गत्वा शिवाज्ञया । पप्रच्छुर्गिरिजापुत्रं तं तदा द्वारपालकम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ ពួកគណៈទាំងនោះពោរពេញដោយកំហឹង បានទៅទីនោះតាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះសិវៈ ហើយនៅពេលនោះបានសួរព្រះបុត្ររបស់គិរិជា ដែលឈរជាអ្នកយាមទ្វារ។

Verse 2

शिवगणा ऊचुः । कोऽसि त्वं कुत आयातः किं वा त्वं च चिकीर्षसि । इतोऽद्य गच्छ दूरं वै यदि जीवितुमिच्छसि

ពួកគណៈរបស់ព្រះសិវៈបាននិយាយ៖ «អ្នកជានរណា? មកពីណា? ហើយមានបំណងធ្វើអ្វី? ថ្ងៃនេះចាកចេញពីទីនេះភ្លាមៗ ទៅឆ្ងាយ បើអ្នកចង់រក្សាជីវិត»។

Verse 3

ब्रह्मोवाच । तदीयं तद्वचः श्रुत्वा गिरिजातनयस्स वै । निर्भयो दण्डपाणिश्च द्वारपानब्रवीदिदम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ ពេលបានស្តាប់ពាក្យទាំងនោះ កូនប្រុសរបស់គិរិជា (បារវតី) ដោយមិនភ័យខ្លាច កាន់ដំបងនៅក្នុងដៃ បាននិយាយដូច្នេះទៅកាន់អ្នកយាមទ្វារ។

Verse 4

गणेश उवाच । यूयं के कुत आयाता भवंतस्सुन्दरा इमे । यात दूरं किमर्थं वै स्थिता अत्र विरोधिनः

គណេសមានព្រះបន្ទូល៖ «អ្នកទាំងអស់គ្នាជានរណា? មកពីណា—ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនេះក៏មានអ្នកសង្ហាផង? ចូរចាកឆ្ងាយទៅ! ហេតុអ្វីបានជាឈរនៅទីនេះ ដូចជាអ្នកប្រឆាំង?»

Verse 5

ब्रह्मोवाच । एवं श्रुत्वा वचस्तस्य हास्यं कृत्वा परस्परम् । ऊचुस्सर्वे शिवगणा महावीरा गतस्मयाः

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ លឺពាក្យរបស់គាត់ដូច្នោះ កងទ័ពព្រះសិវៈដ៏ក្លាហានបានសើចគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយបោះបង់អំនួតនិងការអួតអាងទាំងអស់ រួចទាំងអស់បាននិយាយ។

Verse 6

परस्परमिति प्रोच्य सर्वे ते शिवपार्षदाः । द्वारपालं गणेशं तं प्रत्यूचुः कुद्धमानसाः

ពួកបរិវារព្រះសិវៈទាំងអស់បាននិយាយគ្នាទៅវិញទៅមកថា «ចូរនិយាយ» ហើយដោយចិត្តក្តៅក្រហាយដោយកំហឹង បានឆ្លើយតបវិញទៅកាន់ព្រះគណេសៈ អ្នកយាមទ្វារ។

Verse 7

शिवगणा ऊचुः । श्रूयतां द्वारपाला हि वयं शिवगणा वराः । त्वां निवारयितुं प्राप्ताश्शंकरस्याज्ञया विभोः

ពួកកងព្រះសិវៈបាននិយាយ៖ «សូមស្តាប់ ឱ អ្នកយាមទ្វារ! យើងជាបរិវារដ៏ប្រសើររបស់ព្រះសិវៈ។ តាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះសង្ឃរៈ ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតី យើងបានមកទីនេះដើម្បីទប់ស្កាត់អ្នក»។

Verse 8

त्वामपीह गणं मत्वा न हन्यामीन्यथा हतः । तिष्ठ दूरे स्वतस्त्वं च किमर्थं मृत्युमीहसे

នៅទីនេះផង ដោយគិតថាអ្នកជាគណមួយរបស់ព្រះសិវៈ ខ្ញុំមិនវាយសម្លាប់អ្នក ដូចដែលខ្ញុំបានវាយសម្លាប់អ្នកដទៃទេ។ ដូច្នេះ អ្នកចូរឈរឆ្ងាយដោយស្ម័គ្រចិត្ត—ហេតុអ្វីបានជាអ្នកស្វែងរកមរណភាព?

Verse 9

ब्रह्मोवाच इत्युक्तोऽपि गणेशश्च गिरिजातनयोऽभयः । निर्भर्त्स्य शंकरगणान्न द्वारं मुक्तवांस्तदा

ព្រះព្រហ្មមានព្រះវាចា៖ ទោះបាននិយាយដូច្នោះក៏ដោយ គណេស—ព្រះបុត្ររបស់គិរិជា អ្នកមិនភ័យ—បានស្តីបន្ទោសពួកគណៈរបស់សង្គរ ហើយនៅពេលនោះក៏មិនបានបើកទ្វារឡើយ។

Verse 10

ते सर्वेपि गणाश्शैवास्तत्रत्या वचनं तदा । श्रुत्वा तत्र शिवं गत्वा तद्वृत्तांतमथाब्रुवन्

បន្ទាប់មក ពួកគណៈសៃវៈទាំងអស់ ដែលនៅទីនោះ បានឮពាក្យនោះហើយ ទៅកាន់ព្រះសិវៈ និងបានទូលរាយការណ៍ព្រះអង្គអំពីហេតុការណ៍ទាំងមូលតាមសមគួរ។

Verse 11

ततश्च तद्वचः श्रुत्वाद्भुतलीलो महेश्वरः । विनिर्भर्त्स्य गणानूचे निजांल्लोकगतिर्मुने

បន្ទាប់មក មហេស្វរៈ—អ្នកដែលលីឡាអស្ចារ្យរបស់ព្រះអង្គដឹកនាំលោកទាំងឡាយ—បានឮពាក្យនោះហើយ ស្តីបន្ទោសពួកគណៈ និងមានព្រះវាចាទៅកាន់ពួកគេ ឱ មុនី ដើម្បីបង្ហាញផ្លូវប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវក្នុងព្រះរាជដែនរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 12

महेश्वर उवाच । कश्चायं वर्तते किं च ब्रवीत्यरिवदुच्छ्रितः । किं करिष्यत्यसद्बुद्धिः स्वमृत्युं वांछति ध्रुवम्

មហេស្វរៈមានព្រះវាចា៖ «អ្នកនេះជានរណា ហើយកំពុងធ្វើអ្វី—ហេតុអ្វីនិយាយដោយអួតអាង ដូចជាសត្រូវ? មនុស្សមានបញ្ញាវៀចវេរនឹងអាចធ្វើអ្វីបាន? ពិតប្រាកដណាស់ គេកំពុងប្រាថ្នាមរណភាពរបស់ខ្លួនឯង»។

Verse 13

दूरतः क्रियतां ह्येष द्रारपालो नवीनकः । क्लीबा इव स्थितास्तस्य वृत्तं वदथ मे कथम्

«ចូរបញ្ជូនអ្នកយាមទ្វារថ្មីនេះឲ្យទៅឆ្ងាយ។ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកទាំងឡាយឈរមុខគាត់ដូចមនុស្សខ្លាចខ្លួន? ប្រាប់ខ្ញុំមក—រឿងរបស់គាត់ជាអ្វី?»

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे गणविवादवर्णनं नाम चतुर्दशोऽध्यायः

ដូច្នេះ បានបញ្ចប់ជំពូកទីដប់បួន ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាអំពីជម្លោះរវាងគណៈ» ក្នុង កុមារខណ្ឌ (ផ្នែកទីបួន) នៃ រុទ្រសំហិតា ក្នុង ព្រះគោរព ស្រីសិវមហាបុរាណ។

Verse 15

शिवगणा ऊचुः । रे रे द्वारप कस्त्वं हि स्थितश्च स्थापितः कुतः । नैवास्मान्गाणयस्येवं कथं जीवितुमिच्छसि

គណៈរបស់ព្រះសិវៈបាននិយាយថា៖ «ហេ ហេ អ្នកយាមទ្វារ! អ្នកជានរណា? ហេតុអ្វីបានជាអ្នកឈរនៅទីនេះ—ហើយនរណាបានតែងតាំងអ្នក? អ្នកមិនស្គាល់ពួកយើងទេ; បើអ្នកប្រព្រឹត្តបែបនេះ តើអ្នកចង់រស់បន្តដូចម្តេច?»

Verse 16

द्वारपाला वयं सर्वे स्थितः किं परिभाषसे । सिंहासनगृहीतश्च शृगालः शिवमीहते

«យើងទាំងអស់គ្នា​ជា​អ្នកយាមទ្វារ​ឈរ​នៅទីនេះ—ហេតុអ្វី​អ្នកនិយាយមកយើង​ដោយអំពើអសុភាពដូច្នេះ? សត្វចចក​ដែលកាន់កាប់​បល្ល័ង្ក ក៏នៅតែប្រាថ្នា​ព្រះសិវៈ; តែភាពអួតអាង​របស់វា មិនធ្វើឲ្យវាសមនឹងអាសនៈនោះឡើយ»។

Verse 17

तावद्गर्जसि मूर्ख त्वं यावद्गण पराक्रमः । नानुभूतस्त्वयात्रैव ह्यनुभूतः पतिष्यसि

អ្នកល្ងង់អើយ អ្នកគ្រាន់តែគំហុកសម្លេង ដរាបណាអ្នកមិនទាន់បានស្គាល់អំណាចរបស់គណៈព្រះសិវៈ។ នៅទីនេះឥឡូវនេះ ពេលអ្នកបានជួបប្រទះវាពិតប្រាកដ អ្នកនឹងដួល—ដោយអ្វីដែលអ្នកមិនទាន់យល់។

Verse 18

इत्युक्तस्तैस्सुसंकुद्धो हस्ताभ्यां यष्टिकां तदा । गृहीत्वा ताडयामास गणांस्तान्परिभाषिणः

ពេលត្រូវពួកគេនិយាយដូច្នោះ គាត់ខឹងខ្លាំងណាស់; បន្ទាប់មកកាន់ដំបងដោយដៃទាំងពីរ ហើយចាប់ផ្តើមវាយលើគណៈទាំងនោះ ដែលបាននិយាយប្រមាថ។

Verse 19

उवाचाथ शिवापुत्रः परिभर्त्स्य गणेश्वरान् । शंकरस्य महावीरान्निर्भयस्तान्गणेश्वरः

បន្ទាប់មក ព្រះបុត្ររបស់ព្រះសិវៈ បានពោលដោយការស្តីបន្ទោសទៅកាន់ម្ចាស់គណៈទាំងឡាយ។ ជាមេបញ្ជាការ គាត់និយាយដោយមិនភ័យខ្លាចទៅកាន់វីរបុរសដ៏អស្ចារ្យទាំងនោះ នៃព្រះសង្ករ។

Verse 20

शिवापुत्र उवाच । यात यात ततो दूरे नो चेद्वो दर्शयामि ह । स्वपराक्रममत्युग्रं यास्यथात्युपहास्यताम्

ព្រះបុត្ររបស់ព្រះសិវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ចូរចាកចេញ—ចាកឆ្ងាយពីទីនេះទៅ; បើមិនដូច្នោះទេ ខ្ញុំនឹងបង្ហាញអំណាចដ៏សាហាវខ្លាំងរបស់ខ្ញុំ។ អ្នកនឹងត្រូវអាម៉ាស់យ៉ាងខ្លាំង ហើយក្លាយជារឿងសើចរបស់លោក»។

Verse 21

इत्याकर्ण्य वचस्तस्य गिरिजातनयस्य हि । परस्परमथोचुस्ते शंकरस्य गणास्तदा

ពេលបានស្តាប់ព្រះវាចារបស់ព្រះបុត្រនៃគិរិជានោះហើយ ពួកគណៈរបស់ព្រះសង្ករ ក៏និយាយគ្នាទៅវិញទៅមកនៅពេលនោះ។

Verse 22

शिवगणा ऊचुः । किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं माक्रियते स न किं पुनः । मर्यादा रक्ष्यतेऽस्माभिरन्यथा किं ब्रवीति च

ពួកគណៈរបស់ព្រះសិវៈបាននិយាយថា៖ «យើងត្រូវធ្វើអ្វី? ហើយត្រូវទៅទីណា? គាត់មិនធ្វើអ្វីសោះ—ដូច្នេះតើយើងអាចធ្វើអ្វីទៀត? យើងកំពុងរក្សាមរយាទា និងព្រំដែននៃកិច្ចប្រព្រឹត្ត; បើមិនដូច្នោះទេ គាត់នឹងនិយាយអ្វីចំពោះយើង?»

Verse 23

ब्रह्मोवाच । ततश्शंभुगणास्सर्वे शिवं दूरे व्यवस्थितम् । क्रोशमात्रं तु कैलासाद्गत्वा ते च तथाब्रुवन्

ព្រះព្រហ្មាបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក ពួកគណៈទាំងអស់របស់សម្ភូ បានដើរចេញពីកៃលាសប្រហែលមួយក្រូសៈ ហើយឃើញព្រះសិវៈឈរនៅឆ្ងាយ; ពួកគេបានចូលទៅជិត ហើយនិយាយទៅកាន់ព្រះអង្គដូច្នោះ។

Verse 24

शिवो विहस्य तान्सर्वांस्त्रिशूलकर उग्रधीः । उवाच परमेशो हि स्वगणान् वीरसंमतान्

ព្រះសិវៈបានញញឹមសើច ហើយ—ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជ—មានចិត្តរឹងមាំដូចភ្លើង កាន់ត្រីសូលក្នុងដៃ បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់គណៈវីរបុរសទាំងអស់របស់ព្រះអង្គ ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាក្លាហាន។

Verse 25

शिव उवाच । रेरे गणाः क्लीबमता न वीरा वीरमानिनः । मदग्रे नोदितुं योग्या भर्त्सितः किं पुनर्वदेत्

ព្រះសិវៈមានព្រះបន្ទូល៖ «ហេ ពួកគណៈ! អ្នកមានចិត្តខ្សោយ ដូចមនុស្សមិនក្លាហាន មិនមែនវីរបុរសទេ ទោះបីគិតថាខ្លួនក្លាហានក៏ដោយ។ មុខខ្ញុំ អ្នកមិនសមនឹងនិយាយឡើយ; ត្រូវបានស្តីបន្ទោសហើយ តើនឹងនិយាយម្ដងទៀតដូចម្តេច?»

Verse 26

गम्यतां ताड्यतां चैष यः कश्चित्प्रभवेदिह । बहुनोक्तेन किं चात्र दूरीकर्तव्य एव सः

«ចូរបណ្តេញគាត់ចេញ ហើយចូរវាយគាត់—អ្នកណាក៏ដោយដែលហ៊ានលេចឡើងនៅទីនេះ។ និយាយច្រើនទៅធ្វើអ្វី? គាត់ត្រូវតែត្រូវរក្សាឲ្យឆ្ងាយជាក់ជាមិនខាន»

Verse 27

ब्रह्मोवाच । इति सर्वे महेशेन जग्मुस्तत्र मुनीश्वर । भर्त्सितास्तेन देवेन प्रोचुश्च गणसत्तमाः

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ ដូច្នេះហើយ ឱ សេនាបណ្ឌិតដ៏ប្រសើរ ទាំងអស់គ្នាបានទៅទីនោះជាមួយព្រះមហេស្វរ។ ត្រូវព្រះទេវតានោះស្តីបន្ទោសហើយ ពួកគណៈរបស់ព្រះសិវៈដ៏អធិកបាននិយាយឡើង។

Verse 28

शिवगणा ऊचुः । रेरे त्वं शृणु वै बाल बलात्किं परिभाषसे । इतस्त्वं दूरतो याहि नो चेन्मृत्युर्भविष्यति

ពួកគណៈរបស់ព្រះសិវៈបាននិយាយ៖ «ហេ! ស្តាប់ទៅ ក្មេងអើយ។ ហេតុអ្វីបាននិយាយបែបអួតអាង និងបង្ខំដូច្នេះ? ចាកចេញពីទីនេះឲ្យឆ្ងាយភ្លាម—បើមិនដូច្នោះទេ មរណភាពនឹងកើតមានចំពោះអ្នក»។

Verse 29

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तेषां शिवाज्ञाकारिणां ध्रुवम् । शिवासुतस्तदाभूत्स किं करोमीति दुःखितः

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ លឺពាក្យរបស់អ្នកដែលជាអ្នកអនុវត្តព្រះបញ្ជារបស់ព្រះសិវៈយ៉ាងប្រាកដហើយ ព្រះបុត្ររបស់ព្រះសិវៈក៏កើតទុក្ខសោក គិតថា «ខ្ញុំគួរធ្វើអ្វី?»។

Verse 30

एतस्मिन्नंतरे देवी तेषां तस्य च वै पुनः । श्रुत्वा तु कलहं द्वारि सखीं पश्येति साब्रवीत्

នៅចន្លោះនោះ ព្រះនាងទេវីបានឮសំឡេងជម្លោះនៅមាត់ទ្វារ ម្តងទៀត រវាងពួកគេនិងគាត់; នាងបាននិយាយទៅកាន់សហការីស្រីថា «ទៅមើលសិន»។

Verse 31

समागत्य सखी तत्र वृत्तांतं समबुध्यत । क्षणमात्रं तदा दृष्ट्वा गता हृष्टा शिवांतिकम्

នាងសហចារីបានមកដល់ទីនោះ ហើយយល់ដឹងអំពីហេតុការណ៍ទាំងមូល។ បន្ទាប់ពីមើលតែបន្តិច នាងបានទៅដោយសេចក្តីរីករាយ ចូលទៅកាន់វត្តមានព្រះសិវៈ។

Verse 32

तत्र गत्वा तु तत्सर्वं वृत्तं तद्यदभून्मुने । अशेषेण तया सख्या कथितं गिरिजाग्रतः

ទៅដល់ទីនោះហើយ ឱ មុនី មិត្តស្និទ្ធនាងបានប្រាប់ទាំងអស់ដោយមិនលាក់អ្វីទេ អំពីហេតុការណ៍ទាំងមូលដែលបានកើតឡើង នៅចំពោះមុខគិរិជា (បារវតី)។

Verse 33

सख्युवाच । अस्मदीयो गणो यो हि स्थितो द्वारि महेश्वरि । निर्भर्त्सयति तं वीराश्शंकरस्य गणा ध्रुवम्

មិត្តនាងបាននិយាយថា៖ «ឱ មហេស្វរី អ្នកបម្រើរបស់យើងម្នាក់ដែលឈរនៅមាត់ទ្វារ កំពុងត្រូវបានកងគណៈវីរបុរសរបស់សង្ករា ស្តីបន្ទោសយ៉ាងតឹងរ៉ឹង—ប្រាកដណាស់»។

Verse 34

शिवश्चैव गणास्सर्वे विना तेऽवसरं कथम् । प्रविशंति हठाद्गेहे नैतच्छुभतरं तव

«តើព្រះសិវៈផ្ទាល់—ជាមួយគណៈទាំងអស់—អាចចូលផ្ទះរបស់អ្នកដោយរហ័សបែបនេះ ដោយគ្មានឱកាសពីអ្នកបានដូចម្តេច? សម្រាប់អ្នក គ្មានអ្វីអភិសេក និងមង្គលជាងនេះទេ»។

Verse 35

सम्यक् कृतं ह्यनेनैव न हि कोपि प्रवेशितः । दुःखं चैवानुभूयात्र तिरस्कारादिकं तथा

អ្វីដែលគាត់បានធ្វើ នោះពិតជាសមរម្យមែន; ព្រោះមិនមាននរណាម្នាក់ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលទេ។ នៅទីនេះ គេនឹងជួបតែទុក្ខវេទនា ព្រមទាំងការប្រមាថ និងអ្វីៗដូច្នោះ។

Verse 36

अतः परन्तु वाग्वादः क्रियते च परस्परम् । वाग्वादे च कृते नैव तर्ह्यायान्तु सुखेन वै

ដូច្នេះ ចូរមិនឲ្យមានការឈ្លោះប្រកែកដោយពាក្យសម្តីបន្តទៀតរវាងអ្នកទាំងពីរ។ បើការឈ្លោះពាក្យសម្តីនេះនៅតែបន្ត អ្នកនឹងមិនបានសុខសាន្តទេ; ដូច្នេះ ចូរមករួមគ្នាដោយសាមគ្គី ហើយដំណើរទៅដោយស្ងប់ស្ងាត់។

Verse 37

कृतश्चैवात्र वाग्वादस्तं जित्वा विजयेन च । प्रविशंतु तथा सर्वे नान्यथा कर्हिचित्प्रिये

«នៅទីនេះ ការប្រកួតពាក្យបានកើតឡើងរួចហើយ; ដោយបានឈ្នះគាត់ និងទទួលជ័យជម្នះ សូមឲ្យពួកគេទាំងអស់ចូលទៅតាមនោះ—កុំឲ្យខុសពីនេះឡើយ នៅពេលណាក៏ដោយ ឱ ស្រីជាទីស្រឡាញ់»។

Verse 38

अस्मिन्नेवास्मदीये वै सर्वे संभर्त्सिता वयम् । तस्माद्देवि त्वया भद्रे न त्याज्यो मान उत्तमः

ក្នុងរឿងនេះដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយើងផ្ទាល់ ពួកយើងទាំងអស់ត្រូវបានគេរិះគន់។ ដូច្នេះ ឱ ទេវី អ្នកមានសុភមង្គល សូមកុំបោះបង់កិត្តិយស និងការគោរពខ្លួនឯងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

Verse 39

शिवो मर्कटवत्तेऽद्य वर्तते सर्वदा सति । किं करिष्यत्यहंकारमानुकूल्यं भविष्यति

«ថ្ងៃនេះ ព្រះសិវៈប្រព្រឹត្តដូចស្វា ឱ សតី—ពិតប្រាកដថា ព្រះអង្គតែងធ្វើដូច្នេះជានិច្ច។ មោទនភាព (អហង្គារ) នឹងធ្វើអ្វីបាន? វានាំមកតែការយល់ព្រម និងសម្របសម្រួលប៉ុណ្ណោះ»។

Verse 40

ब्रह्मोवाच । अहो क्षणं स्थिता तत्र शिवेच्छावशतस्सती

ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អា! សតីឈរនៅទីនោះតែបន្តិចប៉ុណ្ណោះ ដោយស្ថិតក្រោមឆន្ទៈរបស់ព្រះសិវៈទាំងស្រុង»។

Verse 41

मनस्युवाच सा भूत्वा मानिनी पार्वती तदा

បន្ទាប់មក ពារវតី ដោយក្លាយជាមានមោទនភាព និងខឹងចិត្ត បាននិយាយក្នុងចិត្តរបស់នាង។

Verse 42

शिवोवाच । अहो क्षणं स्थितो नैव हठात्कारः कथं कृतः । कथं चैवात्र कर्त्तव्यं विनयेनाथ वा पुनः

ព្រះសិវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អាឡាស! អ្នកមិនបានឈរនៅសូម្បីតែមួយខណៈទេ។ ការបង្ខំដោយហឹង្សានេះ តើបានធ្វើដូចម្តេច? ហើយឥឡូវនេះ តើគួរធ្វើអ្វីនៅទីនេះ—គួរធ្វើដោយភាពទន់ភ្លន់ និងការគោរពសុភាពរាបសារ ឬម្យ៉ាងទៀត?»

Verse 43

भविष्यति भवत्येव कृतं नैवान्यथा पुनः । इत्युक्त्वा तु सखी तत्र प्रेषिता प्रियया तदा

«វានឹងកើតឡើង—ពិតប្រាកដថាវានឹងសម្រេច; អ្វីដែលបានកំណត់រួច នឹងមិនប្រែផ្សេងទៀតឡើយ»។ និយាយដូច្នេះហើយ កញ្ញាជាទីស្រឡាញ់បានផ្ញើសហេលីរបស់នាងទៅទីនោះនៅពេលនោះ។

Verse 44

समागत्याऽब्रवीत्सा च प्रियया कथितं हि यत् । तमाचष्ट गणेशं तं गिरिजातनयं तदा

បន្ទាប់មក នាងបានមកដល់ ហើយនិយាយប្រាប់តាមពិតនូវអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់បានប្រាប់នាង; នៅពេលនោះ នាងបានបញ្ជូនពាក្យនោះទៅកាន់ ព្រះគណេសៈ ព្រះរាជបុត្ររបស់ គិរិជា (បារវតី)។

Verse 45

सख्युवाच । सम्यक्कृतं त्वया भद्र बलात्ते प्रविशंतु न । भवदग्रे गणा ह्येते किं जयंतु भवादृशम्

សហាយបាននិយាយថា៖ «ល្អណាស់ ព្រះអង្គដ៏ប្រសើរ។ កុំឲ្យពួកគេចូលមកទីនេះដោយកម្លាំងឡើយ។ គណៈ (gaṇa) ទាំងនេះឈរនៅមុខព្រះអង្គ—តើពួកគេអាចឈ្នះអ្នកដូចព្រះអង្គបានដូចម្តេច?»

Verse 46

कृतं चेद्वाकृतं चैव कर्त्तव्यं क्रियतां त्वया । जितो यस्तु पुनर्वापि न वैरमथ वा ध्रुवम्

មិនថាអ្វីបានធ្វើរួចហើយ ឬនៅមិនទាន់ធ្វើក៏ដោយ អ្នកគួរធ្វើអ្វីដែលត្រូវធ្វើ។ ព្រោះអ្នកដែលត្រូវបានឈ្នះម្តងទៀត នោះសត្រូវភាពយូរអង្វែង មិនមែនជារឿងប្រាកដឡើយ។

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्या मातुश्चैव गणेश्वरः । आनन्दं परमं प्राप बलं भूरि महोन्नतिम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ ដោយបានស្តាប់ពាក្យនាង និងពាក្យមាតារបស់ខ្លួនផង គណេឝវរៈបានទទួលអានន្ទដ៏អតិបរមា កម្លាំងច្រើន និងសេចក្តីលើកតម្កើងដ៏មហា។

Verse 48

बद्धकक्षस्तथोष्णीषं बद्ध्वा जंघोरु संस्पृशन् । उवाच तान्गणान् सर्वान्निर्भयं वचनं मुदा

ដោយរឹតខ្សែក្រវាត់សំពត់ចង្កេះ និងចងក្បាលពាក់ឧស្នីស ហើយប៉ះកំភួនជើងនិងភ្លៅដើម្បីត្រៀមខ្លួន គាត់បាននិយាយទៅកាន់គណៈទាំងអស់ដោយសេចក្តីរីករាយ និងពាក្យមិនភ័យខ្លាច។

Verse 49

गणेश उवाच । अहं च गिरिजासूनुर्यूयं शिवगणास्तथा । उभये समतां प्राप्ताः कर्तव्यं क्रियतां पुनः

គណេឝមានព្រះបន្ទូល៖ «ខ្ញុំក៏ជាបុត្ររបស់គិរិជាដែរ ហើយអ្នកទាំងឡាយជាគណៈរបស់ព្រះសិវៈពិតប្រាកដ។ ភាគទាំងពីរបានស្មើគ្នា ដូច្នេះ សូមអនុវត្តកិច្ចដែលគួរធ្វើឡើងវិញ ដោយយុត្តិធម៌»។

Verse 50

भवंतो द्वारपालाश्च द्वारपोहं कथं न हि । भवंतश्च स्थितास्तत्राऽहं स्थितोत्रेति निश्चितम्

«ពួកអ្នកជាអ្នកយាមទ្វារ ហើយខ្ញុំក៏ជាអ្នកយាមទ្វារដែរ—តើអាចមិនដូច្នោះបានដូចម្តេច? ពួកអ្នកឈរយាមនៅទីនោះ ខ្ញុំឈរយាមនៅទីនេះ; នេះជាការពិតប្រាកដ»។

Verse 51

भवद्भिश्च स्थितं ह्यत्र यदा भवति निश्चितम् । तदा भवद्भिः कर्त्तव्यं शिवाज्ञापरिपालनम्

«នៅពេលដែលការតាំងចិត្តរបស់ពួកអ្នកក្នុងការស្ថិតនៅទីនេះក្លាយជាមាំមួន និងប្រាកដច្បាស់ នោះពួកអ្នកត្រូវបំពេញការរក្សា និងគោរពតាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះសិវៈ»។

Verse 52

इदानीं तु मया चात्र शिवाज्ञापरिपालनम् । सत्यं च क्रियते वीरा निर्णीतं मे यथोचितम्

ឥឡូវនេះ នៅទីនេះ ខ្ញុំនឹងគោរពអនុវត្តព្រះបញ្ជារបស់ព្រះសិវៈជាក់ជាមិនខាន។ ហើយសេចក្តីពិតនឹងត្រូវអនុវត្ត ឱ វីរបុរសទាំងឡាយ—ខ្ញុំបានសម្រេចរួចហើយតាមសមគួរ។

Verse 53

तस्माच्छिवगणास्सर्वे वचनं शृणुतादरात् । हठाद्वा विनयाद्वा न गंतव्यं मन्दिरे पुनः

ដូច្នេះហើយ ពួកគណៈរបស់ព្រះសិវៈទាំងអស់ ចូរស្តាប់ពាក្យបង្គាប់របស់ខ្ញុំដោយក្តីគោរព៖ មិនថាដោយបង្ខំ ឬដោយការអង្វរយ៉ាងសុភាព ក៏មិនត្រូវចូលទៅក្នុងព្រះវិហារវិញឡើយ។

Verse 54

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तास्ते गणेनैव सर्वे ते लज्जिता गणाः । ययुश्शिवांतिकं तं वै नमस्कृत्य पुरः स्थिताः

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលត្រូវគណៈនោះនិយាយដូច្នេះ គណៈទាំងអស់នោះក៏អៀនខ្មាស។ ពួកគេបានទៅកាន់ព្រះសិវៈ បូជាក្បាលគោរព ហើយឈរនៅមុខព្រះអង្គ។

Verse 55

स्थित्वा न्यवेदयन्सर्वे वृत्तांतं च तदद्भुतम् । करौ बद्ध्वा नतस्कंधाश्शिवं स्तुत्वा पुरः स्थिताः

ពួកគេឈរនៅទីនោះ ហើយរាយការណ៍ព្រឹត្តិការណ៍អស្ចារ្យនោះទាំងស្រុង។ ដៃប្រណម្យ ស្មាទាបដោយក្តីគោរព ពួកគេសរសើរព្រះសិវៈ ហើយឈរនៅមុខព្រះអង្គ។

Verse 56

तत्सर्वं तु तदा श्रुत्वा वृत्तं तत्स्वगणोदितम् । लौकिकीं वृत्तिमाश्रित्य शंकरो वाक्यमब्रवीत्

ពេលនោះ ព្រះសង្ករ បានស្តាប់រឿងរ៉ាវទាំងមូល ដូចដែលគណៈបម្រើរបស់ព្រះអង្គបានរាយការណ៍។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គយកអាកប្បកិរិយាដូចមនុស្សលោក ហើយមានព្រះបន្ទូលពាក្យទាំងនេះ។

Verse 57

शंकर उवाच श्रूयतां च गणास्सर्वे युद्धं योग्यं भवेन्नहि । यूयं चात्रास्मदीया वै स च गौरीगणस्तथा

សង្ករៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមឲ្យគណៈទាំងអស់ស្តាប់។ នេះមិនមែនជាពេលសមស្របសម្រាប់សង្គ្រាមទេ។ អ្នកទាំងអស់នៅទីនេះជាអ្នកបម្រើរបស់យើង ហើយក្រុមនោះក៏ជាគណៈរបស់គោរីដែរ»។

Verse 58

विनयः क्रियते चेद्वै वश्यश्शंभुः स्त्रिया सदा । इति ख्यातिर्भवेल्लोके गर्हिता मे गणा धुवम्

បើខ្ញុំបង្ហាញការគោរពទន់ភ្លន់ នោះលោកលោកនឹងល្បីថា ព្រះសម្ភូ (Śambhu) ត្រូវស្ត្រីគ្រប់គ្រងជានិច្ច។ ពិតប្រាកដណាស់ ពួកគណៈរបស់ខ្ញុំនឹងត្រូវគេរិះគន់។

Verse 59

कृते चैवात्र कर्तव्यमिति नीतिर्गरीयसी । एकाकी स गणो बालः किं करिष्यति विक्रमम्

នៅទីនេះ នីតិដ៏ប្រសើរគឺ៖ «អ្វីដែលត្រូវធ្វើ ត្រូវធ្វើឲ្យបាន»។ គណៈនោះនៅតែម្នាក់ឯង ជាក្មេងតូច—តើអាចបង្ហាញវីរភាពអ្វីបានដោយខ្លួនឯង?

Verse 60

भवंतश्च गणा लोके युद्धे चाति विशारदाः । मदीयाश्च कथं युद्धं हित्वा यास्यथ लाघवम्

ពួកអ្នក គណៈទាំងឡាយ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះក្នុងលោកថា ជំនាញខ្លាំងក្នុងសង្គ្រាម។ ហើយអ្នកក៏ជាអ្នកបម្រើរបស់ខ្ញុំ—ដូច្នេះហេតុអ្វីបានជាលះបង់ការប្រយុទ្ធ ហើយចាកចេញដោយស្រាលចិត្ត ដោយអស្ថិរភាពដូច្នេះ?

Verse 61

स्त्रिया ग्रहः कथं कार्यो पत्युरग्रे विशेषतः । कृत्वा सा गिरिजा तस्य नूनं फलमवाप्स्यति

ស្ត្រីមួយនាក់ តើអាចចាប់យក ឬទាមទារអ្វីបានដូចម្តេច ជាពិសេសនៅចំពោះមុខប្តីរបស់នាង? បើគិរិជា (Girijā) ប្រព្រឹត្តដូច្នោះចំពោះព្រះអង្គ នាងនឹងទទួលផលនៃកម្មនោះជាក់ជាមិនខាន។

Verse 62

तस्मात्सर्वे च मद्वीराः शृणुतादरतो वचः । कर्त्तव्यं सर्वथा युद्धं भावि यत्तद्भवत्विति

ដូច្នេះ សូមវីរបុរសរបស់ខ្ញុំទាំងអស់ ស្តាប់ពាក្យខ្ញុំដោយក្តីគោរព។ ត្រូវចូលសង្គ្រាមដោយគ្រប់វិធី; អ្វីដែលវាសនាកំណត់ សូមឲ្យវាកើតឡើង។

Verse 63

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा शंकरो ब्रह्मन् नानालीलाविशारदः । विरराम मुनिश्रेष्ठ दर्शयंल्लौकिकीं गतिम्

ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់ពីមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ ព្រះសង្ករា—ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍—អ្នកជំនាញក្នុងលីឡាទេវភាពជាច្រើន ក៏ស្ងៀមស្ងាត់ទៅ ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ ខណៈដែលបង្ហាញអាកប្បកិរិយាខាងក្រៅតាមលោកីយ៍។

Frequently Asked Questions

A gatekeeping confrontation: Śiva’s gaṇas, claiming Śiva’s command, challenge Gaṇeśa (as dvārapāla, Girijā’s son), who refuses to open/abandon the doorway and counters their claims.

The ‘gate’ functions as a liminal symbol: access to Śiva is regulated by rightful authority and preparedness; conflicting claims of ājñā dramatize the need to authenticate spiritual legitimacy rather than rely on force.

Gaṇeśa appears as the fearless dvārapāla (guardian-form), while Śiva’s gaṇas embody collective enforcement of perceived divine order—two modes of Śiva’s ecosystem of protection and command.