HomeRamayanaBala KandaSarga 68Shloka 17
Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

जनकदूतागमनम्

The Arrival of Janaka’s Messengers in Ayodhya

गुप्त: कुशिकपुत्रेण कौसल्यानन्दवर्धन:।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विदेहेषु वसत्यसौ।।1.68.17।।

guptaḥ kuśikaputreṇa kausalyānandavardhanaḥ | lakṣmaṇena saha bhrātrā videheṣu vasaty asau ||

ក្រោមការការពាររបស់បុត្រកុសិក (វិશ્વាមិត្រ) ព្រះរាម—អ្នកបង្កើនសេចក្តីអំណររបស់ព្រះនាងកៅសល្យា—កំពុងស្នាក់នៅក្នុងដែនវិទេហៈ ជាមួយព្រះអនុជាលក្ខ្មណៈ។

guptaḥprotected
guptaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√gup (गुप् धातु) (कृदन्त)
FormPPP (क्त) 'protected', Masculine, Nominative, Singular; qualifies asau
kuśika-putreṇaby the son of Kuśika (Viśvāmitra)
kuśika-putreṇa:
Kartr̥/Instrument (कर्ता/करण)
TypeNoun
Rootkuśika (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa compound; Masculine, Instrumental, Singular
kausalyā-ānanda-vardhanaḥenhancer of Kausalyā's joy
kausalyā-ānanda-vardhanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkausalyā (प्रातिपदिक) + ānanda (प्रातिपदिक) + vardhana (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa compound; Masculine, Nominative, Singular; epithet of Rāma
lakṣmaṇenawith Lakṣmaṇa
lakṣmaṇena:
Sahakāraka (सह)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormPrepositional indeclinable (सह), 'together with'
bhrātrāwith (his) brother
bhrātrā:
Sahakāraka (सह)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular; apposition to lakṣmaṇena
videheṣuin Videha (lands)
videheṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvideha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Plural
vasatidwells
vasati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vas (वस् धातु)
FormLaṭ (Present), Parasmaipada, Prathama-puruṣa, Singular
asauthat one/he
asau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Masculine, Nominative, Singular

Exceedingly happy to hear the words of the messengers, the king said to Vasishta, Vamadeva and other ministers.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
K
Kausalyā
V
Viśvāmitra (Kuśikaputra)
V
Videha

FAQs

Dharma includes guardianship and trust: princes are to be protected under a qualified sage, and the king acknowledges that protective responsibility is being rightly fulfilled.

In Ayodhyā, Daśaratha notes that Rāma and Lakṣmaṇa are currently in Videha under Viśvāmitra’s protection, setting up the decision to travel for the marriage alliance.

Viśvāmitra’s protective stewardship and Rāma’s disciplined conduct under guidance—showing the ideal of learning and action under a guru’s care.