HomeRamayanaBala KandaSarga 33Shloka 16
Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

कुशनाभकन्याशतविवाहः — The Marriage of Kuśanābha’s Hundred Daughters

and the Birth of Brahmadatta

लक्ष्म्या समुदितो ब्राह्म्या ब्रह्मभूतो महातपा:।ब्राह्मेण तपसा युक्तं पुत्रमिच्छामि धार्मिक।।1.33.16।।

lakṣmyā samudito brāhmyā brahmabhūto mahātapāḥ | brāhmeṇa tapasā yuktaṃ putram icchāmi dhārmika ||

«ឱ មហាតបសី អ្នកភ្លឺរលោងដោយសិរីរុងរឿងព្រហ្មណ៍ ដូចព្រះព្រហ្មាផ្ទាល់—ឱ អ្នកមានធម៌ ខ្ញុំប្រាថ្នាបុត្រម្នាក់ ដែលប្រកបដោយតបៈព្រហ្មណ៍»

लक्ष्म्याwith splendour/fortune
लक्ष्म्या:
Karana (करण/Means)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण
समुदितःendowed
समुदितः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (predicate adj.)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘endowed/risen’
ब्राह्म्याwith brahmic (spiritual)
ब्राह्म्या:
Karana (करण; with लक्ष्म्या)
TypeAdjective
Rootब्राह्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘brahmic/pertaining to Brahman’
ब्रह्मभूतःbecome like Brahman/Brahmā
ब्रह्मभूतः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक/क्त)
Formकर्मधारय-समास (ब्रह्मेव भूतः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महातपाःone of great austerity
महातपाः:
Karta (कर्ता/Subject implied ‘अहम्’)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + तपस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (महत् तपः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्राह्मेणby brahmic
ब्राह्मेण:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (contextual), तृतीया, एकवचन; ‘by brahmic’ (qualifying तपसा)
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण/Means)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण
युक्तम्endowed (with)
युक्तम्:
Visheshana (विशेषण of ‘पुत्रम्’)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘endowed’ (qualifying पुत्रम्)
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (कर्म/Object of ‘इच्छामि’)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इच्छामिI desire
इच्छामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
धार्मिकO righteous one
धार्मिक:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Bestowed with the great asceticism and brilliance of a brahmin, you look like Brahma. O righteous one, I desire a son endowed with the ascetic virtues of a brahmin.

S
Somadā
C
Cūlī
B
Brahmā (by comparison)

FAQs

Dharma is framed as valuing spiritual excellence: the desired offspring is not sought for power or pleasure but for brahmanical virtue and disciplined austerity.

Somadā states her boon-request to the pleased sage Cūlī: she asks for a son possessing brahmanical tapas.

Somadā’s aspirational purity—her wish aligns progeny with spiritual discipline and righteous character.