Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 102

Nityā-paṭala-prakaraṇa

The Exposition of the Nityā-paṭala

Devanagari script

रक्तांबराणि वनिता भूपामात्यवशं तथा । भूषावाहनवाणिज्यसिद्धयश्चास्य वांछिताः ॥ १०२ ॥

Transliteration

raktāṃbarāṇi vanitā bhūpāmātyavaśaṃ tathā | bhūṣāvāhanavāṇijyasiddhayaścāsya vāṃchitāḥ || 102 ||

Translation

សម្រាប់គាត់ នឹងទទួលបានសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ក្រហម ស្ត្រី និងអំណាចធ្វើឲ្យស្តេចនិងមន្ត្រីស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពល; ហើយជោគជ័យដែលប្រាថ្នា ក្នុងគ្រឿងអលង្ការ យានយន្ត និងពាណិជ្ជកម្ម ក៏កើតមានផងដែរ។

Word by Word

• रक्तांबराणि: red garments
• रक्तांबराणि: कर्म (कर्म/Result-object implied)
• Type: Noun
• Root: रक्त-अम्बर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (रक्तम् अम्बरम्)

• वनिता: a woman
• वनिता: कर्म (कर्म/Result-object implied)
• Type: Noun
• Root: वनिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• भूपामात्यवशम्: control over kings and ministers
• भूपामात्यवशम्: कर्म (कर्म/Result-object implied)
• Type: Noun
• Root: भूप-अमात्य-वश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (भूपानां अमात्यानां च वशः/वश्यम्)

• तथा: likewise/also
• तथा: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• भूषावाहनवाणिज्यसिद्धयः: success in ornaments, vehicles, and trade
• भूषावाहनवाणिज्यसिद्धयः: कर्म (कर्म/Result-object implied)
• Type: Noun
• Root: भूषा-वाहन-वाणिज्य-सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (भूषा च वाहनं च वाणिज्यं च सिद्धयः च)

• च: and
• च: सम्बन्ध/समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अस्य: of him/for him
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• वांछिताः: desired
• वांछिताः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छ् (धातु) → वाञ्छित (क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम् (agreeing with सिद्धयः)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: shringara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights artha-oriented phalas (worldly results) such as influence, prosperity, and success—implying that technical practices can yield siddhis, but these are distinct from moksha-oriented aims.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

This verse does not directly teach bhakti; instead it lists worldly attainments, which in the broader Purana are often contrasted with the higher goal of devotion to Vishnu and liberation.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects the Narada Purana’s Vedanga/technical-results framing—where disciplined application of technical sciences or ritual know-how is said to produce specific, tangible phalas like success in trade, status, and influence.