Adhyaya 78
उपलेपनादिकथनम् (Vastraputa-jala, Ahimsa, and Conduct in Shiva Worship)
សូត្រាបាននិយាយថា ក្នុងក្សេត្រព្រះសិវៈ កិច្ចអុបលេបន៍ ប្រោះទឹក និងស្នាន/អភិសេក ត្រូវធ្វើដោយទឹក “វស្ត្រពូត” គឺទឹកដែលចម្រោះតាមក្រណាត់ បើមិនដូច្នោះទេ សិទ្ធិផលមិនកើតឡើង។ ព្រោះទឹកមិនស្អាតអាចមានសត្វល្អិតតូចៗ បង្កបាប ដូច្នេះកិច្ចទេវកម្មគួរធ្វើដោយទឹកស្អាត។ ក្នុងជីវិតគ្រួសារ ការសម្អាត កិន បុក ប្រមូលទឹក ជាដើម អាចមានហិង្សា ដូច្នេះបានបញ្ជាក់ថា “អហിംសា ជាធម៌ខ្ពស់បំផុត”; ផលរបស់អ្នកមិនហិង្សា ត្រូវបានសរសើរថា លើសផលអ្នកចេះវេទជាច្រើនកោដិ។ ក្នុងព្រះសិវបូជា ការកាត់ផ្កាសម្រាប់ព្រះសិវៈ ត្រូវបានអនុញ្ញាតជាករណីលើកលែង ប៉ុន្តែហិង្សាដែលហាមឃាត់ត្រូវជៀសវាង ជាពិសេសសម្រាប់សន្យាសី និងព្រាហ្មណ៍វាទី។ ក៏មានការបែងចែកចំពោះបាសណ្ឌិន (អ្នកប្រព្រឹត្តក្រៅវេទ) ហើយបញ្ចប់ដោយបង្ហាញថា សូម្បីតែការស្នាក់នៅក្នុងសត្សង្គ ក៏អាចនាំឲ្យបានរុទ្រលោក ដោយការអរចនាព្រះមហេស្វរៈ។
Shlokas
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे उपलेपनादिकथनं नाम सप्तसप्ततितमो ऽध्यायः सूत उवाच वस्त्रपूतेन तोयेन कार्यं चैवोपलेपनम् शिवक्षेत्रे मुनिश्रेष्ठा नान्यथा सिद्धिरिष्यते
ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីលិង្គមហាបុរាណ» ផ្នែកបុರ್ವភាគ ចាប់ផ្តើមជំពូកទី៧៨ មាននាមថា «ការពិពណ៌នាអំពីឧបលេបនៈ និងពិធីពាក់ព័ន្ធ»។ សូតៈបាននិយាយថា៖ «ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ ក្នុងដែនបរិសុទ្ធរបស់ព្រះសិវៈ ការលាបបូជាស្ថាន (ឧបលេបនៈ) គួរធ្វើតែដោយទឹកដែលបានបរិសុទ្ធដោយចម្រោះតាមក្រណាត់; បើមិនដូច្នោះទេ សិទ្ធិដែលប៉ងប្រាថ្នា មិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ឡើយ»។
Verse 2
आपः पूता भवन्त्येता वस्त्रपूताः समुद्धृताः अफेना मुनिशार्दूला नादेयाश् च विशेषतः
ឱ មុនីដ៏ដូចខ្លា ទឹកទាំងនេះក្លាយជាបរិសុទ្ធ ពេលដកយកឡើងហើយចម្រោះតាមក្រណាត់; គួរឲ្យគ្មានពពុះ ហើយជាពិសេស ទឹកទន្លេត្រូវបានចាត់ទុកថាសមរម្យជាងគេ—ដូច្នេះទឹកក្លាយជាគួរឲ្យបូជាព្រះសិវៈ។
Verse 3
तस्माद्वै सर्वकार्याणि दैविकानि द्विजोत्तमाः अद्भिः कार्याणि पूताभिः सर्वकार्यप्रसिद्धये
ដូច្នេះហើយ ឱ ព្រះទ្វិជោត្តមៈ កិច្ចពិធីសក្ការៈទាំងអស់ដែលសម្រាប់ទេវតា គួរធ្វើដោយទឹកបរិសុទ្ធ ដើម្បីឲ្យការងារទាំងឡាយសម្រេចល្អ។
Verse 4
जन्तुभिर् मिश्रिता ह्यापः सूक्ष्माभिस्तान्निहत्य तु यत्पापं सकलं चाद्भिर् अपूताभिश्चिरं लभेत्
ទឹកទាំងឡាយពិតជាលាយបញ្ចូលជាមួយសត្វមានជីវិតល្អិតៗ; ដោយសម្លាប់សត្វល្អិតនោះ មនុស្សកើតបាប។ ហើយដោយប្រើទឹកមិនបរិសុទ្ធ នឹងទទួលបាបទាំងមូលយូរអង្វែង។
Verse 5
संमार्जने तथा नॄणां मार्जने च विशेषतः अग्नौ कण्डनके चैव पेषणे तोयसंग्रहे
ដូចគ្នានេះផងដែរ ក្នុងការបោសសម្អាត និងការលាងសម្អាតមនុស្ស (និងបរិវេណ) ជាពិសេសការខាត់លាង; ក៏ដូចជា ការថែរក្សាភ្លើងបូជា ការបុកសំបក ការកិន និងការទាញយកនិងស្តុកទឹក—ទាំងនេះគួរធ្វើជាសេវាកម្មមានវិន័យ ដើម្បីបរិសុទ្ធបាសុ និងបង្វែរកម្មទៅកាន់បតិ ព្រះសិវៈ។
Verse 6
हिंसा सदा गृहस्थानां तस्माद्धिंसां विवर्जयेत् अहिंसेयं परो धर्मः सर्वेषां प्राणिनां द्विजाः
អំពើហិង្សាមានទំនោរលេចឡើងជានិច្ចក្នុងជីវិតអ្នកគ្រួសារ; ដូច្នេះគួរលះបង់ហិង្សា។ អហിംសា ជាធម៌ខ្ពស់បំផុតសម្រាប់សត្វមានជីវិតទាំងអស់ ឱ ទ្វិជៈ—ដោយវា បាសុ បន្ធូរខ្សែចង (បាស) ហើយសមស្របទទួលព្រះគុណពីបតិ ព្រះសិវៈ។
Verse 7
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वस्त्रपूतं समाचरेत् तद्दानमभयं पुण्यं सर्वदानोत्तमोत्तमम्
ដូច្នេះ ដោយខិតខំគ្រប់យ៉ាង គួរអនុវត្តទានដែលបានបរិសុទ្ធដោយតម្រងក្រណាត់។ ទាននោះផ្តល់អភ័យ និងមានបុណ្យ—ជាទានខ្ពស់បំផុតក្នុងទានទាំងអស់។
Verse 8
तस्मात्तु परिहर्तव्या हिंसा सर्वत्र सर्वदा मनसा कर्मणा वाचा सर्वदाहिंसकं नरम्
ដូច្នេះហើយ ត្រូវជៀសវាងអំពើហិង្សា គ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ពេលវេលា—ដោយចិត្ត ដោយកាយកម្ម និងដោយវាចា។ មនុស្សគួររស់នៅក្នុងអហിംសាជានិច្ច ព្រោះអហിംសានេះ សម្របបសុ (paśu) ឲ្យឆ្ពោះទៅកាន់ពតិ (Pati) ដោយបន្ធូរខ្សែបាស (pāśa) នៃភាពសាហាវ និងសេចក្តីស្អប់។
Verse 9
रक्षन्ति जन्तवः सर्वे हिंसकं बाधयन्ति च त्रैलोक्यमखिलं दत्त्वा यत्फलं वेदपारगे
សត្វមានជីវិតទាំងអស់ ការពារអ្នកមិនហិង្សា ហើយរារាំងអ្នកហិង្សា។ ឱ អ្នកជ្រាបវេទៈ! បុណ្យផលពីការមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់នេះ ស្មើនឹងផលនៃការបរិច្ចាគត្រីលោកទាំងមូល។
Verse 10
तत्फलं कोटिगुणितं लभते ऽहिंसको नरः मनसा कर्मणा वाचा सर्वभूतहिते रताः
បុណ្យផលនោះ អ្នកមិនហិង្សា ទទួលបានគុណកើនឡើងរាប់កោដិ—អ្នកដែលដោយចិត្ត ដោយកាយកម្ម និងដោយវាចា ស្រឡាញ់ការធ្វើប្រយោជន៍ដល់សត្វទាំងអស់។
Verse 11
दयादर्शितपन्थानो रुद्रलोकं व्रजन्ति च स्वामिवत्परिरक्षन्ति बहूनि विविधानि च
អ្នកដែលដើរតាមផ្លូវដែលមេត្តាករុណាបង្ហាញ នឹងទៅដល់លោករុទ្រ; ហើយដូចជាម្ចាស់ពិត ពួកគេការពារសត្វជាច្រើន ដោយវិធីនានា។
Verse 12
ये पुत्रपौत्रवत्स्नेहाद् रुद्रलोकं व्रजन्ति ते तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वस्त्रपूतेन वारिणा
អ្នកដែលដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ដូចចំពោះកូន និងចៅ ទៅដល់លោករុទ្រ—ដូច្នេះហើយ ត្រូវខិតខំគ្រប់យ៉ាង ប្រើទឹកដែលបានបរិសុទ្ធដោយចម្រោះតាមក្រណាត់ (សម្រាប់បម្រើ និងបូជាព្រះ)។
Verse 13
कार्यमभ्युक्षणं नित्यं स्नपनं च विशेषतः त्रैलोक्यमखिलं हत्वा यत्फलं परिकीर्त्यते
គួរធ្វើអភ្យុក្សណៈជារៀងរាល់ថ្ងៃ និងជាពិសេសធ្វើស្នាបនៈ—ពិធីងូតទឹកបរិសុទ្ធដល់សិវលិង្គ។ ផលបុណ្យដែលបានប្រកាសសម្រាប់កិច្ចនេះ ត្រូវបាននិយាយថាធំដល់ថ្នាក់ស្មើនឹងផលដែលគេពិពណ៌នាថា ទោះបីបំផ្លាញត្រីលោកទាំងមូលក៏ដោយ—ដូច្នេះហើយគុណបុណ្យវាធំអស្ចារ្យ។
Verse 14
शिवालये निहत्यैकम् अपि तत्सकलं लभेत् शिवार्थं सर्वदा कार्या पुष्पहिंसा द्विजोत्तमाः
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ទោះតែបេះផ្កាតែមួយនៅក្នុងប្រាសាទព្រះសិវៈ ក៏ទទួលបានគុណបុណ្យពេញលេញនៃការបូជានោះដែរ។ ដូច្នេះ ដើម្បីព្រះសិវៈ ការដកយកផ្កាដែលហាក់ដូចជា “ការប៉ះពាល់” នោះ គួរធ្វើជានិច្ច ដោយចិត្តបូជាបរិសុទ្ធ។
Verse 15
यज्ञार्थं पशुहिंसा च क्षत्रियैर्दुष्टशासनम् विहिताविहितं नास्ति योगिनां ब्रह्मवादिनाम्
សម្រាប់យញ្ញៈ ក៏មានការនិយាយអំពីការសម្លាប់សត្វផងដែរ; ហើយសម្រាប់ក្សត្រីយៈ ការផ្តន្ទាទោសអ្នកអាក្រក់ត្រូវបានបញ្ជា។ ប៉ុន្តែសម្រាប់យោគី និងអ្នកប្រកាសព្រះប្រហ្ម—អ្នកដែលឈរជាប់ក្នុងទស្សនៈបតិ (ព្រះសិវៈ)—មិនមានការបែងចែកតឹងរឹងថា “ត្រូវធ្វើ” ឬ “ហាម” ទេ ព្រោះពួកគេប្រព្រឹត្តដោយចំណេះដឹងបរិសុទ្ធ លើសពីបាសៈ (ចំណង)។
Verse 16
यतस्तस्मान्न हन्तव्या निषिद्धानां निषेवणात् सर्वकर्माणि विन्यस्य संन्यस्ता ब्रह्मवादिनः
ដូច្នេះ មិនគួរធ្វើអន្តរាយដល់ពួកគេ ដោយសារតែពួកគេបានប្រើប្រាស់អ្វីដែលត្រូវហាមឡើយ។ ព្រោះអ្នកប្រកាសព្រះប្រហ្ម គឺជាសន្យាស្ត—បានដាក់ចោលកិច្ចការទាំងអស់—មានចិត្តមុតមាំលើផ្លូវដែលនាំបសុ (ព្រលឹងជាប់ចំណង) ទៅកាន់ការលោះចេញពីបាសៈ (ចំណង) ដោយព្រះគុណនៃបតិ (ព្រះសិវៈ)។
Verse 17
न हन्तव्याः सदा पूज्याः पापकर्मरता अपि पवित्रास्तु स्त्रियः सर्वा अत्रेश् च कुलसंभवाः
ស្ត្រីមិនគួរត្រូវសម្លាប់ឡើយ; គួរត្រូវគោរពជានិច្ច ទោះបីពួកនាងជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើបាបក៏ដោយ។ ពិតប្រាកដណាស់ ស្ត្រីទាំងអស់គួរត្រូវចាត់ទុកថាបរិសុទ្ធ នៅទីនេះ ព្រោះពួកនាងកើតមកពីវង្សអត្រី។
Verse 18
ब्रह्महत्यासमं पापम् आत्रेयीं विनिहत्य च स्त्रियः सर्वा न हन्तव्याः पापकर्मरता अपि
បាបកម្មនៃការសម្លាប់ស្ត្រី Ātreyī គឺស្មើនឹងការសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ (brahma-hatyā)។ ដូច្នេះ ស្ត្រីមិនគួរត្រូវបានសម្លាប់ឡើយ ទោះបីជាពួកគេប្រព្រឹត្តអំពើបាបក៏ដោយ។
Verse 19
न यज्ञार्थं स्त्रियो ग्राह्याः सर्वैः सर्वत्र सर्वदा सर्ववर्णेषु विप्रेन्द्राः पापकर्मरता अपि
ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរអើយ ស្ត្រីមិនត្រូវយកមកធ្វើជាយញ្ញបូជាក្នុងពិធីវេទឡើយ ដោយនរណាម្នាក់ នៅទីណាក៏ដោយ គ្រប់ពេលវេលា និងគ្រប់វណ្ណៈ ទោះបីជាពួកគេលង់ក្នុងអំពើបាបក៏ដោយ។
Verse 20
मलिना रूपवत्यश् च विरूपा मलिनांबराः न हन्तव्याः सदा मर्त्यैः शिववच्छङ्कया तथा
ទោះបីជាពួកគេមិនស្អាតស្អំតែមានរូបសម្រស់ ឬពិការនិងស្លៀកពាក់ប្រឡាក់ក្ដី មនុស្សលោកមិនត្រូវសម្លាប់ពួកគេឡើយ ព្រោះពួកគេត្រូវតែត្រូវបានគោរពដោយការប្រុងប្រយ័ត្នដូចជាព្រះសិវៈផ្ទាល់។
Verse 21
वेदबाह्यव्रताचाराः श्रौतस्मार्तबहिष्कृताः पाषण्डिन इति ख्याता न संभाष्या द्विजातिभिः
អ្នកដែលមានការປະព្រឹត្តនិងការស្បថនៅក្រៅគន្លងនៃគម្ពីរវេទ ហើយត្រូវបានដកចេញពីពិធី Shrauta និង Smarta ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា pāṣaṇḍins (អ្នកប្រកាន់បក្សពួកខុសឆ្គង)។ ពួកទ្វិជជន (អ្នកកើតពីរដង) មិនគួរចូលទៅសន្ទនាជាមួយពួកគេឡើយ។
Verse 22
न स्पृष्टव्या न द्रष्टव्या दृष्ट्वा भानुं समीक्षते तथापि तेन वध्याश् च नृपैरन्यैश् च जन्तुभिः
«នាងមិនគួរត្រូវបានប៉ះពាល់ ឬសូម្បីតែសម្លឹងមើលឡើយ ហើយប្រសិនបើគេបានសម្លឹងមើលហើយ គេគួរតែសម្លឹងមើលព្រះអាទិត្យ (ដើម្បីលាងជម្រះភាពមិនបរិសុទ្ធ)។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារតែទង្វើនោះ ពួកគេនឹងត្រូវទទួលទោស ដោយស្តេច និងសូម្បីតែដោយសត្វដទៃទៀត។»
Verse 23
प्रसंगाद्वापि यो मर्त्यः सतां सकृदहो द्विजाः रुद्रलोकमवाप्नोति समभ्यर्च्य महेश्वरम्
ឱ ព្រះទ្វិជៈ! សូម្បីតែមនុស្សសាមញ្ញម្នាក់ ដែលដោយចៃដន្យបានគោរពបូជាព្រះមហេស្វរៈតែម្តង ក្នុងសមាគមនៃអ្នកសុចរិត ក៏អាចឈានដល់លោករុទ្រៈបាន។
Verse 24
भवन्ति दुःखिताः सर्वे निर्दया मुनिसत्तमाः भक्तिहीना नराः सर्वे भवे परमकारणे
ឱ មុនិសត្តមៈ! មនុស្សទាំងអស់ដែលខ្វះភក្តិ ក្លាយជាអ្នកទុក្ខព្រួយ និងចិត្តឥតមេត្តា; ក្នុងសំសារ ព្រះអម្ចាស់ជាបរមហេតុ (បរមការណៈ) មិនអាចឈានដល់បាន ដោយគ្មានការស្រឡាញ់បូជាភក្តិ។
Verse 25
ये भक्ता देवदेवस्य शिवस्य परमेष्ठिनः भाग्यवन्तो विमुच्यन्ते भुक्त्वा भोगानिहैव ते
អ្នកដែលជាភក្តនៃព្រះសិវៈ—ទេវទេវ និងបរមេស្វរៈ—ពិតជាមានសំណាង។ បន្ទាប់ពីទទួលរីករាយនូវភោគផលសមគួរនៅទីនេះហើយ ពួកគេត្រូវបានដោះលែងពីចំណង និងឈានដល់មោក្ខៈ។
Verse 26
पुत्रेषु दारेषु गृहेषु नॄणां भक्तं यथा चित्तमथादिदेवे सकृत्प्रसंगाद्यतितापसानां तेषां न दूरः परमेशलोकः
ដូចជាចិត្តមនុស្សភ្ជាប់ដោយភក្តិទៅកាន់កូន ប្រពន្ធ និងផ្ទះសម្បែង ដូច្នោះគួរប្រគល់ចិត្តនោះទៅកាន់ព្រះអាទិទេវៈ—ព្រះដើមកំណើត។ សម្រាប់អ្នកបួស និងអ្នកអនុវត្តតបស្យា ដែលបានទទួលការប៉ះពាល់ពិតប្រាកដសូម្បីតែម្តង ព្រះលោកបរមេស្វរៈមិនឆ្ងាយឡើយ។
Frequently Asked Questions
‘Vastraputa jala’ is water filtered through cloth; it is prescribed to avoid harming subtle living beings (sukshma-jantu) present in unfiltered water. The chapter frames this as essential for siddhi in Shiva-ksetra acts like abhyukshana, snapan (abhisheka), and ritual plastering/cleansing.
It upholds ahimsa as the highest dharma while presenting a limited, worship-intent exception (apavada) for ‘shiva-artha’ acts such as flower use, contrasted with the strict prohibition of generally forbidden हिंसा—especially for renunciants/brahmavadins who are urged to renounce harmful actions.