Adhyaya 58
Purva BhagaAdhyaya 5817 Verses

Adhyaya 58

ग्रहाद्यधिपत्याभिषेकः (Cosmic Consecrations of Lords of Planets and Domains)

ព្រះឥសីទាំងឡាយសួរសូតៈថា ព្រះព្រហ្មា-ប្រជាបតិ ក្នុងការបង្កើតលោក បានអភិសេកតែងតាំងអធិបតីដល់ទេវ និងទៃត្យយ៉ាងដូចម្តេច។ សូតៈឆ្លើយដោយរាយនាមអធិបតីនៃដែននានា៖ ព្រះអាទិត្យជាអធិបតីភព, ព្រះចន្ទអធិបតីនៃនក្ខត្រ និងឱសថ, វរុណៈអធិបតីទឹក, យក្សश्रेष्ठអធិបតីទ្រព្យ, វិស្ណុអធិបតីអាទិត្យទេវ, អគ្គិអធិបតីវសុ, ទក្ខអធិបតីប្រជាបតិ, ឥន្ទ្រៈអធិបតីមរុត, ប្រហ្លាទអធិបតីទៃត្យ-ដានវ, ធម្មៈអធិបតីបិត្រ, និរឋតិអធិបតីអ្នកស៊ីសាច់, រុទ្រៈអធិបតីសត្វ និងភូត, នន្ទីជាមេគណ, វីរភទ្រៈអធិបតីវីរ, ចាមុណ្ឌា​អធិបតីមាត្រ, នីលលោហិតអធិបតីរុទ្រ, វិនាយកអធិបតីវិឃ្ន, ឧមា​អធិបតីស្ត្រី, សរស្វតីអធិបតីវាចា, ហិមវានអធិបតីភ្នំ, ជាហ្នវីអធិបតីទន្លេ, សមុទ្រជាគំនរទឹក, អស្វត្ថ-ផ្លក្សជាអធិបតីដើមឈើ, ចិត្ររថអធិបតីគន្ធರ್ವ, វាសុកិ-តក្សកអធិបតីនាគ-សព៌, អೈរាវតអធិបតីដំរីទិស, គរុឌអធិបតីសត្វហោះ, ឧច្ចೈះश्रវា ជាស្តេចសេះ, សിംហៈអធិបតីសត្វព្រៃ, វೃಷભអធិបតីគោ, សរភៈអធិបតីម្រឹគ, គុហៈជាមេយោធា, លកុលីសៈអធិបតីស្រុតិ-ស្មૃતિ។ ចុងក្រោយ បង្ហាញថា ព្រះមហេស្វរៈ សង្ករៈ ព្រះមានទង់វೃಷភ ជាសព្វជ្ញក្នុងចតុರ್ಮૂર્તិ ជាអធិបតីលើសគ្រប់អភិសេកទាំងអស់ ដោយព្រះគុណសិវៈ។

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ज्योतिश्चक्रे ग्रहचारकथनं नाम सप्तपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः अभ्यषिञ्चत्कथं ब्रह्मा चाधिपत्ये प्रजापतिः देवदैत्यमुखान् सर्वान् सर्वात्मा वद सांप्रतम्

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីលិង្គមហាបុរាណ» ផ្នែកបឋម ក្នុងវគ្គ «ចក្រនៃពន្លឺទេវ» ចាប់ផ្តើមជំពូកទី៥៧ ឈ្មោះ «ការពោលអំពីចលនានៃគ្រាហៈ»។ ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ព្រះព្រហ្មា ព្រះប្រជាបតិ បានអភិសេកសត្វទាំងអស់ ចាប់ពីទេវ និងដៃត្យ ទៅកាន់អធិបតីភាពរបស់ខ្លួន ដោយរបៀបណា? ឱ ព្រះអាត្មាអមតៈគ្រប់ទី សូមប្រាប់យើងឥឡូវនេះ»។

Verse 2

सूत उवाच ग्रहाधिपत्ये भगवान् अभ्यषिञ्चद्दिवाकरम् ऋक्षाणामोषधीनां च सोमं ब्रह्मा प्रजापतिः

សូតៈបាននិយាយថា៖ ព្រះប្រជាបតិ ព្រះព្រហ្មា ដ៏មានព្រះភាគ បានអភិសេកទិវាករ (ព្រះអាទិត្យ) ជាអធិបតីលើគ្រាហៈទាំងឡាយ ហើយអភិសេកសោមៈ (ព្រះចន្ទ) ជាអធិបតីលើក្រុមតារានក្សត្រ និងលើឱសថសម្បត្តិទាំងឡាយ។

Verse 3

अपां च वरुणं देवं धनानां यक्षपुङ्गवम् आदित्यानां तथा विष्णुं वसूनां पावकं तथा

សម្រាប់ទឹក ព្រះអង្គបានតែងតាំងព្រះវរុណៈជាទេវតា; សម្រាប់ទ្រព្យសម្បត្តិ គឺយក្សាអធិបតី; សម្រាប់អាទិត្យទេវៈ គឺព្រះវិស្ណុ; និងសម្រាប់វសុទេវៈ ដូចគ្នានោះ គឺពាវកៈ (អគ្គិ)។

Verse 4

प्रजापतीनां दक्षं च मरुतां शक्रमेव च दैत्यानां दानवानां च प्रह्लादं दैत्यपुङ्गवम्

ក្នុងព្រះប្រជាបតិទាំងឡាយ (ខ្ញុំគោរពអញ្ជើញ) ព្រះទក្ខៈ; ក្នុងមរុតទាំងឡាយ ព្រះឥន្ទ្រៈ; ហើយក្នុងដៃត្យ និងដានវៈទាំងឡាយ (ខ្ញុំគោរពអញ្ជើញ) ព្រះប្រាហ្លាទៈ—ដៃត្យអធិបតី។

Verse 5

धर्मं पितॄणाम् अधिपं निरृतिं पिशिताशिनाम् रुद्रं पशूनां भूतानां नन्दिनं गणनायकम्

ក្នុងបិត្រឹទាំងឡាយ ព្រះអង្គជាធម្មៈ ជាអធិបតី; ក្នុងសត្វស៊ីសាច់ ព្រះអង្គជានិរឋតិ; ក្នុងបសុ (វិញ្ញាណជាប់ពន្ធ និងសត្វលោក) ព្រះអង្គជារុទ្រៈ; ក្នុងភូតទាំងឡាយ ព្រះអង្គជានន្ទិន ជាមេបញ្ជាការគណៈ។

Verse 6

वीराणां वीरभद्रं च पिशाचानां भयंकरम् मातॄणां चैव चामुण्डां सर्वदेवनमस्कृताम्

ក្នុងកងវីរបុរសទាំងឡាយ (ខ្ញុំគោរពអញ្ជើញ) ព្រះវីរភទ្រៈ; សម្រាប់ពិសាចទាំងឡាយ គឺព្រះដ៏គួរភ័យខ្លាច ដែលបង្កើតសេចក្តីភ័យ; ហើយក្នុងមាតૃទេវីទាំងឡាយ (ខ្ញុំគោរពអញ្ជើញ) ព្រះចាមុណ្ឌា—នាងដែលទេវតាទាំងអស់គោរពបង្គំ។

Verse 7

रुद्राणां देवदेवेशं नीललोहितमीश्वरम् विघ्नानां व्योमजं देवं गजास्यं तु विनायकम्

ខ្ញុំបូជាព្រះអម្ចាស់នៃរុទ្រាទាំងឡាយ ព្រះទេវានៃទេវៈទាំងអស់—ឥશ્વរៈ នីលលោហិតៈ; ហើយខ្ញុំបូជាព្រះវិនាយកៈ ទេវៈកើតពីមេឃ មានមុខដូចដំរី ជាព្រះអម្ចាស់ដែលគ្រប់គ្រង និងដកចេញឧបសគ្គទាំងឡាយ។

Verse 8

स्त्रीणां देवीमुमां देवीं वचसां च सरस्वतीम् विष्णुं मायाविनां चैव स्वात्मानं जगतां तथा

ក្នុងចំណោមស្ត្រី ព្រះអម្ចាស់ត្រូវបានគោរពតាមរយៈព្រះនាង ឧមា; ក្នុងចំណោមពាក្យសម្តី តាមរយៈព្រះនាង សរស្វតី; ក្នុងចំណោមអ្នកកាន់អំណាចម៉ាយា ជាវិស្ណុ; ហើយសម្រាប់សត្វលោកទាំងអស់ ក្នុងលោកទាំងឡាយ ជាអាត្មាខាងក្នុងរបស់ខ្លួន—ដូច្នេះ ព្រះអម្ចាស់ត្រូវបានរំលឹកថា ជាការពិតតែមួយ បង្ហាញជារូបរាងជាច្រើន។

Verse 9

हिमवन्तं गिरीणां तु नदीनां चैव जाह्नवीम् समुद्राणां च सर्वेषाम् अधिपं पयसां निधिम्

ក្នុងចំណោមភ្នំទាំងឡាយ (គេសរសើរ) ភ្នំហិមវាន; ក្នុងចំណោមទន្លេ ព្រះជាហ្នវី (គង្គា); ហើយក្នុងចំណោមសមុទ្រទាំងអស់ ព្រះអធិបតី—ឃ្លាំងទឹកដ៏មហិមា។

Verse 10

वृक्षाणां चैव चाश्वत्थं प्लक्षं च प्रपितामहः

ក្នុងចំណោមដើមឈើទាំងឡាយ អស្វត្ថ និង ប្លក្ស ត្រូវបានប្រកាសថា ជាអធិការកំពូល; ហើយ ព្រាពិតាមហា—ព្រះព្រហ្មា ជាបុព្វបុរសធំ—ឈរជាគំរូអធិបតីរបស់វា ក្នុងលំដាប់កោស्मिक។

Verse 11

गन्धर्वविद्याधरकिन्नराणाम् ईशं पुनश् चित्ररथं चकार नागाधिपं वासुकिमुग्रवीर्यं सर्पाधिपं तक्षकमुग्रवीर्यम्

ព្រះអង្គបានតែងតាំង ចិត្ររថា ឲ្យជាព្រះអធិបតីនៃគន្ធರ್ವ វិદ્યាធរ និង គិន្នរ; ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យ វាសុកិ ដែលមានកម្លាំងដ៏ខ្លាំងក្លា ជាស្តេចនៃនាគ; ហើយបានធ្វើឲ្យ តក្សក ដែលមានកម្លាំងដ៏ខ្លាំងក្លា ជាស្តេចនៃពស់ទាំងឡាយ។

Verse 12

दिग्वारणानामधिपं चकार गजेन्द्रम् ऐरावतम् उग्रवीर्यम् /* सुपर्णमीशं पततामथाश्वराजानमुच्चैःश्रवसं चकार

ព្រះអង្គបានតែងតាំង អៃរាវត ដ៏មានកម្លាំងខ្លាំង ជាព្រះអធិបតីលើដំរីនៃទិសទាំងឡាយ; ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យ សុបណ៌ (គរុឌ) ជាអធិបតីនៃបក្សីទាំងឡាយ; ហើយបានបង្កើត ឧច្ចៃះស្រវស ជាស្តេចនៃសេះទាំងឡាយ។ ដូច្នេះ ព្រះបតី ដោយព្រះបញ្ជា បានចាត់តាំងតួនាទី និងអំណាចក្នុងសೃષ્ટិ ដោយចងសត្វ (បាសុ) ទៅនឹងភារកិច្ចដែលកំណត់តាមកម្ម និងច្បាប់កោស्मिक (បាសៈ)។

Verse 13

सिंहं मृगाणां वृषभं गवां च मृगाधिपानां शरभं चकार सेनाधिपानां गुहमप्रमेयं श्रुतिस्मृतीनां लकुलीशमीशम्

ព្រះអម្ចាស់បានតែងតាំងសីហា​ជា​មេនៃសត្វព្រៃ និងគោព្រៃ (វೃಷភ) ជាមេនៃគោទាំងឡាយ; ក្នុងចំណោមអ្នកគ្រប់គ្រងសត្វទាំងឡាយ ព្រះអង្គបានបង្កើតឲ្យមាន​សរ​ភៈ (Śarabha); ក្នុងចំណោមមេបញ្ជាកងទ័ព ព្រះអង្គបានស្ថាបនាគុហៈ (Guha) អស្ចារ្យមិនអាចវាស់បាន; ហើយលើស្រុតិ និងស្ម្រឹតិ ព្រះអង្គបានដាក់​លកុលីឥស (Lakulīśa) ជាព្រះអម្ចាស់ឥស (Īśa) ដោយព្រះអង្គផ្ទាល់។

Verse 14

अभ्यषिञ्चत्सुधर्माणं तथा शङ्खपदं दिशाम् केतुमन्तं क्रमेणैव हेमरोमाणमेव च

បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានអភិសេក​សុធម្មា (Sudharmā) ហើយដូចគ្នានោះបានអភិសេក​សង្ខបដ (Śaṅkhapada) ជាអ្នកអភិបាលទិសទាំងឡាយ; តាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ ព្រះអង្គក៏បានបុណ្យប្រទានការអភិសេក​ដល់​កេតុមាន (Ketumān) និង​ហេមរោមា (Hemaromā) ផងដែរ។ ដូច្នេះ ព្រះបតិ (Pati) ដាក់ស្ថាបនារបបគ្រប់គ្រងសកល បង្រួបពិភពលោកចូលក្នុងធម៌ ដើម្បីឲ្យវិញ្ញាណមានរាងកាយ (paśu) ដើរតាមផ្លូវដែលបានកំណត់ ទៅរកមុក្ខ។

Verse 15

पृथिव्यां पृथुमीशानं सर्वेषां तु महेश्वरम् चतुर्मूर्तिषु सर्वज्ञं शङ्करं वृषभध्वजम्

លើផែនដី ព្រះអង្គជាព្រះអម្ចាស់ដ៏ធំទូលាយ ឥសាន (Īśāna)—មហាទេវ (Mahādeva) ជាព្រះមហាអធិបតីនៃសព្វសត្វសព្វលោក។ ក្នុងរូបបួនប្រការ ព្រះអង្គជាព្រះសព្វជ្ញា; ព្រះអង្គគឺ​សង្ករ (Śaṅkara) ដែលទង់សញ្ញារបស់ព្រះអង្គមានរូបគោព្រៃ។

Verse 16

प्रसादाद्भगवाञ्छम्भोश् चाभ्यषिञ्चद्यथाक्रमम् पुराभिषिच्य पुण्यात्मा रराज भुवनेश्वरः

ដោយព្រះគុណនៃព្រះបរមសុខ សម្ភូ (Śambhu) គេត្រូវបានអភិសេកតាមលំដាប់; ហើយដោយបានទទួលការអភិសេកមុនហើយ បុគ្គលមានចិត្តបរិសុទ្ធនោះបានភ្លឺរលោងឡើង ជាព្រះអធិបតីនៃលោក។

Verse 17

एतद्वो विस्तरेणैव कथितं मुनिपुङ्गवाः अभिषिक्तास्ततस्त्वेते विशिष्टा विश्वयोनिना

ឱ មុនីដ៏ឧត្តមទាំងឡាយ! នេះហើយដែលខ្ញុំបានពន្យល់ជាលម្អិតដល់អ្នកទាំងអស់។ បន្ទាប់មក សត្វទាំងនេះត្រូវបានអភិសេក ហើយដោយ​វិស្វយោនិ (Viśvayoni)—ព្រះបតិ (Pati) ជាប្រភពនៃសព្វលោក—ពួកគេបានក្លាយជាអ្នកមានកិត្តិយសពិសេស។

Frequently Asked Questions

Divākara (Sun) is consecrated as grahādhipati, while Soma (Moon) is appointed over ṛkṣas (constellations) and oṣadhīs (herbs), indicating a cosmological linkage between luminaries and life-sustaining rhythms.

Prahlāda represents the ideal of devotion and dharma even within asuric lineages; his appointment signals that governance is anchored in merit and divine order, not merely birth or power.

It culminates by affirming Śaṅkara (Maheshvara, Vṛṣabhadhvaja) as the supreme Lord over all, implying that all delegated authorities function under Shiva’s overarching sovereignty and grace.